

D4100

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨུ་དཱ་ན་བརྒ་བི་བ་ར་ཎ། བོད་སྐད་དུ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྐལ་ལྡན་མཆོད་འོས་བློ་ཡི་གཟེར་རྣོན་གྱིས། །འཇིགས་པའི་གཏི་མུག་མུན་སེལ་སེམས་ཅན་གྱི། ། བདེ་བའི་རྒྱུ་གཅིག་མགོན་ལ་རབ་བཏུད་དེ། །ཤེས་རབ་གོ་ཆས་ཆེད་བརྗོད་བཤད་པ་རྩོམ། །འཇིག་རྟེན་གཞུང་མང་འདི་ལ་འཇིགས་པ་དག་།བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ན་བདག་ལ་དགའ་བ་དང་། །ཚེ་དང་བློ་དག་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་ཕྱིར། །དེ་བས་བསྡུས་ནས་བསྟན་ལ་འཇིག་རྟེན་འཇུག་།ཐུབ མཆོག་གསུང་གི་ཚིག་ལ་འཇུག་པ་ཡི།།དོན་ལ་གང་ཞིག་བློས་ནི་མི་དཔྱོད་པ། །མི་ཡི་ཆ་བྱང་ཕྱུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་དེ། །སྲེད་པའི་རྒྱ་མཚོ་སྡུག་བསྔལ་གླིང་མེད་ལྟུང་། །དབྱངས་ཅན་ཚིག་གི་དྲི་མ་སུན་འབྱིན་པ། །ཐུབ་གསུང་དྲི་མེད་ཆུ་རྒྱུན་དང་མཁས་པས། །སྦྱངས་ཀྱང་བདག་ འདིར་དམ་པའི་རྗེས་འབྲང་བ།།ནད་མེས་འབར་བའི་ལུས་ཀྱང་ཁྲུས་ལ་བརྟེན། །ཆེད་བརྗོད་ཚིགས་བཅད་སྣ་ཚོགས་དོན་ལྡན་ཞིང་། །བདག་བློ་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་འཛིན་ལ་བླུན། །འོན་ཀྱང་དེ་ཡི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་འདི། །བརྩམས་པ་དེ་ལ་བདག་བློ་གསལ་ཕྱིར་བྱས། །གང་ཞིག་ཆེད་ བརྗོད་ཚིགས་བཅད་ཚུལ་བཞིན་འདོན།།འཛིན་བྱེད་དེ་ནི་སྐྱེ་བར་སྐྱེ་བ་དྲན། །ལྟ་ངན་མཆེ་བས་མི་ཉེན་གཞན་སྨྲས་ལ། །མི་དགའ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། །དམ་པས་འདི་ཐོས་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་འཇོག་།འདོན་དང་འཆང་དང་དོན་ལའང་ཚུལ་བཞིན་དུ། །རྟག་ འབད་དེ་དག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟར།།མངོན་འདོད་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་ཅིས་མི་འགྱུར། །དྲང་སྲོང་ཆེ་གསུང་ཕ་རོལ་བགྲོད་དཀའ་ཞིང་། །དོན་ཟབ་ལྡན་པས་ཐུབ་མིན་གཞན་དག་གིས། །ལེགས་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཕྱིར། །དེ་བས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་འདི་བསྟེན་བྱ། ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཆུ་བོར་རྐྱལ་བྱང་ཡང་། །གཟིངས་མེད་རྒྱ་མཚོ་རྒལ་བར་མི་ནུས་ལྟར། །དེ་གཞན་ལུང་དོན་ཅུང་ཟད་ཤེས་གྱུར་ཀྱང་། །བླ་མ་མེད་པར་གང་ཡང་ནུས་པ་མེད། །དེ་བས་བླ་མ་སྟོན་པ་བཞིན་བསྟེན་ཅིང་། །བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་ལ་ཡང་བསྟེན་པར་བྱ། །གང་ཕྱིར མི་དག་དེས་བསྟན་ལམ་འགྲོ་ན།།ཚིག་དོན་ཉམ་ང་དེ་ལའང་འཁྲུལ་པ་མེད། །དེ་བས་ཇི་སྐད་བཤད་བཞིན་སློབ་དཔོན་ལ། །བསྟེན་ནས་དེ་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཉིད་དེ། །དེས་ན་འདི་དག་ཏུ་ཡང་སྨད་མེད་ལ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ འགྱུར།།བྱང་ཆུབ་གོ་ཆ་ཞེས་བྱ་བྱང་ཆུབ་གཉེར། །བློ་ལྡན་ཚིག་གསལ་སྨྲ་དང་རྒྱུད་མཉེན་དང་། །དམ་པའི་གཞུང་སྤྱོད་མདོ་སྡེ་འདོན་བྱེད་ཅིང་། །མདོ་སོགས་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་བྱུང་། །བག་ཁལ་ཡུལ་གྱི་ཀ་བ་དྷྱར་སྐྱེས་ཏེ། །གྲགས་ཁྱབ་བཟོད་པས་བརྒྱན་ཅིང་ཡང་དག་ རྟོགས།།གཞན་ཡང་དྲི་མེད་ནོར་བུའི་དམ་ཆོས་ཀྱི། །གསུང་གིས་བརྒྱན་ཅིང་གཞན་ཕན་མཐའ་ཡས་བྱེད། །དམ་ཆོས་གསུང་ལ་མ་བརྟེན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུ་སྟེ། །བློ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡང་དག་ལམ་བསྟེན་སྐྱེས་བུ་རྨོངས་པའི་མུན་པ་འཇིག་།བདག་གི་མཁན་པོ་དྲི་མེད་མན་ངག་ མ་ལུས་ཐོས་པས་ཆེད་བརྗོད་པ།།འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་ཕྱིར་རྩོལ་བློའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་འགྲེལ་ཚིག་ཉུང་བརྩམས། །ལྷ་ཡི་མེ་ཏོག་པས་ཀྱང་མཛེས་ཤིང་འཕགས་པས་བསྟེན། །བློ་ཡི་རབ་རིབ་སེལ་བའི་སྒྲོན་མ་ཡོན་ཏན་གྱིས། །པདྨའི་ནགས་ཚལ་ཁ་འབྱེད་ཉི་མ་ལྟ་བུ་ཡི། ། ཐུབ་པའི་ཀུན་བཟང་གསུང་ནི་རབ་ཏུ་མཉན་པར་གྱིས། །དེ་ནས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་གི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ། ཤིན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་པའི་སྒྲ་སྐད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱལ་བའི་གསུང་གི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའི་ཚིག་འབྱེད་པར་འདོད་ནས དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཉིད་དང་རྨུགས་པ་རྣམས་སོལ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུབ་པས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་ན་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་གསལ་བར་བྱེད་ པས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

梵语：Udānavarga-vivaraṇa
藏语：自说品注释
顶礼一切智者。
向具德应供者、以智慧利锥、驱除可怖愚痴暗、众生安乐唯一因、怙主至诚敬礼已、披智慧铠造自说释。
世间教法众多令人惧、若能摄略宣说我欢喜、由于寿命智慧极短少、是故摄略宣说世间入。
于能仁王语言趣入时、于义若有智者不思择、人形畜生凡夫彼有情、堕入贪欲大海无岛苦。
文词过失能破妙音者、佛语无垢水流及智者、虽经净化我此随圣行、病火炽燃身亦依沐浴。
自说偈颂种种具实义、我慧于义实相持愚钝、然而此中注释之撰著、为令自心明了故而作。
若人如法诵持自说偈、受持者能忆念生生世、不惧邪见利齿于他说、无喜解脱终将得成就。
圣者闻此善加意受持、诵持受持于义亦如理、恒常精进彼等如如意、所欲果报岂能不获得。
大仙所说难度彼岸故、具深义故非佛余他人、不能善为通达了知故、是故应依传承而来此。
譬如丈夫善习游泳已、无筏不能渡越大海般、虽知他教义理少分已、无师任何亦不能成办。
是故依止上师如导师、传承教授亦当善依止、以何因缘人依彼示道、于彼词义险处亦无惑。
是故如前所说依师已、从彼获得圆满成就故、由是此世亦无有诽谤、来世亦得无有诸苦恼。
菩提铠甲名为求菩提、具慧语明善说性调柔、行持圣教诵持诸经典、经等义理实相为开显。
生于迦毗提耶地方中、名闻遍满忍辱庄严证、复以无垢宝法之妙音、庄严无尽利益诸有情。
不依正法语如日光明、智慧广大依止正道士夫破除愚痴暗、我之亲教师以无垢教授、圆满听闻自说故。
为令此义明了勤慧理、造此略义注释少文句、较诸天花更为庄严圣者所依止、能除慧障明灯功德中、
如开莲林日轮般、善逝妙善语当善听。
其后，为欲开显一切善逝语之精要，以极吉祥音声所说之自说，即佛语支分注释之词句，为显示其理故。
'断除昏沉睡眠等'等文，即是如此。其中，所谓'自说'，是能仁所说一切之精要，总之，能正确明显三藏之义，如如意宝珠般，能圆满一切所欲之义。

།ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེའི་བཀྲ་ཤིས་པ་དེས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ སྟེ།ཡིད་བཞིན་གྱི་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་པདྨ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་བརྒྱུད་ཅིང་ཐོས་ཏེ་ཡང་དག་པར་འོངས་པ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐུབ་པ་མཆོག་རྣམས་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་ཤིང་གསུང་བར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ལ།རྒྱལ་བ་གཅིག་གི་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་བཤད་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ལ་གཏན་དུ་ཕན་པའི་ནུས་པ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པས་ལྡོངས་པར་གྱུར་པ་སེལ་བའི་ མིག་སྨན་གྱི་ཐུར་མ་བཟང་པོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པའི་འོད་གསལ་བའི་མིག་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་ནི་བཀྲ་ཤིས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གསུང་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ འདི་ཉིད་ཀྱི་བརྟག་པ་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ།།འདིའི་འགྲེལ་པ་ཡང་ངེས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་རྟོགས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ གསུངས་པ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དུལ་བའི་མཆོག་ཉེ་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཁྲུལ་ཅིང་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྩོམ་པར་འདོད་པ་ལ། དྲི་བའི་ཚིག་རྣམ་པ་བཞི་དང་པོར་འབྱུང་བ་ ཡིན་ཏེ།འདི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་དང་། གང་གིས་བསྟན་པ་དང་། གང་ལ་བསྟན་པ་དང་། ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་པའོ། །གང་ལ་ཁྱོད་འགྲེལ་པ་རྩོམ་པའི་ངལ་བ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་བཤད་པའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་ནི་དེའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་ པ་བརྩམས་པར་མི་རིགས་སོ།།སྟོན་པ་པོ་མེད་པར་ཚིག་འབྱུང་བ་མི་རིགས་ཏེ། ཚིག་ལ་འཇུག་པ་ནི་སྟོན་པ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཚིག་ལ་ནི་དོན་བཟང་པོ་མེད་ཀྱང་དགའ་བས་གུས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གསུམ་གྱིས་ཉེ་བར་འགོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཚེའི་རིག་ བྱེད་ལ་སྩོགས་པ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་སྟོན་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཞེ་ན།འདི་ལས་ལུས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་རོ། །འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལུང་ལས་བླངས་པ་ནི་ཚིག་རབ་ཏུ་བཟང་པོ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མཁས་པས་ལེན་ པར་མི་འགྱུར་ཏེ།མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་ལས་བུ་རམ་ཤིང་ཕྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དགོས་པ་མེད་པ་ནི་ལུང་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཡང་། ཇི་ལྟར་གསེར་གྱི་རིའི་རྩེ་མོ་ལས་བྱུང་བའི་དུག་ལྟ་བུར་དགོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དགོས་པ་དང་བརྗོད་པ་ཡོད་ན་ནི་འབྲེལ་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་དྲི་ཚིག་ཐ་དད་པར་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོའི་རྩོད་པ་དེའི་ལན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྟན་པ་དང་། དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་བསྟན་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མིང་མེད་པར་ནི་སྒྲའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ སྟོན་པར་མི་ནུས་སོ།།འདིར་སྤྱི་དང་ལྷག་མ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་སྟོན་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་དེའི་དངོས་པོ་ངེས་པར་ཡོད་ན་ནི་བདག་ཉིད་མི་སྣང་སྟེ། དེ་མ་ཡིན་པར་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

所谓'特别宣说'也是由其吉祥而广为人知。一切如来的语言如如意大海，犹如从如意大海中生出莲花一般。如是互相传承听闻而如实到来的也是这样：最胜诸佛已出世和将出世者，都是以此词句和文字次第宣说和将宣说。
即便是一位佛陀所说也极为吉祥，更何况一切如来所说。其解说能永远治愈烦恼疾病，是能除去愚痴盲目的良好眼药，能生起如实了知光明之眼。因此如来语言成为吉祥。
因为成为经典支分，此是十二部经中的一部。对此，下面将解说此观察。此注释也必须确定，因为意义极为甚深。佛语极难通达，即便是声闻中的殊胜者也不能如实了解其义。因为所说极难通达，所以调伏中最胜的优波离等人也会迷惑愚痴。
在此想要撰写特别宣说品义的注释时，首先出现四种问句：此是如何宣说、由谁宣说、对谁宣说、为何宣说。你为何要经历如此巨大的撰写注释的劳累，因为若无完全了知所说的本质，则不应撰写其注释。
无说者则言语不应生起，因为趣入言语依赖于说者。因为对殊胜说者的言语，即使无有善义也会欢喜恭敬，故以三者近设。如同对医明等教法，说者有何殊胜？说此从身生起。
外道典籍中所取无关联的言语，即使是极好的言语，智者也不会接受，如同从不净粪堆中取出甘蔗一般。无有必要者即使依于殊胜典籍，如同从金山顶生出的毒药一般无有必要，对欲求自利者无有殊胜义利。
如是若有所说的必要和表述，则也有关联和所说，若无彼等则彼等也无，故问句未作差别。其中首先当说第一诤论的答复：佛语特别宣说是在十二部经中宣说，故如经所说。
彼佛语也有二种：教法和义的本质。彼教法的本质是名聚等的自性，因为无有名则不能显示声义的差别。此中当作普遍和余分，不能显示。若其事物决定存在，则本质不显现，若非如此则一切言说将成无有了解。

།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་ན་ནི་དེ་ལྟར་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་དེ་ དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའམ།ཡང་ན་ས་བོན་ལ་སོགས་པས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་གསུངས་པ། དོན་རྟོགས་ཡོད་པར་བྱ་བ་ནི། །དངོས་པོ་ཡིན་ཕྱིར་མྱུ་གུ་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ས་བོན་ལ་ སོགས་མི་འདོད་དེ།།དུས་སུ་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་ན། །ས་བོན་ཉམས་པས་ཉེ་བར་མཚོན། །དེ་ཡིས་འཕངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ས་བོན་ཇི་བཞིན་དེ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་མིང་ལ་སོགས་པའི་ཤེས། །དོན་རྣམས་འདྲ་བར་ཤེས་གྱུར་ཅིང་། །དེས་ན་ཐ་སྙད་དེ་འཇུག་སྟེ། །དེ་མེད་འགྲོ་ བ་དེ་དག་མེད།།གང་གི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ཐག་རིང་བ་དང་། ཕྲ་བ་དང་། གཏན་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ་རང་དབང་གིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པར་མི་འདོད་ལ། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཇུག་པར་འདོད་དེ། དབང་པོའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ཡང་མེད་དེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་ལ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཡུལ་མེད་པར་ནི་ཤེས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་སྒྲོན་མ་བཞིན་ནོ། །མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་འདིར་ཚོགས་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མིང་འདོགས་པ་ནི་དང་པོ་མིང་འདོགས་པ་དང་འཇུག་པར་འདོད་པ་དག་དང་། རྟོག་པ དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལན་དུ་མར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བརྟགས་ཏེ།དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་བུ་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ལན་དུ་མ་ཞིག་ཏུ་ལག་པ་ལ་རྨ་རྙིང་དུས་དེ་ཉིད་དུ་དོན་ཐམས་ཅད་དང་འདྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་མིང་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པས་བསྟན་པར་བྱ་ སྟེ།གཞན་དུ་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིང་གི་སྒྲའི་བརྡས་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། བརྡ་ཆགས་པ་དང་། ཡང་རྣ་བས་དེ་མཉན་ཅིང་ལེན་པས་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བརྟགས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མིང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་འགྱུར་ཏེ། མྱུར་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྐད་ཅིག་ མའི་རྒྱུན་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པ་ངག་ལས་མིང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །མིང་ལས་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྨྲས་པ། ངག་དང་ཡི་གེ་ལས་ནི་མིང་། །དེ་དག་ལས་ནི་ཚིག་ཤེས་བྱ། །དབྱེ་བས་མཚོན་ པའི་དབྱེ་བ་ནི།།དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པར་བྱ། །གང་ཡང་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མངོན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་དྲི་མེད་རྩེ་གཅིག་ ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།ཤེས་རབ་རང་བཞིན་རིམ་བཞིན་དུ། །སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ནི་དགེ་བསྐྱེད་དེ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་གྲོལ་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་མིང་ གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའོ།།དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སུས་ཉེ་བར་བཀོད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་དེའི་ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདིའི་སྟོན་པ་པོ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྟོན་པ་པོ་དང་། སྡུད་པ་པོའི་དབྱེ་བས་སོ།

如果没有事物，就不会有了知对境的认识，因此，无实的东西如兔角等不会产生识，或者说种子等不会产生芽等。这也如所说：'了知对境的存在，因为是实物如同芽，因此即使存在，种子等也不被承认。当芽生起时，种子坏灭而显示，由于它的引发，如同种子那样生起。同样地，名等的认识，了知诸对境相似，因此言说得以运行，若无此则诸众生不存在。'
因为过去、未来、遥远、微细以及永不存在等诸种情况，不承认意识能独立运行，而承认感官识的运行，这是因为依赖于感官识。对于未见真实性者，意识会生起。在此情况下，感官识也不会运行，因为是现在的对境，其余情况则会生起感官识。没有对境就不会生起识，因为承认'依靠二者而生识'，如同灯光一样。
关于名身等的建立，此处应说明仅仅积聚的特征。首先，命名是最初命名和想要运用的人们，通过寻思和伺察二者，多次以意识观察，由于此人执著事物，多次如同旧伤在手上一样，在当时与一切对境相似，因此成为名等。对此应由言说安立来说明，为了让他人理解而用名称的语言来假立，当语言约定成熟，又由耳根听闻领受，以寻思和伺察的意识观察，如前所说般以名等生起的次第而成，由于迅速运行，也以刹那相续而显示为刹那性。
正是基于此义，阿毗达磨中说'从语言而有名的运行。从名而有对境的显示。'这也如所说：'从语言文字而有名，从彼等当知有句，以分别显示的差别，当知诸种事物差别。'
又如义性的佛语，是无漏定、戒、慧的本质，是经藏、律藏、论藏法性的自性。这也如说：'无垢专一戒与慧，本性次第而生起，三藏善法之所生，异熟能作解脱因。'因此，安立是这样的：为了教法的本质而说的是名身等事，义性则是无漏、定等自性所摄的三藏，因此。对于'谁安立'这一问题的回答而说：此中说法者有二种，即说法者和结集者的区别。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ལུས་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་དེ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་བསྟན་པ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པའི ཕྱིར་དང་།བདེ་བར་གཤེགས་པ་མ་ལུས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཉིད་ནས་བཤད་པ། རྒྱལ་བས་ཆེད་དུ་བརྗོད་གསུངས་པ། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་སྨྲས་པ། ཁྱད་པར་དོན་ལྡན་ཆེད་དུ་བརྗོད། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་གསུངས་པ། །ལེགས་པར་ གསུངས་པ་འདི་ལྟ་བུ།།གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །སྡུད་པ་པོ་ནི། འཕགས་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཐོས་ཏེ། མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་དེད་དཔོན་ཞིག་གི་ཆུང་མ་རང་གི་ཁྱིམ་ཐབ་དང་ཕྲད་པ་ལས་དེ་སེམས་ཅན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་རྟགས་མི་མངོན་པས་དེས་མ་ཤེས་ ཏེ།འདི་ནི་སེམས་ཅན་དང་མི་ལྡན་ནོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེད་དཔོན་དེ་ཡང་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚོང་ཟོང་བླངས་ཏེ་ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་ངོ་། །དེའི་ཆུང་མ་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ནང་དུ་ཆེར་སྐྱེས་པ་དང་། བསམ་པ། ཀྱི་ཧུད་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་པས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་བདག་གི་ ངོ་བོ་འོང་བར་འགྱུར་ལ།བདག་གིས་ཉེས་པ་མེད་པར་ཡང་ཉེས་པར་སྤྱད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཉེ་དུའི་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་ནས། ངོ་ཚ་བས་ཡིད་བརྟན་པའི་འཁོར་ལ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་སོ་ཞེས་གཡོ་བྱས་ཏེ་གསང་ནས་ དེ་ན་འདུག་པ་དང་།ཇི་ཙམ་ཞིག་ན་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་བུ་ཞིག་བཙས་སོ། །དེ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་བལྟ་ན་སྡུག་ལ་སྡུག་པའི་བུ་ཡིན་ཡང་འཕྱ་བ་ལ་འཛམ་པའི་ཕྱིར་སྙིང་གི་ཕྱོགས་ལས་སྙིང་ཕྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཁྱིམ་ནས་མཚན་མོ་ཡིད་བརྟན་པའི་ན་ཆུང་ཞིག་གི་ལག་ཏུ་གཏད་དེ། སྲང་བར་ དུ་ཁྱིས་ཟོས་པ་ཇི་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདུག་པ་ཞེས་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་དུ་མ་ལ་སྡིག་པ་བསགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་གིས་ཁྱེའུ་དེ་རྒྱལ་པོའི་ལམ་སྲང་ཞིག་ཏུ་བོར་རོ།།དེ་ཡང་སྔོན་གཏུམ་པོ་ཚངས་པས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བའི་མདུན་ན་འདོན་དུ་གྱུར་ཏེ། ཚད་མེད་པའི་སྐྱེ་བོ་གསད་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་ གཏང་བ་ལས་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུས་ཁྱི་དང་གླང་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་སོ།།འདི་ནི་གདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞིང་བྱོན་ཏེ། འདི་ནི་མཉན་ཡོད་དུ་ཚོང་ དཔོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞིང་ཡུན་རིང་པོར་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་ངའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ།དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ལ་གཏད་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་སྐྱོབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཁྱེའུ་འདི་ཡོངས་སུ་གསོས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་ སྩལ་ཏེ།དེས་ན་འདིའི་མིང་དུ་གྱུར་ཏོ། །ཚོང་དཔོན་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྟན་པས་དེ་ལྟ་ན་ནི་བདག་གི་བུར་འགྱུར་ན་རིམ་གྱིས་ཚོང་དཔོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཚོང་དཔོན་ཞིག་གིས་དོན་དུ་གཉེར་ཏེ་བླངས་པས་དེས་དེ་ལ་བྱིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆུང་མ་མི་སྲུན་པ་ཞིག་ཡོད་པས་འཐབས་ཏེ། དེ་འདི་ སྐད་དུ་ཅི་རེ་ཞིག་བུ་གསུམ་དང་བུ་མོ་བཞི་ཡོད་བཞིན་དུ་འདི་བུ་སྐལ་དུ་བྱས་ཏེ་གསོས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་ཁྱེའུ་དེ་གསད་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པ་དུག་གིས་སྤགས་པའི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པ་དང་།བསྲེག་པ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟའི་བྲེས་དང་། ཤིང་རྟ་འདྲེན་པའི་ བར་དག་ཏུ་བོར་བ་དང་།གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྫ་མཁན་གྱི་གསེབ་དག་ཏུ་གཞུག་པ་དང་། གྲོང་སྟོང་པ་དག་ཏུ་ཁྱེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་འབད་པར་བྱས་ཀྱང་དེའི་སྲོག་དང་བྲལ་བར་མ་ནུས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་བུ་གསུམ་འཆི་བ་ཉི་ཚེར་ཟད་དོ།

由于如来是对无余言词义理的如是性特别证悟而行持，故为一切善逝所赞叹，宣说此殊胜教言，因为是自身特别宣说之故，因为是一切善逝无余宣说之故。如此处所说：'胜者宣说殊胜教'等所显示。又如所说：'具殊胜义之教言，诸佛善为宣说者，如是善妙所说法，他人不能宣说也。'
结集者是圣者法护，其事缘起如是：在舍卫城中，一位商主的妻子与其丈夫相会后怀有身孕，但因未显怀孕征兆而其夫不知，所有人都认定她未怀孕。那位商主如期取货前往他乡经商。其妻胎儿渐长，心想：'唉！如此情形不久将被发现，我虽无过却将被认为有过，所有亲眷也都会知晓。'因羞愧告知可信之人后，谎称患病而隐居。
过了一段时间，生下一个极其俊美的儿子。虽然这孩子非常可爱且令人喜悦，但为避免讥讽，如同剜去心脏一般，夜晚将孩子交给可信的少女，令其遗弃在街道上，如同被狗吃掉一般。由于往昔多生所积恶业果报力故，将童子遗弃在王道上。
此童子前世曾为暴恶梵授大臣时，以释放无量众生免遭杀戮所生福德力故，得到狗、牛、象、马等守护。佛陀观察其堪能调化，晨时与比丘众围绕前往，授记说：'此人将成为舍卫城大商主，长久享受安乐后于我教法中出家，现证阿罗汉果。'
佛陀将童子托付给波斯匿王，嘱咐道：'大王，请抚养此名为法护的童子。'因此得此名。由于佛说他将成为大商主，一位商主想着'如果收为己子，日后必成大商主'，便向国王请求，国王便将童子给了他。
然其妻性情恶劣，与他争吵说：'已有三子四女，何必再收养此子？'为杀害童子，以毒食毒饮、火烧、令象马践踏、车轮碾压、扔在城外陶师坑中、带到空无人烟之处等诸多方法谋害，却未能夺其性命，反而自己的三个儿子相继死亡。

།ཟས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སྣོད་བཞི་མཆན་ཁུང་ དུ་ཐོགས་ཏེ།རང་སངས་རྒྱས་མདུན་ན་ཡོད་པ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་འོངས་པ་ལས་ཁྱི་གསུམ་ཞིག་ཡོད་པ་འོངས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཁྲོས་ཤིང་ཟུག་པས་རྫ་མཁན་གྱི་རྫ་མ་བསྲེག་པའི་གནས་སུ་བཅུག་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཤི་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་གི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སོ། །དེ་ གྲོང་དེ་ན་འདུག་པ་ལས་ཁྱེའུའི་ལག་པ་ཉིད་ཡིད་བརྟན་ཏེ་ཁྱིམ་མའི་ནང་དུ་ལས་པ་དག་ལ་ཡི་གེ་བསྐུར་རོ།།རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནས་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཐོས་པ་དང་། དུབ་པས་སྒོ་ཁང་དུ་མཐེའུ་ཆུང་གིས་མཛུབ་མོ་ལ་ཡི་གེ་དཀྲིས་ཏེ་ཁྱེའུ་གཉིད་ལོག་པར་གྱུར་ཏོ། །ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་དང་རྒུད་པ་ནི་ལག་པའི་མཐིལ་འདི་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་མཚན་མཁན་དག་གི་ཚིག་མཉན་ཏེ།མྱུར་དུ་རྗེའུ་རིགས་ཀྱི་རིགས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་མོ་འོངས་ནས་དེའི་སོར་མོ་ལས་ཡི་གེ་ཕྱུང་སྟེ་བལྟས་ན། བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག་།གྲོང་གི་ཕྱི་རོལ་ནས་ཚོང་དཔོན་ཆེན་པོའི་རིགས་མཐོན་པོར་ བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱིམ་མི་ནང་ལས་པ་ལ་སྤྲིང་པ།ཡི་གེ་འདི་མཐོང་མ་ཐག་ཉིད་དུ་ངའི་རིགས་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གསང་སྟེ་ཁྱིམ་སྒོར་བརྡེགས་ཤིང་གསད་པར་བྱོས་ལ་དོང་གི་ནང་དུ་ཆུག་ཅེས་སོ། །དེ་ནས་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུས་ཡོངས་སུ་བསྐུལ་བས་དེས་དེ་བསལ་ནས་ཡི་གེ་ གཞན་དུ་བྲིས་ཏེ།བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག་།ཇི་སྲིད་དུ་ཡི་གེ་འདི་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་ངའི་ཡིད་ལ་རེ་བ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པ། ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་ཅན་ཁྱེའུ་དེ་ལ་ངའི་བུ་མོ་དེ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་བའི་ཚོགས་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བྱིན་ཅིག་།དུས་འབྱོར་པ་ ཡང་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གང་བདག་མེད་ན་ཡང་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ནས་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྒྱ་ཆེར་ཐམས་ཅད་བྱས་སོ། །ཚོང་དཔོན་ཡང་ཕྱི་འབྲེད་ཀྱི་དུས་སུ་ཕྱིན་ཏེ། དེའི་གཏམ་ཐོས་པ་དང་། ཁྲག་དྲོན་མོ་སྐྱུགས་ཏེ་ཤིའོ། ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེས་ཀྱང་ཁྱེའུ་དེ་ཚོང་དཔོན་གྱི་གོ་འཕང་ལ་བཞག་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཁྱིམ་གྱི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུའི་མཆོག་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བདག་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན པའི་ཕྱིར།དེ་ཉིད་དུ་དེ་ལྷག་པར་ཆོས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱེད་འདོད་པའི་བློ་སྐྱེས་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ཚིགས་བཅད་འདི་དག་བསྡུ་བ་བྱས་སོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པ་ཉིད་ན་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ ན་གང་ཡང་བདག་གིས་བྲམ་ཟེའི་ཚོམས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་པ་དགེ་འདུན་བསྲུངས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཚོམས་བཤད་པ་དང་།དགའ་བོའི་མའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །སྡེ་སྣོད་ཕྲན་ཚེགས་ལས་ཀྱང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་བརྗོད་པར་སྣང་སྟེ། དགེ་སློང་ དག་འདི་ལ་ཆོས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་མདོའི་སྡེ་དང་།དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་ལ་སོགས་པའི་གསུང་རབ་མང་པོ་ཉམས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་གཞུང་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེས་ནི་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་འདས་ཏེ་གསུང་རབ་ལས་བཙུན་པ་ཆོས་ སྐྱོབ་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་བྱས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་བྱེ་བྲག་པས་བཤད་པ་འདིའི་དོན་ནི་སྟོན་པ་འདས་པའི་གསུང་རབ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་བསྡུས་པ་ནི་འཕགས་པ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནའི་བུས་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལས་བསྡུས་པ་བཞིན་དུ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པ་ཉིད་ན་ བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

手持四个食器于腋下，为布施给面前的独觉佛而来，此时有三只狗来到，极为愤怒地咬人，于是将陶工放入烧制陶器的地方，说'为何不死'这样的语言业的果报。
他在那个城中居住时，因相信童子的手，便向家中的仆人传递书信。不久将从王舍城来到。听到这些后，因疲惫而在门房处以小指缠绕书信，童子便睡着了。
相师们说'圆满与衰败就在这手掌中'，听闻此言后，很快来了一位商主种姓的女儿，从他的手指上取出书信观看，上面写道：'愿吉祥！城外高贵的大商主种姓'写信给家中仆人说：'见到此信后，立即将断绝我种姓的人秘密地在家门处打死，放入坑中。'
之后，由于福德力的驱使，他除去那信，另写一信道：'愿吉祥！一见此信，即可成就我心愿的，极为悦意的容貌的童子，将我女儿赐予他，因为这是不断的善业，故应给予他。时机也正是此时，若我不在，你们也当努力促成此事。'于是国王、大臣等众人当面广作一切事。商主在后期到达，听闻此事后，吐出热血而死。
大王也将童子安置于商主的位置，此后他享受家庭的安乐，后来出家，获得沙门果位的最高果位。我是由法所护持的，因为教法是一切法的根本。
正因如此，生起了以法摄受世间的增上意乐，便集录了一切善逝所说的这些偈颂。这是在佛世尊住世时，否则，所谓'我说婆罗门品'是尊者僧护所说的婆罗门品，以及难陀母经中所说的别说趣向彼岸。
小部经中也显示了现在这个次第的叙述，比丘们，于此应知法，即经藏、应颂等众多圣教将获得证悟。若说与说一切有部的论典相违，是因为他们未通达密意，故说导师涅槃后，如圣教中尊者法护所作的别说品那样。
诸部所说的这个意义是：如同圣迦旃延子从导师涅槃后的这些圣教中集录而作智慧论一样，尊者法护也是在佛世尊住世时如实集录了别说品。

།དྲི་བ་གསུམ་པའི་ལན་བསྟན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ལས་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་གདུལ་ བ་དག་གི་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེ་བོ་དེ་དང་དེ་དག་དང་།གང་ཟག་དེ་དང་དེ་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་བཅད་དེ་དང་དེ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཚོམས་ཀྱི་རིམ་པ་འདི་ཉིད་དུ་བསྡུས་ཤིང་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དེའི་ལན་ ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོས་པ་ངེས་པར་བརྗོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གང་དུ་ཡང་དགོས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་དམ། །ལས་ཀྱང་རུང་སྟེ་ལ་ལ་དག་།ཇི་སྲིད་དགོས་པ་མ་བསྟན་པ། །དེ་ནི་དེ་ སྲིད་སུ་ཞིག་ལེན།།ཞེས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དད་པ་དང་ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་འཇོག་ཅིང་འཇུག་།རྗོད་ཅིག་ཅེས་བསྟན་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དགོས་པ་ལ་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་ འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དགོས་པ་བརྟགས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དང་བཅས་པ་དང་དོན་མེད་པ་མཐོང་ནས་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཅི་འདི་ལ་དེའི་དགོས་པ་ཐབས་དང་མཐུན་ནམ་མི་མཐུན་ཞེས་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྟོན་ པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ལས།དང་པོའི་དགོས་པ་ནི་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གདུལ་བྱ་དག་ལ་འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པ་མེད་པར་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་དེ། དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ལག་པ་ སྦྱིན་པས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདྲེན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་སྟེ། ལུང་ལས་དེ་ཉིད་ཤེས་པས་ངེས་པར་ལེགས་པ་རྟོགས་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དགོས་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུའི་མཐར་ཐུག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྲིད་དུ་བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་དགོས་པ་རྒྱུད་པ་འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་སོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་འདུས་མ་བྱས་གསུམ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་ རྣམས་མི་རྟག་།ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ། གང་འདིས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་བསྟན པ་དང་དེ་ལྟར་བརྗོད་པས་ནི་བརྗོད་པ་དང་།བརྗོད་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུད་པ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ རིགས་མཐུན་པའི་ཚོམས་རེ་རེར་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡང་དོན་འདྲ་བ་དག་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤེ་ན།དོན་འདི་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེ་བླག་ཏུ་ཟིན་པ་དང་། སེམས་པ་ལ་མི་གཡེང་བ་དང་། སྨད་པ་མེད་པ་དང་། གསལ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུད་པ་ལ་བརྒྱུས་པའི་མེ་ཏོག་དང་། གཡོས་ཟིན་པའི་ཁ་ཟས་དང་། མགར་བ་མཁས་པས་བརྡུངས་པའི་རྒྱན་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་མར་མེ་བཞིན་དུ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྐུད་པ་ལ་བརྒྱུས་པའི་མེ་ཏོག་ནི་བདེ་བས་བླང་བ་དང་ལོངས སྤྱད་དུ་རུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཚོམས་སུ་བཀོད་པ་ཡང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ཡང་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཁ་ཟས་དག་ལ་ལྟོས་ཤིང་མངོན་པར་འདོད་པས་བལྟས་ན་དེ་གཡེང་ཞིང་འཁྲུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དང་པོ་འདྲ་བ་དག་ལ་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་སྒྲུབ་པ་ དག་གིས་ཚིགས་བཅད་ལེན་པ་ན་གཡེང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

关于第三个问题的回答是从如来经典中归纳而来的。因为世尊以慈悲心遍及一切众生世界，完全了知所化众生的意乐和习气，随顺于彼而对于那些众生和补特伽罗，根据他们的根机而宣说了种种偈颂。其中也在这个品类中归纳并安立。
为什么这样说呢？因为必须确定论典的必要性，因为任何离开必要性的事物，具有智慧的人都不会趣入。如所说：'一切论典或诸事业，若未说明其必要性，在此期间谁会接受？'
修行者有两种，即随信行者和随法行者的区别。其中随信行者依赖他人而趣入，若说'你说吧'，则不观察所说的必要性而直接趣入。随法行者则不是这样。他是观察必要性后才趣入，因为见到有义和无义而开始行动。同样地，他也会思考：'这里的必要性是否与方便相应？'
其中，首先说明两种教法中，第一种的必要性是为了显示诸法实相，对所化众生如是宣说，这也是为了证悟实相。因为若无此教法，则无法证悟实相。通过宣说正法之手，随顺根机而引导的缘故。
证悟实相即是了知涅槃和获得解脱，如经中所说'了知真实则证得决定善'之句。涅槃是一切必要中的究竟，因为是究竟果位的本性。如所说：'因为此必要相续非为最究竟'。
所诠是五蕴和三无为法。如此'呜呼诸行无常'这句话说明了五蕴。'彼等寂灭为乐'这句话说明了择灭，即见一切法无我的智慧。此中也说明了虚空和非择灭。
如是宣说和如是诠释，即显示能诠和所诠的相互关联性。
从结集者的角度来说明必要等，即从一切善逝所说中出现的种种偈颂特征中，将同类的品类各自安立，为何将表达相同义理的偈颂特征汇集一处呢？这是基于此义而作，为什么呢？为了易于掌握、心不散乱、无有过失、明晰等缘故。
如同穿在线上的花朵、已经烹饪好的食物、善巧铁匠打造的装饰品、因缘具足的明灯，依次类推。如同穿在线上的花朵易于拿取和受用，同样地，偈颂安立于品类中也是如此。如同看到烹饪好的食物时心生欢喜向往而不会散乱动摇，同样地，对于如初次教法般的偈颂，修行者领受时也不会散乱。

།བར་ཆད་མེད་པར་འབར་བའི་མེས་ཟས་བསྒྲུབ་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་འདིས་གླང་པོ་ཆེ་མ་རུང་པ་འདུལ་བ་ཡིན་ནོ། །བར་མ་ཆད་པར་གཙུབ་ཤིང་གིས་གཙུབས་ན་ནི་མེ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྟག་པར་འཛིན་པའི་གདུལ་བྱ་དག་གི་ དོན་དུ་མི་རྟག་པའི་ཚོམས་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་དག་ལ་བདེ་བར་འཛིན་ཅིང་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་འདོད་པའི་ཚོམས་ལ་སྩོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་བཟོ་བོ་མཁས་པས་བརྡུངས་པའི་རྒྱན་ལ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་དག་གིས་ ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་བསྟན་པ་ཡང་ངོ་།།ཇི་ལྟར་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་མར་མེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྦྱར་ཏེ་བསྟན་པའི་དབང་གིས་བློའི་ཁ་འབྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རིམ་པ་འདིས་བློ་དག་པར་གྱུར་ན་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤོང་བ་དང་། བླང་བར་བྱ་བ་ལེན་ཅིང་། དེས་ན་བྱ་བ་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཚོམས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་ཕྱེ་བ་དང་། བརྗོད་པ་དེ་མེད་པར་མི་བཤད་པ་གསལ་བར་མི་འགྱུར ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་ལུས་འདི་མ་གཡོགས་ཀྱང་། །མགོ་ནི་རབ་ཏུ་གཡོགས་པའི་མིས། །རབ་ཏུ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་བསྟན་བཅོས་ཕྱེ་སྤང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ལུས་ལ་གོས་གྱོན་ཀྱང་། །གདོང་ནི་བཀབ་པ་མ་བྱས་མི། །ཤིན་ཏུ་ གསལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།།དེ་བཞིན་བསྟན་བཅོས་ཕྱེ་ལྡན་པའོ། །མཚན་མོ་མར་མེ་མེད་པ་ཡི། །ཁྱིམ་ན་དཀའ་བས་སྟེན་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་བརྗོད་བྱ་མེད་པས་ནི། །བསྟན་བཅོས་དཀའ་བས་བསྟེན་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་སྟེ་ཅིའི་ཕྱིར་དང་པོར་མི་རྟག་པའི་ཚོམས་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སྩོགས་པ་ཚོམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་རྒྱུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བསགས་པ་ལ་སྤྲོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྟག་པར་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ནི་བདག་ཏུ་ལྟའོ། །དེའི་ རྒྱུས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ་།།ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུས་ནི་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཕེལ་ལོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་མི་རྟག་པ་བསྟན་པ། ཀུན་ཏུ་མཉན་པ་དེའི་ཚེ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ནི་བདག་ མེད་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་སྩོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ནི་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་མི་རྟག་པའི་ཚོམས་བཀོད་དེ། དེ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དང་པོར་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་འདི་དག་མ་ལུས་པར་བསྟན་ནས་ད་ནི་ཚིག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཤད་དོ།།དེ་ལ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དགོད་པ་ལ་སྐབས་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྐབས་ཉིད་དུ་འཕགས་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས་བཀོད་པའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དང་པོར་དེ་དགྲོལ་བར་ འདོད་ནས་སྨྲས་པ།རྣམ་སོལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ཆོས་མཉན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཐབས་ཀྱང་དོར་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་སྤང་ཞིང་བླང་བའི་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་དེས་ཆོས་མཉན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་པོའི་ ཚིགས་བཅད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཚིག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་སོལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། གཉེན་པོས་བསལ་བ་དང་། དོར་བ་དང་། སྤང་བ་ཉིད་དེ་རྒྱུད་ལས་རིང་དུ་ཐ་དད་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ གཉིད་དང་རྨུགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ།

以无间断燃烧的火来调伏食物，这是调伏不驯大象的方法。如果不间断地用钻木取火，就会生出火来。正因为如此，为了那些执著常见的所化众生，而安立无常品。
对于执著欲望为乐并与之相应的人，则有欲品等。如同善巧工匠锻造的装饰品为圣者所赞叹，同样地，智者们善加汇集的教法也是如此。
如同因缘和合的灯火能够明亮燃烧，同样地，由于善加安立教法的力量而开启智慧。如此依此次第清净智慧后，则能断除应断之法，取受应取之法，由此成就所作，其余如前所述。
所说内容是偈颂品的安立，也是能诠与所诠相互关联的特征。若无正确分别与诠释，则不能清晰地解说，如所说：'如同此身虽未覆盖，头部却被遮蔽的人，无法清晰显现，同样地应舍弃未加分析的论典。如同身着衣服，但面部未被遮蔽的人，能够清晰显现，同样地具有分析的论典也是如此。如同夜晚无灯的房屋，难以安住，同样地无有所诠的论典，也难以依止。'
那么，为何首先安立无常品等品类的次第因由将要解说。因为这是积累一切善根的欢喜之因，并且由此生起无常想，故说无常，因为这是根本。如此，以执著常见为先导则会产生我见。由此因缘生起一切烦恼。由烦恼因缘生起一切不善。由此广增一切苦网。
当宣说并普遍听闻无常时，则会生起无常想。由此将见无我。由此则不行贪等烦恼而积集善法。由此将生起安乐，因此首先安立无常品，其他也当随情况而说。
首先完整宣说这些所诠内容之后，现在解说词的分别。关于此，若说在安立应诠内容时不应说非时语是不合理的。这正是圣者法救安立的两个偈颂，首先为了解释这些而说'于遣除'等言词。
因为听闻正法是一切圆满的根本，其方法也是应舍应取之法的舍取之理，为了以此方法趣入听闻正法，故首先宣说第一个偈颂，这是此处的摄义。
解说词义：'于遣除'是指应当遣除，即以对治遣除、舍弃、断除，也就是使之远离相续的意思，如说'以光明想除遣睡眠与昏沉'。

།འོ་ན་བཀྲ་ཤིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་དག་ལ་གསལ་བར་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། རྣམ་སོལ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཚིག་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་མཚོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་ནི་སྤོང་བ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་གཙོ་བོར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ལ་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ཉེས་པ་མེད་ དེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཆོས་མཉན་པའི་ཆེད་དུ་མ་དད་པ་སྤོང་བ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཁྱིམ་ན་མི་གནས་ཤིང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ དབྱིངས་སུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྤང་བས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཤེས་ཏེ། དེ་ཡང་སྨྲས་པ། གཞན་དབང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དག་།དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བཀྲ་མི་ཤིས། །གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ པ་དེ།།དེ་ནི་རབ་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་འདོད། །ཅེས་སོ། །ཇི་ཞིག་བསལ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ནི་གཉིད་རྨུགས་སོ། །ཟླས་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་པ་རི་བྷཱ་ཥ་ལས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པས་བྱས་སོ་ཞེས་སྨོས་པས་ཆོ་གས་གཅིག་ཏུ་བྱས་སོ། །གང་ གིས་བསྒོམས་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྨུགས་པར་འགྱུར་བ་དང་བླུན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།དགེ་བ་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་མི་བཟོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྨུགས་པ་སྟེ། སེམས་བླུན་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཡང་འགག་པར་བྱེད་པ་དང་།ལུས་ཀྱི་གཟུངས་ཀྱི་རླུང་དེ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། འདིས་ནི་ཆོས་མཉན་པའི་བགེགས་སུ་གྱུར་པ་གཙོར་བསྟན་ཏེ་མཐོང་བར་བྱ་བ་ལ་མུན་པ་ལྟ་བུའོ། །རྨུགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་ཆེན་པོ་བ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འདིར་བགེགས་སུ་རིགས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེར་འདིར་དེ་ནི་བགེགས་སུ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིད་ཀྱང་བགེགས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་ལས་གཉིད་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བར་ལུང་ དུ་མ་བསྟན་པས་སོ།།རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྟན་པ་གཟུང་བ་ལའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་མཉན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། མ་དད་མེད་པའི་སེམས་དང་ནི། །སྡང་བའམ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཡིས། །དམ་ ཆོས་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཡིན།།ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ལྷག་མ་དགག་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལས་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་བགེགས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མཉན་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་ཤིན་ཏུ་སྤང་བར་བྱའོ། །སྤང་བར་བྱ་བ་བསྟན་ནས། བླང་བར་བྱ་བ་བཤད་པ། དགའ་བ་བསྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ཚིམ་པ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དགའ་བར་གྱུར་ན་ནི་མཉན་པ་ལེགས་པར་ཉན་པར་འགྱུར་ཏེ། ནད་པ་ལ་སྨན་པ་ཆེན་པོས་ལུང་ཕོག་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཆོས་མཉན་པའི་ཡན ལག་ལྷག་མ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་མདོ་ལས་གསུངས་པའོ། །གཞན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། འཚེ་བ་མེད་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། གཡེང་བ་མེད་པ་དང་། མི་སྨོད་པ་དང་། ཚིག་དང་ངག་གི་ནུས་པས་ མི་བརྙས་པ་དང་།ཤེས་པས་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང་། དྲན་པ་མ་ཉམས་པ་དང་། བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་རྣ་བླགས་ཏེ་ཉན་པ་དང་། དཔྱོད་པར་ནུས་པ་དང་། གུས་པ་དང་། མཆོད་པ་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཉན་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།

那么，吉祥等在论典中是明显闻名的。因此，为了显示圣者们的行为，首先应当说吉祥语。如果说'于遍净'这个词是遍舍的同义词，这就意味着'应当遍舍论典'的话。
答曰：这并无过失。因为在佛语中舍离是主要的，应当以义为主，所以称之为吉祥语并无过失。因此，为了听法而舍离不信是吉祥的。
出家人不住在家，以见道所断的随眠和修道所断的一切有漏，以及在无余涅槃界中舍弃一切有为法，这是极其吉祥的。
因为通过舍离能够摧毁一切痛苦，如说：'所有依他起性，那是痛苦不吉祥，若能遍舍离彼，此则许为极吉祥。'
问：要舍除什么？答：所谓昏沉睡眠。昏沉和睡眠即是昏睡。一切复合词根据'巴利巴沙'论中所说的合一规则而成为一体。
若修习此，则心与心所会变得昏沉迟钝，无法投入善行，这是与轻安相违的心所昏沉，意思是使心迟钝。
使识停止活动，身体持气，这就是心所中所谓的睡眠的含义。这里主要显示听法的障碍，如同见物时的黑暗一样。
昏沉因为是大烦恼地法，所以一定是烦恼性，因此在此处应当理解为障碍。睡眠也是障碍。因为它是意地法，所以不一定是烦恼，经中说睡眠是善、不善或无记的。
是对于以耳识所摄持的教法。'和'字是为了包含不信等，这些也都是听法的违品。如说：'无不信之心，无嗔恚混乱，方能知正法。'
其他人说是为了包含其余否定。因为欲贪等也是障碍，以殊胜闻法应当极力断除。
说明应断之后，解说应取：所谓'生起欢喜'等，意思是应当特别修习满足和愉悦。若生欢喜则能善听，如病人听从大医师的教导一样。
'又'字是为了包含听法的其余支分，如经中广说以十六种方式听法。
在其他处也说：具足希求、无害、坚固、不散乱、不诽谤、不以言语能力轻视、智慧无慢、正念不失、以利己心专注听闻、能够思维、恭敬、供养，这些是适合听闻分别法的。

།གཞན་དག་ནི་ཡང་གི་སྒྲ་གཉིས་ སྨོས་པ་ཐ་དད་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པས་འདིར་གཉིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་བསྩལ་ནས་ཡང་ཡིད་དགའ་བ་མི་འབྱུང་བ་ཡོད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཡིད་སྐྱོ་བར་གྱུར་པས་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་མེད་ཀྱང་དགའ་བ་མེད་པ་དང་། ཡིད་དགའ་བར་གྱུར་ན་ཡང་ངེས་པར་རྨུགས་པ་དང་ གཉིད་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ།ཉོན་མོངས་པ་ལ་དགའ་བ་ཡང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཉི་གར་ཡང་རང་ལས་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཁྱེར་ཏེ་ཤོག་ཅེས་བྱས་ན་གཉི་ག་ཁྱེར་ཏེ་འོང་གི་གཅིག་ཁྱེར་ཏེ་ཤོག་ཅེས་བྱས་ན་གཉིས་ཁྱེར་ཏེ་མི་འོང་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅི་ ཞིག་དགའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡིད་ཉིད་ཡིན་པས་ཡིད་དེ་རང་གི་དོན་ཉིད་ལ་འཕེལ་བར་བྱ་བས་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་གསུངས་པ། མཉན་བྱའི་ཆོས་ལ་ས་དང་ནི། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །གཉིད་དང་རྨུགས་གང་བསྩལ་ནས་ནི། །ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་ པར་ཡིད་ལ་བྱ།།ཡིད་ལ་ཡང་དག་དགའ་བྱས་ཤིང་། །ཆོས་སྨྲ་དག་ལ་གུས་བྱས་ཏེ། །ཚིག་ནི་ལེགས་པར་གོ་བྱས་ནས། །མཆོག་ཏུ་ཞི་བའི་རྣམ་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་བྱས་ནས་ཇི་ཞིག་བསྒྲུབ་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་རྣ་གཏོད་པར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ་རྣ་བའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱིས་ཤིག་པའི་དོན་ཏོ།།སུས་སྨྲས་ཤེ་ན། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་འཕགས་པ་ཆོས་སྐྱོབ་བདག་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཕྱི་མར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་དུས་ཕྱི་ནས་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་བོ་ལྟ་བུ་སྟེ། བུ་ ལས་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱི་ནས་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཏན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ སྐད་དུ་གསུངས་པ།ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་འོང་བ་དང་། ཡིད་མགུ་བར་བྱེད་པའི་གཏམ་བསྟན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏམ་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།ཆེད་དུ་བརྗོད་པའམ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཉི་ག་ཡང་འགལ་བ་མེད་དེ་རྟགས་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དག་ཅེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ གསུངས་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་འདི་ནི་ཡན་ལག་གཅིག་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་ཆོས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་།འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དག་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཚིག་དག་ལས་ཚིག་རྐྱང་ པས་སྙིང་པོའི་དོན་མདོར་བསྡུས་པ་ནི་མདོའི་སྡེ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་གང་ཟག་གཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ ནི་མདོའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་ཅིང་ལྷག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ནོར་ནི་བདུན་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས་གསུངས་པ། དད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ནོར་དང་ནི། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ལས་སྐྱེས་ནོར། །ཐོས་དང་གཏོང་བའི་ནོར་དག་དང་། །ཤེས་རབ་ནོར་ནི་ བདུན་པ་ཡིན།།སྐྱེས་པའམ་ཡང་ན་བུད་མེད་ཀྱང་། །གང་ལ་ནོར་ནི་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཕོངས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། །དེ་ཡི་འཚོ་བ་དོན་ཡོད་ཡིན། །ཞེས་པའོ། །གཞན་གྱིས་དྲིས་པར་གྱུར་ན་ཚིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི་ ལུང་དུ་བསྟན་པ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ལུང་དུ་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་དུ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའོ།

其他人认为'又'字出现两次是为了表达不同的意思，所以在此处显示两个。比如说，即使驱除了昏沉和睡眠，也可能不会生起欢喜，因为由于心生厌倦，即使没有昏沉和睡眠也不会有欢喜；而当心生欢喜时，也不一定能完全摆脱昏沉和睡眠，因为对烦恼的欢喜也会生起，所以两者都要从自身的角度来说明。就像让人带着花和果实两样东西来，如果说'带着两样来'，他就会带着两样来，如果说'带一样来'，他就不会带两样来，这个道理是一样的。
什么是欢喜呢？所谓'意'，因为是意识本身所以称为意，是为了增长自身的意义，这就是'心'的含义。又说：'对于所闻法和地狱以及三恶趣之因的昏沉睡眠驱除后，应当以意善加思维。以意生起真实欢喜，对说法者生起恭敬，善解其言语，以最寂静的方式行持。'
做了这两件事之后要成就什么呢？答：所谓'听'，就是要专注倾听，意思是要使之成为耳识的对境。谁说的呢？'我'，是指圣者法护自身示现。'当详细解说'是指将在后面解说的意思。'详细'一词表示是在后来进行的，就像孙子是在儿子之后出生一样。这里也是说在佛陀教导之后我来解说，这表明是佛所说的。
这是什么呢？答：是'自说'，意思是'最殊胜'。如经中所说：'自说是最殊胜、圆满、令意欢喜的教言'。又'自说'是言说的异名，如所说：'自说也'就是'以此言说'的意思。
'自说'或'诸自说'这两种说法都不相违，因为可见依于两种语法的运用。这里是总的显示偈颂的特点，所以称为'诸自说'。在佛所说的十二分教中这是其中之一，如所说：'诸比丘，当知此法，即：契经是指依世俗谛和胜义谛广大相应的教言中，以单句摄要义的是契经，例如：一个补特伽罗出现于世间，一切行无常，一切法无我，涅槃寂静，如是依次举例。'
'讽诵'是随顺契经义并以偈颂相应的，如此说：'七财'作为总说后说道：'信与戒律财，惭愧业生财，闻与布施财，慧为第七财。若男子女人，具足此诸财，彼非贫困者，其生活有义。'
如果他人询问，也会随之宣说过去和未来的言教，如是随说即是'授记'，例如四种授记中的一向授记等。

།དེ་ཡང་། ཚུལ་ནི་ཇི་སྲིད་རྒལ་ན་བཟང་། །འདས་པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་གཟིགས། །ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་བ་དང་། མ་འོངས་པ་ན་ནི་བྱམས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་དང་།ད་ལྟར་གྱི་ཀུན་དགའ་བོ་སོང་ལ་དགེ་སློང་འདིའི་གནས་མལ་ཆེན་པོ་ཤོམས་ལ་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། ལྡ་ལྡི་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པར་གྱིས་ཤིག་།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནུབ་མོ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་རིམ་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་དང་ འབྲེལ་པ་ལས་བསྟོད་པའི་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་གསལ་རྒྱལ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། བྲག་གུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྐང་པ་གསུམ་དང་། བཞི་དང་། ལྔ་དང་། དྲུག་གི་རྣམ་པས་བསྟན་པའོ། །གང་ཟག་ལ་ལ་དག་བསྟན་པ་ལ་ གནས་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་བསྟན་པ་དང་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ།དཔེར་ན་གླང་པོ་འདིའི་གླང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཚིག་ནི་གླེང་གཞི་སྟེ་གཞི་འདི་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕལ་ ཆེར་འདུལ་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་།དེའི་གླེང་གཞིར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཅིང་དཔེ་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་པ་དག་ནི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་པྲ་ཡ་ན་དང་། རིང་པོ་ལེན་དང་། མ་ག་དྷཱ་བཟང་མོའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་དག་གོ། །ཕན་ཚུན་ བརྒྱུད་དེ་འོངས་ནས་བཤད་པའི་སྐྱེས་བུའི་གཏམ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་སྟེ།འདི་ལྟར་བུ་མོ་བདུན་གྱི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྔོན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཀུན་དུ་བརྗོད་པ་ནི་སྐྱེས་པའི་རབས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་དང་དྲེད་དང་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ སོ།།ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱི་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལྔ་དང་། གསུམ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། དྲ་བ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། དྲི་བ་དྲུག་དང་། ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དག་གོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ལྷག་པའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་བྱེད་ པ་ནི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་རབ་ཏུ་མི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ། རྨད་དུ་བྱུང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཅིང་མིང་གི་ལན་བརྗོད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་གཏན་ལ་བབ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ མཆོག་གང་གིས་འདི་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བུའི་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་མ་མོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་མངོན་ པའི་ཆོས་སོ།།གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་བཅུ་གཉིས་མངོན་པར་བསྡུ་ན་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བསྟན་པ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་གི་ཡན་ལག་དང་འདྲེས་ན་ཡང་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། མོན་སྲན་ གྲེའུ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲུའི་ཚོགས་འདྲེས་ན་ཡང་མིང་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་ནོ།།འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། གང་གིས་ནི་འདི་གསུངས་ཤིང་གང་གིས་མཉན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ་རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པའོ།།བདུད་བཞི་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་རྒྱལ་བ་སྟེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་ནི་གསུམ་པའི་བསྡུ་བའོ། །རྒྱལ་བས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དག་ཅེས་ཁ་ཅིག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །མང་པོའི་ཚིག་དང་གཅིག་གི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཐ་དད་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ འདིར་ཉེས་པ་མེད་དོ།

其中，如是说：'只要超越就是善，过去时有毗婆尸如来出世，未来将有弥勒出世。'现在阿难你去为这位比丘布置大卧具，用花、香、涂香等来庄严。因为他今夜将证得阿罗汉果，如是次第而说。
与前文相关的赞颂语句称为偈颂，如明胜王偈颂、婆求偈颂等，以三句、四句、五句、六句等形式而说。
为了使某些人安住于教法，随顺欢喜而宣说的是自说经，如'此象名为象'等。
宣说事缘的语句是因缘，即与此事相关的意思。这多与律藏相关，因为是其因缘中出家的缘故。
为了理解其他义理而宣说他人行为及广说譬喻的是本生，如般遮那、长行者、摩揭陀贤女的本生等。
相互传承而来讲述的人物故事是如是出现，如七女本生等。
叙述菩萨前世的人物故事是本生谭，如普度、熊、鹿等的本生谭。
具有法语分类并广说的是方广，如五法、三法、幻网、轮、六问、界分等。
显明三宝殊胜功德的是未曾有法，即世间所未有的圆满，如未曾有集等。
解释诸经等义理并答复名相问题的是论议，如'以何世间法最胜而说此'等。
因此，这是一切圣教之所依，如同儿子之母，故称为本母。因为法相现前故，因为显明无倒法故，故为对法。
圣教十二分若总摄则称为三藏。因为教法为主，即使与其他圣教支分相混，也不是不可称为自说，如豆类与谷物相混时的称呼一样。
此处所说为何？由谁所说且为谁所听闻而如是说呢？所说是由佛说，即是由一切佛所说。因战胜四魔而为胜者，即善逝、胜者所说是第三总集。有些说是胜者自说。无论说为复数或单数，此处都无过失。

།འོ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡང་འདི་ན་ཡོད་དེ། གང་གི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་ལན་ཚྭ་བཟང་པོས་བཤད་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་བཤད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། གསེར་གྱི་རི་བོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ང་ལས་ནུས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཇི་ ལྟ་བུ་གཅིག་ཏུ་རྒྱལ་བས་གསུངས་ཤེ་ན།སྨྲས་པ། སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དྲུག་ཅུ་པའི་བདག་པོ་རྒྱལ་མོའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྔར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་འདི་ཡང་གནོད་སྦྱིན་དབྱིག་གི་མིག་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཨེ་ལའི་འདབ་གཉིས་ཀྱིས་ཕུད་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བུས་འདི་བཀོད་ཅིང་བསྟན་པ་དང་། རྒྱལ་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟོན་པ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །རྟགས་གཉི་ག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཆེད་དུ་བརྗོད པའམ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་མེད་པར་སྔར་བསྟན་ཏོ།།མི་ལྷག་པར་དང་མི་ཉུང་བའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་བཀོད་པས་ཇི་ལྟར་སྟོན་པས་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གསུངས་པ་ནི་བསྟན་པ་དང་བཤད་པའི་བར་དུའོ། །འདིས་ནི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་དགུ་དག་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཙམ་གྱིས་རེས་འགའ་མི་སྟོན་ཅིང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒོལ་བ་འདིས་གསལ་ཏེ། ཚིག་ནི་ཕྱིའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ས་ བོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡང་སེམས་ནང་དུ་བལྟས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ས་བོན་སྤངས་པ་སྟེ། མེད་པའམ་ས་བོན་གཞན་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྗེས་སུ་ མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་གང་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ།།ཉེས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་བཤད་པར་ནུས་པ་མི་སྲིད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། སྙིང་རྗེ་མེད་ པ་དང་།མི་བརྟན་པ་དང་། དུས་ཀྱི་མཐའ་རིང་བར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་ནི་གང་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་ལ། གང་དག་ལ་ནི་མི་སྟོན་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་ཡང་གང་ཤེས་པ་དེ་ ཉིད་ཀྱིས་ནི་བསྟན་པར་བྱའི།གང་མི་ཤེས་པ་དེས་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོའི་སློབ་མ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་པའི་དཔེ་འདིར་བརྗོད་དོ། །སྤྲོ་བ་མེད་པས་ནི་གང་དུ་རྗེས་སུ་མ་ཆགས་ཤིང་ཤེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་དེས་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། ། སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་འདི་དག་རྨོངས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་དག་ལ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་དོ། །མི་བསྟན་པས་ནི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པར་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་ཕྱེད་ཙམ་མི་བསྟན་ནས་ལྷག་མ་གཞན་དག་ཏུ་འཇུག་པའོ། །དུས་རིང་བ་ནི་དུས་མང་པོར བདག་འདི་ཉིད་དུ་གནས་པས་གཞན་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་སྟོན་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་ཉིད་སྟོན་པའི་བར་ཆད་ནི་དྲུག་པོ་འདི་དག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་འདི་དག་མི་མངའ་སྟེ། དེས་ན་གང་དེས་གསུངས་པ་མ་ལུས་ཤིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་འཇིག་ རྟེན་ན་སྟོན་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིགས་བཅད་འདིའི་དོན་གྱིས་བསྟན་པའོ།།བདག་གིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་འདི་གསུངས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔར་བསྟན་པའི་ཉེས་པ་དེ་དག་རྒྱལ་བ་ལ་མི་མངའ་བར་སྟོན་ཏོ།

那么声闻所说的也在此处，以何种方式所摄等，圣者良盐所说的以及凡夫所说的也有，因为金山等是我能说的缘故。如果问这是如何由佛一向所说的呢？
答：因为是往昔佛所说的缘故。如此，六十天女的偈颂是往昔佛所说的，这也如同夜叉毗沙门和龙王爱罗叶二者所说的一样。
以何种文字等安立并宣说此，以及佛是如何的，对此说道：'一切智者即说者'等。'此诸经集'是语词的余分。因为具二相故，此称为'经集'或'诸经集'，如前已说无相违。
意思是：以不多不少的文字等安立，如佛所说那样无颠倒地详细解说。'说'是在'宣说'与'解说'之间。
由此，世尊因为恒时入定的缘故，不是仅以住近众生而偶尔宣说，而是如如意宝般宣说。如此反驳说是从墙壁等处宣说的说法已明了。因为语言是外在痛苦的种子，等持也是内观心性，舍弃自种，即无有或不许从他种生果。
若问：表业也是由等持心直接感受果报，如烟为火之果，于彼任何处亦无错乱。若具足六种过失则不可能解说无颠倒义，即：具烦恼、无知、懈怠、无悲心、不稳固、欲求长时。
如此，由具烦恼故，对于所贪著的儿子等则无颠倒地教示，而对其他则不教示。即使离贪，也唯以所知而教示，不知者如何教示，此处举例说明大目犍连二位弟子如何颠倒教示。
由无精进故，即使有所爱乐并已了知，也不能教示。因无悲心故，即使具足精进等，也认为'只要他们愚痴，就是最好'而不教示。由不稳固故，开始教授后仅教半途即转入其他。
长时是说'我要在此久住而教导他人'，却不如实教示，这六者即是如实教示的障碍。世尊则无有这些，因此说'无遗且无颠倒'。此偈颂的含义也显示其为世间最胜导师。
若问我说此经集之相为何？答：'世尊'等，即显示前述诸过失佛皆不具足。

། ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། འདོད་ཆགས་དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་དང་། །གཏི་མུག་བཅོམ་པའི་འདྲེན་པ་སྟེ། །སྡིག་པ་བཅོམ་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་བག ཆགས་དང་བག་ལ་ཉལ་རྩ་ནས་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་མེད་པའོ། །བླ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟན་པས་ཉོན་མོངས་པ་བསྩལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དག་ལ་ཡང་ཐབས་གང་གིས་དུས་ཉུང་ཟད་ལ་ཀུན་དུ་ སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་དེ་གཏན་དུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ནི་མར་མེ་ལྟ་བུ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་མར་མེ་ནི་དུས་ཇི་ལྟར་དུ་རྩིག་པ་དང་སྣམ་བུ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པས་དེ་ལྟར་བསྩལ་ན་མི་ནུས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བར་ཆད་ཅན་དག་ལ་ནི་མངོན་པར་མི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ གཏན་དུ་བྲལ་བར་གྲུབ་སྟེ།འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་གཏན་དུ་བྲལ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། གཞན་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་ངེས་པར་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་བཞིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་ནུས་པའི་ས་ བོན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེས་ཚིག་པར་གྱུར་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཉམས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་མྱུ་གུ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་ནུས་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་དང་འབྲེལ་པར་གྱུར་ན་རྩ་བ་དང་བཅས་པར་ འགྱུར་ཏེ།དེ་ཡང་གསུངས་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་འཁོར་བ་ནི། །རླུང་གིས་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་བཞིན་དུ། །འཁོར་བར་འགྱུར་ཏེ་མི་རྟག་བློས། །དེ་ལས་ལོག་ན་དེ་ལས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་ཡང་གསེར་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ ལྟར་གསེར་དང་གོས་དང་ཁར་སྣོད་ལ་སོགས་པ་དྲི་མ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་མེ་དང་ཆུ་དང་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོས་སེམས་དྲི་མ་མེད་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཀྱིའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ ན།ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་རེ་ཞིག་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པའི་ཕྱིར་སེམས་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མེ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་གི་རབ་ཏུ་གྲུབ་ པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྣང་བ་ཡིན་ལ།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་སྨྲས་པ། འདོད་ཆགས་སོགས་འབྲས་མངོན་སུམ་གྱིས། །བདག་དང་གཞན་ལ་བརྟག་པ་ནི། །རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དུ་བ་ལས། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མེ་ བཞིན་གནས།།ཞེས་སོ། །འདིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ལུང་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་པས་སྲིད་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པས་སྐྱེས་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འཆིང་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ནི་འཆིང་བའོ། །བཅིངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཆིང་བའོ། ། བཅིངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ཉིད་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་མི་རུང་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་སོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ བཞིན་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་མདོ་གཞན་དག་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ནི་མི་རུང་སྟེ།སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རེ་རེས་འཇུག་སྟེ། གཉིས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ རྗེས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་དྲན་པ་དང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

具有降伏烦恼的功德故称为薄伽梵，如经中所说：'降伏贪欲以及嗔恨，愚痴降伏为导师，降伏一切诸罪恶，此即是为薄伽梵。'此说明断德圆满。
彼亦是从根本断除习气与随眠，于此无有烦恼未尽。依止上师等而断除烦恼，因见终生守护出家戒律，于任何人以任何方便短暂时间中无不行持，永远行持亦于彼等真实生起，如同灯火。
因为灯火无论何时被墙壁、毯子、树叶等遮蔽则不能照明，如同有障碍者则不明显。彼亦成就永远断离，如是若成就永远断离贪欲等，则其他恶趣投生等决定不生。
彼亦是具对治之分，如同种子，如是能生芽之种子被违品之火烧尽则成灰烬而坏失。如是能生轮回之芽，以我见为先的贪欲等烦恼若与见无我相应则连根断除。
如说：'颠倒故轮回，如风吹云团，轮转无常智，离此得解脱。'凡夫之心虽有垢染，如同金等能得清净。如是金、衣服、铜器等具垢染者，以火、水、灰等得以清净。
如是凡夫之心以随顺对治令心无垢，即是烦恼。若谓此不成立，以量成立故无诤，因为于此首先于自相续以现量成立，以自证故如心。于他相续亦以比量成立。
以见其果故如火。因为彼等内在成就是身等恶行相之果显现，无烦恼者则无彼故。复说：'贪等果现量，观察自与他，能相所相烟，隐密如火住。'
此中一切皆是教证：'众生为无明所蔽而正造轮回，由爱而有情转生。系缚有三：贪欲为缚，以系缚故缚，以系缚故从此世间往他世。'等。
此心之差别即是贪欲等不应知，以经中说：'于有贪心如实了知为有贪心。'故心与心同时生起不应理，以经说有情心相续一一转起，无第二等无间缘故等。
若尔则'我自领受此'等忆念等成相违过。

།ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་རྗེས་སུ་མྱོང་ན་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་ཡང་དག་པར་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་མངས་ཀྱིས་དོགས་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཡང་མི་བཤད་དེ་གཞག་གོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལུས་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གནས་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་དང་འདུས་མ་བྱས་གསུམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེས་ན་འདིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལུང་ནི་དགེ་སློང་དག་ད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མི་མཁྱེན་པའམ་མི་གཟིགས་པའམ། མི རིག་པའམ་རྣམ་པར་མི་མཁྱེན་པ་མི་མངའོ།།གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་འདས་པ་ཡང་གཟིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་གཟིགས་སོ། །དེས་ན་འདུས་བྱས་རྣམས་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གཟིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་པའང་རང་ དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་བཟློག་ཅིང་རྒྱས་པ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་བུད་ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ལོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཤེས་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱོགས་སྒྲིབ་གཡོགས་དང་བཅས་པ་ནི་མུན་པས་ ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྲིད་དུ་སྣང་བས་ཁྱབ་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་ཆགས་མ་ལུས་པའི་དངོས་པོ་གཏི་མུག་གིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ལ་གནས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པའོ།།དྲི་མ་མ་ལུས་དང་བྲལ་བའི་མིག་གིས་ལྟ་བར་འདོད་པར་འགྱུར་ལ། ཡུལ་དག་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དང་ལྷག་པར་གྱི་རིམ་པའི་དབྱེ་བས་འཕེལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པས་རིག་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་འཕེལ་བ་ཡོད་ན་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚོགས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་མེ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལྷག་པར་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་ན་སྲིད་པ་གསུམ་ཟད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་དེ་འཇིག་པའི་སྐལ་བ་ནའོ། །དེ་བཞིན་ དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་དོན་རྟོགས་ནུས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ཡང་རིག་པ་ཉིད་དོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་སེར་སྐྱ་དང་རྐང་མིག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ངེས་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་བདག་གིར་བྱེད་པ་མ་སྤངས་པས་སོ། །དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་ནི་བདག་གིར་འཛིན་པ་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་བདག་ལ སོགས་པར་སྲེད་པ་འབྱུང་ངོ་།།དེ་དང་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་ལས་ནི་ཞེ་སྡང་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་ནི་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པས་སེམས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ ཡེ་ཤེས་དེ་ག་ལ་ཞིག་ཡོད་པས་སོ།།ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་མཐའ་དག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དག་སྨྲ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་བབ་ཅོལ་ཡིན་ཏེ། གང་ལྷག་པར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐུབ་པ་ མཆོག་གིས་ནི་ཤིང་དང་བོང་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་པར་བསྟན་ཏོ།

如果天授随后领受，则祭祀等正念等是不具足聚合的缘故。因为文字太多恐繁琐，所以不再解释世尊所说之语而搁置。
所谓一切智者，是因为无遗漏地了知一切，如同现前般明了，故称一切智者。意思是如实了知三世和三无为法。因此，这是显示智慧圆满。
一切智性也是由理证和教证所成就。其中教证为：'诸比丘，现在是一切智者、一切见者，如来对一切无有不知、不见、不解、不证。因为佛陀见过去，同样也见未来和现在。因此见有为法是坏灭性'等等。
理证也是遮除无关联而广大，因为智慧具对治故，如火。彼因无薪故灭，同样智慧也因无所知故。然而只要方位有遮蔽，就为黑暗所遍，则光明不能遍及。
同样，一切有情之事物为无明所遍，而彼又为一相续中安住的智慧所遍，凡是具有遍及一切事物之智慧者即是一切智者。
以离一切垢染的眼睛欲见，因为对境无障碍故，自然成就以一切事物为境的智慧。
又因智慧以殊胜和超胜次第差别而显现增长故，一切智者能了知。若有事物增长，则生起与之相应的聚合，业也获得究竟，如火。
因为它若增盛则有机会能尽三有，即在坏劫时。同样，智慧也是了知获得能通达一切事物义理的状态。
若说一切智性成就，则外道迦毗罗、足目等也应成为一切智者。彼定非一切智者，因为未断我执和我所执。彼是贪等生起之根本。
因为未如实了知事物故是愚痴，由此生我执。由此生我所执，由此生我等贪著。由与此相违则生嗔恨，由此生傲慢等。
诸我见者未断身见等，因为心为烦恼所染污者，何有无碍智慧。
瑜伽行派说智无一切境，这是如此妄说，因为积累殊胜福德智慧资粮故而能真实获得殊胜果报，至尊圣者示现安住于木石平等性。

།འདིར་ཡང་སྨྲས་པ། བདག་ནི་ཡ་མཚན་ཅན་མི་བསྟེན། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ། །གང་ཞིག་ཅུང་ཟད་མི་ཤེས་ཉིད། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཇི་ལྟར་འཐོབ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་ དངོས་པོ་བཏང་སྙོམས་པའི་བབ་ཅོལ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཡང་བག་ལ་ཉལ་ནི་སྤངས་པར་ངེས་པ་ཡིན་པས་གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་བ་འདིའི་ཐུགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་མ་ཡིན་ན་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཐབས་ངེས་པར་རབ་ཏུ་གསུངས་པ།ཇི་ལྟར་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་བསགས་པའི་ཚུལ་ངེས་པར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གྲུབ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོབ་པ་པོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལ་གཟིགས་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ཆུ་སྲིན་རྣམས་ཀྱི་གནས། །དུས་ རླབས་ཡོལ་བར་འགྱུར་ཡང་སྲིད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དམ་པ་དག་ནི་ནམ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་སྣང་བྱེད་ཉི་མ་དུབ་མེད་རྟ་ཡིས་འཁོར། །རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ཁུར་འཛིན་ས་ནི་སྐྱོ་བ་མེད། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རང་དོན་ཅུང་ཟད་མེད་ངང་གིས། ། འཇིག་རྟེན་གཞན་ཕན་དག་ལ་འདི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་དགའ། །གཞན་ལ་ཕན་ཕྱིར་འབྲེལ་བས་བརྩོན་བྱེད་རལ་གྱི་ཡི། །ནགས་ཚལ་ཉིད་དུའང་དམ་པ་རྣམས་ནི་བདེ་གནས་ཀྱི། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ལྷ་ཡི་བུ་མོར་འགྲོགས་པ་དང་། །དགའ་བའི་ཚལ་དག་ཏུ་ཡང་དགའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐུགས་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གཟིགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཉིད་ན་རང་གི་བདེ་བ་ལས་གཡོས་པ་དང་།གནོད་པ་དང་ཞིག་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཐུགས་བརྩེ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། འདིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་ པོས་དྲངས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མི་གཡེལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཐུགས་རྗེ་འདོད་བཞོས་ཚོལ་བས་མི་སྐྱོ་བ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང་། ཞི་ཞིང་དབེན་པ་ལས་ནི་གྲོང་ནང་བྱོན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའོ།།ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་གཡོ་སྤངས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཐུབ་པ་ཞེས་རབ་ཏུ་གྲགས་སོ། །འདིར་ཡང་ཐུབ་པ་ནི་གཡོ་སྒྱུ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། མི་བརྟན་པ་མེད་ཅིང་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། མི་བརྟན་པ་ལ་དགེ་བ་ མེད།།ཡོན་ཏན་བརྟན་ལ་གནས་པའོ། །ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མཆོག་ཏུ་བརྟན་པས་བསྒོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐུ་ཡི་ཐ་མ་འཛིན་པའི་ཚེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་རྟག་པས་འཇིག་པ་ནི་ལུས་ཏེ། བདག་གི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །ཐ་མ་ནི་ཕྱི་མ་སྟེ་ གང་གི་འོག་ཏུ་བདག་སྲིད་པ་གཞན་དང་མི་འབྲེལ་བའོ།།སྐུ་ཡང་ཡིན་ལ་ཐ་མ་ཡང་ཡིན་པས་སྐུ་ཐ་མའོ། །དེ་གང་འཆང་བ་དེ་ནི། སྐུ་ཡི་ཐ་མ་འཛིན་པའོ། །དེས་ན་ཐ་མ་ལ་གནས་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་ཐུབ་པ་མི་སྡོད་པར་གཞན་ལ་ཕན་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ད་འདིར་ནི་དཔྱད་ པར་བྱ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐུའི་ཐ་མ་སྤངས་ཏེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་འམ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དང་ལུང་ལས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

于此复说：'我不依止稀有者，皈依一切智者，若有些许不知者，如何能得一切智？'
贪欲等对治之事，如同放逸无记一般，其习气亦必定断除，故以'于何处'等语而决定。佛陀之智慧于一切如是性无余之境皆示现并特别宣说。
若非如此，则对众生利益之方便决定宣说，如何能如是？善行积集之理则成无义。若此成立，则外境亦成立，是故汝之立场必定破灭。
'救护者'是指由于完全守护所化众生相续而为众生作最胜利益之义。如经所说：'昼三时夜三时以佛眼观察世间。如海中水族之处，波浪退去亦有可能'等。
诸圣者永不舍弃利他，如经所说：'如同光明日轮以不疲马而运转，恒时担负世间重担大地无有疲倦。大士自身毫无自利之中，如是一向欢喜利益世间。'
'为利他故精进修习，即使在剑林中，诸圣者安乐而住，刹那间亦不喜与天女相伴，于欢喜园中亦不生欢喜。'
'大悲心'是指见到他人痛苦之刹那即舍弃自身安乐，受损害及毁坏即是大悲心。此即'大悲者们'之义。此说明精进利他之因，以大悲引导故，如来不懈怠于利他。如经所说：'大悲如愿树寻求无厌，住于一切智者相续中。'及'从寂静处来至村中'等。
'能寂'是指身等业寂静、离诳，世间称之为'能寂'。此处能寂即远离诳诈，无有不稳固而寂静即是佛陀之义。乃至'无稳固者无有善，功德住于稳固。'此句表明以最胜稳固而成就利他。
'住持最后身时'者，无常坏灭即是身，意为'我之体性'。最后即后际，其后不再与他有为相连。身亦是最后，故为最后身。执持此者即是'持最后身者'。故为'住于最后'之义。此说明能寂不住而欲利他之因。
今当观察：世尊舍最后身而般涅槃耶？于此回答：应当决定'入般涅槃'，以理及教证可知故。

།དེ་ལ་ལུང་ནི་བད་སྱའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ལ་ལ་ཞིག་ངའི་གན་དུ་ལྷགས་ ཏེ།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ངེས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་འམ་མི་འདའ་ཞེས་འདྲི་བ་ན། དེ་ལ་ངས་དྲི་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཏེ། གང་ངའི་མདུན་དུ་མེ་འབར་བ་དང་ལྡན་པ་གང་དང་གང་ཉིད་རྩཝ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབར་བར་གྱུར་བ་དེ་ཐ་མར་གཞན་གྱིས་མ་བསྣན་ན་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ལྟར་ལེན་པ་མེད་ པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་སྔོན་གྱི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཡིན་པའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བད་སྱ་ཚུལ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཙས་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་པའི་ཚུལ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དེ་སྔ་མའི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།།རིགས་པ་ནི་གང་གིས་རྒྱུན་འཇུག་པ་དེ་རེ་ཞིག་ན་གཏན་དུ་ཡང་ཆད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ས་བོན་ལྟ་བུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་གི་རྒྱུན་འཇུག་པ་དེ་ཡང་རེ་ཞིག་ན་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། སྐུ་ཡི་ཐ་མ་འཛིན་པའི་ཚེ། །ཞེས་བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་དགོངས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་སྣང་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དགོངས་པ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་གནས་སྐབས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་མི་འཛིན་ཏེ། གཞན་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བ་འདིའི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས སྐབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཅིག་གིས་ཕན་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཚེ་འཁོར་བའི་ནགས་ཚང་ཚིང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་ཐུབ་པ་མཆོག་ཡོངས་ སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའོ།།གཞན་གྱི་དོན་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པ། བདག་ཉིད་རྒལ་ཅིང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བསྲུང་། །གང་ཕྱིར་ལྡོངས་པའི་ལམ་ནི་སྟོན་བྱེད་ ཅིང་།།དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་བྱས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། །ད་ནི་འབྲས་བུས་མགོན་དང་གཞན་ཕན་སྤྱོད། །ཅེས་པའོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མ་ལུས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྨྲས་པ། གཞན་ལ་ཕན་པ་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། །ཡུན་རིངས་དུས་ སུ་མངོན་དགོངས་པ།།ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། །བུད་ཤིང་མེད་པའི་མེ་བཞིན་ནོ། །རྒ་དང་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་དག་།ཡོངས་སྤངས་ཐར་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས། །རིན་ཆེན་གླིང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཅན། །བྱ་བ་བྱས་ནས་འདིར་འཇུག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་གསུངས་ཞེས་ བསྟན་པ་ལ་དེ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚིགས་བཅད་འདིའི་གླེང་གཞི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་རི་ངོས་ཡངས་ན་བཞུགས་ཏེ། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ།ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་ན་རི་འདིའི་མིང་པྲ་ཙི་ན་བང་ཤ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། གང་པྲ་ཙི་ན་བང་ཤའི་ཉེ་འཁོར་ན་མི་རྣམས་ཀྱང་གནས་པར་གྱུར་ཏེ། མི་དེ་དག་གི་མིང་ནི་ཉི་མི་ར་ཞེས་བྱ་བར་ གྱུར་ཏོ།།ཏི་མི་རའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ཏི་མི་རའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རི་པྲ་ཙི་ན་བང་ཤ་ལ་འཛེག་པ་དང་བབས་པ་ཡང་ཞག་བཞི་བཞིས་འཛེག་ཅིང་བབས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་སྟོན་པ་ལོག་པར་དད་སེལ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དགེ་སློང་ དག་རྒྱ་ཆེར་བལྟས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་རི་དེའི་མིང་ཡང་ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ།།མི་དེ་དག་ཀྱང་དུས་ལས་འདས་སོ། །སྟོན་པ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །ཚེ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དག་མི་རྟག་པ་ནི་ཇི་ཙམ་ན་རི་དེའི་མིང་ནི་བང་ཀ་ཞེས་བྱའོ། །མི་རྣམས་ནི་ཨ་བི་ ཀ་ཞེས་བྱའོ།།རི་དེ་ལས་བབས་ཤིང་འཛེག་པ་ཡང་ཉིན་ཞག་གསུམ་གསུམ་གྱིས་སོ།

关于经典，在《婆罗门经》中如是说道：'有人来到我这里问道：乔达摩，您是否一定会涅槃？对此我以问题作答：就像在我面前燃烧的火，依靠草木等而燃烧，最后若无人添加燃料，便会完全熄灭，因无所取而入涅槃，去往前所未有之处而不复返。同样，如来以何种方式出生并具有执著，以该方式如来将会灭尽。只要识不再相续生起，便会去往前所未有之处。'如是广说。
关于道理，凡是相续流转者，终将永远断绝，就如种子一般，如来的自相续流转也终将连根断绝。
'当执持最后身时'，这是说世尊丝毫也没有执著。诸佛世尊无有执著，即便一刹那也不执持住世等事。若对一个众生有利益，如来也不会因此而不入涅槃。
当轮回丛林中已无一个佛所应化的众生时，至尊便会入般涅槃，这是真实教示。为利他而证得圆满菩提，如经中所说：'自度已护持一切众生，为盲者指明道路，以现证真实，今以果位利益众生。'
因此，由于已圆满完成佛陀事业，故而安住于涅槃。又说：'长时利益他众，明显思维，牟尼入涅槃，如无薪之火。舍离老死怖畏，以解脱想，如宝洲具慧者，事业已办而入此。'
若问世尊如何说此，答曰：'呜呼诸行'等。此偈颂的缘起是：世尊住在王舍城山坡上，对比丘们说：'诸比丘，一切诸行无常，乃至你们应当解脱。'
'诸比丘，往昔此山名为般遮那旁伽，在般遮那旁伽山附近有人居住，那些人名为底弥罗。底弥罗人寿命为四万岁。诸比丘，底弥罗人上下此般遮那旁伽山需要四天。
当时有一位名为邪见除的导师出现于世间。诸比丘，广观之时，乃至此山之名也消失了。那些人也过世了。那位导师也入涅槃了。寿命也衰减了。同样，诸比丘，无常即是：此山之名为旁伽，人们称为阿毗迦，上下此山需要三天。'

།ཚེའི་ཚད་ཀྱང་ལོ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་སྟེ། སྟོན་པ་གསེར་ཐུབ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་རི་དེའི་མིང་ནི་ངོས་བཟངས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མི་རྣམས་ཀྱི་མིང་ནི་རོ་ཧི་ཏ་ཨ་ཤྲ་ཞེས་བྱའོ། །འཛེག་པ་དང་བབས་ པ་ཡང་ཉིན་ཞག་གཉིས་གཉིས་སོ།།དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་སྲུངས་ཞེས་བྱ་བ་གཤེགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་རིའི་མིང་ནི་ངོས་ཡངས་ཞེས་བྱའོ། །མིའི་མིང་ནི་མ་ག་དྷཱ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རི་འདིའི་འཛེག་པ་དང་བབས་པ་ལ་ནི་ཡུད་ཙམ་རེ་རེའོ། །མི་རྣམས་ཀྱི་ ཚེ་ལོ་ནི་བརྒྱ་སྟེ།སྟོན་པ་ནི་ང་ཉིད་ཡིན་ནོ། །པྲ་ཙི་བང་ཤ་ཏི་མི་ར། །བང་ཀ་དང་ནི་ཨ་བི་ཀ་།ངོས་བཟངས་རོ་ཧི་ཏཱ་ཤྭ་དང་། །ངོས་ཡངས་མ་ག་དྷཱ་དག་གི། །དེ་ཡི་མིང་ནི་འདས་པ་སྟེ། །མི་དེ་དག་ཀྱང་དུས་ལས་འདས། །ཚེ་ཡང་ཉམས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་གྱུར། །ཀྱེ་མ་འདུ་ བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བུ་མོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་དུ་རབ་ཏུ་སྡུག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་དེའི་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དཔུང་དང་བཅས་ཏེ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོས་དེའི་ཡུལ་དུ་འོངས་ནས་དེ་བསླངས་པ་དང་ཇི་ཙམ་ན་བུ་མོ་དེ་རང ཉིད་ཁྱོ་འདམ་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་སོ།།དེ་དག་གིས་མཐོང་བ་དང་སྔོན་མ་ཐོས་པའི། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྐང་བཞི་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ཚིག་རྐང་རེ་རེ། རེ་རེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐོས་པ་ལས་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་ཏེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ།།བུ་མོ་དེ་ཡང་འཁོར་ལྔ་དང་བཅས་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། །དགེ་སློང་དག་ཚིགས་བཅད་འདི་ལེགས་པར་ཟུང་ཤིག་།འདི་ནི་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ།གཞན་དག་ནི་དེའི་གླེང་གཞི་འདི་ལྟར་འཆད་དོ། །དེ་ལ། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདུ་བྱེད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་འདས་པའི་མི་རྟག་ པ་ནི་སྐྱེས་ནས་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཕྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཟད་པ་མེད་པ་སྟེ།དེ་དག་དེས་ན། སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །མ་འོངས་པ་ན་ཡང་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྐྱེས་པ་ནི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་བསྟན་ཏེ། ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བ་ཉི་ཚེར་ཟད་ཅིང་འགག་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་སོ།།གང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་གང་ཡང་སྐྱེས་ནས་འགག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་མེད་དེ། གང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ད་བདེ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་སྨྲས་པ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་མ་འོངས་པའི་འདུས་བྱས་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཟད་པར་བྱས་ པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་ཟད་པར་བྱས་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི་ངེས་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྤངས་པའི་ངོ་བོ་ནི་རྟག་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་དང་སྐྱེས་མ་ཐག་པ་དང་། ཡུན་མི་རིངས་པར་གནས་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེ་བར་གདུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་པར་ མཚོན་པའོ།

寿命长达三万年，出现了能仁金寂佛。那座山的名字叫做'善面'。人们的名字叫做'罗希达阿室罗'。上下山需要各两天。
当时寿命为二万年，出现了如来迦叶佛。同样，现在山的名字叫做'广面'。人的名字叫做'摩揭陀人'。这座山的上下只需要一刹那。人们的寿命为百岁，导师即是我。
般遮槃奢底弥罗，槃迦以及阿毗迦，善面罗希达室婆，广面摩揭陀等人，这些名字都已过去，那些人也都逝去了，寿命衰减诸佛也，全都已入般涅槃。
'呜呼诸行无常'等偈颂，有一位为众人所深爱的王女，人们听闻她容貌殊胜等事后，四大天王率领军队以盛大财富来到她的国土求婚。不久，那位王女为了自己选择丈夫而进入众人之中。
他们见到她时，之前未曾听闻的'呜呼诸行无常'等四句偈颂显现。每一句偈颂都是分别宣说的。听闻此偈后，那些国王也领悟了四圣谛，获得预流果。
那位王女与五百眷属一起出家，获得阿罗汉果。世尊宣说：'比丘们，要好好记住这些偈颂，这是往昔如来们也曾宣说过的。'其他人是这样解释这个缘起的。
其中，关于'呜呼诸行无常'，诸行有三种：过去、未来和现在的差别。其中过去的无常是生而灭的缘故，之后也无生无尽，因此它们是生灭法。
未来也是生灭法，因为将要生起，已生者是灭法，因为将要灭去而不再生。正因为如此，说它们是平等的，凡是生灭法者，即是显示为未来的生灭法。
若问是否仅仅是生而不灭？答：说'生已当灭'。凡是已生者必定会灭，没有任何生而不灭者。这一切都是苦。
若问什么是乐？答：说'彼等'，即由于灭尽未来诸行之因，灭尽其他生处，这就是乐。这是偈颂所摄的意义。
支分义理是确定离开因果的本性是常。除此之外都是无常，乃至称为刹那、方生及短暂住。
'呜呼'是生起厌离，意思是'这些是苦'。经中说'凡是无常即是苦'，无常本身是大悲的对象，而不是表示被苦所逼迫的意思。

།ཡང་ན་རྣམ་པ་འདི་ལྟར་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་བྱེད་དེའི་ཡུལ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་པའི་ཐུགས་རྗེ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདུ་བྱེད་ནི་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །སྐྱེ་བ་ནི་འབྱུང་བའོ། །འཇིག་པ་ནི་ཟད་པའོ། །ཆོས་དེ་ གཉིས་ཀྱིས་ངེས་པར་བསྒོས་པའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ།སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྒོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། རྒ་བའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ངེས་པར་རྒ་བ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་ནོ། ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་བརྟགས་ཏེ། སྟོན་གྱི་སྤྲིན་ལ་ཆུ་འཛིན་ཞེས་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་སྐྱེས་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་འོངས་ནས་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གང་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནས་ཞེས་བྱ བའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡང་ཡིན་ཏེ།སྐྱེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ་འགག་པ་དང་ཞིག་པར་འགྱུར་བའོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་འདི་དག་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེས་པ་ནི་ངེས་ པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ནམ་མཁའོ། །འདི་གཉིས་ཅིག་ཅར་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་དུས་ཉིད་འགག་པའི་དུས་ཡིན་པས་དེས་ན་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་གཉིས་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་ སྟེ།ད་ལྟར་བྱུང་བར་གྱུར་ནས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །འདི་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ནི་བདེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ལམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདེན་པའི་ལམ་གྱི་གནས་ སྐབས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་ཁ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཏུང་བ་འཐུངས་ན་ནད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་འབྲེལ་བ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨན་བསྟེན་པ་ནི་བདེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ།དེ་བཞིན་དུ་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེའི་སྡུག་བསྔལ་འདུས་བྱས་རྣམས་ཉེ་བར་ཞེ་ན་ཁྱད་པར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཞི་བ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་པས་ཐོབ་པའི་འགོག་པའོ། །དེ་ན་བདེ་བ་ ཡིན་ཏེ་ཕུང་པོ་མེད་པ་ནི་བདེ་བའི་མཆོག་གོ་ཞེས་ལུང་ལས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་སྨྲས་པ། མི་གཙང་ཆེའམ་ཆུང་ཡང་རུང་། །གཙང་མ་འདོད་པ་སྟེན་མི་བྱེད། །དེ་བཞིན་མིང་དང་གཟུགས་སྐད་ཅིག་།ཕྲ་རབ་བདེ་བ་འདོད་པ་ཡི། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ཐམས་ཅད་དུ། །མ་བསྟེན་ འཁོར་བ་སྤོང་བར་འགྱུར།མི་གཙང་ཅུང་ཟད་མ་བོར་ཡང་། །ཁྱིམ་དེ་གཙང་ཞེས་བརྗོད་པ་མིན། །ཐར་པ་མིག་གིས་གཟུང་མ་ཡིན། །བསྟན་དང་ངག་གི་ལམ་ཡང་མིན། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །ཟད་པས་དེ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་དམུས་ ལོང་གཟུགས་བརྗོད་པ།།སྔོན་གྱི་སེར་པོ་ལ་སོགས་པས། །གང་དུའང་ཡིད་ཆེས་མི་འགྱུར་ཏེ། །བྱིས་པ་མྱ་ངན་དེ་མི་འདའ། །ཞེས་སོ། །གླེང་གཞི་གཉིས་པ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་རྟག་པ་དང་། གཙང་བ་དང་། བདག་དང་། བདེ་བ་སྟེ་འདུས་བྱས་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེའི་དོན་དུ་དེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚིག་རྐང་རེ་རེ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའོ། །མི་རྟག་པའི་རྣམ་པས་ངེས་པར་ཡིད་བྱུང བར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨྲོས་སོ།

或者说是这样的慈悲：对于有情的诸行，应当生起利益其境的大悲心，这是其义。诸行是从聚集而生的五蕴自性。生是产生。灭是消亡。凡是被这两种法所决定的方式，即是有生灭之法，即是被生灭阶段所随逐，此为其义。如同衰老之法等，就像必定会衰老的现象即称为衰老之法一样。
无生之法与此相似而被假立为有为法，如同把秋天的云彩假立为持水者一样。所谓已生即是来到现在时而经历，此为其义。为了证成凡是已生者必定会灭的道理。'从'字也有'因为'的含义，表明具有生的即是灭，即会灭尽和毁坏。
然而对于如此所说，若问这些为何是无常？因为是有生灭之法。已生者必定会灭，如同瓶子等。与此相反的是虚空。这两者是同时发生的，因为生的时候即是灭的时候，所以过去和现在是一体的。
'生已而灭'即是说从现在转为过去，此为其义。这些都是苦的，因为一切都是无常的。依赖他者则无有安乐，所以也是苦。若说如此则道也成为获得苦，对于圣者们来说，真实道的阶段之苦是无有违逆的。
其他的不是苦，因为并非一切无常都是苦的说法。就像虽然苦，但饮用寒冷等饮品能平息疾病，所以服用药物被说为乐，同样也可以这样说道等。
若问其苦的有为法寂灭，以殊胜方式所成就的智慧所获得的寂灭即是寂灭，是以观察所得的灭。那里是安乐的，因为经中说无蕴是最胜安乐。
又说：不净大小皆应舍，欲求清净勿亲近，如是名色刹那间，微细安乐欲求者，大士于一切处中，不亲近而断轮回。少许不净未舍弃，此宅不说为清净。解脱非眼所能见，非是教言语言道，业惑由智慧灭尽，如是即能得解脱。如同盲人说色法，往昔黄等诸色中，于何处亦不生信，愚者不能度忧愁。
第二个缘起是依此而显示对治四颠倒的方式，即是那些国王对有为法颠倒执著为常、净、我、乐，为此依次以每一偈颂来显示。其中'无常'这一句是显示对治将无常执为常的颠倒。因为具有以无常行相而生起厌离，为了显示这一点而说'呜呼'这个词。

།ཚིག་རྐང་གཉིས་པས་ནི་གཙང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྟེ་མི་རྟག་པས་གཙང་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་སྐྱེ་བས་སོ། །ཚིག་རྐང་གསུམ་པས་ནི་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་དག་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཐ་མས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལ་ཐར་བ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་གཏན་དུ་བྲལ་ཞིང་དོན་དམ་པའི་བདེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མུན་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །འདུས་ བྱས་ཀྱི་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འདི་ལ་ཁྱེད་ཅག་བློ་རྨོངས་པར་གྱུར་ཅེས་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པར་གྱུར་ཏོ།།གནས་སྐབས་ཀྱི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཚིགས་བཅད་འདིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་གཞན་དག་འདོད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་ཚིག་ རྐང་གིས་ནི་ཀུན་འབྱུང་བསྟན་ཏེ།གལ་ཏེ་དེ་རྟག་པར་གྱུར་ན་ནི་འབྲས་བུའི་དུས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྣང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉིས་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པས་སོ། །གསུམ་པས་ནི་ལམ་སྟེ་འདུས་བྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་དེ་ དང་ལྡན་པས་སོ།།བཞི་པས་ནི་འགག་པ་སྟེ་དགེ་བ་རྟག་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བདེ་བའོ། །འདིར་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་སྤུན་བཞི་ཞིག་གི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་སྐད་ཐོས་ཏེ། མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་སྤུན་བཞི་ཞིག་གནས་ཏེ། ཕྱུག་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ནོར་དང་ལྡན་པ་ལས་དེ་དག་གིས་ཐོས་ པ་འདི་ལྟ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཆེན་པོ་དེ་ལས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཕུལ་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་རེ་བཞིན་དུ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནས་དེས་བསྟན་པ་མཉན་ཏེ་སྡུག་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་འགྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསམས་ཏེ། དེ་དག་གིས་བསོད་སྙོམས་རྒྱ་ཆེ་བ་དག་ བླངས་ཏེ་ཁྱིམ་ནས་བྱུང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གཤེགས་པ་ལ་ལྷུང་བཟེད་བཀང་སྟེ་ཕུལ་ནས་ཡང་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ།།རིམ་གྱིས་ཉི་མ་བཞི་ལ་རེ་རེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐུབ་པས་ཚིག་རྐང་རེ་རེ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་དེ་དག་ཁྱིམ་དུ་ལྷགས་པ་དང་གཏམ་ དུ་བརྗོད་དེ།བདག་ཅག་གིས་ནི་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དེ་བདག་ཅག་གིས་བསམ་པ་གྲུབ་བོ་ཞེས་སོ། །དེ་ན་གཅིག་གིས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ནི། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཐོས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ཀྱང་ཚིག་རྐང་རེ་རེ་ཐོས་སོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དོན་ངེས་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ཤིང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ནི་སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ལུས ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཐར་པ་ལས་འདོད་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །སྔར་བཤད་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་གཉིས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྤང་བ་དང་བླང་བའི་ཐབས་གཉིས་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ།དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་བྱུང་བའི་གླེང་གཞི་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་བསྟི་གནས་ཀྱི་ཁང་པ་དག་ཏུ་འདུག་སྟེ་འདུག་ནས་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བར་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏེ། བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་དགའ་བ་སྐྱེད་ པའོ།།ཡུལ་དག་ཀྱང་མགུ་བ་སྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་ཡོངས་སུ་བསྟེན་ཅིང་བསྐྱངས་ན་ནི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷའི་སྙན་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་གསན་པར་གྱུར་ཏོ། ། གསན་ནས་ཀྱང་བོས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཅག་ཅིའི་ཕྱིར་འདུས་ཤིང་འཁོད་ནས་ལུས་ཀྱིས་གཏམ་ངན་པ་དག་བརྗོད་ཅིང་འཁོད་ཅེས་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་འཁོར་བ་སྨད་པར་མཛད་ཅིང་ཚིགས་བཅད་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏོ།




第二句说明清净颠倒，即以无常否定清净，因为有为法生起。第三句说明对于迷惑于我的人们来说，由于具有生灭，一切有为法都是无我的，应当如此了知。最后一句说明对于苦乐颠倒，解脱就是永远远离三苦，是胜义的安乐，因此如同远离一切黑暗而生起极为明亮的光明。
有为法的真实义是不悦意的，为何你们对此愚痴迷惑呢？如此对他们说道。也有其他人认为，这个偈颂按照次第显明四圣谛。其中第一句显示集谛，意思是如果它是常的话，为何在果时不显现。第二句显示苦谛，因为作为果而有生灭。第三句显示道谛，因为是有为法，所以在现在时与之相应。第四句显示灭谛，因为善法是常的，所以是安乐。
这里举例说明四个商主之子。据说，在舍卫城住有四个商主之子，他们富有广大财富。他们听说：'如果对世尊这个广大福田作些微供养，也能如愿获得所欲果报。'听闻此教后，他们想：'应当舍弃所爱而前往。'于是他们取了丰盛的供养食物，从家中出来，在世尊行处以满钵供养，然后迅速返回自己家中。
佛陀在四天中依次对每人宣说了一句偈颂。当他们回到家中交谈说：'我们获得了善利，我们的愿望已经实现。'其中一人说：'我只听到了『呜呼诸行无常』这一句。'其他人也各说听到了一句偈颂。由于确实思维偈颂的意义，他们证悟真理，获得预流果，之后出家证得阿罗汉果。
这是为了救护贪著轮回、背离涅槃的众生离开轮回，以及为了生起对解脱的欲求而宣说的。前面所说的偈颂确实显示了苦乐二者应舍应取，以及舍取二者无误的方法，因此说'如是炽然'等。
这个因缘发生在舍卫城，当时众多比丘住在精舍中，以这样的方式谈论闲话说：'我的事物能生起欢喜，境界也能生起满足。为什么呢？因为若亲近护持这些，就会生起欢喜和满足。'世尊以超越人间的清净天耳听到了这些。听到后召集他们说道：'比丘们，你们为什么聚集在一起谈论这些不善言论？'如此广泛呵责轮回而宣说了这个偈颂。

།དེ་དག་གིས་དེ་ཐོས་ནས་བསྒོམས་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར གྱུར་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པ་ལ་ནི་ཡིད་འབྱུང་བ་ཐབས་ཡིན་ཏེ། ཡིད་བྱུང་བར་གྱུར་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མདོ་ལས་བསྟན་ཏོ། །ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་སྐྱོ་བའི་བགེགས་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ངེས་པར་བརྟག་པ་མེད་པའོ། །དོན་དམ་པར་ངེས་པར་ བརྟག་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་ཐབས་ཏེ།གཉི་གར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་བཅད་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཅེའམ། དགག་པའི་དོན་ཏེ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགག་པ་ མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱད་པར་གྱུར་ན་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཞིག་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཚིག་གི་ཕྲད་ལ་སོགས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ལ་ ཆགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བདག་གི་བདེ་བ་ལ་ཡིད་ཚིམ་པ་ནི་དགའ་བའོ།།དེ་སྐྱེ་བ་མ་རིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་དགའ་བའི་ཚུལ་དང་ཁྱིམ་དུ་འཛུག་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སོ། །འབྱོར་པས་དྲངས་པས་དེའི་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མགུ་བ་སྟེ། གཞན་ལ་མ་བླངས་བཞིན་དུ་བྱིན་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་ བུའོ།།འདི་གཉི་ག་ཡང་འཁོར་བ་འཇུག་ཅིང་རྨོངས་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་བསླད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་གཉིས་མེད་དེ། ཡོངས་སུ་བརྟག་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ དང་ཡོ་བྱད་ཀྱི་དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་ལའོ།།དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་འབར་བ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་འདི་དང་སྐབས་འདིར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སྟེ། རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེ་འབར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ཤིན་ཏུ་འབར་ཞིང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ བ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་འབར་བ་སྟེ།ཇི་ལྟར་མེས་བུད་ཤིང་ཟད་པར་ནུས་པ་དང་། ཀ་རཉྫ་དང་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་འབར་བར་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དངོས་པོ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ལ་རྣོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འབར་བས་དཔེར་ བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་ལ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་པ་ལ་སྨྲས་པ། ལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་ཐ་སྙད་ཡང་དག་པ་ལ་ཡོད་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཇི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་ དག་འདི་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་དུ་འབར་བ་ཡིན་ཏེ།འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་དང་ཞེ་སྡང་གི་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་དུ་འདུས་བྱས་རྣམས་རྟག་ཏུ་གཙེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱའི་ཚང་གི་ཤིང་ལ་མེ་སྦར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ གཉིས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཡིད་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་མ་བཤད་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གཉིས་ནི་འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། མི་རྣམས་ལ་ནི་ བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དེས།།མངོན་སུམ་དུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ལྟར། ད་བཞིན་ལྷ་ལའང་སྡུག་བསྔལ་མེད་མི་ཤེས། །གང་ཕྱིར་རྟག་པར་གནས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་འདུས་བྱས་རྣམས་འཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། འདས་པ་དང་མ་ འོངས་པ་གཉིས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་གཙེས་ཤིང་ཉེ་བར་འཇིག་པ་དེ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་གཙེས་ན་ཇི་ལྟར་བདག་ཅག་གིས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་ནང་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆུད་པའོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་ཤེས་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

他们听闻此法后修行，获得阿罗汉果。因为对于断除痛苦而言，厌离是方便，如经中所说:'若生厌离则能离欲'。对于财物的贪著是厌离的障碍，因为无法如实观察胜义。如实观察胜义的无漏智慧即是获得涅槃的方法，为了结合这两者而说此偈颂，这是总义。
分别义理是什么呢？'何者'即是什么，表否定之义，意为诸智者无所否定。'者'表示若详加观察，则欢喜等实不存在。或者是确定，意为'什么都没有'，因为语助词等有多种含义。
与我相关的贪著，对我所的快乐感到满足即是欢喜。由于与无明俱生而产生欢喜的状态，以及住于家中是由于增上慢。由财富引发而具有渴爱即是喜悦，如同未向他人索取而得到的物品。
这两者都是轮回的趋入，为愚痴者颠倒所染污。对智者而言则无此二者，因为通过遍观而趣入真如。那么对愚者而言是什么呢？即是对自身和资具的状态。
其中如何呢？说道:'如是炽然中'。此种情形和场合中已经成就，即衰老、疾病、死亡等如同火焰燃烧。极为炽燃且真实生起即是炽然，如同火能烧尽薪柴，能燃烧迦兰阇木和紫檀等。如是烦恼所生之苦能生起不悦，能毁坏可意之物，因为锐利故以炽然为喻。
若有人认为过去未来之事是如此，而现在不是，对此生起欢喜，为此说道:'中'字，表示在正确言说中存在的是现在，如经中说:'诸比丘，此中一切皆在燃烧，即贪欲之火、嗔恚之火'等。诸行恒常受逼迫，如同点燃鸟巢之树。
见到真实者决不会生起欢喜和喜悦二者，因为心生厌离。虽未说明现在，但已成立，因为过去未来之生起与将生起二者，如是由现量和比量所成立。如说:'如人执著我，现见知苦痛，如是天亦然，无苦不可知，以无常住故'。
如是若有，一切诸行皆从和合而生故而存在，过去未来二者也为生等所逼迫而趋向毁灭，即是如此显示。若如是受逼迫，为何我等未能了知？说道:'入于'，即进入。入于何处？说道:'黑暗'，即是无明之义。

།ཡང་བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་མཐོང་བར་ནུས་པ་ལ། །ཇི་ལྟར་བགེགས་ནི་བྱེད་པ་ཡི། །མུན་པ་དེ་བཞིན་མ་རིག་པ། །དེ་ཉིད་མཐོང་ལ་བཤད་པ་ཡིན། །ཕོངས་པ་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པ། །དེ་ལས་གཞན་ནི་རང་བྱུང་ཡིན། །བློ་ལྡན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ ཀུན་རྒྱུ།།དཔལ་ལ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བཞིན། །ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་སྨྲས་པ། གནས་པ་དག་ཅེས་སྨོས་པས་ཁྱེད་ཅག་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་ཁྲོལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ལ་འདིས་ ནི་འདི་ལྟར་སྟོན་ཏེ།མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལས་ནི་ལས་སོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་མངོན་པར་དགའ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཐར་པའི་ བདེ་བ་འཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྒྲོན་མ་ནི་སྣང་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་། དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་མིང་དུ་འདིར་བརྗོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ པ།ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་ནི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་བླ་དྭགས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དད་པས་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒལ་བར་བྱེད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་མུན་པ་ལ་སྒྲོན་མེ་བྱུང་བར་ གྱུར་ན་དེ་སེལ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་དེ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་བསལ་བར་ནུས་པ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་སྒྲོན་མ་བཞིན་པས་སྒྲོན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་དེ་ འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་གྱིས་ཤིག་པའི་དོན་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདིར་ཉེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྐུལ་བ་ཡིན་ཏེ། བག་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་དང་། སྒྲིབ་པའི་སྐྱོན་ནོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་བདེ་བ་མངོན་པར་ཚོལ་བ་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་སྟེ། བདེ་བར་ མྱོང་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཡུལ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་ཞིང་མགུ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་དག་ནི་བག་མེད་པའི་སྐྱོན་ནོ། །གང་དུ་ཡང་དེ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མེ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱོན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་མ་རིག་པའི་མུན་པར་ཞུགས་པ་ལ་ ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་སྒྲོན་མ་མི་ཚོལ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་སྒྲིབ་པའི་སྐྱོན་ནོ། །དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེས་པ་གསུམ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་བཅད་འདི་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་འདིས་ཉེ་བར་གནོད་པར་ཤེས་པ་ལ་འབད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།རུས་པ་ཐི་བའི་མདོག་འདྲ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིའི་བྱུང་བ་ནི་མཉན་ཡོད་ན་དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ལྷག་པར་ཁྲུས་དང་གོས་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་གཙོར་བྱེད་ཅིང་གནས་པར་ གྱུར་ཏེ།ལུས་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པས་དེ་དག་གིས་གློག་པ་དང་ལ་ཏོན་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུར་ཁྲོད་དུ་གཤེགས་ཤིང་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ན་རྐུན་པོ་ལྔ་བརྒྱ་བསད་དེ་ཤི་བའི་རོ་དག་བོར་བ་ཡོད་པས་དེ་དག་ལ་ དེ་ཉེ་བར་བསྟན་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།དགེ་སློང་དག་ལྟོས་ཤིག་།ཤི་བའི་རོ་འདི་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བས་ཆོག་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་།འཁོར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་ཀྱང་ཆོག་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཇི་ ཙམ་ན་དེ་དག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ།

又说：'如同能障碍，见到世间的，黑暗一样无明，说是障碍见真如。一切贫困之根本，其他皆从此而生。智者一切圆满因，如意宝珠般吉祥。'
那么这些是什么呢？对此说道：所说的'住者们'即是指你们，因为是凡夫，一切过患之所依即是凡夫，如此言说。
对此，这样显示：从具有无明者生起业，从业生起苦，以此说明。颠倒苦的灭除是由见真如和欢喜二者，应当趣入智慧的意思。解脱安乐的获得方便也是以正见为先导的圣道。
为了引导趣入彼义而说：灯即光明，因为是圣道之光明，信心和精进等词的名称在此表述。如说：'于法决定思维的忍即是光明'，这是比喻的说法。以信心能度过轮回大海，以精进能断除痛苦，应当如此举例。
如同外在黑暗生起灯光时能够驱除，如是无明黑暗也能被圣道驱除，因此由于相似故如灯而称为灯。
为何不寻求呢？不寻求是为何不为了了悟而做，意思是应当精进修行。
世尊在此以三种过失劝勉诸有情：放逸、自性和遮蔽的过失。这些有情追求安乐而住于安乐，如同享受安乐般对境界欢喜满足，这是放逸的过失。
凡是他们所欢喜的一切都是烦恼之火和痛苦之火炽燃，这是自性的过失。他们处于无明黑暗中而不寻求无漏智慧之灯，这是遮蔽的过失。
因此世尊为了遣除三种过失而宣说此偈颂。
如同无常之火炽燃，对于所说'此即是自身之事物'的了悟，由于此行为近害，为了证成无需努力而说：'如白骨之色'等。
此事的缘起是：在舍卫城中，新出家比丘们过分重视沐浴、衣服、装饰等而住，因过分执著身体而舍弃读诵等。
当时世尊为了令他们生起厌离而前往尸林游行。那时有五百盗贼被杀死，尸体被丢弃，世尊向他们指示那些尸体并说道：'比丘们请看！这些尸体极为可怖，应当知足于轮回，应当知足于受用轮回的受用。'
随后他们证得阿罗汉果。

།གཞན་དག་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་འདིར་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཞིག་པ་དང་། བྲལ་བ་དང་རྣམ་ པར་འཇིག་པ་དང་།ཉེ་བར་གནས་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་བོར་བ་གང་ཡིན་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་པར་ཞིག་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཚོ་བའི་སྲོག་ཡོད་པ་ཡང་རུས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པས་དེ་ལྟར་བོར་བར་འགྱུར་བའོ། ། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་འཐོར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བྲལ་བས་མི་རྟག་པར་བསྟན་ཏེ། ཕྱོགས་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་གནས་པས་ཕན་ཚུན་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐི་བའི་མདོག་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བས་མི་རྟག་པར་བསྟན་ཏེ། སྔོན་གྱི་ཡིད་དུ འོང་བའི་མདོག་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པའི་མི་རྟག་པ་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཉེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །འདི་ལ་ཅི་ཞིག་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་ མི་རྟག་པ་སྟེ།འདིའི་ལུས་ཀྱང་འཚོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལས་འཆི་བའི་ལུས་སུ་གྱུར་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་སྣང་སྟེ། འདི་ན་འཆི་བའི་ལུས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་སུ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ཅི་ཞིག་དགར་ཅི་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ ནི་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།།འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཉེ་བ་ན་གནས་པའོ། །བོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་འཛིན་པའི་རླུང་དང་བྲལ་བས་བོར་བའོ། །རྣམ་པར་འཐོར་བ་ནི་མི་འདྲ་བར་བཀོད་ཅིང་རིག་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་འཚོལ་བར་གནས་པ་སྟེ། མཇིང་པའི་རུས་པ་རྣམས་ནི་ གཞན།རྐང་པའི་རུས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ནས་གང་དུ་རྟེན་ནས་བོར་བ་དང་། རྣམ་པར་འཐོར་ནས་འདུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ཟློས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། མཐོ་ བ་དང་དམའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་དག་ཏུ་རྣམ་པར་གཏོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐི་བའི་མདོག་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུག་རོན་ཞེས་བྱ་བའི་བྱ་བཞིན་དུ་མདོག་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའི་རུས་པ་དེ་ཉིད་སྔོ་སྐྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རུས་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་མཐོང་བ་ནི་སྣང་བའོ།།འདིར་ཟིན་པའི་ལུས་ལ་ཅི་ཞིག་དགའ་ཞིང་ལྷག་པར་ཆགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཉམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ལའོ། །ཤེས་རབ་ཅན་ནི་ནམ་ཡང་མངོན་པར་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མཐར་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་བོར་བ་ནི་ཚིགས་རྣམས་འབྲེལ་བཞིན་དུ་རུས་པ་བོར་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་པར་འཐོར་བ་ནི་ཚིགས་རྣམས་བྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཐོར་བར་བསྟན་ཏོ། །དབྱིབས་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ནས་མདོག་ཉམས་པ་ནི་ཐི་བའི་མདོག་འདྲ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་འདིས་འདོད་ཆགས་རྣམ་པ་ བཞིའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་འཐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་འཐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟན་ཏེ། དེ་ན་འདོད་ཆགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ དབྱིབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐི་བའི་མདོག་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟན་ཏེ། མདོག་འདི་ནི་མངོན་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རུས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རེག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟན་ཏེ། རེག་པར་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

其他人说这是针对五百位傲慢比丘而说的。在此也以五种方式显示无常：即坏灭相、离散相、变异相、近住相和法性相而说。
其中'所舍弃的这些'是以坏灭相显示无常，因为有生命的身体也会因骨骸坏灭而被舍弃。
'散落各方'是以离散相显示无常，因为散布在各个方位而成为相互分离。
'如鸽子色'是以变异相显示无常，因为已从先前悦意的颜色变成另一种颜色。
'见到这些'是显示近住无常，即以这三种形态显示无常，称为现在时近住。这是现前所见的形态。
'于此有何可爱'是以法性相显示无常，此身从活着的状态变成死亡之身，以三种形态显现为无常，此处死亡之身也与之同为一法，故说'于此有何可爱'，这是总义。
支分义中,'何者'是与'骨骸'相连。'这些'是指近处所在。'舍弃'是指离开执持气而舍弃。'散落'是指不同排列且如无知觉般散落，如经中所说:'颈骨在一处，足骨又一处'等。
若问从何处舍弃并散落，答:'各方各处'，重复说明是指多种不同方位，意为散落在高处低处等各个方位。
若问是何种样子，答:'如鸽子色'，鸽子即鸽鸟，骨骸呈现如鸽子般的灰蓝色。
见到如是骨骸即是显现。此中意为对所执著的身体有何可爱可贪，即对失去颜色与形态的身体。智者永不生起欢喜，因为最终是不悦意的。
因此,'舍弃'是显示骨节相连的骨骸被舍弃。'散落'是显示骨节分离而散落。以两种形态显示形态损坏后，以'如鸽子色'显示颜色损坏。
此中说明四种贪欲的对治：其中'舍弃'是显示受用贪的对治，因为无法受用；'散落'是显示形态贪的对治，因为无有随顺贪欲的形态；'如鸽子色'是显示颜色贪的对治，因为此色不可爱；'骨骸'是显示触觉贪的对治，因为不堪触摸。

།བྱུང་བ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་ བྱས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་གྱུར་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་གང་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ལན་དུ་མར་ལུས་ལ་འདི་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཅག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདིས་བསྟན་པས་ངེས་པར་ བདག་ཅག་ཀྱང་ནི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དག་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་པས་དེས་ན་བདག་ཅག་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསྐུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱོ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལམ་གཞན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས། ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་ཡང་དག་པར་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེས་ན་ལུས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །འདུས་བྱས་རྣམས་ཐ་མར་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ། དང་པོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཡིད དུ་མི་འོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།གང་གི་ནུབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་བྱུང་བའི་གླེང་གཞི་ནི་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་གཡོ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་འཆི་བའི་དབང་དུ་འགྲོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཇི་ ཙམ་ན་དགེ་སློང་ཞིག་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།ཅི་བཙུན་པ་གང་མངལ་ན་གནས་པ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་རབ་ཏུ་མི་བརྟན་པ་ཉིད་དམ། དགེ་སློང་དག་མཚན་མོ་མི་དག་མའི་ལྟོར་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ནས་བརྩམས་ཏེ་ འཆི་བདག་གི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་སྟེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟོན་པས་དེ་ལྟར་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དང་པོའི་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱིས་ནི་སྐད་ཅིག་མས་ཚེ་ཟད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཐ་མས་ནི་ཚེ་ཟད་པ་ལས་ཕྱིར་ཡང་མི་འོང་བ་ ཉིད་དེ།འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏེ། ལུས་དང་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་སྡོད་པ་དང་ལྡོག་པ་དང་རེ་བ་དང་བྲལ་བར་འདིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་དེ་ཉིད་ནི་དང་པོའོ་མཚན་མོར་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་གནས་སོ། །མའི་མངལ་དུ་གནས་པ་ནི་སྡོད་པའོ། །རྩིབ་ལོགས་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ནི་ལྡོག་པའོ། །སོང་ནས་ ཡང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རྣམ་པ་བཞིས་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་རེ་བ་དག་འདི་ལ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཁས་པ་རྣམས་ནི་འཚོ་བས་དྲེགས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ། ནུབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ། གང་མ་བསྟན་པའི་ ནུབ་མོ་གཅིག་སྟེ་དགུན་ནམ་དེ་ལས་གཞན་པའོ།།ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། གང་དེ་མངལ་དུ་འཇུག་པའི་ནུབ་མོ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནུབ་མོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དང་པོ་སྟེ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །མངལ་དུ་ཞུགས་ པ་ནི་མའི་ལྟོར་ཞུགས་ཏེ་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ།ཞོའི་སྤྲིས་མ་ལྟ་བུའི་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་པ་སུ་ཡིན་ཞེ་ན་དེས་སྨྲས་པ། མིའི་སེམས་ཅན་ཏེ་ཡིད་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་སྟེ་སྒྲ་གཅན་བཞིན་ནོ། ། བདག་དང་བདག་གི་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པ་ཉིད་མངལ་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚོན་པའོ། །ནུབ་མོ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ཉིན་པར་མངལ་དུ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་དེ། གང་ཕྱིར་མུན་པར་འཇུག་པ་ཡང་། །མངལ་གནས་མཚན་མོ་དེ་བཞིན་ཏེ། །དེ་ཉིད་ལ ནི་འབྱུང་འགྱུར་ཞེས།།ཁ་ཅིག་དེ་སྐད་རབ་ཏུ་སྨྲ། །ཇི་ལྟར་ཉེར་སྤྱོད་མི་ཟད་པ། །ཚོང་དུས་ཉིད་དུ་འཕེལ་བ་བཞིན། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་དེ་ལྟ་མིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར། །ཞེས་སོ།

就第二种情况而言，如来也是这样说的：'就像那些未离贪欲的人们，应当多次如是观想身体。你们也是如未离贪欲者。'通过这个教导，我们确实也是未离贪欲的人，却像已离贪欲者一样生起增上慢，因此世尊对我们作如是劝诫，由此生起真实的厌离心。世尊为他们正确开示其他道路，使他们获得了远离三界贪欲的果位。因此，为了使执著身体的人们对此生起厌离心，而说此偈颂。
不仅是诸行最终是不悦意的，从一开始就是不悦意的，为了明显显示这一点而说'于某夜'等。这个缘起是在舍卫城，世尊对比丘们说：'一切皆动摇，一切世间都趋向死亡。'这时有一位比丘从座位起身，偏袒右肩后如是请问：'大德，在胎中的也是极不安住、极不稳固的吗？'
'诸比丘，从夜晚入母胎的那一刻起就趋向死主。为什么呢？诸比丘，如是一切诸行皆无常。'老师如是宣说。前三句显示生命刹那间耗尽，最后一句显示生命耗尽后不再返回。这是总义，由此显示身体、处所的差别、住留、返回以及远离希望。
那个时候就是最初的。夜晚显现欲求是住处。住在母胎中是停留。住在一侧是返回。说'去了还会再来'，以这四种方式也不存在希望，这就是'智者不因活命而骄傲'的总义。
支分义中，'住'即显示，与'夜晚'相配，某个未显示的一夜，或是冬季或其他时节。'唯'是决定词，意思是正是入胎的那一夜。若问是什么夜晚？答：即最初的，乃至相近结生刹那的显示。
入胎即入母腹，成为羯罗蓝等状态，如凝乳浆状的羯罗蓝等所依。如是作者是谁？答：人的有情，即有意识者是人，如罗睺罗。未断除我执等烦恼者入胎，这是表示。有人认为说'夜晚'是因为白天不入胎，如说：'由于黑暗而入胎，住胎亦如是夜晚，于彼将会出生，有些人如是说。如同受用无尽，在集市时增长，其他时则不然，如是夜晚结生。'

།ཉིན་པར་ཡང་དེ་འདོད་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་མི་འགལ་ཏེ། དེ་ཚོགས་པ་ལ་རག་ ལུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐུབ་པས་དུས་ངེས་པར་མ་གསུངས་ཏེ།གནས་གསུམ་མངོན་དུ་གྱུར་ན་བུ་དང་བུ་མོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཕལ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནུབ་མོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ལྟར་ལྷག་པར་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།བྱ་བ་མང་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། །ཉིན་པར་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །བྱ་བ་མ་ལུས་ཞི་བའི་ཕྱིར། །མཚན་མོ་འདོད་ཆགས་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་པས་སོ། །སྡོད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གགས་མེད་པ་དང་བགེགས་མེད་པར་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དེའོ། །འགྲོ་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་དང་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །སོང་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་དྲུང་དུ་སོང་བ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཡང་འདི་སྦྱར་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །ལྡོག་པ་ མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སླར་ཡང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཚོ་བ་ཉིད་གཡོ་བ་སྟེ་དེས་ན་སྲོག་གི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་མི་གཟུང་ངོ་། །སྲོག་གིས་སྙེམས་པ་ལ་དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་བཅད་འདིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བར་དུ་ཡང་ བདག་གི་དངོས་པོ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྔ་དྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིའི་བྱུང་བ་དང་གླེང་གཞི་ནི་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བུ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་མིའི་ལས་ཀྱི་སྣ་ལ་གཏོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ལང་ཚོའི་དྲེགས་པས་སྙེམས་པ་དེས་གསར་དུ་བླངས་ པའི་ཆུང་མ་ཞིག་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་བལྟ་ན་སྡུག་ལ་རབ་ཏུ་མཛེས་པས་དེ་ལ་ཡང་དེ་ཤིན་ཏུ་ལྟ་ཞིང་སེམས་ཆགས་པར་གྱུར་ཏོ།།ཇི་ཙམ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དེ་ཡུལ་མིའི་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ནས་དེ་དེར་སོང་ངོ་། །དེའི་འོག་ཏུ་དེའི་ཆུང་མ་སྦྲུལ་ནག་པོས་ཟིན་ཏེ་དུས་བྱས་སོ། །དེ་ཕྱི་དྲོ་འོངས་ ནས་བསྲེག་སར་ཤིང་གི་སྟེང་དུ་བསྐྱོན་ནས་བསྲེགས་པ་མཐོང་ནས་དེ་ཉིད་དུ་བདག་ཀྱང་ཞུགས་ཏེ་གཉི་ག་ཤིའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དེ་སྐྱོ་བ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེར་གཤེགས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མི་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་ བ་ནི་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ནས།སྔ་དྲོ་སྐྱེ་བོ་མང་མཐོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་ནི་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་སྟེ་དུས་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་རླུང་ཁར་མ་བསྲུངས་པར་གཞག་པ་ལ་ཤི་བའི་དུས་ངེས་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ སྟེ།འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཕྱི་དྲོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་ཡིན་ཏེ་བདུན་པའི་དོན་ལ་འཇུག་སྟེ་ཉིན་པར་གྱི་ཐ་མ་ཕྱི་འཕྲེད་ཀྱི་དུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གཅིག་འགའོ། །མཐོང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དམིགས་པའོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྔ་དྲོ་ནི་ཐོག་མ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཉི་ མའི་དང་པོའོ།།མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་དམིགས་པ་དང་། ཡུལ་དུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་སྔ་དྲོ་མཐོང་བ་ལས་ཕྱི་དྲོ་བཙལ་ན་ཤི་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆེན་པོའི་སྒྲ་ནི་འདིར་མང་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ ཆེན་པོ་འདུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ།།སྔ་དྲོ་ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ནུབ་མོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དང་པོར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་མར་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་དོན་འདི་ལྟར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཅན་དང་། ཚོང་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དག་གོ། །དེ་ལ་འདོད་ ཆགས་ཅན་བུད་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་སྤྱད་པའི་དུས་སུ་ཚོལ་བ་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་ཅན་གྱིས་མ་མཐོང་བ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཕྱེད་དང་པོའོ།

白天也会生起这种欲望，所以并不相违，因为这依赖于众缘和合，所以在一切情况下也都不确定，因此佛陀没有确定说时间，如说'三处具足时就会生男生女'等。若问：这是依多数情况而说'夜晚'的，因为那时更多行淫欲贪，如说：'因为白天事务繁多，故不生贪欲；因为一切事务已息，夜晚贪欲大盛。'
'无阻'是指无障碍、无妨碍之意。'彼'是指那个人。'将去'是指直至灭尽、变化、离去。'已去'是指已到死亡之处，这里的'已'字应知是用来确定和表示次第。'无返'是指不会返回，意即不会再回来。因为生命本身就是动摇的，所以不能确定寿命。为了断除对生命的傲慢，应当以这个偈颂来理解。
为了显示中间也是不可意的自体，所以说'清晨'等。这个事件的缘起是：在舍卫城，有一个属于王子月光的民政官员，他因年轻气盛而骄傲，娶了一位新妻，容貌美丽，令人喜爱，极其端庄，他对她非常爱恋执着。
后来有一天，因为民政事务，他去了别处。之后他的妻子被黑蛇咬死。他下午回来，看见她被放在火葬柴堆上焚烧，他当即也投入火中，两人都死了。
于是世尊为了让那个国王生起真实的厌离心，前往那里说道：'大王，人的生命是无常的'等，并宣说了'清晨见众多'等四个偈颂。
生命是不可信赖的，因为死亡时间不定，就像灯火置于风中不加保护，死亡时间也不确定一样，这是总义。'下午'这个词是语助词，用于第七格，意为白天最后阶段的时间。'某些'是指一些。'不见'是指未见到。
若问是什么，答：'清晨'是开始，即太阳初升时。'见'是指真实观察和作为对境的意思，有些众生清晨见到的人，到了下午寻找时因已死亡而见不到。'众多'是指大众，这里'大'字表示'多'的意思，如说'大众群集'。
'清晨某些'是指在当天开始时见到的，到了那天结束时就见不到了的意思。这是表达如下含义：众生有两种，一种是贪欲者，一种是经商者。其中贪欲者在享受女人欢乐之时寻求，贪欲者见不到时，依此而说偈颂的前半。

།གང་ཡང་ཚོང་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་བདག་པོ་ལ་སོགས་པ་དེས་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཚོང་གི་ཐ་སྙད་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ཚོང་གི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཀྱིས་གྲོང་དཔོན་ལ་སོགས་པས་སྔ་དྲོ་མི་མཐོང་བ་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་འོག་མའོ། །དགེ་བའི་ལས་དག་ལ་ཕྱི་ཤོལ་བྱེད་པ་དག་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འཚོ་བའི་སྲོག་ངེས་པ་མེད་པ་དེས་ན་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ རྣམས་ཀྱིས་འདིར་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མང་པོ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཚིགས་བཅད་སྔ་མས་ནི་དུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན་ནས། འདིས་ནི་ན་ཚོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཡིད་བརྟན་པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་རྒྱུས་འདིར་ཡང་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གསོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཡོད་དེ་གདེང་དྲོད་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །གདེང་དྲོད་ནི་ཡིད་རྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པར་འདུག་པའོ། །འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་ངེས་པར་འཆི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ཡང་ན་མི་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཤེད་ལས་སྐྱེས་སོ།།ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བློ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །གསོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་བརྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་རྣམ་པས་ཡིད་བརྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ནི་གཞོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་བདག་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདིའི་རྣམ་པས་ སོ།།དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་འཚོ་བ་ལས་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་སྟེ། མིར་གྱུར་ནས་དར་ལ་བབ་པ་སྟེ། རེ་ཞིག་བདག་ནི་གནས་སྐབས་འདི་ལ་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་དེ་ལྟ་བུར་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དར་ལ་བབ་པའང་ཞེས་པ་སྟེ། གཞོན་ པར་གྱུར་ཀྱང་སྲོག་དང་བྲལ་ཞིང་འཆི་བ་ཡིན་ན།རྒས་པར་གྱུར་ན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པའོ། །ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མི་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་འཆི་བ་ཡིན་གྱི། ལྷ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་འཆི་བའི་ཕྱིར་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་མེད་པའི་འཆི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྲམ་ཟེ་ཐང་ལ་ འབར་གྱིས་བཤད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆི་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཡུང་གིས་སོ། །རིགས་པ་ཡང་ལུས་ནི་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་ནི་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་ནིང་ ནི་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གཉི་གས་གཟུང་ངོ་།།ཡང་ན་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་གཞན་སྨོས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་མང་པོ་སྟེ། ཚེ་རབས་ཚེ་རབས་སུ་ཡང་དང་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡང་འཆི་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པ་དེ་ནི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་དེ།ཡང་སྨྲས་པ། མི་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཉི་ཚེར་ཟད་དེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་མིང་མ་བཏགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ལས་འབྲས་ཉེ་བར་སྤྱད་ནས་ཀྱང་། །ངེས་པར་ལྟུང་ཞིང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །གསེར་གྱི་བྱེ་མའི་ཚོགས་ཅན་མཚོ་ བསྟེན་པ།།རྩཝ་འཇམ་བརྒྱན་པའི་ས་ཕྱོགས་ཉམས་དགའ་དང་། །ལྷ་ཡི་བུ་མོའི་བདེ་བ་ཉམས་དགའ་རྣམས་ལྟ་བའང་། །འཆི་བའི་མཚན་མས་འཁྱུད་ཅིང་ཉམ་ཐག་འོ་དོད་འབོད། །ལང་ཚོས་དྲེགས་ཤིང་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་དག་ལ་སྲིད་པ་ལས་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ འདི་གསུངས་སོ།།ལང་ཚོས་ཐོབ་པ་གཅིག་པུ་འཆི་བར་འགྱུར་བར་མ་ཟད་དེ་ལང་ཚོ་མ་ཐོབ་པ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཁ་ཅིག་མངལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

凡是经商者等主人在早晨时进行商业活动，即他们以商业活动在城主等面前早晨不见，这是下半偈颂。为了对那些推迟行善之人加以劝诫，所以说此偈颂。
由于如此生命无有确定，因此为了显示希求自利者不应在此处生起信赖，故而说道：'许多男女'等。前偈颂显示时间等无有确定，此偈颂则显示年龄阶段无有确定性。
或者，由于不信任可靠之事的缘故，此处也无任何可以信赖之事，这是此处的总义。'于此'即是远离确定之义，与'生命'一词相连。'何者'即是什么存在，因为无有把握，与'人'字相连。把握即是可以信赖和无有恐惧而安住。
因为是死亡之法故不生，若生必定会死亡，'智慧'是词的余语。或者'人'是从精血所生。为了以意识表示故而显示其具有智慧。'生命'即是可信赖，以何种方式可信赖呢？即'我年轻'，处于第一年龄阶段，以此方式。
同样地，不应信赖生命，成为人后到达壮年，暂时我不会在此阶段死亡，不应如此生起信赖，这是其义。为什么如此呢？说道：'壮年者也'，即使年轻也会失去生命而死亡，更何况衰老。'因为'是表示原因之义。
人等如此会死，而天人则不会，因为不死故无有衰老、疾病、死亡，如婆罗门昙摩跋所说是世间的说法，这是不合理的，因为经中说'一切众生皆当死'。理由也是由于身体是所造作等。'男女'在此是包含一切，两性人因依靠两方面故为二者所摄。
或者，由于摄受主要的，不必说其他。'许多'即是多次，意为生生世世反复。凡是说不死的，仅仅是言说而已。又说：'不死'仅仅是名称而已，是未加名称而说三十三天。
受用自业果报后，必定堕落衰败，如依靠具有金沙聚集的海洋，装饰柔软草根的悦意地方，以及天女的悦意安乐等景象，也为死亡之相拥抱而痛苦哀号。为了对那些以青春骄傲、远离死亡恐惧的人们生起厌离轮回，故说此偈颂。
不仅获得青春者会死亡，未获得青春者也会死亡，为了显示这一点而说：'有些在胎中'等。

།གྲོང་ཁྱེར་འཕགས་རྒྱལ་ན་སྤུན་བཞི་ཞིག་ལ་ཆུང་མ་ཡང་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་ལས་ཕུ་བོ་ གཉིས་ཀྱི་བུ་སྤ་ཏ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།བདེ་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཤིག་ཤིན་ཏུ་ཤ་རྒྱས་ཤིང་གཟུགས་དང་ལྡན་ལ་མཛེས་པས་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སོང་བ་ལས་དེ་གཉིས་ལ་རྒྱལ་པོ་གཏུམ་པོ་རབ་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རབ་ཏུ་ཁྲོས་ཏེ། དེ་གཉིས་བསད་ནས་དེའི་ཁྱིམ་ལ་མེ་བཏང་སྟེ། དེ་ ནས་སྦྲུམ་པ་དང་བཙས་པའི་བུད་མེད་དང་དེའི་མེས་པོ་རྒན་པོ་ཡང་ཤི་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསན་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།འདིར་ཡང་གནས་སྐབས་བཞི་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། མངལ་དང་བྱིས་པ་དང་། གཞོན་ནུ་དང་། དར་ལ་བབ་པའོ། །དེ་ལ་ཚིག་རྐང་དང་ པོས་ནི་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་བསྟན་ཏོ།།གཉིས་པས་ནི་བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །གསུམ་པས་ནི་གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་སོ། །བཞི་པས་ནི་ལང་ཚོའི་གནས་སྐབས་ཏེ་འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །མངལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མའི་ལྟོར་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །ཁ་ཅིག་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལ་ལས་སམ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཁ་ཅིག་ལ་དེ་ལྟར་མངལ་ནས་བཙའ་བའི་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བར་འགྱུར་བ་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་བའོ། །བཙས་པའི་སར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་བཙས་པའི་དུས་དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྟེ།བཙས་པའི་ཁྱིམ་དུའོ། །གང་དུ་དེ་བཙས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་སྟེ། ཁྱིམ་དེར་ད་ལྟར་ཡང་དེ་ལ་གནས་ཤིང་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་བྱིས་པ་དེ་འཆི་བའོ། །གོག་ཙམ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲེ་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྒྱུ་བ་སྟེ། དེ་ལས་ཡོངས་སུ་འཁྱམ་ཞིང་རྩེ་བ་དང་། སྲང་ལ་སོགས་པ་ དག་ཏུ་རྟག་ཏུ་རྩེ་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ།།ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདྲེན་པའི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་རྒྱུག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་རྒྱུག་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དོ། །རིགས་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ དང་འགྲོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་རོ།།འཚོ་བས་དྲེགས་པ་རྣམས་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །སྔར་བསྟན་པ་དང་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་མདོར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལ་ལ་རྒན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་ཕྱི་ཞིག་ན་ལས་ཇི་ ལྟར་སྤྱད་པ་བཞིན་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སུ་དག་རྒན་པ་དང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉིད་དེ། རིམ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་ཡང་གི་སྒྲ་སྟེ། དར་ལ་བབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཚེ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་རྒན་པ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པའོ།།གཞོན་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉེ་བར་རྒྱས་པའོ། །ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་ཉེ་བར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་གཉིས་སྟོན་པའོ། །དར་ལ་བབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དར་ལ་བབ་པའང་ཡིན་ལ་མི་ཡང་ཡིན་པས་དར་ལ་བབ་པའི་མི་སྟེ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །དར་ལ་བབ་པ་ ཉིད་ཡིན་པས་དར་ལ་བབ་པ་སྟེ་ན་ཚོད་བར་མའོ།།སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་མིའོ། །ལོ་ལྔ་བཅུ་ཕན་ཆད་ནི་རྒན་པོའོ། །ལོ་སུམ་ཅུའི་བར་དུ་ནི་གཞོན་པའོ། །བར་མ་ནི་དར་ལ་བབ་པའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ། །ཚེའི་ཚད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཞོན་པ་དང་བར་མ་དང་རྒན་པོ་ ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ།།རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟེ། ལས་ཇི་ལྟར་བསགས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྲོ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་དང་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའོ། །འདིར་དཔེ་ནི་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ དབང་གིས་ཡན་ལག་རྣམས་ཞིག་པར་གྱུར་པ་སྟེ།འདིར་འབྲས་བུ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེས་ཉེ་བར་འཇལ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དེ་ག་ལས་འགྲོ་ཞིང་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྟུང་བ་ ནི་རྩ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།

在圣胜城中有四兄弟，他们各有妻子。其中两个哥哥的儿子，一个名叫斯巴达，一个名叫德托斯，他们身材魁梧，相貌端庄，进入了王妃的宫廷。暴君王名叫'极光'对他们二人大为愤怒，杀害了他们，并放火烧了他们的家。之后，孕妇、产妇和年迈的祖父也都丧生。世尊听闻此事后，说了这个偈颂。
这里显示了四个阶段，即胎儿期、婴儿期、少年期和青年期。其中第一句显示胎儿期，第二句显示婴儿期，第三句显示少年期，第四句显示青年期，这是总义。
所谓'胎'是指在母胎中如凝酪等状态。'有些'是指某些或一些的意思，因为有些人没有从胎中出生的业。'死亡'是指毁灭。'同样有些'是指将要死亡。
'产处'是指妇女分娩的时候，即分娩的房屋。在她分娩的那个房屋中，即在那个房屋中现在仍然居住并出生的婴儿也会死亡。'爬行时'是指到处爬行游走，即四处游荡玩耍，在街道等处经常玩耍的阶段。'时'字是引导'将死'的意思。
'奔跑时'是指具有到处奔跑习性的状态。理趣是为了享受欲望等，不是按照时间顺序而行或不行。为了除去活命所生的骄慢，说了这个偈颂。为了总结前面已说和未说的内容而说：'有些老年'等。
总义是说一切都将随其所造业在后来某时死亡。'有些'是指任何老年人和所有那些人，是按次第而去。'和'字是'又'的意思，表示不仅仅是青年等。
其中'老年'是指诸根成熟。'年轻'是指身体肢节发育。'有些'是指任何增长和衰减两种情况。'青年'是既是青年又是人的青年之人，如青莲花。
正是青年故为青年，即中年。因为是士夫故为人。五十岁以上为老年，三十岁以下为年轻，中间为青年，有些人如是主张。
有些人说寿命分为三个阶段，依次为年轻、中年和老年。'次第'是指按照顺序，即随所积业的意思。'将去'是指趋入和衰败。
这里比喻是'成熟'，由于完全成熟而肢节毁坏，这里应当与果实相比较。'如'是以譬喻衡量，即如同果实成熟。
果实成熟从何处落下呢？答：'坠落'即是，坠落是指向根部方向。

།འདིས་ལྟུང་བ་ཡིན་པས་ལྟུང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་རླུང་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་མ་བྱས་པ་ལྟར་རང་ཉིད་སྙི་བར་གྱུར་ནས་ཤིང་གི་རྩ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་ཚེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཚེ་ཡོངས་སུ་ཉམས་ ཤིང་དབང་པོ་རྣམས་ལྟུང་སྟེ་ཞིག་པར་འགྱུར་ཏེ།བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་མ་གཏོགས་པར་རབ་ཏུ་འཆི་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་ལུང་ལས་གསུངས་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྒྱུས་འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་བུར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་མི་བརྟན་ཞིང་ཀུན་ནས་འཇིག་པ་ལ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡལ་བར་མི་དོར་ཞིང་སྲིད་ པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།འདི་དག་གི་དཔེ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དཔེར་ན་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ བསྐོར་ཏེ།ནགས་ཚལ་དག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་ན་ཤིང་དག་ལས་འབྲས་བུ་ལྟུང་བ་དག་གཟིགས་ཏེ་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་སྲོག་ནི་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་བ་དག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་དེ། དེ་ལ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བས་དཔེར་བརྗོད་པ་བསྟན་ཏོ། ། རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇིགས་པ་སྨྲས་པ། ལྷུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་སྟེ་འབྲེལ་པའི་རྒྱུན་ལས་འབྲེལ་པའོ། །འཇིགས་པ་ནི་སེམས་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་དག་ལ་དེ་ཡོད་ཅེ་ན། འཇིགས་པ་ལྟ་བུར འཇིགས་པར་བཏགས་པ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ།ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་འཚོ་བའི་སྲོག་དང་བྲལ་བའི་འཇིགས་པ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་དག་ལ་ཡང་ལྟུང་བའི་དུས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དག་འཇིགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དེ། ཇི་ལྟར་ཡུར་བ་འཇིགས་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ཡུར་བ་ལ་དེ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་ལུགས་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་མི་སྤང་ངོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །འདིར་གཅེར་བུ་པ་དག་གིས་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་ དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མེད་དེ།འཚོ་བའི་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བྱ་བའི་སྔོན་འགྲོ་བློ་སྣང་ན། །བདག་དང་གཞན་དག་དེ་གཟུང་སྟེ། །བློ་ནི་ཡང་དག་ཡོད་ཤེས་པ། །ཚུལ་འདིས་བློ་ནི་དེ་ལ་མེད། །ཅེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ ལ་ནི་རྟག་པ་མེད་དོ།སེམས་པ་མེད་པ་དང་། མི་འགུལ་བའི་ཕྱིར་དང་བཅད་ནས་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རོ། །སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱུང་བར་གྱུར་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ། སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་ལ་སོགས་ཡོད་ པར་གྱུར་པ་ཉིད་དེ།རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གནོད་པ་འཇུག་ཅིང་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲག་ཅིང་མི་བཟད་པའི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ནས་འགུལ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རིས་མཐུན་པ་ཆད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིགས་པ་ནི་འཆི་བར་དོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་བརྟན་པ་ཉམས་པའོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པ་ ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ལྟུང་བར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་ངམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་མི་རྟག་ཅིང་ལྟུང་བས་འཇིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་ཀྱང་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེས་ན་འདིའི་ཚེ་ཡང་བྲི་ཞིང་ལས་ཟད་པ་དང་ཕྱི་རོལ་ གྱི་[(]རྒྱེན་[,]རྐྱེན་[)]ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལས་འཆི་བས་འཇིགས་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བོ་རྣམས་འཚོ་བའི་དྲེགས་པས་དགེ་བ་ལ་བག་མེད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་བག་མེད་པ་དོར་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།

这是堕落，就像成熟的果实未受风等损害时，自然变软而落向树根一样，众生的寿命圆满时，寿命衰减，诸根堕落毁坏，除北俱卢洲外都有死亡，如经中所说，这是由恶行所致的死亡。
对于众生的生命如此不稳定且必然毁灭，诸圣者不会忽视，应当为了灭尽轮回而精进，为了说明这个道理而说此偈颂。
为了说明这些比喻的分类而说：'譬如成熟果实'等。世尊被比丘众围绕，在林中行走时，见到树上掉落的果实，对比丘们开示：'比丘们，生命不可信赖'等偈颂。其中'譬如'是表示譬喻。
'恒常'即持续。为什么这样说呢？说明成熟果实的怖畏：'堕落'即掉落，从相续中脱离。怖畏是与心相关，那么果实如何会有怖畏呢？
比喻为怖畏并无过失。就像众生有失去生命的怖畏一样，果实临近掉落时，世人也说是怖畏，就像说'水沟令人怖畏'一样，虽然水沟本身并无怖畏。
世人是随顺传统的，佛陀也说'世俗法不违背世间'。在此，裸行外道所说果实等有心识之说也不成立，因为无有生命迹象。如说：'若有心识为先导，应能执取自他，以此理可知，彼等无有心识。'
同样，外在事物如树等也无常性，因为无心识、不活动，以及砍伐后还能重生等，这些应当在此说明。'如是'即如此。'已生'即已出现，如所说：众生有喜乐等，
各种损害发生出现，未生的树不会被极强烈的风吹动等。'人'是指具有死亡性质的，即众生之义。
'恒常'是指一切时候都有怖畏。为什么呢？因为有'死亡'，即同类相续断绝之义。怖畏是因为产生死亡的忧虑而使心不安稳。
这是在说明：如同果实具有掉落的性质，因此当它们成熟时，由于自身或外在因缘的力量而无常且有掉落的怖畏；同样，这些众生也具有死亡的性质，因此今生也会因寿命减少、业尽和外缘现前而有死亡的怖畏。
为了使众生从生命的傲慢中觉醒，放弃对善法的放逸，而说此偈颂。

།ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ། འཇི་ བ་དང་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དཔེར་ན་རྫ་མའི་མཁན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་ལྔ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་བཅས་ཀྱི་གྲོང་ཨན་ཛ་ནའི་ནགས་ན་བཞུགས་ཏེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་པ་ལས།ཇི་ཙམ་ན་གནས་བཅས་ཀྱི་གྲོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གཤེགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་གནས་བཅས་ཀྱི་གྲོང་ན་བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་རྒས་ཤིང་འཁོགས་ལ་ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལོན་པ་དུས་ལས་འདས་སོ། །གཉིས་པ་ རིགས་ཀྱི་བུ་གཞོན་ནུ་ལོ་བདུན་ལོན་པ་ཞིག་ཀྱང་ཤིའོ།།དེ་གཉིས་ཁྱོགས་ལ་ཁྱེར་ཏེ་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཚོགས་མདུན་ན་འགྲོ་ཞིང་བུད་མེད་རྣམས་ནི་སྐྲ་བཤིག་ཅིང་དུ་སྟེ་རྒྱབ་ནས་འབྲང་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟིགས་སོ། །ཇི་ཙམ་ན་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོས་བླ་གོས་བཞི་བལྟབ་ཏུ་བྱས་ ཤིང་གདན་བཤམས་ཏེ།ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་ཅིང་མི་བརྟན་པའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འཆི་བར་འགྱུར་ཞིང་སྲོག་ནི་མཐར་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་གང་ཡང་རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ནས་དགྲ་ བཅོམ་པ་དང་།རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་སྒྲ་ངན་ཞེས་བྱ་བའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བྱུང་སྟེ། དེའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཤིང་ནྱ་གྲོ་བྷའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་རྩ་བ་ན་རྩིབས་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་ཅེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ལ་བྲམ་ཟེའི་གསང་ཚིག་འདོན་དུ་འཇུག་གོ།།དེ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་གབ་ཅིང་འདུག་ནས་སེམས་ལ་འདི་ལྟར་སེམས་ཤིང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་གྱུར་ཏོ། །མི་རྣམས་ནི་ཚེ་ཐུང་བ་སྟེ། ད་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དོན་སྤྱོད་པ་དང་། ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་། བསོད་ནམས་སྤྱོད་པ་དང་། བདེ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། དགེ་བ་སྤྱོད་པའི་བར་ལ་མི་རྣམས་སྤྲོ་བ་ཆུང་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དང་བཅས་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། རྩིབས ཀྱི་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་གྱུར་ཏོ།།ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་སྤངས་ཤིང་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྐྱེད་དེ། འདོད་པ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་ཏེ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དག་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐུང་ སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ་རྫ་མཁན་དག་ས་ལས་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་བྱེད་ཀྱང་དེ་ཡང་མཐར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ས་ལས་བྱས་པའི་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལྟར་ཐགས་བརྐྱང་བ་ལ་སྤུན་གང་དང་གང་བཅུག་པ་སྤུན་གྱིས་རྟིང་ལ་གཏུགས་པ་བཞིན་ ནོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་གསད་པར་བྱ་བའི་མི་གསད་སར་ཁྱེར་བ་དག་བསད་སའི་དྲུང་དུ་བསྙེན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་རི་གཟང་པོ་ལས་འབབ་པའི་འབབ་ཆུ་ནི་རྒྱུན་དྲག་ཏུ་འབབ་ཅིང་རིང་དུ་འགྲོ་ལ་རྒྱུན་མི་ལྡོག་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་ཡང་མྱུར་དུ་འཇིག་ཅིང་རིང་པོ་མི་ ཐོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་མ་ཐག་པའི་ཚིགས་བཅད་དག་གིས་སྤྱིར་བསྟན་ནས་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ་རིགས་པས་ནི་འདི་དང་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ ལྟར་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྫ་མཁན་ནི་རྫ་མ་བྱེད་པའོ། །བྱས་པ་ནི་བཟོ་བྱས་པ་སྟེ་ཇི་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཇི་བའི་སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇི་བ་ཉིད་ཡིན་པས་འཇི་བ་སྟེ། འཇི་བའི་རང་བཞིན་གྱི་སྣོད་དམ་པ་ལས་བྱས་པའི་སྣོད་དང་ཆེ་བྱད་ཅེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།

不仅是从种子所生，从泥土和丝线等所生也会毁灭，因此说道。比如陶师等五个偈颂。世尊住在安阇那林中的聚落，那时世尊在清晨时分与众多比丘一同安住，不久便前往聚落中乞食。当时聚落中有一位名叫跋罗德瓦阇的婆罗门，年老衰朽，享年一百二十岁去世。
第二，有一个七岁的少年也死了。这两人被抬着，众多人群在前行进，妇女们披散头发哭泣跟随在后，世尊看见了这一切。不久阿难将上衣折叠四层作为座位铺设，向诸声闻说法：'诸比丘，如是一切行皆无常不坚固'，广说死亡必至，生命终将毁灭。
诸比丘，从王族大娑罗树一般，乃至阿罗汉、辟支佛和佛世尊等都应当如是宣说。诸比丘，往昔众生寿命八万岁时，有一位名叫恶声的转轮王出现，在他的游园中有一棵名叫善住的尼拘律树王，在其树下有五百婆罗门童子诵读婆罗门密语。
其中一人独自前往寂静处隐藏而住，心中如是思维观察：'人寿短促，即便如今人们对于行利益事、修行正法、修习福德、享受安乐、行善等事也都兴趣寡淡。我当剃除须发与婆罗门童子们一同出家。'辐环如是教导，宣说了这些。
他断除五盖，修习四无量，远离对欲界的贪著后，为婆罗门童子们说法：'婆罗门童子们，人寿极其短暂。譬如陶师用泥土制作器皿，那些也终将毁坏。如同泥做的器皿一样，人的生命也是如此。如同织机上放入的纱线，纱线终将用尽一样。
如同被带往刑场的囚犯接近刑场一样。如同从高山流下的河水，急流湍急向远处流去永不回返一样。如同水上画画，很快就会消失不会持久一样。'等等，随后以偈颂总说，又对每一个譬喻都按照相应情况详细解说。
'譬如'是用来显示比喻。'如'字表示确定，以理应当如是运用于此及一切处，这是其义。陶师即是制作陶器者。'所作'是指制造，那么制造了什么呢？说道：'泥器'，因为是泥土所成故称为泥，即泥性之器，或从泥土制成的器具和用具，是为此义。

།དེ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐ་མར་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མར་ཆ་ཤས་ཀྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་མར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲུ་མང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ནི་མ་ལུས་པ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལུས་པ་ མེད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ།གང་བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེས་ན་འདི་ནི་དཔེའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ། །མི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཏེ། སྲོག་ནི་ཚེའོ། །དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཐ་མར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།ཐམས་ཅད་འཆི་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྫ་མཁན་གྱིས་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ས་ལས་བྱས་པའི་སྣོད་དག་ཀྱང་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་རྐྱེན་ཐོབ་པར་སླ་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐ་མར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ ལེགས་པར་སྦྱར་བའམ།ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྲོག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐར་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་རེ་རེ་ལ་ངེས་པར་བྱུང་བའི་གླེང་གཞི་ནི་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དང་ཉེ་བ་ཞིག་ན་རྫ་མཁན་གྱིས་ས་ལས་བྱས་པའི་སྣོད་མང་ པོ་དག་ལ་གཟིགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏེ།དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་སྣོད་འདི་དག་ནི་རྐྱེན་དང་བྲལ་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མཐར་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་འདི་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བཀའ་ སྩལ་ཏོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲོག་ཀྱང་ཐ་མར་འཆི་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ནི་ས་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ས་བསྟན་ནས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གཤེགས་པ་ན།དེ་ན་ཐགས་འཐག་ཅིང་འདུག་པ་ཅིག་གཟིགས་ཏེ་དེ་ཡང་སྤུན་བཅུག་ཅིང་ཕལ་ཆེར་རྫོགས་པ་དག་གཟིགས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བརྐྱང་བའི་ཐགས་ལ་སྣལ་མ་གང་དང་གང་བཅུག་པའི་སྤུན་ བཅུག་པ་དེས་ཐགས་ཀྱིས་བཏགས་པར་བྱ་བ་ལུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་དུས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཟད་འཛིན་པའི་སྲོག་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གང་དང་གང་གིས་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ཚེ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཞིང་སྲོག་གཏུགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྲིད་མཐར་ཐུག་གི་བར་ དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟིང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཐགས་ནི་སྣལ་མའི་ཚོགས་ཏེ་སྣལ་མར་སྦྲེངས་ཤིང་རིང་པོར་བྱས་པའོ། །བརྐྱང་བ་ནི་སྦྲེངས་ཤིང་རིང་དུ་དྲངས་པའོ། །སྤུན་ནི་གང་དང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དེ་དང་འབྱོར་བའི་སྐུད་པ་ གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཟློས་པ་སྟེ།སྐུད་པ་གང་དང་གང་གིས་འཕྲེད་དུ་གཞུག་པའི་སྐུད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་སྤུན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྤུན་ནོ། །བར་ཆད་མེད་པར་བཅུག་པ་ནི་བཅུག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞིང་ལ་ས་བོན་བཅུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཅུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །གང་ཐགས་བརྐྱང་པ་དེ་ལ་ འཐགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་ན་བར་མཚམས་བཀག་ཅིང་གོ་སྐབས་མེད་པར་འགྱུར་ན་གཏུགས་ཤིང་ལྷག་མ་ལུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བར་འགྱུར་ཏེ།སྤུན་གྱིས་རྟིང་ལ་བཀག་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིན་དང་མཚན་གྱིས་གཏུགས་པ་མྱོང་བར་བྱས་པས་ཚེ་ཉུང་ཟད་ལུས་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།སྲོག་གིས་དྲེགས་པ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་གསུངས་པ། འཚོ་བའི་དྲེགས་པས་དྲེགས་བྱེད་ནི། །ནམ་ཡང་བླ་མ་མི་བསྟེན་ཏེ། །གང་ཕྱིར་དུག་གིས་སློངས་པའི་ཡིད། །ཡང་དག་འགྲོ་བར་ག་ལ་འགྱུར། །གང་ཞིག་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཤེས་ པ་ནི།།འདི་ནི་ཉེས་པའི་ཚོགས་སུ་ཤེས་ནས་ཀྱང་། །དགེ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་རབ་བྱེད་པ། །དེ་ཉིད་ཐར་པའི་བསམ་ཡོད་མཁས་པ་ཡིན། །སེམས་མེད་པ་བསྟན་ནས་སེམས་ཡོད་པ་སྨྲས་པ། དཔེར་ན་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

若问这是什么意思？答曰：'最终将毁灭'的意思是说，最终将被部分毁灭的意思。'最终将毁灭'这一点存在于'有'之中，这是多个字的组合。'一切'是指无遗，即'丝毫也不剩余'的意思，表明凡是所作皆是无常。
因此，这是以比喻的方式来说明外在事物也是无常的。'人们'是指有情，'生命'是指寿命。'如是'是指最终将毁灭，因为一切都是死亡的法则。
就像陶工精心制作的陶器，因为无有实质，容易遇到毁坏的因缘，一切最终都将毁灭。同样，由善业所造或具有各种业的生命，也都因为无有实质而最终将毁灭，这是总义。
这里，每一个确定的缘起是：在祇园精舍附近，世尊看见陶工制作的许多陶器，便说此偈：'比丘们，就像这些器皿离开因缘就都将如是最终毁灭，同样，这生命也是如此'，并说此偈。
为了显示一切生命最终都将死亡，为了断除对此的贪著而说此偈。一切的基础是地，因此先说地，为了显示从地所生的比喻，故说'譬如织布'等。
世尊在舍卫城为乞食而行时，见到一位正在织布的人，看见其纬线已经织入且大部分已完成，便说此偈：就像在经线上，每一根纬线织入后，所剩织布变得越来越少。
同样，由往昔业所持的短暂生命，每一刹那都在流逝，使得寿命极其短暂，生命趋向终点，直至最终，这是总义。
'比喻'是与'后面'这词相连。'织布'是经线的集合，即将经线竖直拉长。'张开'是指拉直拉长。
'纬线'中的'某某'是重复语，为了表示所要执持的线，意思是以某某横向插入的线。因为是用来作为纬线，所以叫纬线。'不间断地插入'是指插入，就像在田里插入种子一样插入的意思。
当织布被织到那个程度时，中间被阻隔而无有空隙，所剩余的变得极其微小，被纬线最终阻隔。同样，被昼夜刹那消耗经历后，寿命所剩无几，这是其意思。
为了寻求生命的傲慢而说此偈。又说：'因生命傲慢而骄傲者，永远不事奉上师，因为被毒所染的心，怎能趣向正道？'
'若人如实了知，知此为过患聚，广作诸多善行，彼即具解脱心的智者。'说明无心后又说有心，故说'譬如决定'等。

།རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་རྐུན་མ་གཤེད་མའི་ལག་ ཏུ་གཏད་དེ།དེ་ཤིང་ཀ་ར་བཱི་རའི་ཕྲེང་བ་མགོ་ལ་བཏགས་ཏེ་གཤེད་མས་བསྡིགས་ཤིང་འདུག་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟིགས་ཏེ། དེ་བཏང་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །དཔེར་ན་གསད་པར་བྱ་བ་གསད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་ཁྱེར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འཆི་ བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་དེས་གོམ་པ་གང་དང་གང་བོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་གང་དང་གང་གིས་ཉིན་མཚན་ལ་སོགས་པའི་དུས་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་གསད་པའི་དྲུང་དུ་བསྙེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་ཆད་པའི་དྲུང་དུ་བསྙེན་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་གསད་པའི་དྲུང་དུ་བསྙེན་པ་ཉིད་དོ། །གསད་པར་བྱ་བ་ནི་བསད་པ་དག་གོ། །ངེས་པ་ནི་ངེས་པར་ཁྱེར་བ་སྟེ། དེ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་ལས་ཕྱིར་ཕྱུང་བ་སྟེ། གྲོང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་ངེས་ པར་ཁྱེར་བའོ།།གང་དང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟླས་པ་ཉིད་དེ། གོམ་པ་འདོར་ཞིང་འཇོག་པ་སྟེ་གང་དང་གང་དུ་འདེག་པ་དང་འཇོག་པའི་དོན་ཏོ། །བོར་བ་ནི་གོམ་པ་བོར་བ་སྟེ། འཇིགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གོམ་པ་བོར་བ་དེས་ཇི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དྲུང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱེར་ཏེ་འོངས་ནས་གང་དུ་གསད་པར་བྱ་བའི་ས་སྟེ་དུར་ཁྲོད་དོ། །གསད་སའི་ཉེན་འཁོར་གྱི་དྲུང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་ཀྱང་གསད་སའི་དྲུང་དུ་བསྙེན་པ་ཡིན་ཏེ། འཆི་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བག་མེད་པས་བདག་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་རྣམས་དེ་ལས་བཟློག པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།ས་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་བསྟན་པ། གཞན་དག་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། ཆུ་ཀླུང་དྲག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རི་སྤོས་ཀྱི་ངད་ལྡང་གི་རྩེ་མོ་ནས་ཤུགས་ཆེན་པོས་བྲུབ་པའི་འབབ་ཆུ་དག་གཟིགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་ བུ་དགའ་བོའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་འདི་གསུངས་སོ།།དྲག་པོ་ནི་མྱུར་དུ་འགྲོ་བའོ། །རྒྱུན་ནི་ཆུའི་རྒྱུན་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཆུ་ཀླུང་དེ་དྲག་ཏུ་འབབ་པའི་རྒྱུན་ཡིན་ཏེ། རི་ལས་ཆུ་ཀླུང་དྲག་ཏུ་འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆུ་ཀླུང་ནི་འབབ་ཆུའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྲུབ་ ཅིང་འགྲོ་ལ་སླར་མི་འོང་བ་སྟེ།དེ་བཞིན་མི་ཡི་ཚེ་འགྲོ་བ། །སོང་བ་ལས་ནི་ལྡོག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །ཇི་ལྟར་ཆུའི་རྒྱུན་དྲག་ཏུ་འབབ་ཅིང་ཆུ་ཀླུང་དམའ་བར་འགྲོ་བ་ནི། སོང་ནས་སླར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་ཡང་སོང་ནས་སླར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། སོང་ནས་ ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།འདིས་ནི་གང་དག་རྒས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྦྱོར་བས་ན་ཚོད་སླར་བཟློག་པར་འདོད་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དག་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་འདས་པ་ནི་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། ཚེ་དང་ན་ ཚོད་དག་དང་ནི།།མེ་ལྕེའི་རྩེ་དང་ཆུ་རྒྱུན་དང་། །ངན་པ་དག་གི་ཚེ་རྣམས་ནི། །འདས་པ་སླར་ནི་ལྡོག་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱས་ཏེ། སྐྲ་དང་སེན་མོ་དང་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗེས་ནས་གཞན་གསར་ཅིང་བསྔགས་པའི་མདོག་ལ་སོགས་པ་བཟང་ པོ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་ཡང་གང་ལང་ཚོ་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་དེ་ནི་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་མཐུས་བདག་ཉིད་སྔར་མེད་པ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།ལང་ཚོ་སྔར་འདས་པ་དེ་ནི་ཕྱིར་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །གཞན་དུ་ན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ ཀྱིས་ཤི་བའི་ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདྲེན་པར་ནུས་པར་འགྱུར་ན་གང་གི་ཕྱིར་འདས་པ་ནི་གང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་རྩོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འཚོ་བ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལ་ཚེ་རིང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །བག་མེད་པ་ དག་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

阿阇世王将盗贼交付给刽子手，那人头上戴着卡拉维拉花环，被刽子手威胁着。世尊见此情形后，释放了他并说了这个偈颂：'譬如将被处死者被带往刑场，众生也是如此生来就是为了死亡。如同那人每走一步，众生也是这样随着每一刹那日日夜夜逝去。如同那人走向死亡之地，这些人也是走向同类断绝之处。'这是其中的简要含义。
关于'譬如'等词，就像走向死亡之地一样。'将被处死者'即是被杀者。'确定'是指必定被带走，即不能回头且被驱逐出王国，被带到城外。'每一步'是重复语，指迈步行走，意思是抬脚和落脚。'走'是指迈步，意味着认识到恐惧。如此迈步会导向何处呢？所说的'走向'是指被带到将被处死的地方即尸林。靠近处死之地的周边即是那里。同样，生命也是走向死亡之地，意思是接近死亡。
为了使放逸而过分执著自我的人们远离此种行为，说了这个偈颂。除了以土地等为喻，还举了其他例子，说到'激流'等。世尊见到从香山顶猛烈涌下的瀑布，为了教化善财童子而说此偈。'激烈'是指快速流动。'流'是指水流，即激烈流下的河流，意思是从山上激烈流下的河水。'河流'即是流水。'如何'是指如何不间断地涌流而去而不复返。
'如是人寿去，去已不复返'的含义容易理解。如同水流激烈奔流向低处，去了就不会返回；同样，寿命过去后也不会返回，'去而不返'是其简要含义。
这是针对那些认为可以通过特殊延年益寿之法来逆转衰老等的人所说的教诲。过去的就是过去了，如同所说：'寿命与年龄，火焰尖和水流，恶人们的寿命，过去不复返。'即使服用延年益寿之药，更换了头发、指甲、皮肤等，长出新的、美好的肤色等，但已逝去的青春等仍是逝去了。通过服用延年益寿之药的力量，可能会产生之前没有的新的特征，但先前逝去的青春是无法挽回的。
否则的话，通过延年益寿等方法也应该能召回已故的父母等，但因为过去的事物无论用什么方法都无法挽回，所以这一点是毋庸置疑的。对于这种不可逆转的生命状态，不应认为是长寿。为了正确警醒放逸者，示现了这个偈颂。

།ཆུ་ཀླུང་དྲག་ཏུ་འབབ་པའི་དཔེས་བསྟན་པ། དལ་བུས་འབབ་པས་སྨྲས་པ། དཀའ་བ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆུ་ཀླུང་དུ་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་ཏེ། གང་གཱའི་ངོགས་སུ་ བྱོན་པ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཞིག་ན་གནོད་སྦྱིན་གྱི་བུ་ཞིག་ཆུ་དང་ཉེ་བ་ན་འདུག་ཅིང་དབྱིག་པས་གོད་པ་དང་སྩོགས་པའི་རྩིབས་ཀྱིས་ཆུ་ལ་རི་མོ་འདྲི་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་ཕྱུང་བས་ཞིག་པར་གྱུར་པ་གཟིགས་ཏེ། ཇི་ཙམ་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་དུས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་ གསུངས་སོ།།དེ་ལ་འདིས་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་རྙེད་དཀའ་བས་འཐོབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དཀའ་བ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྙེད་དཀའ་བས་འཐོབ་པར་བསྟན་ཏེ། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་མང་པོ་ལ་འབད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐུང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མང་བ་ཉིད་དང་། ཡུན་ཐུང་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་པའི་གགས་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་ཕྲག་གིས་མངོན་པར་གཙེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱུར་བ་ཉིད་དུ་འཇིག་འགྱུར་ཏེ། །ཆུ་ལ་དབྱུ་གུས་བྲིས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་མི རྟག་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བ་དང་།དེ་བསྒྲུབ་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལང་ཚོ་དང་སྲོག་ཀྱང་རྒ་བ་དང་མི་རྟག་པའི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དཀའ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ དང་སྦྱར་རོ།།དང་གི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ཏུ་དཀའ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀའ་བས་འཐོབ་པ་ཡིན་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཐུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དུས་མི་རིང་བ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐུང་བར་གྱུར་ཀྱང་ཇི་སྲིད་འཇུག་གི་བར་དུ་བདེ་བ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དེ་ཡང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཚེ་ཉིད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེས་པས་དུས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།།མྱུར་བ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེས་སྨྲས་པ། ཆུ་ལ་དབྱུག་པས་རི་མོར་བྱས་པ་ནི་དབྱུ་གུས་བྲིས་པ་སྟེ། དབྱུག་པའི་རི་མོའོ། །བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེས་ཉེ་བར་འཇལ་བའོ། །ཇི་ལྟ་ཆུ་ལ་དབྱུག་པས་བྲིས་པ་ནི་མྱུར་དུ་ འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་གི་རྒྱུན་ཡང་ནམ་ཞིག་དཀའ་བས་འཐོབ་སྟེ་མྱུར་དུ་འབྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དག་ལ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །སྲོག་འབའ་ཞིག་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་འདོར་བ་ཉིད་དུ་མ་ཟད་དེ། དེ་ཉེ་བར་འཇོམས་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ པ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དཔེར་ན་ཕྱུགས་རྫི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་དུ་ནང་པར་ཤིན་ཏུ་སྔ་བའི་དུས་ཞིག་ཏུ་གཤེགས་ཏེ། བ་ལང་རྫི་བ་ལང་གི་ཚོགས་གནས་སུ་དབྱུག་པས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་གཟིགས་ནས་འདི་གསུངས་ སོ།།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དབྱིག་ཐོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིས་འདུལ་བར་བྱེད་པས་ན་དབྱིག་པ་སྟེ། ལམ་ལོག་པ་ལས་བླན་པའི་ཆ་བྱད་ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེས་གླང་སྲུང་བར་བྱེད་པས་ན་ཕྱུགས་རྫིའོ། །ཕྱུགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱུགས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། མང་པོའི་ཚིག་ནི་ལས་སོ། །ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དབྱུག་པའི་རྒྱུས་བ་ལང་རྫི་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དཔེ་བསྟན་ནས་དཔེས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་དོན་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །ནད་ནི་རིམས་ལ སོགས་པའི་ནད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་ཏུ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒ་བ་ནི་ལུས་ལྷོད་ཅིང་རྐང་ལག་ཞིག་པར་བྱེད་པ་དང་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྒ་བས་རྙིས་པར་གྱུར་ན་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以急流河水为喻而说。缓流说道：'困难'等词。世尊行至河边，来到恒河岸边时，看见在世尊一侧有一个夜叉之子在水边，用棍棒在水中画画，一再重画却又消失。当时，世尊针对当时的因缘对比丘们说此话。
这里是说明人们的生活难以获得、多有痛苦、无常相连。'困难'一词是说明难以获得，因为要通过努力修持众多善行才能获得。'短暂与痛苦'是说明痛苦众多且维持时间短暂，因为被欲望障碍等千种痛苦所逼迫。'迅速毁灭，如同水中画'是说明与无常相连及其譬喻。因此，青春与生命都将受制于衰老和无常，这是总义。
'困难'是极难获得，与前述偈颂中的'寿命'相连。'和'字是为了总摄，因为是唯一困难的缘故。虽然难以获得却也不能长久存在，故说'短暂'，即存在时间不长。
若问短暂但在其间是否快乐？答曰：'且'字表示即使如此的寿命也与众多痛苦相连，意即快乐极其微小。若问此处为何快乐极其微小？因为依各种因缘而生，故非时即灭。
'迅速'即不久。若问如何？故说：'水中棍画'即用棍棒所画，是棍棒的痕迹。'如同'是以喻来度量。如同水中用棍画画迅速消失，如是众生命流也是难得速失。为了断除那些执著生命者的执著而说此话。
不仅生命无常当舍，为显示摧毁生命的因缘也是无常，故说：'譬如牧人'等。世尊在舍卫城清晨时分外出，见到牧人用棍赶牛群去放牧处，因此说此话。
'譬如'是用来显示他义。'持棍'是说用此调伏，故为棍棒，即从邪路引导的工具，是木头的一种。因守护牛故为牧人。'诸牛'是牛群，复数词是业用。'驱赶'是令至。牧人因棍棒而如此做，意即令至牛的活动处。
说明譬喻后，说明譬喻所表达的义理：'如是'即如此。疾病是以各种疾病、瘟疫等方式普遍损害的缘故。衰老是使身体衰退、手足毁坏而变化。意即衰老侵蚀后将失去能力。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། གཟུགས་ཉམས་སྟོབས་ཀྱང་ཉམས་ པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་ནད་གཅིག་པུར་མ་ཟད་པ་རྒ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། གཙོར་འདི་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྣམས་འཆི་བདག་གི་དྲུང་དུ་སྐྱེལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཆི་བདག་ནི་འཆི་བའི་ལས་སོ། །སྐྱེལ་བ་ནི་ཕྱིན་པར་ བྱེད་པའོ།།གང་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་སྟེ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་དབྱིག་པ་ལྟ་བུ་ནི་ནད་དེ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱུགས་རྫི་ལྟ་བུ་ནི་རྒ་བ་དེ་ནད་ཀྱི་དབྱིག་པ་ཐོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕལ་ཆེར་རྒ་བ་ལས་ནད་དུ་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱུགས་རྣམས་ ཀྱི་གནས་ལྟ་བུ་ནི་འཆི་བདག་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བ་ལང་རྫིས་དབྱིག་པས་བརྒྱབ་སྟེ་གང་དུ་བ་ལང་རྣམས་གནས་པའི་བ་ལང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པར་བྱས་ཤིང་རྒ་བས་མི་ཉམས་འཆི་བར་ བྱེད་དེ།གང་དུ་འཆི་བ་ཡོད་པ་དེར་རང་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་རོ། །བག་མེད་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་འདི་ངེས་པར་ནད་དང་རྒ་བས་མི་རྣམས་འཆི་བདག་གི་དྲུང་དུ་སྐྱེལ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཚོ་བའི་གནས་ཏེ་དུས་དང་འཚོ་བ་ནི་རང་ བཞིན་གྱིས་མི་གནས་པ་དང་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ཞིང་དངོས་པོ་གང་དེས་དེ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་གཉིས་མི་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆུ་བྲན་གྱི་ནི་ཆུ་ལྟ་བུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་དགེ་སློང་རྣམས་ ལ་བཀའ་སྩལ་པ།དགེ་སློང་དག་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ན་བདུད་སྡིག་ཅན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུའི་ཆ་བྱད་དུ་སྤྲུལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཉིན་པར་དང་མཚན་མོ་ལ་ནི་འདས་ པ་མེད་ཅིང་སྲོག་ཀྱང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ལ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཡང་མི་ཟད་དེ།ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོའི་ཆིངས་མ་བཞིན་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆུ་བྲན་གྱི་ནི་ཆུ་ལྟ་བུར། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་འདས་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཆུ་བྲན་གྱི་ཆུ་ དག་ལ་སོས་ཀའི་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་ཚ་བས་གདུངས་ཤིང་ཆུ་རབ་ཏུ་ཟད་དེ་དེ་ཉུང་དུ་གྱུར་པ་གཟིགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་སོ།།འདས་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཐལ་བ་དང་ཞིག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དུས་ལ་རག་ལུས་པའི་སྲོག་ནི་ཉིན་མཚན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དུས་འདས་པའི་ཕྱིར་ གནས་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་འཚོ་བ་ཡང་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ།འཆི་བདག་གི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་དོན་དུ་གཞན་དག་འདོད་དོ། །འདས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དུས་འདས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །གང་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉིན་དང་མཚན་མོ་སྟེ། གླིང་ དག་ཏུ་སྣང་བའི་གནས་སྐབས་ནི་ཉིན་པར་རོ།།མུན་པའི་གནས་སྐབས་ནི་མཚན་མོའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་གྱི་དུས་དེ་ནི་ཚེ་དང་སྲོག་ཡིན་ནོ། །ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ཉིན་མཚན་གཅིག་པུ་འདས་པར་མ་ཟད་དེ། འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང་ཟད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཕུང་པོ་ལྔ་མ་སྨོས་པ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྲོག་སྨོས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ནང་གི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྲོག་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཁང་བཟངས་ཀ་བ་གཅིག་པའི་དཔེ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉིན་དང་མཚན་མོ་འདས་པ་བཞིན་དུ་སྲོག་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང་མི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས ན་སྨྲས་པ།མི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཚེ་ནི་འདིར་སྲོག་གི་ཡོ་བྱད་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོ་བྱད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཕྱི་ནས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེའི་ཡོ་བྱད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་ལུས་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱང་ཟད་པར་ནུས་ པའི་ཕྱིར་རོ།

如所说：'形体衰退，力量也将衰退。'
'和'字的含义是不仅仅是疾病，还有衰老的意思。
'以'字是确定的意思，主要是说这些将人们送到死主面前的意思。
死主是死亡的业。送是使其到达。
若问使谁到达？答：人，即众生的意思。
其中，如杖棒是指疾病，因为能造成伤害。如牧人是指衰老，因为它持有疾病之杖，因为大多数疾病都是从衰老而生。
如牧场是指死主，因为它使众生到达死亡之处。
就像牧牛人用杖打牛，使牛群到达牛的活动场所一样，被疾病折磨和衰老损害的人也将死亡，在有死亡之处，使其趋近自己业果。
为了遮止放逸，说此偈颂。
若问为何一定是疾病和衰老将人们送到死主面前？答：生命之处即时间和生命，本性是无常和不稳固的，任何事物都会使其衰败。
若问为何本性上这两者是无常的？答：说'如溪流之水'等。
世尊在王舍城对比丘们开示说：'比丘们，应当知道人的寿命极其短暂。'当广说此时，恶魔化现为婆罗门童子形象，对世尊如是说道：
'日日夜夜无有逝去，生命也不会毁灭，人们的寿命无有穷尽，如车轮之辐条。'
世尊说道：'如溪流之水，日日夜夜逝去。'
其他人说，世尊见到溪流之水在夏季炎热中枯竭减少，因此说此偈。
'逝去'是指超越和毁灭，因为依赖于时间的生命，由于日夜本性的时间逝去，住处毁灭性的安住和生命也会毁灭，意思是说会走向死主面前。
其他人认为是这样的意义。
是说有逝去，而非时间逝去。
若问什么逝去？是日与夜，在大陆上光明的状态是白天，黑暗的状态是夜晚。
因为仅此时间即是寿命和生命。'也'字的意思是不仅仅是日夜逝去，因为是毁灭性的，生命也会毁灭和耗尽。
未说五蕴而说生命是因为它是主要的，因为内在诸蕴依止于生命，这里可以用独柱宫殿的比喻。
如是，如同日夜逝去，生命也会毁灭而不住，因此说'诸人'等。
这里寿命是指生命资具，'资具'一词是后加的。
寿命资具有两种：内在的身体和外在的饮食等，这两者都会耗尽。

།གང་གི་ཕྱིར་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཟད་པར་ནུས་པ་ཡིན་པས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྲོག་གམ་སྲོག་གི་ཡོ་བྱད་ཚེ་སྟེ་སྲོག་གི་དབང་པོའོ། །རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་འདོད་པར་གཏོགས་པའི་འཚོ་བ་ནི་ཉིན་མཚན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་གོང་མ་དག་གི་ཚེ་ནི་དེ་དང་ འབྲེལ་པ་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་ཚེ་ཟད་པ་དེ་ཡང་སླར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྔ་མའི་ཚུལ་གྱིས་ཟད་པ་དང་མྱུར་དུ་འཇིག་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། མི་རྣམས་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ཅིང་ འཇུག་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ།།ཡང་ན་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་མིའི་སྒྲ་ཡོད་དེ་མི་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་ཅིང་སྨྲས་པ། ཆུ་བྲན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་ལག་གོ། །ཆུ་བྲན་དེ་ལ་འདི་ལྟར་སོས་ཀའི་དུས་ཀྱི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཤིན་ཏུ་ཚ་བས་རབ་ཏུ་གདུངས་པས་སྐམ་ཞིང་ཅུང་ཟད་ལུས་ པའི་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་སྐལ་བ་ཆུང་བའི་འཚོ་བ་ཡང་འཁོར་བའི་གནས་སུ་ནད་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་གདུངས་ཤིང་མྱུར་དུ་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དག་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱི་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་ནས་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཐུབ་རྣམས་ཆུ་ཡིས་སྡིག་པ་འཁྲུ་བར་མི་མཛད་ཅིང་། །འགྲོ་བའི་སྡུག་ བསྔལ་ཕྱག་གིས་ཀྱང་ནི་སེལ་མི་མཛད།།བདག་གིས་གཞན་ལ་རྟོག་པ་སྤོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཆོས་ཉིད་ཞི་བ་གསུང་ཞིང་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་སོ། །སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་སྲོག་འདི་ཟད་པར་གྱུར་ན། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དུ་གྱུར་པའི་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཚེ་ཟད་པ་ལ་སྨད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མེལ་ཙེ་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དགེ་སློང་རྣམས་བསྟི་གནས་ཀྱི་ཁང་པ་དག་ཏུ་འདུས་ཤིང་འཁོད་པ་ན་བར་སྐབས་སུ་ཚིག་འདི་ལྟ་བུའི་གཏམ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཅི་ ཞིག་རིང་བ་ཞེས་པ་ན།ཁ་ཅིག་གིས་སྨྲས་པ། མེལ་ཙེ་བྱེད་པ་ལ་མཚན་མོ་རིང་ངོ་ཞེས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ལམ་གྱིས་དུབ་པ་ལ་དཔག་ཚད་རིང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསན་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ལྷ་ ཞིག་འོངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཞུས་ཏེ།མེལ་ཙེ་བྱེད་ལ་ཅི་ཞིག་རིང་། །ལམ་གྱིས་དུབ་ལ་རིང་འགྱུར་གང་། །བྱིས་པ་ལ་ནི་ཇི་ཞིག་རིང་། །དྲི་ཚིག་བདག་ལ་བཀའ་སྩལ་གསོལ། །ཞེས་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མེལ་ཙེ་བྱེད་ལ་མཚན་མོ་རིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གཉིད་མེད་པ་དང་འགྲོན་པོའི་སྐྱེས་བུ་དུབ་པ་དག་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་སོ། །ཚེ་དང་བཅས་པའི་འཁོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་འབད་པས ནན་ཏན་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།རིང་བ་ནི་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་དུབ་པ་ནི་འདིའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །ལ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ལ་རིང་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། མེལ་ཙེ་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་གཉིད་མི་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུའོ། །མཚན་མོ་ནི་མུན་པ་ སྟེ་འདི་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་དག་ལྷག་པར་ཆགས་པ་སྐྱེ་བས་ན་མཚན་མོ་སྟེ།འདི་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །མེལ་ཙེ་བྱེད་པ་ནི་མཚན་མོ་ཅུང་ཟད་ལས་མ་ལུས་ཀྱང་ཉིས་འགྱུར་སུམ་འགྱུར་དུ་ཡོད་པ་སྙམ་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལམ་གྱིས་དུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱིས་ངལ་བ་ལས་ སྐྱེས་པའི་ཉམ་ཆུང་བ་དང་མི་བདེ་བས་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ལུས་དང་སེམས་བླུན་ཞིང་དུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལམ་གྱིས་དུབ་པའོ།།དཔག་ཚད་ནི་འདིར་རྒྱང་གྲགས་བཞིའི་ལམ་མོ།

由于时间能够完全耗尽，所以一切有为法都是如此变化，因此生命或生命资具即寿命，也就是命根。
所要成就的是欲界所摄的生活，是因为与昼夜相关。上界的寿命则与此无关。
如是寿命耗尽也不会再返回，如前偈所说的方式，是耗尽和迅速毁灭的本性。
若问：如果一切众生都会死亡，为何特别提到人呢？这是依据人的情况而宣说和引导，所以没有矛盾。
或者说死亡的法性上有人的名称，但并非人的本质。
在此举例说明：所谓细流即支流。就像这细流被夏季太阳光线极其炙热所煎熬而干涸，只剩少许水一样。
同样，自身福报微薄的生命也在轮回处所中被疾病等所煎熬而迅速毁灭。
为了遮止那些过分执著生命的人而说此。
如是如来为利益他人而说法，是了知他人的心意等而宣说，而不是为了自身获得理解而修行。
如经中所说：'诸佛不以水洗罪，不以手除众生苦，不将自证转他人，说法寂静令修行。'
若从此生到他生此命耗尽，则是一切苦的有为法的止息。
因此不应诽谤寿命耗尽，为显示此义而说：'守夜者'等。
比丘们聚集住在寺院房舍中时，中间说起这样的话题：'具寿者们，什么是长？'
有人说：'对守夜的人来说夜晚长。'
其他人说：'对疲于行路的人来说由旬长。'
世尊听闻后说此偈颂。
其他人说是有天神来到世尊前请问说：'守夜者何者长？疲于道路何者长？愚人何者长？请为我开示此问。'
对此世尊回答：'守夜者夜晚长'等。
其他人说是依据无眠的明月王和疲惫的旅人而说此偈颂。
有命的轮回是痛苦的，因此应当精进努力于遍知法，这是此处的总义。
'长'是广大宽阔，'极疲惫'是此处的分别。'于'是表示原因的词义。
若问对谁长？答：说'守夜者'，即不得睡眠的人。
夜晚即黑暗，由于贪欲者对此生起增上贪著，故称夜晚，这是词义解释。
守夜者虽只剩少许夜晚，也觉得有两三倍之多，此为其义。
所谓'疲于道路'，是由于道路劳累而生起的虚弱和不适，为了行走等事而身心愚钝疲惫，即是疲于道路。由旬在此是四俱卢舍的道路。

།ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་འདིར་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མེལ་ཙེ་བྱེད་པ་ལ་མཚན་མོ་རིང་ བར་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལམ་གྱིས་དུབ་པ་ལ་ཡང་དཔག་ཚད་ཙམ་གྱི་ལམ་ལ་ཡང་རིང་བར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་སོ། །བྱིས་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་སྟེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐར་པ་དང་སྲིད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་འདིས་མི་ཤེས་པའོ། །ཡང་ དང་ཡང་འཁོར་བ་དང་སྲེད་པའི་མཐར་ཕྱིན་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ།ཆོས་གཅིག་ཀྱང་མངོན་པར་མི་ཤེས་ཤིང་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །འཁོར་བ་ནི་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱིས་ པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དམ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་བདེན་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཏེ། དེ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་ནི་མཐོང་བའི་མིག་གིས་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཤེས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་བས་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གིས་ཏེ། ཤེས་པས་ནི་ཐར་པ་ཡིན་ལ། མི་ཤེས་པས་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བའི་རྩ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགེ་ སློང་དག་མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་ན་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཁོར་བར་འཁོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དག་འགྲེལ་པ་ནི་རིང་བ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མོ་མེལ་ཙེ་བྱེད་པའོ། །ལམ་གྱིས་དུབ་པ་ལ་ནི་དཔག་ཚད་ཀྱང་དཀའ་བ་སྟེ། ཉམ་ཐག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་འཁོར་བ་ན་གནས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྡིག་པ་བྱས་པས་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན ནམ།འཁོར་བའི་འབྲས་བུའོ། །ལས་ཐམས་ཅད་ནི་སྡིག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འདི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དེའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བྱིས་པས་མ་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་འཁོར་བས་འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལ་སྦྱར་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པས་བརླག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་འཁོར་བར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདག་ལ་ བུ་ཡོད་དེ་བཞིན་དུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོང་དཔོན་ཞིག་གནས་ཏེ། དེ་ལ་བུ་བརྒྱད་ཀྱང་ཡོད་ལ། དབྱིག་དང་གསེར་དང་བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་བུ་དང་ནོར་གྱི་དྲེགས་ པས་བསྙེམས་པས་བདག་དང་བདག་གིར་བྱེད་ཅིང་བརླག་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་བུ་དང་ནོར་ཡོད་པ་དེ་ནི་འཇིགས་པ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བག་ཕབ་སྟེ་འདུག་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་ནད་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ། གང་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་མ་རྙེད་ནས་ཤི་སྟེ་ངན་སོང་དུ་ལྷུང་ནས་དེའི་ ཆེད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་ཏེ་དེ་ཐོས་པས་སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུས་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ།།གཞན་དག་ན་རེ་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོང་དཔོན་ཕྱུག་ཅིང་ནོར་མང་བ་བཀྲེན་ཞིང་གཡོ་ཆེ་བ་ཞིག་སྟེ། དེ་ཁྭ་ལ་ཡང་གཏོར་མ་མི་སྟེར་རོ། །དེ་ལ་བུ་ཅན་ངན་ཞེས་ བྱ་བ་ཡང་ཡོད་དོ།།དེ་བུ་དང་ནོར་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་དྲེགས་པར་གྱུར་ཅིང་ཤི་བར་གྱུར་ཏེ། གདོལ་པ་མོ་ལོང་ཞིང་རྒན་པ་ཞིག་གི་མངལ་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་སློང་བའི་ཕྱིར་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་པ་ལས་སྒོ་སྲུང་གིས་བརྡུངས་ཤིང་ལུས་སྣང་པར་བྱས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།

此处'la'这个词是表示随顺的语气词。就像守夜人觉得夜晚漫长一样，走路疲惫的人即使只有一由旬的路程也会觉得漫长。同样，凡夫即使只是轮回一点点也会如此。凡夫是指无知者，即不了解解脱和轮回的功德过患的普通人。
一再轮回和贪爱怎么会到达尽头呢？经中说:'我不说连一法也不了知、完全不了解的人能到达苦的尽头。'轮回就是指在有中受生的意思。
为了说明凡夫的特征和方便之因而说:'正法'是指能成为真实的法，即四圣谛的本质。完全了知它的话，以见道眼来说最多七次受生。'不了知'是指不通达、不领悟的意思。
由于未如实见到四圣谛而轮回的意思是:了知则得解脱，不了知则轮回。因为轮回的根本是无明的缘故，经中说:'诸比丘,被无明所覆时会不断轮回。'
其他解释是:'漫长'是指艰难，如守夜。对走路疲惫的人来说一由旬也很艰难，因为疲惫。同样，对凡夫来说住于轮回也很艰难，因为不了知正法。现在不说凡夫无闻者不造恶业。
造作恶业则是轮回苦的本质或轮回的果报。一切业都是恶性的，因为是不欲求的果报，五取蕴的本质是其苦果。凡夫未能断除这些，因此畏惧轮回者应当努力观察法的本质，为此说此偈颂。
由于不了知正法，则会被我执和我所执所毁坏，如是则会趣入轮回，为显示此义而说:'我有儿子'等。
在舍卫城住着一个名叫难陀的商主，他有八个儿子，也有各种财宝、金银、男女奴仆等。他因儿子和财富而骄慢，执著我和我所而毁坏，认为有这样的儿子和财富怎么会有危险，因此放逸而住。
后来他生病，无处可求救护而死，堕入恶趣。为此说此偈颂，听闻此偈八万众生证悟了法。
其他人说:有一个名叫难陀的商主，富有而多财，但吝啬而狡诈，连乌鸦也不施食。他有个儿子叫做恶子。他因儿子和财富二者而大为骄慢，死后投生为一个年老瞎眼的旃陀罗女胎中。
后来他为乞食进入自己的家，被门卫打伤身体。因此为此缘由而说此偈颂。

།བདག་དང་བདག་གི་ལ་སྲེད་པས་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཞེན་པར་གྱུར་ཏེ། འགྲོ་བ་འདི་དག་ཀྱང་བདག་མེད་པ་དེའི་ཆེད་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་ཉིད་དེ། ཡུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བ་ དེ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་བུའི་སྒྲ་འཇུག་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་ངེས་བརྗོད་ཀྱི་རིག་བྱེད་ལས་བཤད་པ། འདིར་བུ་ལོན་ཕྲ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཕས་བུ་གསོན་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་ནའོ། །བདག་ལ་བུ་ཡོད་པས་དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱིས་པ་སེམས་པའོ། །བདག་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་བདག་གིའོ།།ཡོད་པ་ནི་བདོག་པའོ། །ནོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བདོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ཤིང་གཟུང་བ་སྟེ་གསེར་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འདྲེན་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་གྲུབ་པའི་རྒྱུད་ཉིད་དེ་ཇི་ ལྟར་བསྟན་པ།ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་དང་བཟོད་དང་མཐུན་པ་དང་། །འཇམ་དང་ཆོ་རིགས་མཐོ་བར་སྐྱེས་པ་ཡང་། །སྐྱེས་བུ་ནོར་རྣམས་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཛེས་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །འདི་ནི་རེ་ཞིག་འཇིག་ རྟེན་དུ་གྲགས་པའི་གཙོ་བོའི་དངོས་པོ་ཡིན་པར་སྟོན་པའོ།།ཞེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་ཏེ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དེ། བརླག་ཅེས་བྱ་བ་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ། །ཅིས་བརླག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོད་ཅེས་པས་སོ། །བྱིས་པ་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརླག་ པ་ནི་ཉེ་བར་གཙེས་པ་ཡིན་ཏེ་འདིར་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དུ་མས་སོ།།ཕྱི་མར་ནི་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པ་བདག་ཉིད་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་དཀྲུགས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་དེ་བུ་ལ་སྲེད་པས་བུ་གསོ་བར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ནོར་ལ་སྲེད་པས་ནོར་བཙལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐང་དང་ཆུ་ལ་འགྲོ་བ་དང་། ཞིང་རྨེད་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཞབས་འབྲིང་ལ་སོགས་པས་ཤིན་ཏུ་བརླག་ཅིང་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་ཕྱི་མར་ཡང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་ཏེ་རང་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པས་དྲངས་པའི་ཤིན་ཏུ་ དྲག་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བས་བརླག་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དངོས་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། མིག་དང་བྲལ་བ་དག་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོ་ལ་རྐང་པ་འདོར་བས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཕྲོད་པའི་ཟས་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མང་དུ་ཟོས་པ་ ལ་སོགས་པས་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་འདི་བརླག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལོག་པར་ཤེས་པས་ཏེ། ཇི་ལྟར་དགོན་པ་དག་ཏུ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་ཀླུང་ལ་སོགས་པར་འཁྲུལ་པས་སྡུག་ བསྔལ་སྣ་ཚོགས་རྙེད་པ་བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་བདག་གི་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མེད་པས་དེ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པའོ། །ཕྱི་རོལ་ནང་ན་བདག་ཅེས་བྱ་ལ། བདག་ནི་ནང་གི་བྱེད་པ་སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་དང་། ལས་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོ་དང་། འབྲས་བུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་གཞུང་ངོ་། །ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་གང་གི་ཕྱིར་མེད་ན་སྟེ་གང་གིས་བདག་མེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བདག་ཅེས་སྨོས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུད་དེ་མི་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅེས བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ལ་ལ་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་བདག་གོ་ཞེས་མངོན་པར་སྨྲ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་བདག་ཡོད་པས་གནས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཇི་ལྟར་རྒ་བ་དང་འཆི་བར་འགྱུར་བའོ། །དེས་ན་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་འདི་དག་ བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།གལ་ཏེ་ཡང་བདག་གི་བདག་ཡོད་ན་ནི་དེས་ན་བུ་ལ་སོགས་པ་བདག་གིར་ཡང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡིན་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། དེས་ན་ཡང་སུའི་བུ་སྟེ་བདག་གི་ཡོད་པར་འགྱུར་བའོ།

由于对我和我所的执著，而执着于内外诸法。这些众生也因无我而感受痛苦，这是总义。所谓'子'即是儿子，所谓'时'是为了救护他脱离地狱而用'子'这个词，如同《吠陀》中所说：'此处债务变得微小，是因为父亲在世时未见到儿子。'愚者认为：'我有儿子，因此能成就后世。'所谓'我'即是我所。'有'即是拥有。所谓'财'是指人们所拥有并执取的，意思是金银等物。'某些'的意思是追随'我有'的意思。这表明了世间成就的因，如同所说：'持戒清净及忍辱，和善与生于高贵种姓，若人无有诸财富，这一切都不会庄严。'所谓'如是'是确定的意思。这首先表明在世间所知的主要事物。'以此'是殊胜的意思，即行为的特殊性，'毁坏'即是使之特殊。若问因何毁坏？因为'有'。愚者即是愚痴，因为不知无苦的缘故。毁坏即是损害，此处是由诸多烦恼，后世则是由恶趣苦的意思。
因为愚者被我执和我所执两者搅扰而痛苦，此处也是由于对子的贪著而想要养育儿子，由于对财的贪著而想要寻求财富，经由陆路水路而行，耕种田地，服侍国王等，极度毁坏和烦恼的缘故。来世也生于恶趣，由自己的恶行所引发的极为剧烈的痛苦而毁坏。因为愚者所说的一切有情事物都是痛苦的因，如同盲人在宝藏上跌倒而受损，即使是适宜的食物，若过量食用等也会生病，如是等所说的比喻。
为何会被我执和我所执两者毁坏？因为颠倒知见，如同在旷野中将蜃景误认为河流等而遭受种种痛苦一样。若胜义中有我，则我所也应成立，然而我不存在，我所如何能成立？外道内说有我，我是内在的作者补特伽罗常住，是诸业的作者，是果报的感受者，这是他们的宗义。'中'字应知与其他次第相连。若问因何无我？答：所说'我'即自相续，即人们我的本性五蕴的自性的意思。如经中所说：'若有沙门或婆罗门宣说有我，一切皆是此五蕴。'若此中有我而住，如何会有衰老死亡？因此大仙说这些众生无我，即使有我的我，则应执取儿子等为我所，然而这不存在，因此谁的儿子即我所能成立？

།ཇི་ཞིག་ནོར་ནི་འདི་ནི་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ་བདག་གིར་བྱེད་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་དག་ནི་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་སྟེ། དེ་ལ་བདག་ཏུ་ངེས་པར་བརྟགས་ན་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་བདག་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། བདག་ཉིད་མེད་ན་བདག་གི་ག་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བདག་དང་བདག་གི་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །གལ ཏེ་འཇིགས་ཀྱང་ཕུང་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱོར་བ་སྐྱེད་དེ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནམ་ཞིག་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སྤྱད་པས་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེད་དཔོན་ཞིག་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་རྒྱ་མཚོར་སོང་ སྟེ་བསྒྲུབས་ནས་ནོར་མང་པོ་བསགས་ཏེ་ཐ་མར་འཁོར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉི་མ་ལ་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་མ་ཐག་འཆི་བའི་དུས་བྱས་སོ།།དེ་ལ་བུ་མེད་པས་དེའི་ནོར་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་པོས་ཁྱེར་རོ། །དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པས་ཆུང་མ་ཡང་ཤི་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ གསུངས་སོ།།ནོར་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་བསྒྲུབས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བ་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །སྟོང་ཉིད་ཡིན་པས་གྲངས་སྟོང་ངོ་། །སྟོང་དེ་བརྒྱ་ནི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའོ། །མང་པོ་ནི་དུ་མ་སྟེ་བརྒྱ་སྟོང་གི་གྲངས་ གང་ཡིན་པའི་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་དེ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་གྲངས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཁོར་བ་དག་ཏུ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་འཆི་བར་འགྱུར་བས་སོ། །སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའོ། །བུད་མེད་ནི་བུད་མེད་ཉིད་དོ། །དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་ པོ་འདྲེན་པའི་དོན་ཏེ་དེ་དག་འཆི་བདག་གི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ་རག་ལུས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅི་ལན་ཅིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལན་དུ་མར་རོ། །དམྱལ་བའི་གནས་ནས་ཡི་དྭགས་སྐྱེ་ཞིང་དེ་ལས་སུམ་ཅུ་གསུམ། །འགྲོ་འགྱུར་དེ་ལས་དགེ་བ་ཉམས་ཏེ་ དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སྐྱེ།།དུད་འགྲོའི་ལས་ཀྱང་ཉམས་ཏེ་མི་ཡི་འགྲོ་བར་སྐྱེ་འགྱུར་བས། །ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་འགྲོ་བ་འཕྱན་ཅིང་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་བཞིན། །ཅི་ལོངས་སྤྱོད་མ་ཐོབ་པས་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཉམས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། དབྱིག་དང་ གསེར་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཙོར་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བསགས་པའོ། །འཆི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིས་མཐུན་པ་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་འཆི་བའོ། །དབང་ནི་དེའི་བཀའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་རག་ལུས་པའོ། །འགྲོ་བར་ འགྱུར་བ་ནི་ཐོབ་པའོ།།འདི་ཡང་བདག་དང་བདག་གི་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་མཐར་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསགས་པ་ཀུན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་ཚོང་དཔོན་བཞི་ཞིག་ཡོད་པ་ ལས་གཅིག་ནི་ནོར་ལ་སོགས་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཏོ།།གཉིས་པ་ནི་གནས་ཁང་མཆོག་ཏུ་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་ནི་གཉེན་དང་ཕྲད་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་དོ། །བཞི་པ་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་སྦྱོར་བ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་རྒྱལ་པོས་ནོར་མ་ལུས་པར་ཕྲོགས་པ་དང་། ཁྱིམ་ མེས་ཚིག་པར་གྱུར་པ་དང་།གཉེན་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཤི་བར་གྱུར་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །ཡོ་བྱད་དང་བཅས་པར་སྲོག་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་ པའོ།།ཟད་པའི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐའ་ཟད་པ་སྟེ། མཐར་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མཐར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསེར་ལ་སོགས་པའི་ནོར་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པའོ། །མཐའ་ནི་འགྱེལ་བར་འགྱུར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མར་ཞིག་པར་འགྱུར་བའོ།

这是说明应当远离这些财物，不要执著为我所有的意思。其他的是由他人所观察的，如果执著为我，则自身无有自性的意思，既然无有自性，何来我所有的意思。为了断除对我和我所的执著而说此偈颂。
假如说虽然害怕，但依靠五蕴的力量获得财富，依靠其力量有时通过享用长寿药等而不会死亡的话。回答说：'男人女人'等。
有一位船主七次入海经商积累了许多财富，最后回来的那天刚进入自己家中就死亡了。因为他没有儿子，所有财产都被国王拿走了。他的妻子也因悲伤而死去，因此广说此偈颂。
虽然获得无量殊胜的受用，但众生仍无法超越死亡，这是总义。因为是空性所以是千数。千百即是百千。众多即是多数，指百千数量的男人或女人。因此说'如是众多千数'的意思是，在每一刹那中，轮回中都有许多百千人死去。男人即是士夫，女人即是女性。'和'字是连接众多百千之义，他们都将走向死主前，无法幸免的意思。
是否只有一次呢？回答说：'众多'即多次。从地狱处转生饿鬼，从彼处往生三十三天，从彼处福德衰退而生畜生道，从畜生业也衰退而转生人道，被业力所牵而流转如车轮般。
是否因为未获得受用而生活资具衰损呢？回答说：'受用'等。财物、黄金和土地等是主要的生活资具的意思。善加积累即是正确积聚。死主即是同类相续断绝相的死亡。权力即是随顺其命令而无法幸免。往生即是获得。
这也是为了断除对我和我所的执著而宣说。为了显示一切外内诸法最终都会毁灭，所以说'一切积聚'等。
在舍卫城有四位商主，其中一位执著财物等为最胜，第二位以住宅为最胜，第三位以亲眷相聚为最胜，第四位以长寿药的修习为最胜。后来国王夺走了所有财产，房屋被火烧毁，亲眷离散，死亡，依次针对他们而说此教言。
连同资具命根都将毁灭，这是此处的总义。'一切'即是无余。尽头即是最终，意即最终将耗尽，最终将毁灭。'积聚'即是善加积累的金银等财物。'终将倾覆'即是最终将毁坏。

།གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསླང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་རིམ་གྱིས་བསླང་ཞིང་བཀོད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཁྱིམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བསླང་བ་ནི་ལུས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ་འཁོར་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཆེད་ དུ་ནི་བདག་གིས་བསླང་བ་བཏང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚིག་གིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྲད་པ་ནི་ཉེ་དུའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཕྲད་པའོ། །མཐར་འབྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མར་འཆི་བ་སྟེ་གང་འདི་དག་སྔར་བསྟན་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ་འཚོ་ བ་ཡང་ངོ་།།ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། མཐའ་ཟད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གསོན་པ་ནི་ཚེ་སྟེ་དེས་ན་གང་སྤྱོད་པ་དེ་ནོར་བསྩགས་པ་དང་གང་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ་ ཁང་པའི་ནང་དུ་དང་།གང་གིས་སྤྱོད་པ་སྟེ་ལུས་ཀྱིས་དང་། གང་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་སྟེ་ཕ་མ་དང་། བུད་སྨད་ལ་སོགས་པ་དང་། གང་གི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་སྟེ་གསོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁྱིམ་དང་། ལུས་དང་། ཆུང་མ་དང་། གསོན་པས་དྲེགས་ཤིང་བསྙེམས་པ་ལ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་གསོན་པའི་མཐའ་འཆི་བར་འགྱུར་གྱི། ཐམས་ཅད་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གསོན་མཐའ་འཆི་བ་ཡིན་པས་ན། །ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨོས་སོ།།ཀོ་ས་ལར་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་ཆུང་མ་སྡུག་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་སོ། །དེས་དེ་ཕྱུང་སྟེ་བསྲེགས་ནས་དེ་ལ་མཚུན་གཏོར་ཡང་བྱས་ཏེ་ཉིན་རེ་བཞིན་ངུས་པས་གོས་དང་སྐྲ་དག་གཤེར་བར་གྱུར་ཏོ། ། ཇི་ཙམ་ན་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས། བཙུན་པ་གལ་ཏེ་བདག་བཙུན་མོ་ཨརྱའི་ཀའི་ཕྱིར་འཚོ་བ་གླང་པོ་ཆེའི་ལུས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། གླང་པོ་ཆེའི་ལུས་ཀྱང་བདག་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་བྱས་ལ་བཙུན་མོ་ཨརྱའི་ཀའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དུ་བདག་རྒྱལ་པོ་བྱེད་པ་དང་། ཇི་སྲིད་དུ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་བཀའ་སྩལ་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་། འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་མཐར་འཆི་བ་ཡིན་ཞིང་འཆི་བ་མཐར་འགག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་ནས་མི་ འཆི་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་རོ།།སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པར་འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ལས་ཀྱིས་ཡང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་སྲོག་ཆགས་མ་ལུས་པའོ།།འཆི་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྲོག་ཡོངས་སུ་འདོར་བར་འགྱུར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྲོག་ནི་ཐ་མར་འཆི་བ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ནི་བུམ་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་པར་རིག་པ་དང་འདི་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་སའི་ཁམས་ཀྱི་སྲ་བ་བཞིན་ནོ།།ཅི་སྲོག་གི་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་བཞིན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་དུ་བ་ལས་མེ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ལས་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་ཡང་འདིར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པ་དག་ནི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་དང་ཇི་ལྟ་བུའི་ལས་བྱས་པ་སྟེ་ལེགས་པར་སྤྱད་པའམ་ ཉེས་པར་སྤྱད་པས་འཕངས་པའི་རྣམ་པས་དེའི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་རིགས་པའོ།།རྗེས་སུ་འབྲེང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའོ།

什么是呢？回答说：所谓'建立'，即是指善巧地逐渐建立并安置的房屋之义。其他人说建立是指身体，因为通过发愿文的词句可知：'我不是为了眷属和受用而舍弃建立的'。
相遇是指与亲属之人相遇。所谓'最终分离'是为了舍弃他们。所谓'最终死亡'是指最后死亡，不仅是前面所说的这些，还有生命。
'ni'这个词是用来确定的，应当根据情况运用于一切处，因为是用于'终尽'等词。
这是什么呢？回答说：生命即寿命，因此无论是受用什么、在何处受用（如在房屋内）、以何受用（以身体）、与谁一同受用（如父母、妻子等）、为何而受用（为了生存），这一切最终都将毁灭，应当如是了知。
为了断除对受用等、房屋、身体、妻子和生命的骄慢与傲慢，所以说此教法。
如果有人说：'只有生命的终点是死亡，并非一切都会死亡'，回答说：便说出了'因为生命终归死亡'等两个偈颂。
在憍萨罗国，国王波斯匿的可爱而美丽的王妃去世了。他将她火化后，又洒上香水，每天哭泣，衣服和头发都被泪水浸湿。
过了一段时间，他来到世尊所在处说：'尊者，如果我为了王妃阿梨耶迦而转生为象身，我也愿意舍弃象身，为了王妃阿梨耶迦，直到我做国王期间，直到世尊善说法教存在期间。'
世尊为此如是宣说：'一切众生、一切有情、一切生灵最终都会死亡，死亡是最终的止息，生而不死是不存在的'，如此偈颂广说。
一切有情必定会死。其中原因是：由遍染污的业又会生起与之相应的，但阿罗汉则不会，这是总义。
一切众生是指所有有情。'将死'是指舍弃生命。为什么呢？因为生命最终会死亡，由于是有为法，应知生命如同瓶子一样会毁坏，由于这是它们的法性，如同地界的坚硬性一样。
生命之流是否会断绝而再生呢？回答说：说'随业'，由于与业相应，因为可见业果，烦恼也可以了知，如同从烟推知有火一样。因此在此处也应当如是了知随业。
这是在显示：未断除业和烦恼者会随之而行，随其力用而去，这是余义。离贪者则不会。
随着所造何种业，即善行或恶行所引发的形态，往生到相应处所是合理的。'随行'是指前往。

།དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འགྲོ་བ་དེ་གང་གི་ཕྱིར། དགེ་སྡིག་འབྲས་བུར་ཉེར་འགྲོ་བའི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་གཉིས་ ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་ངན་པར་སྤྱད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་ ཉེ་བར་བསྟེན་པས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་མ་སྤངས་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟར་དེས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གཞན་དག་ཏུ་འབྲང་བ་ཡིན་ནོ། ། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བའི་སྲོག་འདི་ནི་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འབད་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །ཇི་བཞིན་ལས་ཞེས་བསྟན་པ་ལ་ལས་གང་གིས འགྲོ་བ་གར་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྡིག་པའི་ལས་ཀྱིས་དམྱལ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདེ་བ་མེད་པ་ཡང་སོ་ས་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཀྱི་དམྱལ་བའོ། །དེར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་ དམྱལ་བའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྡིག་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྡིག་པའི་ལས་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ལས་ཀྱིས་ངེས་པར་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དམྱལ་བ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་སྟེ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཕྱིས་པའམ་གཙོ་བོ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །བསོད་ ནམས་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་བསགས་པའོ།།ས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ནམ་ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ནོ། །བདེ་འགྲོ་ནི་དམ་པའམ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ན་བདེ་འགྲོ་སྟེ། དེ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། ། གང་སུ་དག་བསོད་ནམས་བྱས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཅི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཞན་དག་གིས་ནི་ལམ་བསྒོམས་པས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ཁ་ཅིག་གིས་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་བྱས་པའོ།།ལམ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོང་ནས་ངེས་པར་བྱུང་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་ལྟ་ བུ་ཞེ་ན།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཟག་མེད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བག་ཆགས་སྤངས་ནས་ཏེ། བག་ཆགས་ལྷག་མ་དང་བཅས་པར་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མེད་དོ། །འདིར་སེམས་ཅན་ ལས་བདག་གིར་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ཡང་འཆི་བས་འཇིགས་པ་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཐར་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་འཆི་བས་མི་འཇིགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། གང་དུ་གནས་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའམ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་ངོས་ལ་བརྟེན་པས་དགྲ་ལས་མི་ཐར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བ་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་ཐར་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གང་དུ་གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ སོ།།ཇི་ལྟར་དུ་ཁ་མ་ཏྲི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་བློན་པོ་སྐྱེས་བུ་གཏི་མུག་ཅན་དེའི་དབང་གིས་རྒྱལ་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོས་སེར་སྐྱའི་གཞི་ལ་གནོད་པ་བསམས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ལས་ཀྱི་སྟོབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤཱཀྱའི་བུ་གཞོན་ནུ་གཉིས་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནང་ དུ་གཞག་གོ།།གཉིས་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་གཞག་གོ། །གཉིས་ནི་རི་རབ་ཀྱི་གསེབ་ཏུ་གཞག་གོ།

那是什么呢？因为随业而行，所以说'善恶趋向果报'。由福德和罪业二者所造作的善行和恶行，这两者的果报会产生可意和不可意的结果。随顺趋向福德和罪业的果报，依止福德和罪业的果报，则会享受可意和不可意的果报，并且会再次投生。
如是，他将如同业和烦恼一样必定感受可意和不可意的果报，因此会追随至其他世间。应当了知：由业为因而感受可意不可意果报的此生命是无常的，智者们应当精进修持善行，为显示此义而说此。
对于'如是业'的开示，由何业而随行何处呢？答曰：'由罪业而堕地狱'等。无乐即是所谓等活等处的地狱。因为在那里无有异熟所生之乐，所以经中说'地狱是纯苦'。
所谓罪业即是恶行之业，由此必定趋向地狱。地狱是三恶趣之一，等字表示其余或表示主要。'造作福德'即是积累布施等善行。'及'字表示差别义或复次义。善趣是殊胜或称赞的趣处，即是天道和人道等。
是否所有造作福德者都将趋向善趣呢？因为并非如此，故说：'其他者由修道'。意为极其修习且反复现前。'其他'是因为有些人更多地造作福德。'道'即是八支圣道。'趋向涅槃'即是前往并决定出离，将进入涅槃城。
如何呢？为显示无余依般涅槃而说：'无漏'。即是由见道和修道断除应断的习气，因为有余习气者不能般涅槃。此中有情执著业，对于怖畏死亡者，以修道显示解脱。唯有无余依者不畏死亡，其他则不然。
为显示此义而说：'何处住'等。未得无余依或圆寂者，如同依靠悬崖而不能脱离敌人一样，无论如何也不能解脱死亡，为显示此义而说'何处住'等。
如同愚痴的大臣度摩咤利迦，由其势力而使阿阇世王想要危害释迦族，当时为显示业力，世尊将两位释迦族青年置于月轮中，两位置于大海中，两位置于须弥山间。

།གཉིས་ནི་ཉིད་ཀྱི་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ནང་དུ་གཞག་པ་ལས་ཤཱཀྱ་རྣམས་བསད་པར་གྱུར་པ་དང་ཤཱཀྱའི་བུ་དེ་དག་ཀྱང་ཤི་བར་གྱུར་ཏོ། །ཉེ་འཁོར་ན་གནས་པའི་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་ དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།དེ་ཐོས་པས་སེམས་ཅན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུས་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་བསྡུ་ན་ནི་གནས་གསུམ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང་། ཆུ་དང་། ཐང་ངོ་། །ཐང་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རི་དང་། སའི་སྟེང་ངོ་། །འདིར་ གནས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཤི་བ་ལས་ཐར་བར་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཡན་ལག་གི་དོན་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་དགག་པའོ། །མི་ཚུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་གནོད་པ་བྱེད་པས་སོ། །གང་དུ་གནས་པས་ཡིན་ ཞེ་ན།བར་སྣང་ལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་བར་སྣང་གི་དཀྱིལ་ཏེ་གང་ལ་སྐར་མ་དང་རྒྱུ་སྐར་ཡོད་པ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱ་མཚོའི་ནང་ནི་ཆུ་གཏེར་གྱི་གཏིང་དུའོ། །རི་བོ་རྣམས་ནི་གང་རི་རབ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་གསེབ་སྟེ་ཕུག་ལ་སོགས་པའོ། །ཞུགས་པ་ནི་སོང་ནས་གནས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་སྨོས་པའི་ས་ཕྱོགས་ཏེ། སའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་དེ་ན་གནས་པ་སྟེ། སྲོག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །མི་ཚུགས་པ་ནི་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ དང་མི་ཐུབ་པའོ།།འཆི་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བདག་གིས་སོ། །འཆི་བའི་འཇིགས་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་དེས་འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཉིད་ལ་འཆི་བའི་འཇིགས་ པས་མངོན་པར་གཙེས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པ་ལ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།བྱུང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་དུ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མི་དུས་ལས་འདས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ དེར་གཤེགས་ཏེ།འདི་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་འཆར་ཀས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་མི་མཛད། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་ཡུམ་སྲུ་གསོ་ཞིང་སྐྱེད་པ་ལགས་ན་ཞེས་ཞུས་པ་དང་འདི་གསུངས་སོ།།གང་འཇིགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལུས་འདི་སྤང་བའི་འཇིགས་པ་དང་། གང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་མཁས་པ་དང་། གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་ པའི་ཆོས་དང་།གང་བྱ་བའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་འདི་བཞི་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སེམས་ཅན་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་པས་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་དང་འབྲེལ་པའི་བྱ་བའི་མིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ལུས་འདི་ བཏང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་ ཕ་རོལ་དུའང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ།ཇི་བཞིན་ལས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱིས་དམྱལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རོ། །གང་དག་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱུང་བ་འདས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེའི་དུས་ཀྱིས་ གདུལ་བྱ་གཞན་དག་འདས་ཏེ་ཡང་ལྡོག་པས་མ་བསྟན་ཏོ།།ཅི་ཞིག་སྤངས་ནས་འགྲོ་བའམ་འདས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལུས་འདི་བཏང་ནས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཟིན་པའི་ལུས་འདི་སྤངས་པའོ། །དེ་ཀུན་འཇིག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་འཇིག་ཅིང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་ཐམས་ཅད་འདས་པས་ནི་མི་རྟག་པའོ།།དེ་སུས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མཁས་པས་ཏེ་བློ་དང་ལྡན་པས་སོ།

将二者置于自己的钵中，释迦族人被杀，那些释迦子也死去。为了周围的侍者们而说此偈。听闻此偈后，八万众生证悟了法。
总之有三处：虚空、水和陆地。陆地又分两种：山和地面。此中所说'在所有这些处所都未能免于死亡'是总义。
'无'是完全否定。'不能'是因为完全受损害。若问在何处居住，说'于虚空'，即虚空中央，有星辰和星宿之处，意为天空。'海中'是在水藏深处。'诸山'是须弥山等相连的山洞等处。'进入'意为前往居住。
'不存在'即是没有。'彼'指下文所说的地方，意为地域。'何处住'是指在那地方居住，'众生'是词的剩余部分。'不能'是不被胜过和不能克服。
'死'即是死主。死亡的恐惧遍在一切处，因此为了显示被其惊怖者应当修道而说此。
若有人认为'只是现在受死亡恐惧所逼迫，其他时候则不然'，为了显示这一点而说'已生及'等。
在舍卫城大生主母乔达弥圆寂后，世尊与声闻僧众前往那里，以'如是一切行皆是此法'等说法。
这时阿阇梨向世尊如是请问：'世尊为何不悲伤？因为她是世尊的养母。'于是说此。
应知恐惧即舍弃此身的恐惧，能知者即如实了知的智者，所依即佛所说之法，所行即梵行，此显示这四者，这是总义。
'已生'是指众生所住的那个阶段的成就，因与众生相关的行为之名，故说'舍此身已'等词。
'将生'是指将要出生，以'未来时中佛亦如是'之词。'及'字是总摄义。意为'已生及将生'。
'去'的含义是往生到他世间般涅槃。'随业'如前所说，即以恶业往生地狱等。
凡是已生者也是往生者，因为已生即是已过去，因为以其时机教化其他所化众生已过去，故未说返回。
若问舍弃什么而往生或过去？答：说'舍此身'，即舍弃所执持的此身。'彼皆坏'即一切都毁坏无常，以其相一切过去故是无常。
若问是谁了知此？智者，即具慧者。

།རྟོགས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གང་དུ་གནས་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེས་སྨྲས་པ། ཆོས་ལ་གནས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ དམ་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་།ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚོགས་ལ་རིགས་པས་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་གནས་ནས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཕགས་པའི་ ལམ་ཚངས་པའི་འབྲས་བུའི་སྤྱོད་པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བ་ལ་འབད་ཅིང་ལམ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་ནི་ ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ།ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱའོ། །མི་རྟག་པ་ལས་བཟློག་པར་འདོད་པས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་རྒ་བ་དང་མི་རྟག་པས་ཉེ་བར་གཙེས་པ་མཐོང་ནས་ ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དང་།མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྒ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བྲམ་ཟེ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་སྤང་བ་དང་ཡང་བར་བྱའོ་ ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ཞེས་བདག་གིས་ཐོས་ན་བཙུན་པ་འདི་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན་ཡང་ཅི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་ཞུས་པ་ལས། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་དྲང་བའི་ཕྱིར་གཏམ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་དེ་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ནི་བཞི་ སྟེ།སྡུག་པ། དབེན་པ། ཕངས་པ། ཡིད་དུ་འོང་བའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐ་མར་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་སོ། །ཅི་ནས་ཀྱང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ནས་ནི་འདོད་པ་རྣམས་སྤོང་སྟེ་གང་སྤོང་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །གང་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་སྤང་བར་ ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ།འདིར་གསུམ་པོ་འདི་དག་མ་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །རྒ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒ་བས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཅན་ནོ། །མཐོང་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྣང་བའོ། །ནད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་མི་བཟད་པས་ཡོངས་སུ་ཉམ་ཐག་པའོ། ། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདྲེན་པའི་དོན་ཏོ། །ཤི་བ་མཐོང་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ལས་འདས་པའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མཐར་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤི་བའི་རང བཞིན་སྨྲས་པ།སེམས་དང་བྲལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཙོར་འདི་སྨོས་པ་ཡིན་གྱི་ཚེ་དང་དྲོད་དང་ཡང་བྲལ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཚེ་དང་དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས། །གང་ཚེ་ལུས་འདི་སྤངས་པ་ན། ། དེ་ཚེ་སེམས་མེད་ཤིང་བཞིན་དུ། །ས་ཡི་སྟེང་དུ་བོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱོ་བའི་གཞིས་བརྟན་པ་གང་བྱེད་པ་དེ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྤངས་པ་ནི་དོར་བའོ། །བརྟན་པ་ནི་མཁས་པ་སྟེ་འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་མ་རྟོགས་པ་ནི་བརྟན་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཞིག་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཙོན་ར་འདྲ་བའི་ཁྱིམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་གང་འདུན་ཅིང་ཆགས་པ་དེ་ནི་བཙོན་ར་འདྲ་བའི་ཁྱིམ་སྟེ། དེས་དེར་བྱིས་པ་འཆིང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ ཏེ།ཁྱིམ་གྱི་ཉེས་དམིགས་ཡུལ་གྱི་འཆིང་བ་དེས་འཁོར་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་གང་གིས་བརྟན་པ་ཉིད་སྤོང་གི་གཞན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་སྤང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ནི་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་དེའི་ཡུལ་ལམ། གཟུགས་སྡུག་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་རིང་པོར་འཇིག་རྟེན་པ་འདོད་པ་དག་ལ་གོམས་ཏེ། དེས་ན་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པས་སྤོང་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།

了悟即是通达。若问在何处安住而了悟？他说：'住于法'，即依止善知识、听闻正法、如理作意，以及以别解脱戒等方式如理趣入资粮。
若问住于其中后做什么？答：'修习梵行'，即圣道梵果之行为梵行，意为精进趣向涅槃修习道。'行'即是'修'的意思。如经中所说：依止戒律并善住戒律者，应当修习法性，即止观。
为了远离无常，应当精进于资粮道，为显示此义而说此。见诸众生为衰老和无常所逼恼，应当精进修习资粮道等，智者应当勤奋精进，为显示此义而说：'衰老'等。
一婆罗门向世尊说：'乔达摩，我听说你教导应当断除和轻视诸欲。尊者，诸欲本是可意的，如何能够断除？'对此世尊为开导自身而广说此语。
其他人说世间法有四种：可爱、寂静、珍贵、悦意。这一切最终都会毁灭等等。见到衰老等后即断除诸欲，所断即是教法。
世间人极难断除彼等。此处'因未见此三者'是总义。'衰老的'即被衰老所压迫的众生。'见'即普遍显现。'病苦'即为难忍受的感受所折磨。
突发和俱生的疾病，按次第配合。'和'字是引导'见到'的意思。'见到死亡'即命终。'即'字是为显示以三种方式究竟。
说死亡的本质：'离心'即舍离识的意思。主要说此，也成立离命、暖。如经中所说：'命、暖及识，当其离此身，届时如无心木，弃置于地上。'
此中缘于后世而以厌离为基础所作，即是教示。'舍'即抛弃。'坚固'即智者，了知欲望过患。因为未了悟则不生坚固。
若问舍弃什么？说：'如狱之家'，即对家等执著，贪著执着者即是如狱之家，以此系缚愚者，因家之过患即境界系缚而住于轮回。
为何唯有坚固者能断除而非他人？答：'断欲'，欲即贪欲或色等妙欲境。'故'字意为因世间人长久习惯于诸欲，故非坚固者不能断除。

།འཇིག་རྟེན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ། ཡུལ་དག་ལ་བརྐམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཏེ་ཡུལ་ལ་བརྐམ་ཆགས་ཅན་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ནུས་རེ་སྐན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བས་སྤོང་བར་མི་ནུས་ཏེ་སྤང་བར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱུང་བ་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་རྒ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ནད་དང་ཤི་བའི་སྒྲས་ནི་ལང་ཚོ་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། སྲོག་གི་རྒུད་པ་བསྟན་ཏེ། ལྷག་ མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།གཞན་གྱི་རྒུད་པས་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཡང་དང་ཡང་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །རྒ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དག་ལ་ཕལ་ཆེར་མཉམ་པར་གཙེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོའི་ཤིང་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཇི་སྲིད་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་དག་ལ་མི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་པོ་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡོད་པ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ནད་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་མེད་པར་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྐྱོ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ན་རེ་བཙུན་མོ་ཕྲེང་ལྡན་མ་ལང་ཚོའི་དྲེགས་པས་བསྙེམས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་འོངས་པ་དང་འཁོར་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདིའི་བསྡུས་པའི་ དོན་ནི།གང་ཡང་དོར་བར་བྱ་བ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། གང་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེའི་གཉན་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་ནི་རྒ་བས་རྣམ་པར་འགྱུར་བའོ། །འང་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་དེ་ངེས་པར་འཆི་བ་ཡིན་གྱི། འདིར་གཞན་དུ་ མི་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོའི་ཤིང་རྟ་སྟེ་དབང་ཕྱུག་དམ་པས་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་པ་ཡང་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་ན། གཞན་དག་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཡོ་བྱད་མེད་པ་མ་སྦྱར་བ་ནི་ངེས་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་སྨྲས་པ།ཤིན་ཏུ་བཀྲ་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཨ་ནི་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། པགས་པ་དང་། ལ་བ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པས་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་སྟེ། ཆས་པ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤིང་རྟའི་ཐེག་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡང་བསྟན་ཏེ། ཕྱི་ རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ།།དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཤིང་རྟ་ལེགས་པར་བཀོད་པ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྒ་བ་ཉེ་བར་འགྲོ་སྟེ། རྣམ་པར་འགྱུར་བར་ཉེ་བར་ འགྲོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདིས་ནི་ནང་གི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་དང་ལུས་རྒ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་གང་རྒ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ།།ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཏོ། ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། རྒས་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་གཞི་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །དེ་རྒ་བར་མི་འགྱུར་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དམ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་རྟོགས་ཤིང་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལུས་བཞིན་དུ་རྒ་བར་གྱུར་ན་ནི་དེ་རྒ་ཞིང་རྣམ་པར་གྱུར་ཏེ་ནུས་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཆུང་བས་དམ་པས མི་མཆོག་དག་ལས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སོ།

所谓'世间人'是指凡夫，对境贪著是世间，意思是对境贪著者。
'难以舍弃'是指不能以安乐舍弃，意思是难以舍弃。
依第二种情况，以衰老、痛苦、疾病、死亡之声，显示青春、圆满、无病、命根衰败，其余如前。
为令对他人衰败生厌离故是处，因此说应当反复观察。
以衰老等显示内外诸法多数平等受损故，说'王车'等。
大王，此三法只要存在，世间就不欢喜，此三法于世间存在，即：疾病、衰老、死亡。
如来应供正等正觉出现于世间时则不然，如经中所说：'无如来所说法律等教法，则无以智慧生厌离'等。
此偈是针对国王胜光而说。
其他人说是针对王妃璎珞女因青春骄慢，乘王车而来及其眷属而说。
此中摄义为：任何应舍之外内诸法皆是衰老之法，所应取即是其对治法，此为完全显示。
毁坏即是衰老变异。'又'即是世间性，必定死亡，此中不会有其他变化之意。
若问是何？答：王车即使受至尊守护也将毁坏，何况其他？此为显示。
说无资具未装饰必定毁坏。
说'极为华丽'，即以阿尼、珍宝、皮革、白氆氌等善加装饰，意为虽装饰。
因车乘广大故，亦显示依止于彼，以譬喻一切外物皆成近变。
'如是'即如此，如王车善饰亦将毁坏，如是身体虽善护持亦将衰老，意为将变异。
此显示内法变异。
若问色身既将衰老，则何者不衰老？答：'圣者之法'，即佛及佛声闻之法身。
'亦'字表差别义。
说明其差别：'不衰老'即非变异处，一切虽是变异之基，然法身除外。
若问如何知其不衰老？答：说'圣者'等，因为圣者通达无颠倒法并为他人宣说。
若法身如身体般衰老，则因衰老变异，力量耗尽故，以力量微弱故，不能从圣者通达，亦不能令通达。
'此'即是法。

།མི་མཆོག་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་དུ་གྱུར་ཅིང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་གོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པའི་ཆོས་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དག་གིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་བརྒྱུད་དེ། བྱིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དག་ཉིད་ལ་བསྟན་པའི་ཆོས་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཇི་སྲིད་འཇིག་རྟེན་དུ་འཕགས་པ་བཞུགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཆོས་དེ་ཡང་གནས པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་མ་བཤད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་དེ་ཤེས་རབ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་དོན་ནི་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་དང་ལུས་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མོས་པ་དང་། དང་བ་བསྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྒ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འཇུག་ཅིང་གཟུགས་མི་སྡུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྨད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྒ་བ་ཁྱོད་ནི་བླུན་ཞིང་ངན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གྱོས་པོའི་གནས་ཀུན་ཛི་ཀ་ ཞེས་བྱ་བ་ན་བཞུགས་ཏེ།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགུན་གྱི་དུས་སུ་ཉི་མ་ལ་སྐུ་རྒྱབ་གཏད་དེ་གདུགས་བསྣམས་ཤིང་བཞུགས་པ་ལ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འཆར་ཀ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་རྫི་བཅག་བྱེད་ཅིང་ཞུས་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་སྔོན་ནི་གྱ་ནོམ་ཞིང་། གྱ་ནོམ་ པར་གནས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་བ་དང་།ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒ་བ་ཁྱོད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིར་སྨད་པ་ཉིད་དང་། སྨད་པར་བྱ་བ་དང་། སྨད་པར་བྱེད་པ་གསུངས་སོ། །ཁྱོད་ནི་ངན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པའི་ཚིག་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བླུན་ཞིང་ཁྱོད་ནི་མི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྨོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ངན་པ་ནི་སྨད་པའོ། །གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ངན་པ་ཞེས་སྨད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་ཁྱོད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒ་བ་སྟེ། རྒ་བ་ཁྱོད་ ལ་སྨད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ལ་སྨད་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་བོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པའོ། །རྒ་བ་ནི་ལུས་མི་སྡུག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨད་པས་སྨད་པའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པའོ། །བླུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླུན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་བླུན་པ་སྟེ། རྒ་བ་ལས་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མི་རིགས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་བླུན་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བླུན་པ་འདིས་ནི་འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱོད་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རིགས་པ་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་གང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསགས་པས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང པོ་བརྒྱད་ཅུས་རྣམ་པར་མཛེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལས་ཆེས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ།དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་མངོན་པར་བཅོམ་པར་བྱས་པའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ་སེམས་དགའ་བའོ། ། གཟུགས་ནི་ལུས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒ་བས་ཏེ། གང་འདི་ལྟར་མངོན་པར་བཅོམ་པ་སྟེ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐུབ་པ་མཆོག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་སྐུ་ལ་ཡང་རྒ་བའི་ཆོས་ཡོད་ན། གཞན་དག་གི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ལུས་ལ ལྷག་པར་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།འདིར་རྒ་བ་འབའ་ཞིག་གིས་གཙེས་པར་མ་ཟད་དེ་འཆི་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་གཙེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ལོ་ནི་བརྒྱར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

所谓'殊胜之人'是指堪为法器且具有福分者。'了知'是指通达理解。或者说是相互传授，因为与教法有着明显的关联，如此圣者们通过三藏相传，以传授的方式使教法住于圣者们中，因此只要圣者住世，法也就住世。否则即便未加解说，其义理也会因三藏所含的智慧、戒律、禅定自性而得以住世。
为了使执著色身者对佛法身生起信解欢喜，故说此语。由于衰老无差别地侵袭一切并使色身丑陋，故为呵责而说：'衰老啊，你愚昧又恶劣'等语。
世尊住在乔萨罗国的昆稚迦处。其时，世尊在冬季背对阳光而坐，手持伞盖。具寿优陀夷为世尊按摩，并说道：'尊者，世尊的身体从前是殊胜且安住于殊胜中。'这时世尊说道：'衰老啊，你'等语。
此处说明了呵责、被呵责者及呵责的原因。'你恶劣'是呵责语。'衰老'指明了被呵责的对象。'愚昧且你不应理'等是呵责的原因，这是总义。'恶劣'是呵责。对谁说'恶劣'而呵责呢？说'你'即衰老，意为对你衰老当加呵责。
对所呵责者以呼唤方式而说。衰老使身体丑陋，因此以呵责方式而说。'愚昧'是由愚昧而生故为愚昧，意为不能分辨衰老。因做不应理之事故也是愚昧。为何如此？因为这愚昧者对一切都做不应理之事，即令身体失去美好，此为其义。
如何知道对一切都做不应理之事呢？故说'此悦意之色身'等。如是世尊的身体悦意，以三大阿僧祇劫积累广大福德智慧资粮而成就的三十二大丈夫相及八十种随好所庄严，世间再无比此更加悦意者，你却将其摧毁。'此亦'即如是。因令意生欢喜故为悦意，即心生欢喜。色即身体。'你'即衰老，如是摧毁即降伏。
如是连最殊胜的调御者、超胜一切众生的身体也有衰老之法，更何况其他众生？为此而说。为断除对身体的过度执著而说此语。
此处不仅为衰老所逼迫，也为死亡等所逼迫，为显示此义而说'若人活百岁'等语。

།མཉན་ཡོད་ན་ཚོང་དཔོན་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་ཚེ་རིང་བ་ཞིག་ནད་དང་ རྒ་བས་མངོན་པར་གཙེས་ཏེ་ཤི་བ་ལས་བསོད་སྙོམས་ལ་སོང་བ་དག་གིས་ཤེས་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་གཏམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལས་གསན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཚེ་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ནི་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པར་ཡང་འཆི་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནད་དང་ རྒ་བས་ཕལ་ཆེར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདིར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ལ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐར་འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་ཡང་འཆི་བར་སྟོན་ཏོ། །ལོ་བརྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་བརྒྱ་སྟེ། དུས་ཚིགས་བརྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།གང་ཞིག་དུས་འདི་ཇི་སྲིད་དུ་འཚོ་བར་གྱུར་བ་དེ་ཡང་འཆི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་འཆི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་སྒྲའོ། །ངེས་པ་མེད་དེ་གང་ཞིག་ལོ་བརྒྱ་འཚོ་བ་ཡང་སྟེ། ལོ་སྟོང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་འདི་ནི་དུས་དེ་ཙམ་དུ་ཡང་སེམས་ཅན་དེ་འཆི་བ་ལས་ཕྱོགས་ པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་འཆི་བདག་གིས་ཁྲིད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ་སྲོག་ཆགས་སོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒ་བས་འཇོམས་ཤིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་ལོ་བརྒྱ་ཚང་བར་ལོན་ པ་དེ་ནི་རྒ་བས་བཅོམ་པ་སྟེ་གཟུགས་རྙེད་པར་བྱས་ཤིང་ཆེའི་གནས་མེད་པ་སྟེ་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་བཞིན་ནོ།།གང་མ་ཚང་བར་ནད་ཀྱིས་བཅོམ་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་ན་བའམ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ལ་ལ་འདོད་ཆགས་བདོ་བས་ཀྱང་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བརྟག་པ་སྟེ།རྒ་བ་མ་བྱུང་བར་ཡང་གང་ལ་ལ་དག་ནད་ཀྱིས་བཅོམ་སྟེ་ཤི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐོས་ཏེ། དཔེར་ན་འཕགས་པ་པི་ལིན་ངའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཤིང་ཏོག་མ་སྨིན་པ་དབྱིག་པས་བསྣུན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་གཉི་ག་མེད་ཅིང་མི་རྟག་པ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་ དབང་གིས་འཆི་བས་འཇོམས་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་ཚེ་ཐུང་བའི་ལས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འཆི་བས་འཇོམས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡང་ན་འཆི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདི་དག་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། མངལ་ལ་སོགས་པ་ ན་ཡང་འཆི་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནད་དང་རྒ་བ་ནི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པས་དེ་བཅོས་སུ་ཡོད་ཀྱི། འཆི་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སྲོག་དང་ནད་མེད་པ་དང་ལང་ཚོའི་དྲེགས་པས་དྲེགས་པ་རྣམས་ལ་དེའི་དྲེགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་འཇིག་ པའི་རྒྱུ་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྐད་ཅིག་མས་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྟག་ཏུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཨ་ཡོ་རྒྱ་ཡ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆུ་བོ་གང་གཱ་དང་ཉེ་བ་ན། ཉ་པ་ཤིན་ཏུ་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ་ཞིག་གནས་ཏེ་ཉ་གསོན་ དག་བྱེ་ཐང་གི་སྟེང་དུ་ཆུ་རབ་ཏུ་ཁོལ་བ་དག་ཡོད་པའི་ནང་དུ་བརྩེ་བ་མེད་པས་བཅུག་སྟེ།དེ་ལྟར་འགུལ་བ་ལ་ལྟ་ཞིང་དགའ་བ་དང་དགོད་པ་གཟིགས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་ལྡོག་པ་མེད་པས་འཆི་ བའི་དྲུང་དུ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་བདག་གི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་དང་། གཞོན་ནུ་དང་། ལང་ཚོ་དང་། བར་མ་དང་། རྒན་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འཐོབ་པ་ཡིན་པས་ རྟག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་མི་སྡོད་པའོ།།ཅི་རེ་ཞིག་ན་ལྡོག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྡོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏེ། གནས་སྐབས་ཕྱི་མར་སོང་བས་གནས་སྐབས་སྔ་མར་མི་གནས་པ་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉིན་དང་མཚན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་པར་ཏེ། མཚན་མོ་ཡང་ཡིན་ནོ།

在舍卫城有一位长寿的大商主，因病和衰老而受到折磨而死亡，乞食的人们知道后，将这样的消息告诉了世尊，世尊听到那些比丘们的话后，世尊说道：'当死亡来临时，无论是时候还是非时都会死亡，就像大多数人会因病和衰老而死亡'，这就是此处所说的要义。
'某人'是指任何人，所有人最终都会死亡。'又'字表示非时也会死亡。'百年'是指一百年，意思是一百个季节。
某人活到这个时候，也会被死亡本身带走，必定会死亡，这就是'又'字的含义。没有确定性，即使活到百年，也与千年无关，这意味着在那段时间里，众生也无法确定能避免死亡。
如何被死亡带走呢？回答：'这些'是指随行或跟随的生命。是什么呢？回答：是'衰老'，被衰老摧毁和损害，凡是活到百年的人都被衰老摧毁，形体衰败且无力，如同成熟的果实。
对于未到年限就被疾病摧毁的，就是这个意思，为了说明这点，又说'或生病'，有些人也会被贪欲所摧毁。'或者'是指两种情况，有些人在未到衰老之时就被疾病摧毁而死亡，如听说圣者毗邻陀子等人，就像未成熟的果实被棍棒打落一样。
既无病痛又无衰老的非常性是由于前世业力而被死亡摧毁，为了说明那些会得到短命业的人，所以说'被死亡摧毁'，或者说这些都会被死亡本身摧毁的意思，因为在胎中等处也会有死亡。
疾病和衰老可以用长寿药等来治疗，但死亡却不能，这就是所说的。对于那些因为生命、无病和年轻而骄傲的人们，为了去除他们的骄慢而说此话。
有为法不依赖毁灭因而刹那毁灭，是自然毁灭，为了说明这点而说'常行'等词。在阿约陀耶城靠近恒河处，住着一位年老驼背的渔夫，他无情地把活鱼放在沙地上烈日下，看着鱼儿挣扎而欢喜大笑，世尊看到后，针对这种情况而说这些偈颂。
这些众生是以不间断且无法返回的方式，以刹那相续而趋向死亡，这是其要义。'常常'是指在一切时候都在趋向死亡，因为要经历婴儿、少年、青年、中年、老年等不同阶段，所以是常常行进，在任何阶段都不会停留。
如果问暂时会不会返回？回答说：'无返回'，这表示必然的结果，到达后面的阶段就不会停留在前面的阶段。
如果问难道不会在白天和夜晚轮转吗？回答说：'日日夜夜'，'日'是指白天，也包括夜晚。

།ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་། ཟླ་བ་དང་། ལོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་དུ་བཤད་དོ། ། རབ་ཏུ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་གཟུགས་དང་ནད་མེད་པ་དང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་དག་གིས་ནི་ན་ཚོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཉིན་བར་དང་མཚན་མོ་རེ་རེ་ལ་སྐད་ཅིག་མས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མས་ནི་སྡུག བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཆུ་ཚན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་ལས་འཛིན་པའི་བསྡུ་བ་སྟེ། ཆུ་ཡང་ཡིན་ལ་ཚ་བ་ཡང་ཡིན་པས་ཆུ་ཚན་ཏེ། ཆུ་དེའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་གང་ལ་ཆུ་ཚ་བ་ཡོད་པའི་ཐང་སྟེ། རབ་ཏུ་བསྐོལ་བའི་ཆུའི་ ནང་དུའོ།།ཉ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཉ་ལྟ་བུའོ། །གདུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐོལ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཉ་ཆུ་ཚན་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་བསྐོལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྐྱེ་དང་ འཆི་བའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་སྨྲས་པ། སྐྱེ་དང་འཆི་བའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཁོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉིས་པ་འཁྲུལ་འཁོར་དང་ འདྲ་བས་འགྲོ་བ་རྣམས་གཟིར་བ་ཡིན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རིགས་དང་ལྡན་པ་དང་འབྱོར་བ་དང་ལང་ཚོ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་འཁོར་བ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། ། དུས་ཐམས་ཅད་དང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་སྲོག་འགག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚེ་འདི་ཉིན་དང་མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲོས་སོ། །རི་གངས་ཅན་གྱི་གནས་ན་དྲང་སྲོང་ལྔ་བརྒྱ་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་ཅིང་འདུག་གོ། །དེ་འདུལ་བའི་ཕྱིར བཅོམ་ལྡན་འདས་དེར་གཤེགས་ཏེ།འདོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་བསྟན་ཅིང་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་དེ། རི་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་རིའི་སྟེང་ནས་འོག་ཏུ་གང་གཱའི་ཆུ་རྒྱུན་འབབ་པ་ལ་གཟིགས་ཤིང་སྲོག་ལ་མི་འཆི་བར་བག་ཕབ་སྟེ་འདུག་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་འདི་ གསུངས་སོ།།རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཚེ་ཟད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཚེ་ནི་སྲོག་གོ། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་ནི་ཉི་མ་དང་མུན་པའོ། །འདིས་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཚེ་ཟད་པར་བསྟན་ཏོ། །འགྲོ་བ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འགྲོ་ན་ཡང་གྲིབ་ མ་བཞིན་ནོ།།འདུག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་བཞིན་ཏེ། འདུག་པ་ན་ཡང་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ། གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་གནས་སྐབས་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པ། ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུན་ནི་ཆུའི་རྒྱུན་ནོ། །ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་ནི་ཆུ་བོ་གང་གཱ་ལ་སོགས་པའོ། །བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའོ། །འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྲོ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་ནི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོའི་ཆུ་བཞིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་འདས་པར་ཡང་ལྡོག་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། །རྒྱུན་ལྟ་བུ་ནི་ཚེའོ། །ཇི་ལྟར་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་འགྲོ་ཞིང་ལྡོག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །ཆོས་ ཀྱི་སྐུ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གསོན་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

半月、月、年等这些是数量的缘故，所以如此解释。'极其毁坏'是指每一刹那色身、健康和力量等特征完全消失的意思。这些是说明年龄阶段在昼夜中每一刹那都是无常的。其余则说明苦的本质，故说'热水'是业的摄持，既是水又是热的热水，意思是在其中煮沸。或者说有热水的地方，即在沸腾的水中。
'如鱼'是指像鱼一样。'煎熬'是指煮沸。就像鱼被放入热水中煮沸一样，这些众生也是极其痛苦的。如果问这些众生如何痛苦，则说'生与死'等，痛苦是由于不喜欢诸行等。
说明痛苦的本质，即'生与死'，因为是轮回。轮回表示生灭，如同第二个机关一样折磨众生，因为具有三苦，通过显示种姓、富贵、青春等悦意事物的变化，为了断除对轮回的贪著而说此偈。
因为在一切时间和一切威仪中命终，所以说'此生昼夜'等。在雪山住处有五百仙人为了长生不死而修苦行。为了调伏他们，世尊前往那里，以贪欲分别等显示堕恶趣而生厌离。从雪山一侧山顶望见恒河水流向下，为了那些执著不死而安住的人而说此法。
总之是说寿命不断消尽。寿即生命。昼夜即白天和黑夜。这是说明一切时中寿命耗尽。'行走'是说若走则如影子。'坐时'是指呼吸，即坐时也是在一切身体状态中，包括动与不动的状态下的一切威仪。
此中举例说'大河'等，流即水流。大河即恒河等。'如'是譬喻。'流去'是说示无尽流逝，寿命如同大河之水。'不返'是说过去的寿命不会返回。大河相似是众生，流相似是寿命。如同一切时中大河之流去而不返，寿命也是如此。
为了断除寿命常住的分别而说此法。法身是常住，因为是无上变异和所欲果报，而色身不是，为了显示这点而说'生命终点'等。

།མཉན་ཡོད་ན་ཨུ་ཏ་ར་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་བརྟན་ན་ཚོད་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ལོན་པ་ལས་ རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྒ་བ་དང་ནད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གཙེས་ཤིང་ཉམ་ཐག་སྟེ།སྟན་ལས་ལྡང་བ་དང་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་ནུས་པ་ཞིག་ཡོད་དེ་ཁྱད་པར་དུ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །ལང་ཚོས་དྲེགས་པ་སྤང་ཕྱིར་དང་། །རྒ་བ་དང་ནད་ཀྱིས་འཇིག་ཅིང་འཆི་བ་དང་། མི་གཙང་བ་ཉིད་དུ་ བསྟན་པ་ནི་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཡོངས་སུ་རྒ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒ་བས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཤིང་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིན་པའི་ཕུང་པོའོ། །ནད་ཀྱི་ཚང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་ཀྱི་གནས་སོ། །མྱུར་དུ་འཇིག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་ འདིས་བསྟན་ཏོ།།མཆོག་ཏུ་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་གྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་ལས་སྤྱོད་པས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་ལ་མཚོན་ལ་སོགས་པས་ལུས་བཅད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ལུས་དང་མིང་གི་ཚོགས་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་འཆི་བ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །འདིས་དུས་ཇི་སྲིད་གནས་པའི་དུས་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་གཙང་བ་དང་དྲི་ཞིམ་པའི་རྫས་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྣག་གི་ཚོགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ སྨོས་ཏེ།དྲི་ང་བའི་རྫས་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲ་བ་དག་ཚོགས་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པས་རྣག་གི་ཚོགས་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དྲི་ང་བའི་རྫས་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ལུས་མ་ཡིན་པ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་འདི་ནི་ངེས་པར་འཇིག་པ་ཡིན་ཞེ་ན།མཐའ་འཆི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་ཐམས་ཅད་ནི་མཐར་འཆི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་མེ་ནི་ཚ་བའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་ ཡོད་ཅིང་ལུས་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་སྲོག་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་གནས་ཉམས་ན་གནས་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ལང་ཚོ་ལ་སོགས་པས་དྲེགས་པ་དག་ལ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ་འདི་ཇི་ལྟར་འཇིག་ པར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཀྱེ་མ་ལུས་འདི་མི་ཐོགས་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུར་ཁྲོད་དུ་གཤེགས་ཤིང་རྒྱུ་བ་ན་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ན་ཤི་བའི་རོ་མྱགས་པ་དག་གཟིགས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མཐོ་བ་ལས་རབ་ཏུ་ བྱུང་བ་དག་ཞག་བདུན་གྱི་འོག་ཏུ་ངེས་པར་འཆི་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ།།ལུས་འདི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །མི་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པ་སྟེ་ཞག་བདུན་ཙམ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ སྲོག་ནི་མྱུར་དུ་འཆི་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བསྟན་པའོ།།ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་དང་། དེའི་ལུས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིན་པའི་ཕུང་པོའོ། །སའི་སྟེང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུར་ཁྲོད་ལ་ སོགས་པའི་ས་ཕྱོགས་སོ།།འགྱེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷགས་པ་སྟེ། སའི་སྟེང་དུ་ལྷུང་ཞིང་གནས་པའི་དོན་ཏོ། །སྟོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་དེ་ཡང་མི་གནས་སམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་ ཤེས་དང་བྲལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བྲལ་བ་ནི་སོ་སོར་བྲལ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ལས་བྲལ་ཞིང་སེམས་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཚེ་དང་དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས། །གང་ཚེ་ལུས་འདི་སྤངས་པ་ན། །དཔེར་ན་སེམས་མེད་ཤིང་བཞིན་དུ། །ས་ཡི་སྟེང་དུ་ཉལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། །བདག་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཆི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།

在舍卫城有一位名叫优多罗的长老，年龄约八十岁，出家后因年老和疾病而极度衰弱痛苦，无法从座位起身和行动等，特别是针对他的情况而说此偈。为了断除少年的骄慢，以及显示衰老、疾病、死亡和不净，这是此处的总义。
'完全衰老'是指被衰老完全损坏和摧毁之意。'此身'是指所执的五蕴。'病巢'是指疾病的处所。'迅速毁坏'是指自然毁坏的本性，以此显示。是最终毁坏性质的基础，因为因缘聚合而具有毁坏的本性，就像通过业力作用，肢体和支节被刀等割断等情况。'将毁坏'是指分离，因为色身与名蕴分离的缘故，这是显示死亡。
此身在存在期间是否为清净和芳香物质的聚合体呢？为了显示这也不是，故说：'脓的聚集'，意为臭秽物质的积聚。有些语法家说'聚集即是身体'，因此说'非脓的聚集'会有其他说法，因为是臭秽物质的聚合，所以这不是身体也会毁坏的意思。
为什么这必定会毁坏呢？因为'终归于死'，因为一切生命最终都会死亡。说明法性的道理：'如火以热为性'等，因为有生命和身体存在，所以这是生命的毁灭，因此当住处损坏时，由于依处损坏故必定会毁坏。为了断除对年轻等的骄慢而说此偈。
对于所说的'将毁坏'，如何毁坏呢？说道：'呜呼此身不久将'等。世尊在舍卫城游行至尸陀林时，看见某处有腐烂的尸体，针对从王族等高贵种姓出家的人们七日之后必定死亡而说此偈。
显示此身是无常性和空性，这是总义。'不久'是指不会持续很长时间，因为只能存活七日左右，显示生命迅速死亡的法性。'呜呼'是显示对众生及其身体的慈悲和同情。'此身'是指所执的五蕴。'地上'是指尸陀林等处所。
'倒下'是指倒落，意为倒落在地上并停留。'空'是指离三住，即无我的意思。那么识的自性也不住吗？说道：'离开识'，离开是指分离，意为从此识离开并与心分离。如说：'当寿暖及识，舍离此身时，如无心木般，将卧于地上。'应知因为无我且离开识故是死亡。

།འདིར་དཔེ་བསྟན་པ། དུར་ཁྲོད་བོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དུར་ཁྲོད་བོར་བའི་མགལ་དུམ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགོས་པ་མེད་པའི་ཤིང་ཡིན་ཏེ། །སྐྱེས་བུ་ཤིང་གི་བསགས་པ བྱེད་པར་འདོད་པས་ནགས་ཚལ་དུ་ཞུགས་ཏེ།ཤིང་དྲང་པོ་བཅད་ཅིང་བླངས་ནས་ལྷག་མ་ཁོང་སྟོང་དང་རུལ་པ་དགོས་པ་མེད་ཅིང་། སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཤིང་ནི་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ནགས་ཚལ་དག་ན་དགོས་པ་མེད་པའི་ཤིང་དག་བོར་ན་སྤྱོད་པ་མེད་ཅིང་གནས་པ་དེ་བཞིན་ དུ་ལུས་འདི་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་གིས་སྟོང་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་ན་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ན་འགྱེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ནི་མགལ་མེའི་དུམ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དེ། སྡུག་པའི་ལག་མཐིལ་གྱིས་གཟུང་དྲི་ཞིམ་ཕྲེང་བ་ ཕྱེ་མའི་དྲིས་མཆོད་ཅིང་།།བདེ་བའི་ལུས་འདི་དུར་ཁྲོད་གནས་སུ་མགལ་དུམ་ལྟར་ནི་ཡོངས་བོར་ནས། །གདུག་པའི་གཅན་གཟན་བརྐམ་པའི་མཐུས་ནི་མིག་དག་ཤ་ལྤགས་སྣག་གུ་དག་།འཇིག་པར་བྱེད་དེ་ངན་པའི་རང་བཞིན་མི་བརྟན་འཇིག་རྟེན་སྒྱུ་མ་བཞིན། །ཞེའོ། །གཞན་དག་ནི་སོག་ མར་འདོད་དེ།ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་བཏབ་ཀྱང་རུང་སྟེ་ས་བོན་ནི། །བསོད་ནམས་ཅན་གྱིས་ལོ་ཏོག་མང་པོ་ཐོབ། །བསོད་ནམས་མེད་ན་སེར་བས་བཅོམ་འགྱུར་ཏེ། །མགལ་དུམ་ཙམ་ཡང་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་འདི་ནི་ཐ་མར་དུར་ཁྲོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།དེས་ན་ཡང་ལུས་འདི་ནི་ངེས་པར་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་འཚོ་བར་གྱུར་ན་ཡང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྒྱུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྨའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་ འཛག་ཅིང་གཤེར་བ་དང་ཉེ་དུ་དང་སྨན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤངས་ཤིང་བཞི་མདོར་བོར་བ་མཛེ་ཅན་ཞིག་གཟིགས་ཏེ།དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་ཉེས་པ་མང་པོས་མ་རུང་བ་སྟེ། ལུས་ནི་བྱས་པ་ཆུད་གཟོན་པ་དང་དྲི་ང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དགེ་ སློང་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཙུན་པ་དེ་ལྟར་ལུས་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་རུང་བ་ལགས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྨད་ཅིང་ཕྱག་དར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུ་ལགས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་ སོ།།གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འདི་དག་བརྟག་པར་བྱ་ན་འདི་ལྟར་ལུས་འདི་ལ་ཕལ་ཆེར་འདོད་པས་ཆགས་ཤིང་གང་མི་གཙང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་གང་གིས་འདིར་གཙང་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། རྟག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོ་འདིར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་བསྟོད་པ་དང་། སྨད་པ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་ཏེ། གང་སྨྲས་པ། དོར་བ་ཅིར་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་ཅིང་བཤུད་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིན་པའོ། །སྨད་པར་བྱ་བ་ཉིད་སྨྲས་པ། ལུས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲི་ང་བའི་རྫས་ བསགས་པར་གྱུར་བའི་ལུས་ཏེ།འདིས་བྱ་བ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ཞིང་འདི་ཅི་ཞིག་ཏུ་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྨད་པའི་རྒྱུ་སྨྲས་པ། མི་གཙང་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྱུང་ཞིང་འཛག་པ་ཡིན་ཏེ། རྨའི་སྒོ་དགུ་ནས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་ འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལ་མི་གཙང་ཞིང་དྲི་ང་བ་ཡོད་པ་ནི་མི་གཙང་བ་སྟེ། དེས་མི་འདོད་པའི་དྲི་ང་བ་དང་རབ་ཏུ་ཉམས་པའི་དྲིའོ། །ཚིག་རྐང་གཉིས་པ་འདིས་ནི་ཁ་དོག་དང་དྲི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་སྨྲས་ པ།རྒྱུན་དུ་ནད་ཀྱིས་མངོན་གདུང་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཉམ་ཐག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། ཆམ་པ་དང་རིམས་ཚད་པར་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་མངོན་པར་གདུངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

这里举例说明'遗弃尸林'，关于'如同遗弃尸林中的火把木'这句话，是指无用之木。譬如有人想要收集木材，进入森林砍伐直木并取之，而将那些中空腐朽、无用且无实质的木材全部舍弃。就像在森林中舍弃无用之木后便无人问津一样，这个身体也是本性空无我，离开了意识，在死亡之时便毫无动静，倒在尸林之处。
有些人认为是火把木段，如诗云：'曾为爱手所持捧，香鬘粉香作供养，此身弃于尸陀林，如同火把木般弃。恶兽贪婪啖其力，眼肉皮肤尽毁坏，此乃恶性不坚固，如同世间幻化相。'
另有人认为是种子，如云：'无论如何播种子，福德者得众果实，无福遭受冰雹毁，连火把木亦难得。'
此处显示此身最终归于尸林，为了断除对身体的过度执著而说此语。因此这个身体必定是尸林之处，这是为了显示即使活着时智者也认为无用而说：'经常'等词。
看见一个麻风病人从伤口处流脓水，被亲属和医生遗弃在十字路口，对比丘们开示道：'比丘们，这是众多过患所致的不善，身体是徒劳无益且臭秽的。'如是广说。
一位比丘对世尊如是禀白：'世尊，如此这个身体确实极其不善，应当极其厌弃，如同垃圾堆一般。'比丘们，确实如此。'确实如此'等，说了两个偈颂。
因为若观察这些众生，大多对此身贪著欲望，而此身实为不净、痛苦、无常，因此在此处显示对治将此视为清净、快乐、恒常的颠倒见，这是总义。
或者是为了明显显示赞叹与诽谤等义，如所说：'弃之何不可'是诽谤呵斥之语。'此'是所指。为说其应受诽谤而说'身'字，即积聚臭秽之物的身体，此身毫无用处，有何必要之意。
以其特殊方式说明诽谤之因而说'不净流溢'等词，即从九孔常流不断流出种种不净物之意。此中不净且臭秽即是不净，由此产生不悦意的臭味和极其败坏的气味。第二句显示色与香的变化。
说明具有其他性质而生起：'常为疾病所煎迫'等词，即经常受到折磨，为饥渴、感冒、发烧腹泻等疾病所严重折磨。

།རྒ་བ་དང་འཆི་བས་འཚེར་འགྲིབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒ་བ་དང་འཆི་ བ་གཉིས་ཀྱིས་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ།རྒ་བ་དང་འཆི་བ་གཉིས་ལ་རྟག་ཏུ་དོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒ་བ་སྟེ་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། རིས་མཐུན་པ་ཆད་པའི་འཆི་བས་རྟག་ཏུ་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་འདི་ནི་འབྱོར་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ སྤང་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།ཅི་ལུས་འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་དགོས་པ་མེད་པས་ཅི་ཡང་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོར་བར་བྱའོ་ཞེས་རྟོག་པ་ལ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྐྱོན་དུ་མ་དང་ལྡན་ཞིང་གཡོ་བའི་གཞི་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་ ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་འདིར་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།འདི་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིན་པས་སོ། །ཡང་ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པས་སོ། །རྣག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཙང་བའི་རྫས་འདུས་པར་གྱུར་པའི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །མྱུར་དུ་འཇིག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་སྟེ།འདིས་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ན་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་སྟེ། དེས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །འདིར་མི་གཙང་བས་ནི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསྟན་ཏོ། །མི་རྟག་ པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསྟན་ཏོ། །དོན་དུ་གཉེར་བར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ་བསམ་པ་དང་ཀུན་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཞི་མཆོག་ ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མི་གཙང་བའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་འདི་དེ་ན་མེད་པ་ཉིད་དེ་གཏན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་གཙོར་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གྲུབ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་འཇོག་པ་མེད་ པའོ།།བླ་ན་མེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ནི་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ན་འབྲལ་བ་མེད་པས་གྲུབ་པ་ནི་གཏན་དུ་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་ན་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་བླ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ལ།ཐར་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བཤད་པ། རྟག་པའི་དགེ་བ་མེད་པ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་བློ་ནི་འགོག་བྱེད་པ། །དད་པ་ལ་སོགས་མི་རྟག་དགེ་།གཉིས་ལས་ཐར་པ་བླ་མེད་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཉོན་ མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་གཅད་པས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ།མཆོག་ཏུ་ཞི་བའོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་སྤངས་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ནི་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པའོ་ཞེས་གཞན་ དག་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་དང་ཞི་བ་དང་། གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པ་གསུམ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་སོ། །ལུས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ སྐྲག་པ་རྣམས་ལ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་བསྟེན་པ་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་ལ་ནི་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དགུན་ཀ་དང་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ།

'衰老和死亡所带来的损害'是指由于害怕衰老和死亡两者而毁灭，意思是对衰老和死亡二者常怀疑虑。因此衰老使一切能力消失，死亡断绝同类相续，经常造成损害，这个身体是不具足圆满的。为了断除颠倒而说此偈颂。
为了断除'这个身体完全无用，应当以无所作为而舍弃'这样的分别念头而说'迅速'等词。虽然具有诸多过患且是动摇之基，但因为对获得解脱有所帮助，所以在此应当赞叹，这是总义。
'以此'是指已得到的，或者是说在欲界中行的。'具脓'是指由不净物质聚集而成的身体。'迅速毁灭'是指具有毁灭的本性，这是显示无常性。'生病'是指被疾病折磨，意思是被疾病所压制。这是显示苦性。这里以不净显示身体自性相的过患，以无常和苦性显示共相的过患。
'应当追求'是指应当了知，意思是应当思维和遍知。如果问那样应当以力追求的是什么，答道说'最胜寂'，意思是在那里没有不净身等，即永远的涅槃、无余涅槃界中最主要的苦的止息。
'成就与安乐'是指以恒常性成就而无动摇。'无上'是因为无苦的缘故。或者说成就和安乐就是成就和安乐。在涅槃中因为无有分离，成就是永远安乐的缘故。因为是善的缘故是安乐，因为远离一切苦的缘故。
'无上'是指一切事物都是有上的，而解脱是无上的，因为是永远善的缘故。又解释说：'常善是无有，虚空遮止心，信等无常善，解脱无上离二者。'
由断除一切烦恼和随烦恼是有余涅槃，即最胜寂。永远断除一切有为法的无余涅槃界是无上成就与安乐，其他人如是说。其他人说声闻菩提、独觉菩提和不住涅槃三者，与寂、成就、无上安乐三者按顺序配对。
为了对贪著身体者和畏惧涅槃者显示过患和功德而说此。因为为了获得如是解脱应当努力修习这些，不应当信任其他，为了显示这个而说'冬季'等。

།མཉན་ཡོད་ན་མ་ན་སི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ཞིག་ཡོད་དེ་ནོར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་དེ་ཡང་འདོད་པ་ལ་ཞེན་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པས་ཡོ་བྱད་དང་བཅས་པས་དགུན་ དང་དཔྱིད་དང་དབྱར་གྱི་དུས་སུ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཁང་པ་ཤིན་ཏུ་ཉམས་དགའ་བ་གསུམ་བྱས་སོ།།དེས་དེར་ཡང་ཡིད་ལ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མ་སྤྱད་པ་ཉིད་དུ་ཤི་བའི་དུས་བྱས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །འདི་ཐོས་པས་སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་ དྲུག་ཅུ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ།།གཞན་དག་ནི་ཚོང་དཔོན་ཆེན་པོ་ནོར་མང་པོ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་པའོ་ཞེས་སོ། །མི་རིགས་པར་སེམས་པར་བྱེད་པ་ནི་དགུན་ཀ་དང་དཔྱིད་ཀ་དང་དབྱར་ཀ་འདི་དག་བྱའོ་ཞེས་སེམས་པར་བྱེད་པའོ། །མི་རིགས་ པར་སེམས་པར་བྱེད་པ་པོ་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ།།མི་རིགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་བར་ཆད་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པའོ། །དབྱར་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱར་གྱི་དུས་སོ། །བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩམ་ པར་བྱ་བ་སྟེ།དེའི་དུས་དང་མཐུན་པའི་འདོད་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དགུན་ཀ་དང་ནི་དཔྱིད་ཀ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དང་གི་སྒྲ་ནི་འདི་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེ་བའོ། །ངེས་པ་མེད་པའི་གནས་ལ་རོ་མྱང་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་འདི་ཉིད་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བལྟ་བར་བྱའོ།།འདི་ལྟར་སུ་ཞིག་སེམས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བློ་མ་བྱེ་ཞིང་མི་ཤེས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་སེམས་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ ལྟར་སྔར་བསྟན་པའི་དགུན་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་མཁས་པ་དེ་ནི་འཚོ་བ་འདི་ལ་བར་ཆད་མང་པོ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་དེ། གང་དག་ནི་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཙམ་དུ་འཚོ་བ་འདི་ཡང་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ དག་དེ་ལྟར་མི་སེམས་ཤེ་ན།སྨྲས་པ། བར་ཆད་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་སྲོག་འདི་ལ་ནི་བར་ཆད་མང་པོ་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་དོན་ཕལ་ཆེ་བ་དག་ལ་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྲོག་གི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་སྨྲས་པ། འཚོ་བ་གཅོད་བྱེད་མ་ལུས་པའི། །འདུས་བྱས་དུག་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །འདི་དག་རྟག་པར་གྱུར་ན་ནི། །དུག་ཏུ་མི་འགྱུར་གང་ཡང་མེད། །བར་དུ་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འཚོ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་རྐྱེན་ནོ། །ཐུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡུན་ཐུང་བར གནས་པའི་འཚོ་བ་ཡོད་པ་སྟེ།ཚེ་ཡོད་པའོ། །ཚེ་དེ་ཡང་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ལུས་ཅན་འཆི་འགྱུར་ཞིང་། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ཞིག་སྲོག་ནི་གནས་གྱུར་པ། །སྐྱེ་བོ་དེ་ནི་རྙེད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །སྲོག་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་ ཞེས་མཁས་པས་ཤེས།།ཞེས་སོ། །མི་འཆི་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་ལས་ཀྱི་མཐའ་རིང་བ་དག་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །བག་མེད་པའི་གནས་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པ་ཉི་ཚེར་ཡང་མ་ཟད་དེ། བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བུ་དང་ ནོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གང་གཱའི་ཀླུང་གི་འགྲམ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ན་གང་གཱའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱིམ་བདག་བུ་མང་ཞིང་གཡོག་འཁོར་དང་ནོར་དང་ཕྱུགས་དང་ལས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གནས་སོ། །ཇི་ཙམ་ན་ནུབ་མོ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ཅིང་བག་ཕབ་སྟེ་འདུག་པ་ ལས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོས་གྲོང་ཁྱེར་ཐམས་ཅད་གང་གཱའི་ནང་དུ་བདས་ཏེ།ཁྱེར་བ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།

在舍卫城有一个名叫玛那西的商主之子，他拥有各种各样丰富的财富，而且他也是一个贪恋欲望的人。他想要如愿以偿地享受欲望，于是带着各种用具，在冬季、春季和夏季分别建造了三座非常舒适的享乐宫殿。
他在那里未能享受到心中所欲的果报就死去了。为此而说此经。听闻此经后，六万众生证悟真谛。
另有人说，这是针对一位名叫'大富商主'的人所说，他是一个有诸多分别念的人。
不如理作意是指想着要做这些冬季、春季和夏季的事情。不如理作意者即是所谓的'愚人'。
不如理作意的原因是'未见障碍'，这是总义。'这些'是指房屋、园林等。'夏季'即是夏天时节。'要做'即是要开始，意思是要体验与那个季节相应的欲乐。
关于'冬季和春季'中的'和'字，是用来连接'这些'的意思。'即'是分别的意思。对于无常住所的享受，应当以正理观察这个道理。
如果问是谁在如此思维，答：说'愚人'是指智慧未开且无知的人，意思是不知善恶过患。'作意'即是分别。'以'字是用来说明前面所说的冬季等。
智者了知此生有诸多障碍，因此这样思维：'仅仅能够呼吸存活，这都是很好的获得。'
如果问为什么愚人不这样想，答：'未见障碍'。此生有诸多障碍，因此不应对大多数未来之事作推测。因为这一切事物都会断绝生命，这是无法了知的。
又说：'一切有为法，如毒能断命，若这些恒常，则无一成毒。'
'障碍'是指能断绝生命的因缘。'短暂'是指寿命极其短暂的生命存在。那个寿命也是不稳固的，因为是坏灭之法。
如经中所说：'众生本性必当死，命仅住于刹那间，能得此生实为得，智者知命常变异。'
为了对执著不死等分别念以及厌离长远之业而说此经。不仅仅是放逸处的贪欲，为了显示对儿子等的贪著而说'儿子和财富'等。
在恒河岸边的城市中住着一位名叫恒河天的居士，他有众多儿子，并拥有仆从眷属、财富、牲畜和工人等。
一天夜里，当他安然入睡时，大河水淹没了整个城市，将一切冲入恒河之中，为此而说此偈颂。

།གཞན་དག་ན་རེ་དགེ་སློང་མ་གཽ་ཏ་མིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་སོ། །རྨོངས་པས་འཁོར་བའི་ཡོ་བྱད་ལེགས་པར་བསགས་པ་དང་བསྲུངས་ པ་ལ་སོགས་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའི་མི་ནི་འཆི་བདག་གིས་བླངས་ཏེ་ཁྱེར་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།བུ་དང་ནོར་མང་པོ་དེ་དག་མ་འབྱོར་པ་མེད་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཆགས་ཤིང་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་མིའི་ཡིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཕལ་ཆེར་ རིགས་བརྒྱུད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་བུ་འདོད་དོ།།ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ནི་ནོར་དང་ཕྱུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ནོར་ནི་ནོར་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱུགས་ནི་བ་ལང་དང་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པ་རྐང་པ་བཞིའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཆགས་པས་དུས་དུས་སུ་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་།ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པའོ། །མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་སོ། །ཅི་ནས་དེ་ཇི་ལྟར་འཆི་བདག་གིས་བླངས་ནས་འགྲོ་ཞེ་ན། འདིར་དཔེ་བསྟན་པ། ཉལ་གྲོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་ན་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་ནུབ་མོ་གཉིད་ལོག་པར་གྱུར་ པའོ།།བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའི་དོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དབྱར་གྱི་དུས་སུ་ཆུའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་ནས་བླངས་ཏེ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་དེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡིད་རྣམ་པར་ཆགས་ཤིང་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་དག་བྱེད་པ་ན་བག་མེད་པའི་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ནི་འཆི་ བདག་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལྟ་བུས་ཀླུ་བླངས་ཏེ་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ།།ཁྱིམ་གྱི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དག་ལ་ཆགས་ཤིང་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་ལ་བག་མེད་པ་རྣམས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །བུ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཐུས་ འཆི་བདག་གི་ཆུ་སྲིན་གྱི་ཁའི་དྲུང་ནས་སླར་ལྡོག་པར་སྣང་སྟེ།དེ་བས་ན་དེ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ནི་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྨད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོག་ན། དེ་ནི་མེད་དེ་འདི་ལྟར་ཚེ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ལས་ནི་བུ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། འཆི་ བའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་མཆོད་སྦྱིན་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྒས་ཤིང་འཁོགས་ནས་གཟེར་བ་ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལོན་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ལ་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའི་བུ་ཉི་ཤུ་དང་། ཚ་བོ་དག་མང་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཉེ་དུའི་ ཚོགས་དེ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཞིག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་སྤྱོད་པ་ལས་དེ་དུས་བྱས་ནས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ནི་དགེ་སློང་མ་ཞིག་སློང་མོ་སྤྱོད་ཅིང་བུ་ཚ་ལ་སོགས་པ་གསོ་བར་བྱེད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་ཅུང་ ཟད་སུས་ཀྱང་འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་ནི་མི་ནུས་ཏེ།འཆི་བ་ནི་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བུ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལུས་ལས་སྐྱེས་པའོ། །སྐྱབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་ འཇིགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་བུ་ནི་འགྲོ་བ་དག་ན་མེད་ཅིང་འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱང་དེ་བས་ཡོངས་སུ་མ་ཐར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་སྟེ།ཕ་དང་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་བུ་རྣམས་འཆི་བདག་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གཉེན་འདུན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་དུ་དག་གིས་ཀྱང་འཆི་བ་ལས་ཅུང་ཟད་སྐྱོབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་བུའི་དཔུང་ཡོད་དོ་སྙམ་ནས་བག་མེད་པས་གནས་སོ། ། ཁ་ཅིག་ནི་ཕའི་དཔུང་གིས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཉེ་དུའི་དཔུང་གིས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་བ་དག་ཡོངས་སུ་སྤང་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་གསུངས་སོ། །དཔུང་འདི་དག་གིས་ནི་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་འདི་དག་གང གིས་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་ནུས་སོ།

有人说是针对比丘尼乔答弥而宣说的。愚痴者以为积聚和守护轮回资具等为最重要的人，将被死主带走，这是此处的总义。对于拥有众多儿子和财富的人，心生贪著执著，就是如此。如是，世间大多为了延续家族而希求儿子，为了受用境界而希求圆满的财富和牲畜。其中财富是指财物和粮食等，牲畜是指牛、水牛等四足动物。对此贪著，而不时时行持布施、持戒、闻法、思维等。'人'是指有情。
若问他如何被死主带走？此处举例说明：'如睡村'是指村中的人夜晚入睡。'如同'是比喻的意思，就像夏季突然出现大水将人冲入大河中一样，对儿子等贪著而行邪行时，为放逸睡眠所困的人，会被如同金翅鸟般的死主如擒拿龙王般带走。为了令执著家庭而放逸不修福德者生起厌离而说此法。
儿子等并非不能从死亡中救护，以其力量似乎能从死主口中返回，因此对其过分贪著是有意义的，为何要诽谤呢？并非如此，因为当寿命耗尽时，儿子等无法救护，如说：'当死亡时至'等。
王舍城中有一名为'欲祭祀'的婆罗门，如同大沙罗树般年迈衰老，病痛缠身，年龄已达一百二十岁。他有二十个亲生儿子，众多孙子，亲族众多。他与这些眷属一起在一处游园中非常欢喜游乐，后来他去世了，因此而说此法。其他人说是因一位比丘尼乞食养活儿孙等而说此法。
任何人都不能从死亡中救护，因为死亡是不可阻止的，这是总义。'不能'是指没有。若问是什么？说道：'诸子'是指从身所生。'救护'是指从死亡恐惧中解脱。在诸趣中没有能从死亡中救护的儿子，从死亡中救护是不会发生的，因为他们自己也未能解脱。
'父亦非'是指生育者，父母二人也不能救护儿子们脱离死主。'非亲眷'是指亲属也不能从死亡中稍加救护。因为有些众生认为有儿子的力量而放逸而住，有些依靠父亲的力量，有些依靠亲属的力量，有些依靠二者，有些依靠一切。为了断除对这一切的希求，世尊说此法。不应依靠这些力量，因为这些事无论如何也是做不到的。

།སུའི་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། འཆི་བདག་གིས་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རེ་རེས་ནི་མི་ནུས་ཀྱང་དེ་དག་ཚོགས་པས་ནི་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་རོའི་ཕྱོགས་འདེབས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མེད་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་འདུས་པས་ཀྱང་གང་ཞིག་འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། འཇིག་རྟེན་ནི་རང་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །འཕགས་པའི་ ལམ་ཉིད་ནི་འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།ལས་གང་ཞིག་མཐར་མ་ཕྱིན་པར་དེ་ལས་གཞན་དག་རྩོམ་པ་ནི་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ནི་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བྷ་བ་ཡབ་དྷ་ཀ་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཀྱང་གོང་མའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་བག་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་བདག་གིས་ནི་ངན་སོང་གི་སྒོ་ནི་བཀག་པས་ད་ནི་ལྷ་དང་མིའི་འདོད་པ་ལ་རོལ་ཅིང་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསམ་པ་ལས་ཇི་ཙམ་ན་དུས་ལས་འདས་ཏེ། ཁྱིམ་ཐབ་སྤྱུགས་པ་ཞིག་གི་ཆུང་མའི་རུམ་དུ་ཞུགས་ཏེ། བཙས་ནས་དེ་བྲན་མོ་ཞིག་གིས་མཚན་མོ་ལམ་གྱི་བཞི་མདོར་ཚེར་མ་དང་བཅས་པར་སྒྲེན མོར་བོར་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བས་འགྲེ་ལྡོག་ཅིང་འོ་དོད་འབོད་པ་འོད་མའི་ཚལ་ན་གནས་པའི་དགེ་བསྙེན་དག་གིས་ཐོས་ཏེ།དེ་བླངས་ནས་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་དུ་རོལ་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ བཏགས་པ་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་གཏམ་དགེ་བསྙེན་དག་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསན་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་སྨྲས་པ། འདི་ནི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བྱ་བ་དག་ལ་ ཞེན་པ་དག་གིས་ནི་འཆི་བ་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་བཅོམ་པར་འགྱུར་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བྱ་བ་ལ་མངོན་དུ་བརྩོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའི་རྒྱུ་དང་བྱ་བའོ། །བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གང་བྱས་པ་དང་། གང་བྱ་བར་བརྩམས་པ་དང་། གང་མ་བརྩམས་པ་བརྩམ་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་མ་གཏོགས་པའི་བརྩམ་པར་བྱ་བ་སྨྲས་པ། དོན་འདི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ད་ནི་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དུས་ལ་བབ་པའི་བྱ་བའོ། །དེ་དག་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩམས་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ རྫོགས་པར་བྱ་བའོ།།བདག་ནི་བདག་ཉིད་དོ། །འདི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་འོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། འདིར་མངོན་པར་བཅོམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སུ་ཞིག་མངོན་པར་ བཅོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། མི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་སེམས་ཅན་ནོ། །ཡོངས་སུ་ཤོམ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྩོམ་པ་སྟེ། རྟོག་པ་ངན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་སེམས་རྣམ་པར་གཡེན་སྤྱོ་བའོ། །མངོན་དུ་བཅོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་ཞིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། འཆི་དང་རྒ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཆི་དང་བཅས་པའི་རྒ་བ་སྟེ། འཆི་བ་དང་རྒ་བ་གཉིས་ཀྱིས་འཆི་བར་སྐྱེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་ཏེ་རྡོ་རྗེའི་བྱེ་མ་བཞིན་ནོ། །ནད་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནད་དང་བཅས་ སོ།།མཐར་མ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་བྱ་བ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དག་རྒ་བས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱས་ཤིང་ནད་ཀྱིས་གཟིར་ཏེ། འཆི་བདག་གི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བྱ་བ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པའི་བྱ་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ།

有人问道：'当死亡时刻来临时'这句话说的是被死主所控制。即使每个人单独无法做到，但如果他们聚集在一起也许能够做到，就像抬尸体一样。为了说明这也是不可能的，所以说：'没有能成为你的庇护者'。即使儿子等人聚集在一起也无法从死亡中解救任何人，因为世间众生都要承受自己业果的缘故。圣道才是从死亡中解脱的方法，为了引导众生趋入圣道而说此法。
为了说明未完成的事业而开始其他事业的人无法摆脱死亡等恐惧，所以说：'这是已完成的事业'等等。
在王舍城有一位名叫跋婆耶陀迦的人，虽然获得了预流果，但对修习更高的道路却变得放逸。他这样想：'我已经关闭了恶趣之门，现在可以享受人天欲乐，之后再以殊胜的真谛获得涅槃。'就这样时日流逝，他投生为一个被驱逐的家主之妻所生的孩子。出生后被一个婢女在夜晚抛弃在十字路口的荆棘丛中，赤身裸体，极其痛苦地爬行哭喊。住在竹林的优婆塞们听到后，将他抱起，获得了相应的照顾。他们如法教导他，让他看到轮回的诸多过患。在他们的帮助下，最终证得涅槃。
佛陀从优婆塞们那里听到这个故事后，说了这两个偈颂。首先说：'这是已完成的事业'等等。执著世间事业的人们会被死亡等摧毁，而不是专注于出世间的事业，这是简要的含义。'这是已做'是指已完成。'事业'是指事业的因和事业本身。事业有三种：已做的、已开始的和未开始将要开始的。除了第一种之外，关于应当开始的事业说：'应做这件事'，即现在正是做这件事的时候。'做完那些'是指完成已开始的事情。'我'就是自己。'要做这个'是指接下来要完成的。'如是'是指前面所说的分别念的形式。'是'是用来确定，在这里应当理解为必定被摧毁。
问：'谁被摧毁？'答：'人'，即众生。'谋划时'是指筹划，即被无量恶分别念扰乱心识。'被摧毁'的意思是被压制、毁灭和破坏。
问：'是什么（摧毁）？'答：'死亡和衰老'，即伴随死亡的衰老，因为死亡和衰老二者会导向死亡，所以省略了中间词，如同金刚砂一样。因为疾病相随，所以说'伴随疾病'。世间人对未完成的所思所想的事业，会被衰老所损坏，被疾病所折磨，最终落入死主掌控。因此，应当舍弃其他一切事业，努力于对治死亡等的事业。

།ཞེས་ཐུབ་པ་ མཆོག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ལས་ནི་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རྒྱལ་པོ་དུག་ཅན་ལ་སོགས་པས། །བྱ་བ་དག་ནི་མ་བྱས་ཏེ། །དེ་ནས་དེ་ཉིད་བྱ་བ་དང་། །དེ་ཡང་བཅས་ཤིང་འགག་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བྱ་བ་འདི་དག་ལ། །དེ་ཉིད་མཐར་ནི་མ་ཕྱིན་པར། །དེ་ ནས་འཇིག་རྟེན་དེ་འདྲའི་དགྲ།།འཆི་བ་དག་ནི་འོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པའོ། །བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བྱ་བ་མང་པོ་དག་ལ་ཡུན་རིང་དུ་བྱེད་ཅིང་མི་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་པོ་དག་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་བྱ་བས་རྣམ་པར་གཡེངས་ པའི་སྐྱེ་བོ་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་དང་ནད་དང་བཅས་པས་མངོན་དུ་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ ཡིད་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དེས་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། ལམ་བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་དང་། འབྲས་བུ་དེའི་ཕན་ཡོན་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་ཏིང་འཛིན་ལ་དགའ་མཉམ་པར་ཞོག། །བརྩོན་པ་སྐྱེད་ལ་སྐྱེ་དང་རྒ་བའི་མཐའ་མ་ལྟོས། །བདུད་རྣམས་སྡེ་དང་བཅས་པ་མངོན་པར་ཟིལ་གནོན་ལ། །དགེ་སློང་དག་གིས་སྐྱེ་ཤིའི་ཕ་རོལ་འགྲོ་བར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་རྣམས་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི ཚིག་སོ་སོའི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རྒྱུ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ལྟར་མི་ནི་ཡོངས་སུ་ཤོམ་པ་ན། །རྒ་དང་ནད་བཅས་འཆི་བས་མངོན་དུ་བཅོམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུ་དེ་ལྟར་རོ། །འདི་ནི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ། །འཆི་བ་ ལ་སོགས་པས་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་དེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བ་ལས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྦྱོར་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ།འདིས་ནི་གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ནས། རྟག་ཏུ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་སྨྲས་པ་རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་བ་སྟེ། བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པས་ནི་དེའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པར་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྩོན་པ་སྐྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟུན པས་འབད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བརྩོན་པ་སྐྱེད་པ་སྟེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། ཁྱད་པར་སྤེལ་ལ་ངེས་པར་ནི། །ཁྱོད་ནི་ནམ་ཡང་ངལ་མ་ གྱུར།།བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོས་དཀའ་བ་ལས། །སྐྱོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་འདོད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདིས་བསྟན་ཏེ། སྐྱེ་དང་རྒ་བའི་མཐའ་མ་ལྟོས། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་སོ། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་ནི་ སྐྱེ་རྒའོ།།དེ་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་མ་ནི་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་སྐྱེ་བ་ཟད་དེ་ཡུན་རིང་དུ་ཐོགས་ནས་སྲིད་པ་བདུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བའི་མཐའ་མ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།ཅི་ཞིག་བྱས་ཤིང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདུད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་བདུད་དེ་འཆི་བའི་ཆོས་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是最胜能仁所广说。世间之事无有边际，如所说：'如毒王等人，未作所应作，然后彼事业，复又作复灭。如是诸事业，未至其究竟，然后如是敌，死亡终将至。'
为令于诸多非当为之事长时造作，及对不死等诸多分别念生起厌离故而说此。由于如是为世间事所散乱之众生为衰老、死亡、疾病所摧毁，故为成办出世间事而说'如是'等。
此中略义为：等持加行之因、由等持加行而无厌倦之心、获得等持后不以等持为足而圆满见修之道、修道之果及彼果之功德，于此中显示。故此'如是'显示等持加行之因。
'如是常时喜定而安住，发起精进莫顾生老边，降伏魔众及其眷属已，汝诸比丘当趣生死彼岸。'以此等次第显示余者。
今当解说各别词义：'如是'者，显示前说之因，即：'如是人正营谋时，为老病死所摧毁。'此即是因。此显示加行之因，由死等生厌离，如是了知生厌离故而有等持加行。
此显示恭敬加行已，说常时加行：'常时'者，一切时也。'喜定'者，喜乐等持，即喜乐禅定之义。获得喜乐等持故，于其加行无有热恼故。'安住'者，心一境性，即现前禅定之义。
'发起精进'者，具有坚固勤勉精进者即是发起精进，即是发起勤勉之义。于具精进者显示于所得殊胜不知足性，如所说：'增上殊胜定，汝永莫疲厌，以猛利精进，于难不生厌。'等。
为求出世间道故不应仅以等持为足，以此显示，故说'莫顾生老边'。生与老即是生老，彼二边际即是尽，具有如是法者即是圆满见道，以多分生尽故经久唯有七有故当见生老。
于圆满修道则是最后生故，亦当见轮回中生老之边际。若问作何事且如何？答曰：'魔众'等。烦恼即是魔，以成办死法故。

།སྡེ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་དང་ བཅས་པ་སྟེ།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མངོན་པར་ཟིལ་གནོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་གང་དག་གིས་འདི་ལྟར་ལམ་བསྒོམ་པར་ནུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་སློང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ལུས་དང་སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པ་དང་། དེ་དང་རབ་ཏུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་འགྲོ་བར་གྱིས། །ཞེས་བརྗོད་དེ། འདིའི་དོན་ནི་ཁྱེད་ཅག་གིས་འགྲུབ་ཅིང་འདིའི་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱའོ། །སྐྱེ་ཤིའི་ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི དབྱིངས་དེར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་འདི་ཡོད་དེ་གང་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་ངན་པ་ལ་གནས་ཤིང་འབྲེལ་པ་དག་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་ བའི་ཕྱིར་བསྲུངས་སོ།།མི་རྟག་པའི་ཚོམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་སྟེ་དང་པོ་རྫོགས་སོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་འདོད་པའི་ཚོམས་དགོད་པའི་སྐབས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མི་རྟག་པ་བསྟན་པས་སྐྱོ་བ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་ནས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ཉེ་ བར་འགོད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོར་ནི་འདོད་པ་དག་ལས་ཆགས་པ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལས་ཆགས་པ་མེད་པ་འབྱུང་སྟེ། མ་མའི་གོས་ལས་ཐོག་མ་དྲི་མ་རགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་ཕྲ་བ་དག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་རྟོག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིའི་གླེང་གཞི་ནི་བུད་མེད་ཅིག་སྐྱེས་པ་གཞན་ཞིག་ལ་ཆགས་ཏེ། དེ་ལ་ལྟ་བ་དང་ཀུན་དུ་སྨྲ་བས་གཡེན་སྤྱོ་སྟེ་ཆུ་བླང་པའི་ཕྱིར་ཁྲོན་པ་ལས་བུམ་པ་དང་ཆུ་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསམས་ནས་ རང་གི་བུ་མགྲིན་པ་ལ་ཐག་པས་བཅིངས་ཏེ།ནང་དུ་ཡུད་ཙམ་ཞིག་བཏང་བ་ལས་དེ་ནས་བུ་ཤི་བར་མཐོང་སྟེ། དེ་སྐྱོ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་ལས་ཚིགས་བཅད་འདི་གསུངས་སོ། །འདི་ཡང་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱོགས་དེར་གཤེགས་ ཏེ།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཟུང་ཤིག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཅི་ནས་ཀྱང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་དང་། ཅི་ནས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཚིག་གི་དོན་སོ་སོའི་བཤད་པ། འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པར་བྱེད་པས་ན་འདོད་པ་སྟེ། དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་དགོངས་སོ། །དེ་ལ་བོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་འདོད་པ་ ཞེས་སོ།།ཤེས་ཀྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཁྱོད་ནི་རྩ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་འཁྲིག་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མི་འགྲོ་བའི་འདུ་ཤེས་ལས་ནི་འདོད་ ཆགས་མི་སྐྱེ་ལ་མི་དགེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།གནས་སྟོང་པ་དག་ལ་ཡང་ལོག་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བརླག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པའི་རྩ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཀུན་རྟོག་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་དག་ལ་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་གཟུགས་སུ་བརྟག་པ་དེ་ལ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཀྱེ་འདོད་པ་ཞེས་སོ།

'有部分'是指'有眷属'，意思是有随烦恼及业。
'胜伏'是指断除，这表明修道的果。
那么，是谁能如此修道呢？答：'诸比丘'。'诸比丘'是指出家并舍弃执著者，由于他们身心寂静，与此相应，故能修道。
'将去'是指从此生起，而非他处的意思。
'往他处'即是说，你们应成就并到达彼岸。
'到生死彼岸'是指到达轮回彼岸无余涅槃界，故称到达彼岸。断除烦恼和随烦恼有此功德，即能入于无余涅槃界。
为使安住恶行并与之相应者趣入圣道而护持。
无常品释论第一终。
其后当说欲品，由说无常生起厌离后，为获得离欲之事而作此安立。
因为一切最初是从欲贪离欲开始，然后从色界、无色界离欲，如同洗衣服先去除粗垢，然后去除细垢一样，故作此说。
说'从分别'等。此缘起是一女人贪恋他人，以观看和交谈游戏，想要取水，思维要从井中取水瓶和水，
用绳系其子颈部，暂时放入井中，之后见子死亡，由此生起厌离而说此偈颂。
此事如何安立？佛陀前往彼处，对具寿阿难说：'阿难，当受持此正等正觉所说偈颂。'
总义是使欲贪不生起。
逐字解释：'欲'是能令人贪求，即追求的意思。此处是指对五欲功德的贪著。对此呼唤说'嗟欲'。
'当知'是确定此义。是何义？答：'汝为根'，即生起欲的因，因为它是淫欲分别的根本，若对彼等境不生行相则不生贪，以不善想也能离贪。
即使在空处也为邪分别贪欲所毁，为显示欲的根本而说'从分别'。由不如理作意相应，于无自性处忆念处所并执为色，则生起欲贪，故说'嗟欲'。

།འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྨོས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་མ་རུང་བ་ཡིན་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེའི་ ཡུལ་ལ་མི་བཟོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་དུ་བྱུང་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྨན་ལ་སོགས་པའི་གཞིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ནི་ཀུན་རྟོག་མ་བྱེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་ དག་ལ་དགེ་བར་མ་སེམས་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།།དེས་ན་ཁྱོད་ལ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ན་དགེ་བར་ཀུན་ཏུ་མ་རྟོགས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་ བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།།འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་གཞི་མེད་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཙམ་གྱིས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཚར་གཅད་པའི་གནས་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཚར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ འདི་གསུངས་སོ།།འདོད་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་འདི་དག་ནི་ཆེས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། འདོད་པ་རྣམས་ལས་མྱ་ངན་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བུད་མེད་དེ་ཉིད་བུ་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་བྲང་ བརྡུང་ཞིང་མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་ཏེ།སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། ཁྱིམ་ཐབ་ལ་འཇིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་འདི་ལྟ་བུའི་དོན་ཐོས་པར་གྱུར་ན་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོའི་རྣམ་པར་ འགྲེལ་བ་སྨྲས་པ།འདོད་པ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་རྣམས་ལ་རོ་མྱང་བར་བྱས་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་འདོད་པ་སྟེ་གཟུགས་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་དག་སྟེ་ཡུལ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཆགས་པའོ། །འདོད་པ་བྱེད་པའམ། འདོད་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་རྒོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉི་ག་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་འབྱུང་བའོ། །མྱ་ངན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱི་གདུང་བའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟི་མདངས སྐེམ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ།།འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་དག་ལ་དམིགས་ནས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཀྱི་ལས་ཏེ། ཡང་དག་པར་སྐྲག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་གཉི་ག་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡུལ་གྱི་འདོད་ པ་དག་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་མེད་པ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པའམ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་དང་བྲལ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་མྱ་ངན་དང་། དེ་དང་བྲལ་དུ་དོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ སོ།།རེ་ཞིག་འདི་དག་གི་ནི་འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པ་དག་གི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདོད་པ་དག་ནི་རྣམ་སྤངས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་ སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་སམ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མེད་པས་བཙལ་བ་དང་རྩ་བ་དང་བཅས་པར་སྤངས་ན་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པ་དག་ལས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དག་ལ་ནི་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཀྱང་མྱ་ངན་མེད་ཅིང་གནོད་པ་བྱུང་བར་དོགས་པའི་འཇིགས་པ་ལྟ ག་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའོ།།མྱ་ངན་གྱིས་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ཉེ་བར་གནས་པའི་གནོད་པ་བསྟན་ཏོ། །འཇིགས་པས་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་གནོད་པ་བསྟན་ཏོ།

说到'欲望'一词，是为了证明它完全是不善的，应当断除。或者是为了证明对它的境不能忍受。
'所生'是指显现和从心相续中所生的意思。
为了显示非由药等事物完全断除的方式而说：'你不要作分别'，即不要认为欲望是善的，就会解脱。
'因此你不会生起'是说因此由于不作善的分别，就不会在你的相续中生起，因为无因就无果的缘故。不会生起即是显示完全不会生起也不能生起。
为了向那些想要断除欲贪的人显示无有根基，以及为了驳斥那些说仅仅断除境就是断除欲贪的人，并为了驳斥执著我见的人而说此。
这些具有境的欲望更应当断除，因为是一切害处的因。为什么呢？如是：
'从诸欲生忧'，即如那女人因与儿子分离而捶胸悲伤，发出哀叹，又害怕丈夫，想着如果他听到这样的事就会伤害我，基于这种情况而说这些偈颂。
其中首先解释第一种情况说：'从诸欲'，这里显示了贪著诸欲的过患和出离的功德。其中欲有二种：境欲即妙色等，烦恼欲即对那些境的贪著。造作欲或欲求是依于放逸的缘故。从这两者生起即是产生。'忧'是指与所爱分离的心的痛苦。'使自身光彩消退'是词义解释。
'怖畏'是缘相而生起的害怕心行，即担心会受到伤害，意思是真实的恐惧。这两者分别从烦恼欲和境欲中生起，因为对无境者无有执取，或即使有境，离贪者也不会因与之分离而生忧，也不会因担心与之分离而生怖畏。
首先这些显示了欲望和不欲望的过患。为了显示无因故无果而说：'若断诸欲'，这是显示离欲贪的功德，即以择力或修力于诸欲无贪而连根断除时，对于这两种离欲贪者，即使与所爱分离也无忧，也不会有担心受害的恐惧。
以忧显示现前住的害处，以怖显示将来的害处。

།འདོད་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དག་འདོད་པ་དག་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་ སོ།།ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡུལ་གྱི་འདོད་པ་དག་གི་ཕན་ཡོན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཚོར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ། དེས་ན་རྩ་བའི་རྩ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དགའ་བ་རྣམས་ལས་མྱ་ངན་ སྐྱེས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཆགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་དག་སྟེ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཆགས་པ་ཡིད་བདེ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལས་ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། འདོད་པ་དེ་གཉིས་ནི་ཚེ་ལས་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་ འབྱུང་བར་མ་ཟད་ཀྱི།ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པའི་ཚོགས་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ཉིད་མ་སྤངས་པ་དག་ལ་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་འཇུག་ཅིང་འདི་དག་ལས་ནི་དགའ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་དུ་སྨོས་པ་ནི་ གཞན་དག་ཏུ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།ཆགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །འདི་ལ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་བདེ་བར་ཚོར་བ་དག་ནི་ཆགས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་ཚོར་བ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདོད་པ་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་ གྱུར་པ་ཡང་གང་གི་དོན་དུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཡང་དགའ་བ་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་དོན་ཏེ།དེས་བྱས་པ་ཡིན་པས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ཡུལ་གྱིས་འདོད་ཆགས་སྤངས་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དགའ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ འདི་གསུངས་སོ།།འདིར་འདི་དག་གིས་མྱ་ངན་དང་འཇིགས་པའི་ཉེས་དམིགས་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ། སྡིག་པའི་དྲ་བ་མ་ལུས་པ་འདི་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདོད་དགའི་རྣམ་སྨིན་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྐྱེས་བུ་གཏི་མུག་ ཅན་འཕགས་སྐྱེས་བོས་འགྲན་ཟླའི་ཤ་ཁོན་ཅན་མ་ལུས་པར་བསད་ཅིང་ཕྱུང་སྟེ།རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཤཱཀྱ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་བསད་པ་དེའི་འོག་ཏུ་ཞག་བདུན་པའི་ཉི་མ་ལ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བློན་པོ་དང་གཡོག་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཆུ་ལ་ རྩེ་བའི་ཕྱིར་ཆས་པ་ན་དམྱལ་བའི་མེ་འབར་བས་ཀུན་དུ་བསྐོར་ཏེ།འོ་དོད་འབོད་བཞིན་དུ་མནར་མེད་པའི་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདོད་པ་དག་ལ་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་དང་པོ་མངར་བས་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མ་ནི་ཉེས་ དམིགས་ཏེ་འབྲས་བུ་ཚ་བས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏེ་མྱ་ངན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏེ། སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་པས་མེ་སྒྲོན་གྱི་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མངར་བ་ ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་དགའ་བ་དང་སྡུག་པའོ།།དང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །འདིར་དང་པོའི་སྒྲ་ནི་ཐོག་མའི་ཚིག་སྟེ། སྔར་ཆུ་བཏང་ནས་བསོད་སྙོམས་བྱིན་པ་བཞིན་ཏེ། འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཐོག་མར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྲས་བུ་ཚ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚ་ཞིང་ཡིད་ དུ་མི་འོང་བ་དང་།མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཚ་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། འདོད་པ་དག་ལས་འཇིག་རྟེན་བསད་དང་བཅིང་བ་བྱུང་། །མྱ་ངན་འཇིག་དང་ངལ་དང་སྣ་ཚོགས་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལྟུང་གྱུར་ཏེ། ། ཆོས་ཉམས་བབ་ཅོལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ནི་དམྱལ་བར་འགྲོ། །ཞེས་སོ།

为了断除对欲望的追求、对欲望的深深贪著以及对欲望的贪欲执着而说此法。如是烦恼欲不是由境界欲的功德所生，这也是受的自性所致，即'缘受生爱'之语。为显示根本之根本而说：'从诸喜生忧'。由于极其贪著故为喜，与烦恼俱生的贪著即是意乐，其余如前所说。
此说明：不仅此二种欲望会生起忧愁等，也会引生烦恼欲的聚集，对于未断除这些心与心所的人们，忧愁等会随之而来，因为这些与喜和极度贪著相应。明显所说的，在其他处也应如是观察与贪著相应。对此如经所说：'乐受是住于贪著，即所谓此乐与乐受'等。
欲成为忧愁等的因，其所为何而受用也是为了受用喜乐，由此所作，当知这一切都是欲的过患。为断除虽已断除境界贪欲但仍有分别贪欲的分别喜而说此法。此中不仅仅是忧愁和恐惧的过患，也说明会生起一切罪恶之网，为显示此义而说：'欲乐异熟是苦'等。
愚痴之人阿阇世王因怨恨杀尽所有对手，享受王位安乐，杀害无数见真谛的释迦族人后，第七日与后宫眷属、大臣、侍从等前往水中游戏时，被地狱烈火包围，在哀号声中投生无间大地狱，此法即针对此而说。
此中总义为：对诸欲的享受以最初甘美来表示。其余是过患：以果报炽热表示现法的过患，因为是忧愁的因故。以异熟是苦表示后世的过患，因与焚烧相应，故以灯火为喻。
甘美即是悦意、喜乐和可爱。所谓最初等即是彼义。此中'最初'一词即是开始之语，如先施水后布施饮食一般，意为诸欲最初是喜乐。'果报炽热'即是炽热且不悦意，不欲求的异熟果即是炽热果报。
如经所说：'从诸欲生世间杀戮及系缚，忧愁毁灭及种种痛苦。由是欲故王亦堕，失法放逸后世往地狱。'

།དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམས་ཐ་མར་འབྱུང་བ་དང་། དེའི་རྒྱུས་ངན་པར་སྤྱོད་པ་བསགས་པས་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང བར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་སྨྲས་པ། རྣམ་སྨན་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ་ངན་སོང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅི་འདི་དག་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ དགའ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མངོན་པར་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་སྲེད་པ་དང་བཅས་པའི་འདོད་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་དང་པོ་མངར་བཞིན་འབྲས་བུ་ཚ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དགའ་བ་མེད་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་དགའ་བ་ཡང་ཡིན་པས་དགའ་བའི་རྣམ་སྨིན་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ།ལས་འཛིན་པའོ། །ཚིག་རྐང་འོག་མ་ནི་ཐ་དད་པར་བྱས་ལ་འདི་ནི་བསྡུ་བ་བྱས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱི་ནི་འདི་ལྟར་འཕགས་པ་དང་ འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀྱི་འདི་དག་དང་པོ་མངར་བ་དང་འབྲས་བུ་ཚ་བ་ཡིན་ནོ།།སྡིག་པ་སྤྱོད་པར་འཇུག་པ་རྣམས་དགའ་བར་གྱུར་ན་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། དང་པོ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་སྡུག་གུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་དགའ་བ་ཡོད་པ་ ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།སྲེག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་མཆེད་ནས་ཡོངས་སུ་སྲེག་པར་བྱེད་པའོ། །གང་སྲེག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།།ཇི་ལྟ་བུར་སྲེག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། མེ་སྒྲོན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབར་བ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་ཕྱར་བས་བཟུང་བའོ། །མེ་སྒྲོན་གྱིས་གང་སྲེག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། མ་བོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་མ་བོར་བ་དེའི་ལག་པ་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་ དུ་གང་དག་འདོད་པ་དག་ལ་དགའ་བ་དེ་ཉིད་དེས་ཚིག་པར་འགྱུར་ཏེ།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ནི་མྱ་ངན་གྱི་མེས་སོ། །ཕ་རོལ་དུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེས་སོ། །འདོད་པ་དག་ལ་མནོག་ཏུ་མཐོང་ཞིང་ཉེས་དམིགས་སུ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་འདོད་པ་རྣམས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། ། འདོད་པའི་ཆིང་མ་དག་ནི་དགྲོལ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ནོར་བུའི་རྣ་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་བཅིངས་ཞེས་གྲག་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་ལྕགས་ཀྱི་ཆིང་མས་བཅིངས སོ།།ཁ་ཅིག་ནི་ཤིང་གི་ཆིང་མས་བཅིངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གྲེས་མའི་ཆིང་མས་བཅིངས་སོ། །དགེ་སློང་རྣམས་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དེ་ཐོས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏེ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་གཡུལ་ལས་ རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱོ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དེའི་སྔར་གྱི་བུ་ཁྱེའུ་གཉིས་ཞིག་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ།ཆགས་པ་མེད་པར་བྱུང་བ་ལས་བུ་དེ་ཆགས་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཟློག་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་བདུན་པ་ཉིད་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། ། འཕགས་པ་དག་གང་བཅིངས་པ་དམ་པོ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དང་། གང་དམ་པོར་འདོད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡང་གང་གིས་དེ་དམ་པོར་ཡིན་ཡང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཚིགས་བཅད་འདི་གཉིས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་དམ་པོ མིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བརྟན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་གཅད་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆིང་མའོ། །གང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཆིང་མ་སྟེ། གཞན་དབང་གི་ཡོ་བྱད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཕགས་པ་ནི་ལུང་དང་སངས་རྒྱས་དང་དེའི་ཉན་ཐོས་སོ།

因此，由此在现见法中最终会产生悲伤、叹息、痛苦和不悦，由此因缘积累恶行，将感受恶趣痛苦的异熟果报。因此说道：'异熟是痛苦'，异熟果报是不可欲求的，因为是恶趣果报。
又问：这些是否在一切时处都如此？并非一切皆如此。然而说'喜'，是指所追求的，因为对于具有贪爱的欲望追求者，最初如蜜般甜美而果报辛辣痛苦，对于无喜、离贪者则不然。既是异熟痛苦又是喜悦，故称喜的异熟痛苦，即业的执取。
为何下句分开而此处合并？答曰：为了成立总相和别相。总相即如此：圣者与非圣者二者的这些，最初甜美而果报辛辣。造作恶业者若生喜悦，则异熟是痛苦的，最初是喜悦。'欲'是指妙色等。
问：何以从喜悦而异熟成为痛苦？答曰：说'燃烧'，即是遍及而普遍燃烧。燃烧何者？答曰：说'愚者'，即随顺欲望的凡夫，他们于应作不应作皆愚痴。
如何燃烧？答曰：说'火炬'，即带着火焰而举起。火炬燃烧何物？答曰：说'未舍'，即燃烧未舍弃者的手。如是，凡是对欲望生喜者即被其烧灼，在现见法中为忧愁之火所烧，他世则为痛苦之火所烧。
为了对于视欲为利益而不见过患者生起厌离欲望而说此。为了显示欲的束缚难以解脱而说：'宝石耳环'等两偈。
传说明王将大众众生束缚，有些以铁索束缚，有些以木索束缚，有些以藤索束缚。舍卫城中行乞的比丘们闻此，禀告世尊，尔时世尊说此。
其他如战胜者生起大厌离，出家后安置了先前的两个儿子，无执著而出家，因儿子的执著而一再劝阻，直至第七次证得阿罗汉，以此因缘而说此。
圣者们所认为非坚固的束缚，所认为坚固的束缚，以及无论如何坚固，圣者们都能迅速斩断，这是这两偈的总义。
'彼等非坚固'即非牢固且非不能斩断之义。'彼等'即束缚。被他所控制即是束缚，意为他控制的资具。圣者即教法、佛陀及其声闻。

།གསུངས་ པ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ།།དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། གང་ལྕགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྕགས་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྕགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྕགས་སྒྲོག་ལ་སོགས་པའོ། །ཤིང་ནི་ཤིང་གི་རང་བཞིན་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། ཤིང་གི་རྣམ་པ་ལས་བྱས་པའོ། །གྲེས་མ་ ནི་རྩཝ་ལས་བྱས་པ་སྟེ།ཐག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཆིང་བ་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་བརྟན་པོ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་དམ་པོ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་ཆགས་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་ཀུན་ དུ་ཆགས་པའི་སེམས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཆགས་སེམས་ཏེ།སེམས་ལ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཆགས་པའི་སེམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་ སྙིང་རྗེ་དང་བཅས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞིང་སྲེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཡུན་རིང་སྙིང་རྗེས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའི་བསྟོད་པ་ལས་སོ། །དེ་གང་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ནོར་བུའི་རྣ་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནོར་བུའི་རྣ་ཆ་ནི་ནོར་བུའི་རྣ་ཆ་སྟེ་ཟླས་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལའོ། །ནོར་བུ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོ་མ་བྱས་པའི་ནོར་གྱི་དཔེའི་དོན་ཏོ།།བཟོ་བྱས་པའི་དཔེའི་དོན་ནི་རྣ་ཆ་སྟེ། རྣ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་སེམས་ཅན་དུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །བུ་དང་བུ་མོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་ པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།།བུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལས་སྐྱེས་པའོ། །བུ་མོ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆུང་མ་ཡང་བསྡུའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་ནོར་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཚེ་མ་ཡིན་གྱི། བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་གི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །གང་ཡིན་ལ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པའི་ བསམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ལྟོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་དགྲོལ་བར་དཀའ་ཞེས་འཕགས་པས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཆགས་པའི་སེམས་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་འཆིང་བ་དམ་པོ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་སྟོན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། འདོད་པའི་ཆིང་མས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདི་དག་ལ་ལྟོས་པའི་ཆིང་མ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་འགོག་ཅིང་གགས་བྱེད་པས་འདོད་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅད་ པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བཅིངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། རྒྱུག་པ་དང་མཆོང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་མཐུ་མེད་དོ། །ལག་ན་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ནི་བདེ་བར་བཅད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་གྲོལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ འདི་ནི་དགྲོལ་བར་དཀའོ་ཞེས་འཕགས་པས་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ན་རེ་འདོད་པའི་ཆིང་མ་ནི་ཆགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་བཅིངས་ཀྱང་ཉམ་ང་བ་མེད་དོ། །ལྷོད་པའི་ཕྱིར་དགྲོལ་སླ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པ་དག་ བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།རབ་ཏུ་དགྲོལ་བར་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཀའ་བས་ཐར་ཅིང་བཅད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཚོན་དང་མེ་དང་ཆུ་དང་། སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་དགྲོལ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ནི་ ཆིང་མ་དམ་པོ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ལྟོས་པའི་ཆིང་མ་དེ་ལ་བཙལ་བར་འདོད་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ་གང་བརྗོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་གཅོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷོད་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ན་བདག་ནི་བཅིངས་སོ་ཞེས་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རབ་ཏུ་དགྲོལ་བར་དཀའ་བས་དགྲོལ་ བར་འདོད་ཀྱང་དགྲོལ་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་། བརྟན་པས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ནི་མ་གཏོགས་སོ།

所说的是近示。那是什么呢？答道：所谓铁，是由铁所成，即铁的自性如铁锁等。木，是由木的自性所成，即由木的形态所制。绳索是由草所制，即绳子等。由此可知圣者们认为对于外在的束缚并非坚固。那么什么是坚固的呢？
答道：说到'遍执着心'等，凡是有遍执着心者即是遍执着心，意即心被近烦恼所遍染的意思。另有非烦恼意识的遍执着心，如菩萨对众生具有悲心的本性而非贪著的本性，如赞颂中所说'因长时悲心相续故'。这执着于何处呢？
答道：说到'宝耳环'，宝耳环即是宝耳环，这是重复说明，即于彼等。'宝'是指未加工的财物之喻义。已加工的比喻义是耳环，即耳饰的意思。这表明对非众生类事物的执着。'于儿与女'是表明对众生类事物的执着。'于儿'是指自己所生。'于女'也包括妻子。'与'字的使用是因为不仅是对宝等，也是对儿等，所以用'与'字。
'有所执着'是指未断除贪著之心态的意思。如所说，有所执着即是有贪著的意思。'圣者说极难解脱'是指对遍执着心的执着。诸智者说这才是最坚固的束缚。为什么呢？
答道：说到'欲的束缚'等。'所谓'一词是为了说明原因。如是，对这些的执着束缚是因为对所应断除的造成障碍，无法断除贪著等，因为被束缚者无法随意而行，即无力奔跑跳跃等。持有刀剑等武器者因易于砍断而得解脱。但这种束缚并非如此，因此圣者说此极难解脱。
其他人说欲的束缚是使人贪著的，因为能夺人心。'虽松'是指虽在一切趣中被束缚却无畏惧。为了遮止认为因松弛而易解脱的分别，故说'极难解脱'，意即难以解脱断除。因为刀、火、水、咒语、药物等一切善言者都无法彻底解脱。
这才是坚固的束缚，因为对执着的束缚欲求寻找，如是即使说出也无法断除。因松弛而随意趣入时，不知自己被束缚。因极难解脱，即使想要解脱也无法解脱，除非依靠佛陀教法、坚固的观察和修习的力量。

།རྒྱུ་འདི་གསུམ་གྱིས་ནི་ལྟོས་པའི་བཅིངས་པ་ཉིད་དམ་པོ་ཡིན་གྱི། ལྕགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་འཆིང་བ་དམ་ པོ་ཡིན་ནོ།།རབ་ཏུ་དགྲོལ་དཀའ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་སུ་ཞིག་གིས་གཅད་པར་ནུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་དག་གཏུབས་ནས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གཏུབས་པ་ནི་བཅད་པའོ། །མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ཏེ། ལམ་མྱུར་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྦྱོར་བ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་པོ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་མྱུར་དུ་གཏུབས་ནས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འགྲོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ ཉིད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། མི་ལྟ་བར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལྟོས་ཤིང་སྲེད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་དགག་པ་ནི་མི་ལྟ་བ་སྟེ། མ་ཆགས་པའོ། །གང་ལ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པའི་བདེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལུས་དང་སེམས་དབེན་པ་ཉིད་རྟོག་པར་སྨྲས་པ། བརྟན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བློ་དང་ལྡན་པས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱོ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ བཅད་པས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་རྟོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་འཆིང་བས་སྐྱོ་བར་བྱས་ཏེ། ནང་གི་ལུས་ལ་སྲེད་པས་བཅིངས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་ སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།འདི་དག་ཡང་དག་པར་བརྟགས་ན་ནི་སྲེད་པ་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་ན་དགེ་བསྙེན་རབ་ཏུ་མང་པོ་ལྟད་མོ་ལྟ་བའི་ཁང་ པ་ན་འདུས་ཤིང་འདུག་པ་ལས་བར་སྐབས་སུ་འདི་ལྟ་བུའི་གཏམ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏེ།འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞེའོ། །དེ་ན་ཁ་ཅིག་གིས་འདི་སྐད་དུ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཆུང་མའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་ངག་ཉན་པའི་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གཞན་དག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་ཡུལ་གཟུགས་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།།ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་བེམས་པོ་གཟུགས་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ གསུངས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གང་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་བསྟན་པའོ། །དེ་འདོད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དང་དེ་གཉིས་ནི་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ གང་ཡིན་ཞེ་ན།གང་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་གང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ནི་གང་ཞིག་གོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་འགྲོ་བའོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ནི་སེམས་སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་རྗེས་སུ་ མཐུན་པ་སྟེ།གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱའོ། །དེ་ནི་འདིར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེང་གེའི་ཕུག་སེང་གེར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདོད་པ་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཀུན་རྟོག་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་འདོད་ཆགས་སམ།ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །འདིར་འདས་པའམ་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བརྟགས་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །ཡང་ ན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ།

这三种原因是最坚固的依赖束缚，而铁等物质的束缚则不然，这才是最坚固的束缚。
如果问这种极难解脱的束缚谁能斩断？答：所说的'斩断'就是切断。'迅速'是指不需要很长时间，因为能迅速成就道果，甚至以一次修行就能断除三界一切随眠。
问：迅速斩断后做什么？答：所谓'前进'，是指舍弃轮回而趋向涅槃。趋向涅槃即是成就阿罗汉果位的意思。
问：如何做到？答：所说的'不贪著'，是指对依赖和贪爱的对境加以否定，即是不贪著，是无执著。对什么不贪著？答：对欲乐，即是对欲界享受的意思。
关于身心寂静的思维，所说的'坚定者'是指具有智慧，通过观察修习的力量而不厌倦，这也是以精进和智慧的力量断除趋向不善的行为，断除依赖，证悟无余涅槃界并完全趣入其中，即获得无余涅槃界。
为了对外在束缚生起厌离，对内在身体的贪爱束缚生起彻底的厌离而说此偈。
如果正确观察这些，贪爱本身就是欲望，而境界则不是，为了说明这点而说'世间种种'等。
在俱睹弥城，众多居士聚集在观景楼中，其间谈论到这样的话题：什么是欲望？
其中有人说：是可爱的妻子。其他人说是听话的儿子。还有人说是眼识的对境色法。
不久他们来到世尊面前，世尊开示道：欲望就是意愿的贪著，而不是外在的无情物如美色等，这些又能如何？广泛开示后说此偈。
此偈的归纳含义是什么不是欲望，以及如何说明这点。'非是欲'是否定境界本身就是欲望的说法。'何与彼'指两者总是相关，那是什么呢？
对于什么是欲望，说到'世间种种'，'何'是指什么，'世间'是指众生，'种种'是令心厌离的，因为能令意满足而有各种悦意相，随顺欲贪，即色、声、香、味、触。
这里说这些不是欲望，就像狮子洞并非狮子一样。那么所说的欲望是什么呢？答：'分别贪著'，是指与欲望相应的分别和贪著，或从非理作意而生。
这里，对过去或未来的境界以非理作意而执著是分别，对现在的过分执著是贪著。或者说，为获得未得而生起的是分别。

།ཐོབ་པ་ལ་ཞེན་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཏེ། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་ཀུན་རྟོག་འདོད་ཆགས་སོ། །ཡང་ན་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་འདུན་པ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཡིན་པས་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཏེ། དོན་དུ་གཉེར་ བའི་འདོད་ཆགས་སོ།།འདུན་པ་ཡོད་ལ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདོད་ཆགས་ཡོད་ལ་འདུན་པ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་གོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདིར་གཉི་ག་གཟུང་ངོ་། །སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་སྟེ།ཡང་དང་ཡང་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅི་འདོད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་རྟོག་ཉིད་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ནི་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་གནས་ཀྱང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གནས་པ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མོད་ ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ལའོ། །བརྟན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །འདུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།འདུན་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཏེ། དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྲེད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་རྣམས་འདོད་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་གཅོད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་བརྟན་རྣམས་འདོད་པ་སྤང་བར་འདོད་པས་འདུན་པ་དེ་ཉིད་འདུལ་བར་བྱེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་གནས་པ་བཞིན་ དུ་ཡང་དེ་ལ་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སྤོང་བར་འདོད་པས་དེས་ན་འདུན་པ་ཉིད་འདུལ་བར་བྱེད་དེ།དེ་བས་ན་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཉིད་འདོད་པའི་ཡིན་གྱི། ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་སུ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་ཡུལ་ སྤངས་པ་ཙམ་གྱིས་འདོད་པ་དག་ལས་ཐར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོག་པ་དེ་ཙམ་སྤངས་པས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམས་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་འདོད་ཆགས་སྤང་བ་ལ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཡུལ་དག་ལ་ཡང་འདོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མི་རྣམས་ལ་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞིང་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། འདོད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ། ལ་ལ་ལ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་། ལ་ལ་ལ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་སོ་སོས་དངོས་པོ་དེ་བཞིན་དང་གཞན་དུ་བསྒོམ་ པ་མི་རིགས་སོ།།ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འོད་མའི་ཚལ་ཀ་ལན་ད་ཀའི་གནས་ན་བཞུགས་པར་དེས་ཐོས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་ནས་དོན་འདི་ཞུས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚིག་རྐང་དང་པོས་ནི་ཉེས་དམིགས་ ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།གཉིས་པས་ནི་རོ་མྱང་བ་ལ་སྐྱེ་བོ་གང་གིས་ཆགས་པའོ། །ལྷག་མས་ནི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རོ་མྱང་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་བལྟས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཚིག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ པ་སྟེ་འདོད་པའོ།།ཇི་ལྟར་མེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ནི་ཡོད་དོ། །འདིས་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་སྟོན་ཏོ། །གང་ལ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། མི་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེད་བུ་ དག་ལའོ།།འདི་ལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་འདོད་པ་དག་འཇིག་པ་ཉེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་རྙེད་སླ་བ་ཡིན་པས་མི་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་སྨོས་ཀྱི། འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ།

对所获得的执著就是贪欲。与分别念相伴的贪欲是分别贪欲。或者说，希求的贪欲就是希求本身即是贪欲，所以称为希求的贪欲，也就是追求的贪欲。有希求而无贪欲的情况也存在，比如想要行走等。有贪欲而无希求的情况也存在，比如对衣服的执著，因此这里应该把两者都包括在内。所谓'补特伽罗'是指烦恼，因为一再地摧毁业和烦恼。为了说明欲望的原因就是分别念本身，而不是各种事物，所以说：'虽然诸多事物存在'，即色等各种形态存在。'如是'是指如同欲望状态的色等诸多形态存在一样，在离贪的状态中也是如此存在。'然而'的意思是虽然如此。'于此'是指对各种色法境界。'坚固者'是指具有智慧者，即具有观察和修习的力量。'调伏'是指断除，意思是摧毁。
希求就是贪欲，是追求的渴爱。如果境界是欲望的话，那么就完全无法断除，而坚固者想要断除欲望就调伏那个希求，因为如同存在那样，具慧者想要断除它，所以调伏希求，因此希求的贪欲才是欲望，而境界不是。否则任何人都不会离贪，因为境界仍然如是存在。为了遮止那些认为仅仅断除境界就能从欲望中解脱，认为断除这些就足够的人，为了让他们断除分别贪欲而说此。
为了以另一种方式说明境界也是欲望，所以说：'对诸人'等。游行时这样观察这样说：欲望的色等是不存在的。为什么呢？因为对于那些色等，有些人觉得可意，有些人觉得不可意，各个补特伽罗对事物如是或异观修是不合理的。当世尊住在王舍城迦兰陀竹园时，他听到后来到世尊面前请问此义，针对这个而说此。这里的总义是：第一句显示过患，第二句说明众生对什么产生贪著，其余说明见到过患而出离，因为背离了味著所以是出离。
现在解释词义：'无'是指不存在，即欲望。怎么不存在呢？说：'常'，是指不变异的法性。无常是存在的。这说明欲望并非不能遍知。对谁来说呢？说：'对诸人'，即对众生。对于这些变异法性的欲望，因为看到它们很快毁灭，所以容易获得信解，因此只说'人'，但一切欲望都是如此性质。

།གལ་ཏེ་འདི་དག་རྟག་པར་མེད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་ པ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།དེ་ཡོད་པའང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་ཡོད་པའི་རྐྱེན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའི་ས་བོན་བཞིན་ནོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དེས་ན་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མི་ རྟག་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་མི་རྟག་པའོ། །གང་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་འདོད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འདོད་ཅན་ཏེ། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའོ། །གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་ འདོད་པ་དག་ལའོ།།ཆགས་པ་ནི་རང་དབང་དུ་མ་བྱས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཙོན་རའི་ནང་ན་ཡོད་ན་སུ་ཞིག་བསྡམས་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་བརྟགས་ཏེ་ཡོད་པ་དེ་སྤངས་ཤིང་བོར་ནས་འདོད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བླང་བར་བྱ་བ་དང་། དོར་བར་བྱ་བ་དང་། ལྷག་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་གསུམ་པོ་འདིའི་དངོས་པོ་ཡོད་ཅིང་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་གི་དེ་ཉིད་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང མིག་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་དེ་སྤང་བར་འདོད་པས་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི།།གང་ལྟ་བ་དེ་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མདོའི་དོན་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་སྤོངས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐོབ་ པ་བཅད་པས་དེ་སྤངས་པའོ།།རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའི་དོན་ནམ་རིམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་འདི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཡང་སྲིད་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅི་ནས་ཀྱང་ཡང་སྐྱེ་བ་ མེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བསྟན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་གང་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་ཏེ། གང་འཕགས་པས་འདི་དག་སྤངས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སྤངས་པ་འདི་ དག་ནི་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་གང་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། མི་འགྱུར་བར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་འོང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དེ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །མི་འགྱུར་བར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཆི་བའི་གནས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འཆི་བའི་གནས་ནི་གནས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་འཆི་བའི་གནས་ཏེ། འཆི་བའི་གནས་ནི་སྐྱེ་བའི་སྒོ་སྟེ། ཡང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་ན་ནི་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་སྐྱེས་ནས་མི་འཆི་བ་ནི་མེད་དེ་དེས་ན་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ནི འཆི་བའོ།།གཞན་དག་ན་རེ་འཆི་བ་ཉིད་འཆི་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ། མིང་ཉིད་མིང་གི་གནས་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་ཡང་གཏན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཕྱིར་མི་འོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཆི་བའི་གནས་ཉིད་དུ་འོང་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་བདེན་པ་ཉིད་དེ་འོན་ཀྱང་ངེས་པར་ནི་འོང་ བ་མེད་དོ།།ཡང་ན་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཡང་ན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་སྤང་བའི་དུས་སུ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྤང་བ་བསྟན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དགྲ་བཅོམ་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ལ་འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་མི་འགྲོ་བར་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མི་འོང་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཞེས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། །གཞན་དག་གིས་ནི་སྟོན་པར མི་ནུས་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།

如果说这些若非恒常存在，那么诸事物就如同第二个月亮等一样是不存在的话，回答说：说'彼亦存在'，暂且是依靠存在的缘而存在。'亦'字表示事物真实存在，如同具有果实的种子一样。若问无为法是否也存在？为了说明其差别而说：说'以无常'，以具有坏灭之法性故为无常。若问于何处存在？如是说'于贪欲者'，谓具有对欲望的贪著者即是贪欲者，即未离欲贪者。'于何'是指对境的欲望。执著即是不得自在。因为若在牢狱中，谁不被束缚呢？
如是，应当断除那些被执为实有常性的存在，遍知诸欲。这是在说明什么呢？因为这三种应取、应舍、应保持平等舍的事物是存在且安住的。有人说：应断除的必定是有漏的，所以应断除缘于彼的烦恼，而彼体本身并非完全是应断除的。
凡是想要断除对眼的贪欲者，应断除贪欲本身，而不是要损坏所见之境，因为经义并非如此理解。'当断'是指通过断除缘于彼的烦恼的得而断除彼。'种种'是指种种义或其他次第也应观察，此即是'不成'之义。'彼'是指欲望。
若问此如何是应断除的？回答说：说'因无后有'，即是使其永不再生，表示应以圣道断除。因此以'诸比丘，应以圣慧断除'之语，即圣者断除这些后不再有。凡夫们所断除的这些则会再生。
如是，若问应断除的欲望随眠是什么？说'不成为'，即是不来之义，'彼圣补特伽罗'是语词的剩余部分。若问'不成为'是什么？回答说：说'死处'，死处即是有处所的处所，死处即是生门，意思是再生。因为若未生则不会死，无有生而不死者，所以死依赖于生。
其他人说死亡本身即是死处，如同名即是名处一样。若问那么永远离贪者也将不成为不还，因为会来到死处？这确实如此，但决定不会来。或者是就最后有而言，意趣在于此故无过失。
或者是总摄一切而说明断除之时获得离彼之得，所以说明断除彼。如经中所说：'于阿罗汉位中，心将从欲漏、有漏、无明漏中解脱。'有些处说'不去'。'不来'与'不生'之义如是所说的意思是，是自己如此解说，其他人则不能宣说。

།འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ནི་འདོད་པ་རྣམས་སྤང་བར་མི་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་རྟག་པར་གྱུར་ན་ནི་གཏེར་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་གྱུར་ན་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གནོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ལྟ་ བུར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་འདོད་པ་ནི་རྟག་པ་མེད་དེ། མི་རྟག་པ་ནི་ཡོད་དོ། །ཡུལ་འདི་དག་ལ་ཡང་འདོད་པ་ཅན་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཏན་དུ་འདི་དག་ཡང་སྲིད་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་སྤངས་པས་ནི་འཆི་བའི་གནས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།འདོད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནས་ཤེས་ཤིང་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །འདོད་པ་རྣམས་སྤང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་ཀྱང་འདོད་པ་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ། འདུན་པ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མདོ་ལས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ ཞེས་གསུངས་སོ།།བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། གོང་དུ་འཕོ་བ་ཞེས་བྱ་ བ་བསྟན་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་གསུངས་སོ།།འདིར་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཁྱད་པར་རྟོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་། གང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་། གང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་དང་། གང་ཡང་ དེའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་དེ་དག་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདུན་པ་སྐྱེས་པ་ཞེས་པས་ནི་གང་གིས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། །ཟད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་དང་དྲན་པས་ནི་གང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། །གཅིག་གིས་ནི་གྲོང་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་ན་དབང་པོའི་སྒོ་ ཡོངས་སུ་བསྡམས་པས་ཆོ་ག་དག་པའོ།།གཉིས་པ་ལ་གནས་པས་ནི་སྒྲིབ་པ་དག་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་སྟེ། གནས་པ་དག་པའོ། །གསུམ་པས་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་བག་ཆགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་ པོ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པས་སོ།།འདི་ཡང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །གང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་ བས་བསྟན་ཏོ།།འབྲས་བུ་དེའི་ཕན་ཡོན་ནི་གང་དུ་འཕོ་བ་སྟེ་འདི་དག་གོ། །ཚིག་རེ་རེའི་དབྱེ་བ་ཡང་འདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་འདུན་པ་འདི་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འདུན་པ་སྐྱེས་པ་སྟེ། འདོད་པ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ནི་འདུན་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་ ཞིག་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།གང་འཕགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པ་སྐྱེས་པའི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་དང་པོའི་སྦྱོར་བས་གོང་དུ་འཕོ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཟག་པར་མི་བྱེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཟག་པའོ།།རྒྱུན་དུ་ཟག་ཅིང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣག་འཛག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་སྟེ། དབང་པོའི་སྒོ་མ་བསྡམས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཡང་དགེ་སློང་དག་རབ་ཏུ་ཟག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དབང་པོའི་སྒོ་མ་བསྡམས་ པར་གནས་པའོ་ཞེས་པས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཟག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དག་ལས་ཡུལ་རྣམས་སུ་ཟག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྐྱལ་པའི་བུག་པ་དག་ལས་ཆུ་འཛག་པ་བཞིན་ནོ། །ཟག་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ལ་སྐྱོན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་ཡིད་ལ་སྐྱོན་དང་རྙོག་པ་མེད་པ་སྟེ།རྙོག་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་ཀུན་དུ་མི་རྟོག་པའོ།

这是所说的：由三种原因不应当断除诸欲望：若是常有，则如宝藏；若是无常，则如兔角；若是无害，则如圣道。
如是欲望无有常性，而有无常性。对于这些境界也是有欲者的贪著，因此为了使这些永远不再有，应当断除。由断除此，显示不成为死亡处所的方式之功德。
从应当遍知诸欲开始，为了知晓并领会而说此。对于断除诸欲者，虽未得阿罗汉果，也说断欲的功德，说'生起欲求'等。经中说不还果有五种：
中般涅槃、生般涅槃、有行般涅槃、无行般涅槃、上流，从此教法中世尊说此。
此中略说，为了安住于戒律的比丘观察殊胜，此处显示何者是正精进、何为正精进、何为正精进之果、何为其果之功德。
其中'生起欲求'是何者正精进。不漏失、心无过失及念住是何正精进。第一是入村乞食时以守护诸根门而行为清净。
第二安住于远离诸障碍而清净心，是住处清净。第三是安住于清净行为，依止禅定，为断除习气而修习对治之念住。
此亦在未入定时有二种正精进。在入定时则显示为一种。正精进之果以'于诸欲不贪著'来显示。
彼果之功德即是往生处，即是这些。逐字分析：'欲求'是指有此欲求生起者即是生起欲求，意为生起希求。
以此方式于法生起欲求，即是'何时当圆满处所而安住'以及'当圆满圣处而安住'，这是'生起欲求'之词义。此显示以初精进往生上界。
'不漏失'是说烦恼境界趣入为漏失。因为相续漏失而流出如脓液流出，有此者即是漏失，即是诸根门未防护。因此经中说：'诸比丘，云何为极漏失？即是诸根门未防护而住。'
为何称之为漏失？答：从六处向诸境漏失，如皮囊之孔漏水。不漏失则应知与此相反。'心无过失'是意无过失及污垢，即不以污浊分别而作意。

།རྙོག་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ཡང་འདོད་པ་དང་གནོད་སེམས་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཞེས་གྲགས་པ་སྟེ། ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ དག་གི་སྐྱོན་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱོན་མེད་པར་ཀུན་དུ་རྟོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རིམ་པ་འདིས་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་ཅན་བདེན་པ་རྟོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་རྩོམ་འདོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དང་པོར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིའི་བསྒོམ་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྩོན་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དྲན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མདོ་ལས གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དགེ་སློང་ཇི་ལྟར་དྲན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་ཆོས་ལའོ་ཞེས་པའོ། །ཇི་འདི་ཙམ་ཉིད་ལ་གོང་དུ་འཕོ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྨྲས་པ། འོན་ཀྱང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་མ་ཆགས་པ་གང་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དག་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་སྟེ། གང་གི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་གོང་དུ་འཕོ་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་ནི་ཤས་ཆེར་སྟེང་དུའོ། །འཕོ་བ་ནི་ འགྲོ་བ་སྟེ།གང་གི་སྐྱེ་བ་རང་གི་གནས་དང་འོག་ཏུ་མ་ཡིན་པ་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བ་རྣམ་པ་བཞི་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་སྨོས་པ་ནི་ཉམས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མ་ཡིན་ པ་དག་ནི་ཉམས་པ་ཉིད་དེ།འདི་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གང་འགྲོས་གཞན་པས་ཁྱད་པར་མ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་དེ་ལ་ལམ་གྱི་ཚོགས་འདུན་པ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དྲན་པས་ནི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མས་ནི་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་ བུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།གཞན་དག་ནི་གཞི་དང་བཅས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐབས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་འདིར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་འདུན་པ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཞིའོ། །ཟག་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐབས་སོ།།སེམས་ལ་སྐྱོན་མེད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐབས་ཏེ། འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རོ་མྱང་བ་མེད་པས་སྐྱོན་མེད་པའི་སེམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དྲན་པས་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐབས་སོ།།འོག་མ་དག་གིས་ནི་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་འཕགས་པ་རྣམས་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སློབ་པའི་ལམ་ མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།ཅི་དགེ་བའི་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འཐོབ་པ་དང་། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ཅིག་ཅར་དུའམ། འོན་ཏེ་གཉི་ག་རིམ་གྱིས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མགར་བ་ཡིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དགེ་སློང་ཞིག་དུ་མའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཐོས་ཏེ། བདག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ནུས་ཏེ། འདི་དག་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་སྤང་བར་སུས་ཀྱང་མི་ནུས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ལས་ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ ལྡན་འདས་དེ་གདུལ་བའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་ལས་དངུལ་མགར་དངུལ་ལ་རིམ་གྱིས་དྲི་མ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དག་གཟིགས་པ་དང་།ཡང་དགེ་སློང་དེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་མགར་བ་འདིས་རིམ་གྱིས་དངུལ་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སེལ་བར་བྱེད་པ་ལྟོས་ཤིག་། བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ།

那些烦恼的妄想也就是所谓的贪欲、嗔恨和伤害的妄想。因为已经远离了不出离、嗔恨和伤害的妄想的过失，所以经中如是说。
如何能成为无过失的妄想呢？就是成为出离、无嗔恨、无伤害的妄想。
如此依此次第，为了成为法器和瑜伽行者观察真理，而开始修行。首先为了说明精进于修习四念住，故说'念'等词。住于四念住，如是经中所说。
又问比丘如何成就正念？于此内身随观身而住，乃至于法。
是否仅此便是上流呢？不是，故说'然于诸欲各别无贪著'等。于色等境界无贪著，意思是说以无漏道断除了欲贪随眠。
所说'彼是上流'中，上是指向上。流是指前往，意思是说其生处不在自处及下处。除了四种不还果以外如是说，是因为处于退失的阶段。
如是，欲界中的一切凡夫和非凡夫都是退失者。对于一切不还果，若未以其他行相获得殊胜，则必定往生何处，对此以欲乐等生起道的资粮和正念指示道路。
以其余说明具有功德的道果。其他人说，此处显示具有基础的三学清净方便及其果报与功德。其中'生起欲乐'是指四种。
'不造漏'是指增上戒学清净方便。'心无过失'是指增上心学清净方便，此中应知无味著三昧故为无过失心。'念'是指增上慧学清净方便。
以下面诸句显示具有功德及其果报。其中这是为了使未离贪的圣者超越欲界，以及已离贪者现证无学道而说。
善欲等功德的获得和一切过失的断除是顿时还是渐次二者？为了确定此义故说'如铁匠'等。
有一比丘听闻从多方面宣说烦恼，想到'我如何能断除烦恼？因为这些无边际，任何人都不能顿时断除'，生起大不悦。
此时世尊为调伏他而在城中游行时，见到银匠渐次除去银子的垢秽，于是对那位比丘说道：'比丘，你看这银匠如何渐次除去银子的一切垢秽。'比丘回答说：'尊者，确实如此。'

།དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་བསྩལ་བར་བྱས་ན་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཚེ་དང་གང་གིས་དང་། ཇི་ལྟར་ཡང་ཉོན་མོངས པ་སྤང་བར་ནུས་པ་དེ་དང་མཐུན་པ་དང་།དཔེ་དེ་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའི་དུས་བསྟན་ཏོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཅུང་ཟད་ ཙམ།།ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །མགར་བ་དང་དངུལ་གྱིས་ནི་དཔེ་བསྟན་ཏོ། །རིམ་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རིམ་པས་སོ། །དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ ཚོགས་མེད་པར་ནི་ཡོན་ཏན་འཐོབ་པ་མེད་དེ།ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ལ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་ལ་གུས་པ་མེད་པར་གནས་པ་ནི་མ་བསྔགས་ཏེ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ཇི་སྲིད་ཡང་དག་པར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་རོལ་པའི་ ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གནས་མེད་དེ།དེ་བས་ན་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསླབ་ན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་བློ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བློ་དང་ལྡན་ཞིང་ཐབས་ཤེས་པ་བཞིན་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉུང་དུ་ཉུང་དུ་སྟེ་དྲི་མ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་སྟེ། རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་དཔེ་སྨྲས་པ། མགར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྕགས དང་གསེར་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་དག་ལ་མགར་བ་ཞེས་བྱའོ།།འདིར་ནི་གླེང་གཞིའི་དབང་གིས་དངུལ་མགར་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དངུལ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངུལ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེས་བསྲེགས་པ་དང་བརྡུངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་དངུལ་གྱི་དྲི་མ་ནག་པོ་སེལ་ བ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པས་རང་གི་དྲི་མ་བསལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཟག་པ་མེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ཟད་པར་བྱ་བའོ། །དྲི་མ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ལ་ལུས་འདིའི་དྲི་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྐྱེན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་ ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་དོན་ལ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་དགོངས་སོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་དྲི་མ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་མྱུར་དུ་ཟག་པ་ཟད་པར་འདོད་པ་རྣམས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དེ་དག་མ་ཐོབ་པས་ཡོངས་སུ་ སྐྱོ་བ་ལ་དེ་མི་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།ཇི་སྲིད་དྲི་མ་སྤངས་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཕན་ཡོན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལྷམ་མཁན་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གྲོང་གི་ཚེར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་འདིའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་འདོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྲིད་འདི་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དེ་སྲིད་ན་ཡིད་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཡུལ་ཀོ་ས་ལར་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་ལྷམ་མཁན་དང་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོའི་ཤིང་རྟའི་བཟོ་བྱེད་དེ་དེ་དང་ཉེ་བར་འཚམ་པའི་ཀོ་བ་ དག་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ལས་རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།འདོད་པ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ན་ནི་བདེ་བ་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ལྷམ་མཁན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལྷམ་མཁན་བྱེད་ཅིང་ལྷམ་གྱི་བཟོ་ལ་ མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ཉེ་བར་འཇལ་བ་སྟོན་ཏོ།

同样地，比丘你如果稍微清除内心的污垢，不久就会变得无垢。说完这些后，说了这个偈颂。何时以及由谁，以及如何能断除烦恼，与此相应的比喻在此显示，这是总义。其中'依次'是指'何时'表示时间。'由谁'是指具有智慧者。'如何'是以'刹那刹那少许'来表示。以铁匠和银子作为比喻来说明。'依次'是指具足善愿，即依次第圆满亲近善知识、持戒、闻法等资粮。
若无相应资粮则不能获得功德，如经中所说：'比丘们，比丘若无恭敬而住是不被赞叹的。只要对梵行同修不以正行圆满法，见广大游戏智慧蕴得以圆满，这是不可能的。因此依次第学习才是真正的了知，即会通达戒律等。'
'具智慧'是指有智慧和觉知，即具有智慧，如同知晓方便之义。'少许少许'是指渐渐地，与'垢染'相连。'刹那刹那'是指一再地，即'经常'之义。那么这是什么样呢？这里说明比喻：'铁匠'是指制作铁、金、银等一切的工匠都称为铁匠。这里根据缘起是指银匠。
'如银'是指像银子一样，因此如同他用烧炼、锤打等方法去除银子的黑垢一样，具智慧者应当去除自己的垢染，即是要使之无漏、断除、灭尽。垢染是指贪欲等习气，称为此身的垢染。'自己的'是缘的事物，这里具智慧者认为是自心的意思。
虽然一切法无我，但其垢染即是烦恼。对此，为了使那些精进迅速想要灭尽漏染，但因未成熟而未获得而生厌离者不生厌离，所以说此。为了显示断除多少垢染就会产生多少利益，所以说：'如制鞋匠'等。'城市的荆棘'是这欲望的别称，因为比丘们，欲望是极其痛苦的，只要完全断除它就能获得快乐。
当时在憍萨罗国发生的事，离国王胜光的制鞋匠不远处有位国王的车匠，他在调配适合的皮革，广泛地以此为喻而说此。欲望是痛苦的，因此若能完全断除就能获得快乐，这是此处的总义。'制鞋匠'是指从事制鞋并精通制鞋工艺的意思。'如'是表示引用比喻。

།ཀོ་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་དང་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྦྱངས་པ་ནི་བཅད་པ་སྟེ་མཚོན་གྱིས་བསྐྱེད་ཅིང་སྦྱངས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ནས་ཏེ། ཀུན་ནས་སྦྱངས་ ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྷམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ལ་བཅིང་བ་སྟེ་ཀོ་བ་གང་གིས་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་བཅིང་ཞིང་ཉེ་བར་སྤེལ་བ་དེ་ནི་ལྷམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་དེ། ནཱ་ཧ་བན་ད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ལྷམ་མཁན་ནི་ཀོ་ལྤགས་མཁན་ཏེ། འདིས་རྐང་པ་ལ་ཉེ་བར་འགེབས་པ་ཡིན་པས་ལྷམ་སྟེ། རྐང་པ་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དང་གང་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཀོ་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལྷམ་མཁན་གྱིས་ལྷམ་དེའི་མཐའ་འདི་ ལ་ཡང་གང་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་གང་དང་གང་མི་དགོས་པའི་ཀོ་བ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་དོར་བར་བྱས་པས་དེ་དང་དེས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པས་ཀྱང་གང་དང་གང་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་སྤང་བར་བྱས་པ་དེ་དང་དེས་ནི་བདེ་བ་དང་ ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ།བདེ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བས་ནི་དེའི་གཞིས་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བདེ་བ་ནི་ནད་སེལ་བའི་སྨན་བསྟེན་པ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་དེ་བཞིན་ནོ།།འདི་ལྟར་འདོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དངོས་པོའི་འདོད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། ཁྱིམ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཕ་དང་མ་དང་བུ་སྨད་ལ་སོགས་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་ སྟིའོ།།ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་ནི་འདོད་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལ་འདོད་པ་སྟེ། གང་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །དེ་གཉི་གའི་སྦྱོར་བ་འདི་དག་གི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྤང་བྱས་ན། །གནོད་པ་དེ་དག་མི་ འབྱུང་སྟེ།།དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་དག་།སྤང་བྱས་གནོད་པ་དེ་མི་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་འདོད་པ་སྤངས་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་སྤངས་པ་ལས་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ལ་མཐའ་དག་སྤངས་ ན་ནི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བྲམ་ཟེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་སྟེ། གསོལ་པ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཅི་ཞིག་སྤངས་ན་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་། དེའི་དབང་དུ་ མཛད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་མ་ལུས་པ་གཟུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྟེའོ། །བདེ་བ་ནི་འདོད་པ་ རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་འདོད་ཆགས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །ཡོངས་སུ་སྤོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དོར་བའོ། །འདོད་པ་གང་དང་གང་སྤངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་འདོད་པ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་མ་སྤངས་ན་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་འདོད་ན། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ངང་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ།

所谓'皮革'是指牛和水牛等的皮。'完全清理'中的'清理'是指切割，即用刀具切割并清理。'完全'是指全部，意思是从各个方面清理。
如果问清理了什么，答：所说的'鞋'，是指用于系车轮的皮革，即用皮革系缚和连接车轮，这称为'鞋'，因为用'那哈班达那'（nāhabandana）这个词根来表示。
或者，制鞋匠即皮革匠，因为用它遮盖脚部所以称为鞋，意思是保护脚。'舍弃任何'与'皮革'相连。
这是说明：就像制鞋匠在制作鞋子时，完全清理边缘需要的部分，舍弃任何不需要的皮革，从而完成所需的目的。
同样，断除欲望的人也要舍弃任何生起的欲望，这样就能获得安乐，意思是说这是安乐的因。由于完全断除欲望，就不会因此产生痛苦，并且会生起出离的快乐，所以说具有安乐，这是以因来表示果，就像说'安乐是服用治病药物的安乐'一样。
这样，欲望有两种：事物和烦恼的本质。其中事物的欲望是指色等五种境界，以及执著家庭的父母子女等。出家人则是利养和恭敬。
烦恼的本质是指对这些事物本身的欲望，即希求的贪著。舍弃这两种欲望的人就具有安乐。
如经中所说：'舍弃执著，则诸害不生，如是舍弃心垢，则诸害不生。'
这是为了引导贪著欲望的人断除欲望而说的。稍微断除欲望只能获得少许安乐，若完全断除则能获得圆满的安乐。
为了说明这一点而说：'假如安乐'等。有一个婆罗门来到世尊面前问道：'乔达摩啊，舍弃什么能获得一切安乐？'针对这个问题，世尊用偈颂回答。
这是说明断除一切欲望的功德，这是其要义。'一切'是指包含世间和出世间的所有安乐。'假如'是假设。'安乐'是指享受欲望等。
'欲望'是指追求和希求。'一切欲望'是指对事物的贪著和烦恼的贪著。'完全舍弃'是指彻底抛弃。
'舍弃任何欲望'是说，如果不舍弃部分认为是安乐的欲望，就无法获得圆满的无染安乐。因此世尊说：'若欲获得圆满安乐，应当完全舍弃一切欲望。'
为什么呢？所说的'一切欲望'，是因为具有舍弃一切欲望的性质，这就是完全舍弃一切欲望。

།ཇི་ལྟར་ཡང་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མཐོང་ བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་རིས་གཉིས་སྤོང་བས་སོ།།མཆོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་དུའོ། །ཡང་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་སྤངས་པས་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་རྗེས་ སུ་མྱོང་བ་དང་།བདེ་བ་ལ་གནས་པ་དང་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བར་གྱུར་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ཡང་མི་འོང་བ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ ཏེ།དེས་ན་གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདོད་པའི་བདེ་བ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་སྤངས་པས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དག་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པ་སྤངས་པས་མཆོག་ཏུ་ བདེ་བ་ཐོབ་པར་བརྗོད་ཅེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདོད་པ་དེ་དག་སྤངས་པ་འདི་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཇི་སྲིད་འདོད་པའི་རྗེས་འབྲང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བདེ་བ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཅེར་བུ་ པ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་སྨྲས་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོས་ཐར་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ངོམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོམས་པ་ཡིན་ གྱི།ཐབས་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་སྐོམ་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་དེའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐར་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོའི་བཤད་པ་སྨྲས་པ། ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཇི་སྲིད་ ཀྱི་བར་དུའོ།།འདོད་པའི་རྗེས་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་སྤྱོད་པའོ། །དེ་སྲིད་བར་དུ་ངོམས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བའི་མཐའ་གཉིས་སོ། །ཡང་ཐབས་གང་གིས་ངོམས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་དག་ལས་སོ། །ལྡོག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པ་སྤོང་བར་གྱུར་པ་དེ་དང་དེ་སྲིད་དུ་དོན་གཉེར་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གཅིག་ཏུ་སྤང་བྱ་སྤང་བྱ་སྟེ། །ཡང་དག་སྤྱན་ན་འཛེག་པར་འགྱུར། །རང་གི ལུས་ལ་འདོད་པ་ཡི།།སྐས་ནི་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྐྱོ་བར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པར་འདིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྲེད་པ་བསལ་བའི་ཐབས་ནི་དབེན་པའོ། །ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདོད་པ་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ལས། གཅིག་ཀྱང་མངོན་པར་མི་ཤེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་སོ། ། གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ལ་སྟེ་སྔར་བསྟན་པའི་རིམ་པས་དམིགས་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རུས་དང་རིགས་དང་རྒྱུད་ལ་ཡོངས་སུ་མི་གཟིགས་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་ཡང་དག་པར་གཟིགས་སོ། །གང གི་ཕྱིར་དག་པ་ནི་ཤེས་རབ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་གྱི།རིགས་ལ་རག་ལས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དོན་དུ་གཉེར་བ་སྤངས་པའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཐབས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། གང་དག་གི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ།

如何能完全断除一切欲望？答：通过见道和修道二道断除欲界烦恼的两类，所以能断除。'最胜'是指永远。或者通过无漏道断除而获得殊胜安乐，即所谓'殊胜'的意思。'获得安乐'是指体验安乐、安住于安乐和获得安乐的意思。
如何通过完全断除而获得最胜安乐？因为他成为不还果，不再来欲界，而趣向无余涅槃界，所以超越了有害的界，因此获得所欲求的安乐。为了引导那些认为断除部分欲望就足够的人断除一切欲望，所以说此法。
为何说断除欲望能获得最胜安乐？因为欲望由于无法满足而是痛苦的，所以断除这些欲望即是安乐，为了显示这个道理而说：'只要随逐欲望'等等。裸行外道认为通过严厉的苦行能获得解脱，那就是满足。祭主婆罗门则认为随意享受欲望才能满足，不是通过其他方法，就像通过饮水而离渴是自然的解脱。因此针对这两者而说这两个偈颂。
首先解释第一个：'只要'是指时间的长度。'随逐欲望'是指追随并显示和行持美色等境界。'直至那时不知足'是指在那段时间内不离贪爱的两个极端。那么以什么方法能获得满足？答：'从彼'即从欲望。'退转'即断除。因此只要断除欲望，就能离开追求，如经中所说：'唯一应断应断，在正眼中将上升，对自身不应作欲望之阶梯。'这是显示通过身心厌离而获得三昧。因为远离是断除贪爱的方法。
如何才能从根本断除烦恼和欲望？答：'以智慧'，即以无漏智如实了知欲望，如经中所说：'我不说不了知、不遍知一法能作苦边际。''凡是'指任何人，如前所述次第而言，不取决于刹帝利、婆罗门等种姓，如来不观察种姓、血统，而是正观善恶业。因为清净依赖智慧，而不依赖种姓。'满足'即离贪爱，舍弃追求。'彼等'指随顺无颠倒方法者，即由'凡是'字所表示。

།འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་ པའོ།།གང་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་དཀའ་ཐུབ་ལ་གནས་པ་དང་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། ཡུན་རིང་པོར་ཡང་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དག་ལ་བདེ་བླག་ཏུ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ཡང་ངོམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ཡང་དག་པར་གཟུང་བས་ནི་ངོམས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་འདོད་པ་བསྟེན་པ་དང་དཀའ་ཐུབ་བྱས་པ་ལས་ནི་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་དང་ཐབས་ཤེས་པས་ནི་ངོམས་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཉིད་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།དུས་ཇི་སྲིད་འདོད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པས་ཀྱང་ངོམས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྟོག་པ་ལ་སྨྲས་པ། འདོད་པས་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྐྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སྐྱིད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ངོམས་པ་བས་ཁྱད་པར་དུ་ངོམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ངོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་སྦྱར་ཏེ། གང་ཞིག་གིས་ངོམས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དེས་བསྐྱེད་པའི་ངོམས་པ་དེའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ ན།སྨྲས་པ། མི་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་སུ་ཞིག་གཏན་དུ་ངོམས་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་སོ། །འདོད་པ་དག་ལས་ལྡོག་པར་འདོད་པས་ཀྱང་འདོད་པ་དག་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པས་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་བས། ། ཞེས་སྨོས་ཏེ། །འདི་ལྟར་ནམ་ཡང་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དྲེགས་པ་དང་འདོད་པ་ལས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། རྒ་བས་ལུས་ནི་རྒས་གྱུར་ཅིང་། །མགོ་ནི་སྐྱ་བོར་གྱུར་པ་དང་། །དབང་པོ་རྣམས་ནི རྙིས་གྱུར་ཀྱང་།།འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་རྒ་མི་འགྱུར། །ཞེས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྒས་པ་ན་འདོད་པ་དག་ལ་ལྷག་པར་བསྟེན་དུ་ནི་ལུས་མཐའ་དག་སྐམས་པར་གྱུར་ཏེ། སྲེད་པས་སེམས་ལ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མི་བསྟེན་པ་ཡིན་གྱི་ངོམས་པ་ནི་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་གང་ངོམས་ན་ནི་སྲིད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡང་འདོད་ཅིང་སྲེད་པའི་དབང་དུ་མི་ འགྲོའོ།།དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། སྲིད་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དབང་དུ་མི་བྱེད་པ་ནི་བདག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྲེད་པའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ལ་རག་མ་ལུས་པ་ཞེས་སོ། །ངོམས་པར་འདོད་པས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བྱའི་འདོད་པ་བསྐྱེད་པར་ ནི་མི་བྱའོ་ཞེས་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།འདོད་པའི་དབང་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སྐྱོན་འདི་ཡོད་དེ། གང་དུ་ངན་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། འདོད་པས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདོད་ལ་ཆགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སོ།།ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་ན་ཁྱིམ་བདག་དྲག་ཤུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོ་དང་ལས་བྱེད་པ་དག་ལ་ཆད་པས་བསྡིགས་པ་དང་འཇིགས་པས་བསྡིགས་པ་དག་བྱས་ནས་ཉིན་པར་བུད་མེད་ཀྱི་ཚོགས་དང་རོལ་མོས་རྩེ་ཞིང་དགའ་བར་སྤྱོད་ལ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ ནས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་འགྲོ་བ་དེ་གཟིགས་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་གསུངས་སོ། །འདོད་པ་ལ་སྲེད་པ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་བསྟན་པ་དང་། དེ་ལ་ཆགས་པས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་འབད་ཅིང་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་ངེས་པར་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ དེས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།འདོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་ལའོ།

所谓'获得'就是得到。由于非常困难而住于苦行，依止欲望是相违的，这是因为长期依止欲望的缘故。此处所说的是：因为容易随顺欲望，这也是自身与烦恼相应的缘故，而且这也是不知满足和完全成就的。以正见正确把握则显示为知足。对此，依止欲望和行苦行都不会知足，唯有如实无颠倒了知真实义和了知方便才会知足，为了引导趣入此义而说此法。
对于认为'只要长期享受欲望就会知足'的分别念，说道：'不会因欲望而知足'等。所谓'安乐'是指带来安乐，意思是比享受欲望的满足更为殊胜的满足。
'满足'在此处配合，由何而满足呢？答道：说'由智慧'，即由如实了知之因所生的满足。为什么呢？答道：说'不变故'，谁能因享受欲望而永远知足呢？不会的。即使想要远离欲望也不应依止欲望。为什么呢？答道：说'不会因欲望而知足'。如是任何时候享受欲望都不会离贪，即使到了老年阶段也不会远离傲慢和欲望。如说：'虽然衰老使身体老迈，头发变白，诸根衰败，但贪欲嗔恨却不会衰老。'
因为在老年时虽然更多地依止欲望，但整个身体已经枯槁，虽然渴爱遍及心中，却无法享受，所以是不依止而非满足。
智慧是否也同样不会知足呢？不是的。为什么呢？答道：说'由智慧'，任何人由无漏智慧而知足即是离欲，他不再随欲爱而转。即所说：'不随生有而转'，不受制于随顺自己的渴爱，即不依赖于它的自性。为求知足应当修习智慧而不应生起欲望，为了生起此决定而说此法。
随顺欲望有此过患：成为恶行之因，欲望能障碍如实了知，为了成立此义而说'贪著欲望'等两个偈颂。
在广严城中有一位名叫勇猛的长者，以惩罚和恐吓威胁奴仆婢女和工人们，白天与众女子和音乐嬉戏欢乐，从一个花园游逛到另一个花园。世尊见此而说此法。贪爱欲望是恶行之因，显示为愚痴，由贪著而精进趣入非理之事，必定成为无常，他未见此理，这是摄义。'于欲'是指事欲。

།མི་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གང་དག་གོ། །ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དག་གོ། །ཆོས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་ དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་གཅིག་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་གཙང་བའི་ཚོགས་ ཀྱི་ནང་ན་སྲིན་བུ་གནས་པ་བཞིན་དུ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཡིན་ཏེ།མི་གང་དག་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པ་དེ་དག་དང་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དྲེགས་པས་ངན་པར་སྤྱོད་པ་བྱེད་ཅིང་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ལའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྔར་བསྟན་པའི་འདོད་པ་ལ་ ཆགས་པ་དེ་དག་གོ།།ཆོས་མ་ཡིན་པ་ངན་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། འདོད་པ་ནི་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་གཞི་དང་འདོད་པའི་རྒྱུས་རྒྱལ་རིགས་དང་རྒྱལ་རིགས་སུ་འཐབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པ་ དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་དགའ་བ་དེས་ཀྱང་འདོད་པས་བློ་རྣམ་པར་གཡེན་སྤྱོ་བ་དེ་དག་གིས་འཆི་བ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་བ་དང་།བར་ཆད་མཐོང་བར་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། གགས་མ་རྟོགས་ཤིང་བར་དུ་གཅོད་པ་མི་བཟད་པ་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་གང་ཡོད་ན་གློ་བུར་ དུ་འཆི་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བགེགས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཅུང་ཟད་གསོན་པོར་འདུག་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུས་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བར་གནས་པའི་ཚེ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལ་སྟེ་གང་དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་བ་དེ་ཡང་ལོ་བརྒྱའོ་ཞེས་ལུང་ལས་གསུངས་པས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་གྱི་འདུན་པའམ་ཅུང་ཟད་ གསོན་པའི་ཆེད་དུ་བར་ཆད་མཐོང་བར་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། ལྐོག་མར་སྲོག་ཕྱིན་པར་གྱུར་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་གྱི་ལག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དེ་ཇི་སྲིད་འཚོ་བ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ནི་འདོད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་དང་བྲལ་ན་ནི་འདོད་པ་དང་ཡང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་འདོད་ པ་ལ་ཞེན་པ་དག་དེ་ལས་འདུན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་དགའ་བས་བདག་དང་གཞན་གཉི་ག་ཉེ་བར་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བློ་ངན་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བློ་ངན་ནི་བྱིས་ པ་སྟེ།ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་བྱས་པའི་སྲེད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྲེད་པས་བྱས་པའི་ངན་པར་སྤྱོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་པ་ནི་ཉེ་བར་གདུང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་རིང་དུ་བྱེད་ཅིང་རྒྱུད་རྒུད་པར་བྱེད་པའོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བློ་ངན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བློ་ངན་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བློ་ངན་ཏེ་ཤེས་རབ་དང་རྟོག་པ་ངན་པ་སྟེ། རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་གང་གིས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་དེ། འདོད་པའི་ཡུལ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྨོངས་པའི སྐྱེ་བོ་ཉིད་བཅོམ་པར་འགྱུར་ཞིང་ཇི་སྲིད་སྐྱོ་བ་ཆུང་བའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱང་གཡེན་སྤྱོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།མི་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཡང་ཕ་རོལ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དག་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཚོལ་བའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཚོལ་བ་མེད་པ་སྟེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་བདག་ཉིད་ཚོལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ། བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པ་ཚོལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་པས་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཉེ་བར་གདུང་བ་ཡིན་ཏེ ཉེ་བར་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ།

'所谓任何人是指众生。所谓贪著是指过分执著，即欲界凡夫。所谓非法是指身语意的恶行，如经中所说：何为非法？此处有一，即杀生等，如经中广说。所谓'呜呼'是指世尊对那些过分执著欲望的人们生起悲悯，如同对待不净聚中的虫子一般。对于那些贪著欲望的人们，因欲望圆满而骄傲，作恶行并生欢喜。所谓'彼等'是指前面所说的贪著欲望的那些人。对十种非法恶行生欢喜是指具有欢喜。如经中所说：欲望是杀害者，以欲望为基、以欲望为因，刹帝利与刹帝利相斗。'
'他们因贪著欲望和喜好非法，心为欲望所散乱，以此接近死亡，未见障碍，即未了解过患、未了解难忍的障碍之义。若问具欲之人有何突然死亡之相的障碍，答曰：所谓'稍有活命时'，即指寿命极短暂，如经中所说即使长寿者也不过百年。'
'为了理由的意乐或稍微活命而未见障碍。如所说：若命至喉咙，一切皆归他人之手，只要活着就有欲望，若离此则离欲望。此处是为了使贪著欲望者从中转回意乐而说。为显示如何以贪著欲望和喜好非法而摧毁自他二者，故说'愚痴受用'等。愚痴即凡夫，受用所生的贪爱烦恼和贪爱所生的恶行烦恼，是此处的总义。'
'摧毁是指逼恼，即远离善法而使相续衰败。若问是何者？答曰：所说愚痴，具有愚痴者即愚痴，智慧和思维低劣，即愚昧之义。又以何者？答曰：所说受用，因受用欲望故为受用，即欲望境。彼等也摧毁愚昧之人，乃至令厌离小的圣者也散乱，此为所显。'
'所谓不作是指永不寻求彼岸，即从欲望中决定出离，具有寻求此种性质者即是彼，如是无有寻求涅槃，即凡夫之义。其他处说为自寻求，因寻求利益自身故为智者之义。关于为欲迷惑，愚昧之人即是逼恼，即生执著。'

།དེས་ན་ངན་པར་སྤྱོད་པ་བསགས་པས་བདག་དང་གཞན་ལ་ཉེ་བར་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདག་དང་གཞན་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སྲེད་པས་བདག་ཕུང་བར་བྱེད་དེ་དེ་ངན་ སོང་ཉེ་བར་སློང་བའི་ངན་པར་སྤྱོད་པས་སོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་མང་པོའི་གནོད་པ་བྱེད་པས་སོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་ཕུང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་བརླག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ ལོངས་སྤྱོད་མ་ཐོབ་ཀྱང་དེ་ནི་སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཡང་དེ་ལ་སྲེད་པའི་བག་ཆགས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དེས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཕུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་དབང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སྲེད་པ་དེས་ཕུང་བས་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཕུང་བར་བྱེད་དེ་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་ཕུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་ལ་སྲེད་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་སྲེད་པས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་འདུན་པ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །བཅོམ་པ་ ཞེས་བསྟན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདི་དག་བཅོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཆོག་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། མནོག་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉེས་པ་མང་བས་སོ། །འདི་ཉིད་སྨྲས་པ། ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎའི་ཆར་བབ་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ ང་ལས་ནུས་བརྒྱ་བྱིན་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་བཞིའི་ཚེ་ཚད་དང་མཉམ་པ་སྙེད་དུ་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས།དེའི་ཐ་མར་རྒྱ་ཆེར་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་ལྷག་པར་རོལ་པར་བྱས་ཀྱང་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ངོམས་ཏེ། དེ་བས་ན། ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎའི་ཆར་ བབ་ཀྱང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མཉན་ཡོད་ན་བ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ནི་མངོན་པར་མི་དགའ་ལ་འདོད་པ་དག་ལ་ནི་དགའ་བས་དེ་དང་དགེ་སློང་དག་ལས་བརྩམས་ཏེ་དང་པོའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྲེལ་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་འདོད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། མནོག་ཆུང་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་མང་བའོ། །གལ་ཏེ་འདིར་ངོམས་པར་འགྱུར་ན་ནི་མནོག་ཆུང་བ་དང་ཉེས་པ་མང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དོན་དུ་གཉེར་ བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་མནོག་ཆེ་བར་གྱུར་ཅིང་ཉེས་པ་མེད་ན་ངོམས་པར་མི་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདེ་བའི་ཕྱིར་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་མནོག་ཆུང་བ་ཡོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་བ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདེ་བའི་ཕྱིར་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་རྣམས་ནི་ངོམས་པར་མི་ བྱེད་པ་དང་མནོག་ཆུང་བ་དང་ཉེས་པ་མང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ནི་དེ་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པས་གང་འདོད་པ་ལ་མ་ཆགས་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་དགྱེས་པ་སྟེ་ དེ་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎའི་ཆར་བབ་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎའི་གཟུགས་བཅོམ་པའི་ཚོང་གི་ཐ་སྙད་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། གསེར་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་པ་ཎའི་བྱེ་བྲག་གོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཟངས་མའི་པ་ཎའི་ཚད་ཀཱར་ཥཱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་འབབ་པ་ ནི་ཆར་ཏེ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འབབ་པའོ།།དེས་ཀྱང་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་འདོད་པས་ངོམས་པ་མེད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། གང་ལས་རྙེད་པ་དེ་ལ་ཆགས། །རྙེད་ལས་ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། སྲེད་པའི་དོང་འདི་གཏིང་མེད་དེ། །དགང་དཀའ་ཅི་ཡིས་ཁེངས་པར་འགྱུར། །གང་ ཞིག་ཆེན་པོ་བླུགས་གྱུར་ཀྱང་།།ཁེངས་མེད་གཏིང་དུ་རྒོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ།

为了说明积累恶行会损害自己和他人，故说：'使自己和他人堕落。'这是由于贪著受用和对受用的渴爱使自己堕落，因为这是引向恶趣的恶行。'他人'是指也使其他众生堕落，因为造作多种损害。'和'字是为了确定堕落的意思。
如果问这是什么，则说：'毁坏意志'。因为即使未获得受用，也会生起渴爱，并且会修习对此的渴爱习气。如此则会因受用而堕落，变得不由自主。如此对受用的渴爱使其堕落，也使自己堕落，因为会行持一切恶行。其余如前所述。
如果问是什么使其如此堕落，则说：'由对欲的渴爱'，即由对受用的渴爱。为了遮止追求受用和贪著受用者的欲望，故说此语。对于'毁坏'的说明，如果问这些如何是毁坏，则说：因为不知足，因为利益微小，因为过患众多。
为此说：'即使迦利沙波那如雨降'等四个偈颂。帝释天王在百十四次寿量中享受天人之乐，最后广说：'我虽长久受用享乐，仍未满足于诸欲，因此说'即使迦利沙波那如雨降'等。
其他人说，这是因舍卫城中有一名为婆迦的出家人，他不喜欢出家而喜欢欲乐，基于他和比丘们的事而说了前两个偈颂。这些都是相互关联的，这是此处的总义。
应当如是遍知诸欲：不知足、利益微小、过患众多。如果能得满足，虽然利益微小过患众多，因为能得满足故应当追求。或者如果利益巨大且无过患，虽不能满足，为了安乐故应当追求。或者虽利益微小而痛苦轻微，即便如此也应为安乐而追求。
然而诸欲是不能满足、利益微小且过患众多，因此应当如是遍知。圆满佛陀和声闻不以此为境，故不贪著欲的功德，其果是喜爱涅槃，这是此处所显示的。
关于'即使迦利沙波那如雨降'，迦利沙波那是指商业交易中使用的货币形态，是由金等制成的钱币的一种。其他人说是铜钱的标准单位是迦利沙。其降下即是如雨，表示连续不断地降下。
即便如此，具有渴爱者也不会因欲望而满足。如说：'从所得生贪著，从得到生起贪。'又说：'渴爱深渊无底际，难填何物能充满，即使注入大量物，无满直坠入深渊。'

།གཞན་དག་ན་རེ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཆར་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུའི་ཕོ་བྲང་གི་ནང་དུ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཆར་བབ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་འདིར་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་ ཕྱིར་ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་ནི་དེ་མཚོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།ངོམས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐོམ་པ་དང་བྲལ་བའོ། །གང་གིས་མི་ངོམས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་སོ། །ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་ནི་འདོད་པའི་སྲེད་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་ངོམས་ཀྱི། །འདོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངོམས་ཤེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ངོམས་པར་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་བསྟན་ནས་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་ པ།འདོད་པ་མནོག་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུག་དང་འདྲེས་པའི་ཁ་ཟས་ལྟ་བུར་བདེ་བ་ཆུང་བ་དང་། རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་མང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཉེས་པ་མང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། གནོད་པ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་ བཤད་པ།གང་ཞིག་རི་རབ་ཡུངས་འབྲུའི་ཁྱད་པར་དང་། །རྒྱ་མཚོའི་ཆེ་དང་ཐིགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། །བློ་ངན་བཟང་པོ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་། །མཁས་པས་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལྟར་འདོད། །ཅེས་སོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ངེས་པར་བྱས་ཤིང་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པའོ། ། མཁས་པ་ནི་བློ་རྣམ་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་ལམ་གྱི་ཚོགས་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ལྷའི་འདོད་པ་རྣམས་ལས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ སྨོས་ཏེ།ལྷ་ཉིད་ཡིན་པས་ལྷའོ། །དེའི་འདོད་པ་ནི་ལྷག་པར་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ། དེ་དག་ལ་མ་འོངས་པའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མཁས་པས་དེ་ནམ་ཡང་མངོན་པར་མི་འཐོབ་ན། མིའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་སྒྲའོ། །དེ་ དེ་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་ན།གང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྲེད་པ་ཟད་པས་དགྱེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་མངོན་པར་དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངེས་པར་འདོད་པ་དག་ལ་མི་དགའ་ ཞིང་སྲེད་པ་ཟད་པས་དགའ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྨྲས་པ། རྫོགས་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་གཅིག་པུ་ཇི་ལྟར་དགྱེས་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ནས་ བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བར་གྱུར་པའམ།ཡང་ན་གཟུགས་མེད་པ་ལ་དགའ་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཚོགས་དེས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་དོན་མཐའ་དག་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །དེའི་ཉན་ཐོས་ནི། དེའི་བཀའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་ རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་འདི་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པས་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎའི་ཆར་བབ་པ་ཉི་ཚེས་མ་ངོམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསེར་གྱི་རི་བོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཀྱང་འདོད་པ་དག་གིས་ངོམས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ།གངས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤི་ལ་བ་ཏི་ཞེས་བྱ་བའི་ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱི་གྲོང་རྡལ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། རྒྱལ་སྲིད་ནི་ངེས་པར་གསད་པ་དང་གསོད་པར་བྱེད་དུ་འཇུག་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཇི་ ཙམ་ན་བདུད་འོངས་ཏེ་ཞུས་པ།བཙུན་པ་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་རྒྱལ་སྲིད་དོ།

其他人说是七宝雨，如此，在王宫内七天之间降下七宝雨，因为在此获得许多珍宝，所以说迦利沙波拿是为了表示这个。满足是远离极度渴求。以何不满足呢？答：以诸欲，即色等。从圆满财富中增长欲望贪求，这是所显示的。'不变'即是无有，以智慧本身在此满足，而非以受用欲妙资具，此是其义。如何以智慧满足呢？因为作意真如的缘故。如是显示不知满足的过患后，为显示其他而说。
说'欲望微小'，如同掺毒食物般乐少，因为如梦一般。'过患众多'即具有众多痛苦者即是过患众多，如是词句相连，意为有众多危害。如说：'须弥与芥子之差别，海洋与水滴之差别，愚智二者之差别，智者认为苦乐亦如是。''通达'即是确定真如并极为了悟。
智者因为智慧清明，由于如实观察不善等而趣入道资粮，此是其义。如是以三种方式遍知欲望后是什么呢？答：说'从诸天欲'。因为是天故为天，其欲望即是极为悦意，因见未来过患故智者永不获得彼等，更何况人间诸欲，此是'亦'字之义。
如是于诸欲无有欢喜，则于何欢喜呢？答：说'以尽贪欲而欢喜'，意为以涅槃而欢喜。是否一切皆必定不喜诸欲而以尽贪欲而欢喜呢？非如是，说'诸佛与声闻'，唯彼如是欢喜，其他则不然，如是于外在事物离贪后，或乐于禅定，或乐于无色。
以彼无颠倒资粮为了悟一切真如实义故为圆满佛陀。其声闻即是随顺其教言者，因为如实随入于彼故。此中显示尝受诸欲之过患，为了遮止彼故说此。不仅以迦利沙波拿雨而不满足，即使获得金山亦不以诸欲满足，为显示此而说'雪山'等。
世尊住在名为尸罗跋提的释迦族聚落。尔时世尊如是思维：王位是以必定杀害及令杀害而获得的，如是说已，此时魔来请问：'尊者，王位是以神通而获得的，如是所欲之王位。'

།སྡིག་ཅན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཙུན་པ་བདག་གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་ཤིང་བཟུང་སྟེ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་ གྱི་རྐང་པ་བཞི་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་དང་།བསྒོམས་པ་དང་། མང་དུ་བྱས་པ་དང་། འདོད་པར་བྱས་པ་དེས་ནི་རི་གངས་ཅན་དང་མཉམ་པའི་གསེར་གྱི་རི་བོ་ལས་ཀྱང་གྲོལ་ཏེ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ སྨྲས་ཏེ།དེ་བས་ན་བདག་དེ་ལྟར་སྨྲའོ་ཞེས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འདིར་དང་པོའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་བསྟན་ པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདོད་ཅིང་སྲེད་པའི་ཉེས་པ་སྟེ་མང་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ནོར་རྙེད་པར་གྱུར་ཀྱང་ངོམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་ཅིང་སྲེད་པའི་གཞིས་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལས་བཟློག་པ་དང་། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གཟུད་པ་ནི་བསྡུས་ པའི་དོན་ཏོ།།རི་བོ་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་ཡང་ངོ་། །གང་གི་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གསེར་གྱི་རི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མཉམ་པ་ནི་འདྲ་བའོ། །གང་དང་ཞེ་ན། གངས་ཅན་ཏེ་ལྷག་པར་ཁ་བ་མང་ པོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཁ་བ་ཅན་ཏེ།དེས་ན་རི་ཆེན་པོ་དེ་དང་ངོ་། །འདིས་ནི་ནོར་མང་པོ་རྙེད་པས་རྙེད་པ་བསྟན་ཏེ། གསེར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནོར་ཡོད་ཅིང་རྙེད་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རི་གངས་ཅན་དང་མཉམ་པའི་གསེར་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་ཚིམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོག་ཅིང་ ངོམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཅིག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཅིག་ཀྱང་སྲེད་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ན་མང་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འདིས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དུས་བསྟན་ཏོ། །ནོར་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ནོར་རོ། །ཡང་ན་འདིས་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ནོར་དེ་བདེའོ་ཞེས་ རིག་ཅིང་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ནོར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གྱིས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོངས་ལ་དགེ་བ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་བརྟག་པ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལེགས་པར་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ལ་འཇུག་པར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ལ་འཇུག་པས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་སྤྱད་པར་བྱའི། ནོར་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་མི་མཐུན་པར་སྤྱད་པར་ནི་མི་བྱའོ། །སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་སྤྱོད་པ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་དུ་མཛའ་བཤེས་རྩ་ལག་ནི། །སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ནས་ལྡོག་པར་འགྱུར། །གང་གིས་ལྷན་ཅིག་འགྲོ་འགྱུར་བའི། །དགེ་བའི་ལས་ནི་བསྟེན པར་གྱིས།།ཞེས་སོ། །ནོར་རྙེད་པའི་ཆེད་དུ་ངན་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དག་དེ་ལས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །གང་འདི་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གཙེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་དག་སྡུག་བསྔལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་པོས་ནི་འདོད་པ་དག་ལས་མ་ཉམས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་དག་ཡོད་ན་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་དང་། མང་པོ་གསད་པ་དང་བཅིང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་མང་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚིགས་བཅད་ ཕྱེད་འོག་མས་ནི་འདོད་པ་ཉམས་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་སྐྱོན་བསྟན་ཏོ།




世尊问道：'罪人为何如此说？'比丘回答说：'我亲自从世尊处听闻并记住：若有人修习、修炼、多修、专修四神足，即使是与雪山等高的金山也能超越，确实如此，绝非其他。世尊，世尊具足四神足。'他广泛宣说此事，因此我如此说。'这时，世尊说了这两个偈颂。
其中，第一个偈颂是为了正确开示和引导正确理解。如何是正确开示呢？即使获得了非凡的财富，由于贪欲过患众多且殊胜，也不会感到满足。如何引导正确理解呢？要远离贪欲基础上的恶行，引导向善行，这是总义。
'即使有山'是指即使有财富积聚。是什么山呢？所说的'金山'，是指瞻部河金的意思。其量度如何呢？'等同'是指相似。与什么相似呢？与雪山，即多有积雪之处称为雪山，即与那座大山相等。这里说明获得大量财富，'金'是指拥有并获得财富。
虽然如此，'即使有与雪山等高的金山堆也不会满足'，意思是不会知足和满意。是谁呢？所说的'一个'，意思是即使一个人的贪欲也无法穷尽，更何况众多。这里说明了非共通的时间。
'以此财'是指那些财富。或者，由于这是认知，所以了知、获得并体验到'此财富快乐'的意思。
'因此'的意思是，由于不会满足，所以要断除贪欲而行善。是什么呢？所说的'了知'，是指善于分辨功德与过失。如此了知后该做什么呢？所说的'善行'，是指要趣入善行，由于趣入善行故应当实践善行，不应为了贪著财富而对众生行不善。因为一切众生的行为都依赖于善行。
'亲朋好友眷属等，苦难生时皆远离，唯有善业相随逐，是故当勤修善行。'
为了使那些为获得财富而行恶行者生起厌离，故说此偈。为了显示如是了知欲望的逼恼性之人必定会从中离欲，故说：'若人于苦'等。此中，前半偈显示若不离欲则为苦因之过患，因为有欲望时会遭受敌对者的杀害、束缚等种种痛苦。后半偈显示对已失去的欲望过分执著的过患。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉམས་ན་ནི་ཟུག་རྔུས་ཟུག་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་ཤིང་མྱ་ངན་དང་བཅས་པ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ལའོ། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ མཐོང་བའོ།།ཅི་ཞིག་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ། མདོར་བསྡུ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་ གསུངས་པ།སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཅི་རིགས་པར་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་འདི་དང་འདོད་པའི་རྒྱུས། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སྲེད་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་སོ། །འདོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ་སྟེ།ནམ་ཡང་དགའ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའོ། །ནམ་ཡང་དགའ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཁས་པས་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདོད་པ་མཉམ་པ་ལ་ཡང་སུ་ཞིག་ ཁྱད་པར་དུ་དགའ་བར་བྱེད་དེ།ཇི་ལྟར་འདོད་ཅིང་སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །འདོད་པ་ཉམས་པ་ལ་ཡང་བདེ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཉམས་པར་གྱུར་ཀྱང་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེས་མི་ འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པའོ།།ཟུག་རྔུར་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སོ། །འདོད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ནི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་དང་། མ་དང་། བུ་སྨད་དང་། བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པ་དང་། ཞོ་ ཤས་འཚོ་བ་དང་།མཛའ་བཤེས་དང་། བློན་པོ་དང་། ཉེ་དུ་དང་། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་དང་། རྟ་དང་། གླང་པོ་དང་། བ་གླང་དང་། ར་ལུག་དང་། ནོར་དང་། འབྲུ་དང་། དབྱིག་དང་། གསེར་དང་། བང་མཛོད་དག་ཡོངས་སུ་བསྩགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉམས་པའི་དུས་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ པའི་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་འདི་འདོད་ཆེན་ཅན་དག་ལ་ཟུག་རྔུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟུག་རྔུར་གྱུར་པའི་རྒྱུའོ། །བརྟན་པ་ནི་མཁས་པའོ། །གདུལ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བ་དང་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པའོ། ། བསླབ་པ་གསུམ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ལམ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་དུ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་རྣམས་དེ་ལས་འདུན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །ཡང གཅེར་བུ་པའི་ཕྱོགས་ལ་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ།བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་སྤང་བའི་ཤཱཀྱ་རྣམས་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་བ་ལ་དེ་དག་འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་གྱི། ཡུལ་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་ པའོ།།འདོད་པའི་ཚོམས་ཏེ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།སྲེད་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །དེའི་འོག་ཏུ་སྲེད་པའི་ཚོམས་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ལ་འདོད་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་མེའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟ་བུའོ།།འོ་ན། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་གང་དེ་འདོད་མིན་གྱི། །ཞེས་བྱ་བ་གོང་དུ་བསྟན་ཟིན་ན། ཇི་ལྟར་དེའི་དོན་དུ་ཡང་འདིའི་དོན་ལ་འབད་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་འདོད་ཆགས་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་དུ་བཤད་ལ།ད་ནི་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

因为如果失去它就会像被刺扎一样痛苦而伴随忧愁，这是此处的总义。'某些'是指任何人。'了知'是指通达，即见到真实义。
如果问了知什么？'苦'是指五取蕴。因为简而言之，经中说'五取蕴即是苦'。也具有三苦，应当如理地运用于一切苦中，如经中所说:'三苦应当如理地运用于一切中'。
'由其因'是指由此而生，意思是'由此因缘和欲望之因'，因为说'渴爱是集谛'。'于欲'是指成为对境，与'永不欢喜'相连。'彼等'是指了知。
关于'永不欢喜'，因为智者了知一切苦的根本是欲望。因此，对于平等的欲望，谁会特别欢喜呢？即如何生起欲望和渴爱。
如果问失去欲望时是否有快乐？那也没有。为什么呢？说到'于世间'，即使欲界衰败也会产生忧愁之刺，因此不欲望即是欲望。因为了知成为刺痛的原因。
欲想对境事物的因是为了受用而布施和执取，即：父、母、妻子、男仆、女仆、工人、佣人、朋友、大臣、亲属、姻亲、马、象、牛、羊、财物、谷物、珠宝、黄金、库藏等积聚。
当这些衰败时也会生起极难忍受的忧愁之刺，因此这对贪欲大的人成为刺痛。'彼等'是指成为刺痛的因。'坚固'是指智者。'为调伏'是指为了远离和断除。'学习'是指依止断除之道。
三学即是所说的道，戒、定、慧蕴是为了引入圣道。为了遮止贪著欲望和执著欲望者的希求而说此。
又裸行派说:'舍弃安乐资具的释迦族人怎么会有离贪？'对此说明通过显示欲望过患而成为离贪，而不是通过宣说对境的功德。
欲品第二注释完。
为了确定渴爱才是胜义的欲望而非对境，其后安立渴爱品。因为如所说对色等安立欲名如同对婆罗门童子安立火名。
如果说:'世间种种非是欲'已在上面说过，为何还要为此义而努力？虽然如此，人的欲望是遍计的贪著，这是此处的总义，现在广说分别，故说'有身分别'等。

།འདི་བྱུང་བའི་གླེང་གཞི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱིས་པ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྡིག་ པ་མི་དགེ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ།གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ནི་ངན་པར་བསམ་པ་སེམས་སོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དོ། །འཕགས་པ་ལ་ནི་དགེ་བའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་གསུམ་མངའ་སྟེ།ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་རབ་བཅོམ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་འཕེལ་བར་བསྟན་ ཏོ།།ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བརྗེད་ངས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་དེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་འདིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་འདྲ་བར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ།།དེས་བཅོམ་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་དབང་པོ་བྱས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རབ་ཏུ་བཅོམ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྔར་ཐོས་པ་དང་སྔར་སྤྱད་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་ པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དེ་སྡིག་པ་ལ་ཞེན་ཅིང་གནས་པའོ་ཞེས་སོ།།ལུས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་སྲེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་འདི་ལ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་སྲེད་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ རམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་མི་བཟད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་བག་ལ་ཉལ་གྱི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བསགས་ཤིང་གཉེན་པོ་མ་བསྟེན་པས་སོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ལུས་ ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དྲན་པའོ།།ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་མི་བཟད་པས་འགྱུར་ཞེ་ན། སྔར་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་མང་དུ་བྱས་པ་དེའི་རྒྱུས་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་རྗེས་སུ་ སེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།གཙང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་རེག་པ་དང་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་སྡུག་པ་དང་གཙང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དམིགས་པའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཙང་བར་ལྟ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་གཙང་བར་ རྗེས་སུ་ལྟ་བས་ཡིན་ཞེ་ན།དབང་པོ་སྡོམ་པས་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་དེས་བུད་མེད་མཐོང་བར་གྱུར་ན་དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་པས་ཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་གཙང་བའི་མཚན་མར་ཉེ་བར་འཛིན་ཏེ། གཞི་དེས་ན་ལུས་མངོན་པར་གདུང་བ་དང་། སེམས་མངོན་པར་གདུང་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ལུས་ཅན་འདི་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་ཕྱིར་ཞིང་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྟགས་རྣམ་པ་ལྔས་སྲེད་པ་འཕེལ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཡུལ་ཆུང་བ་ལ་ཡང་འདོད་པའི་འདོད་ ཆགས་མི་བཟད་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་ལྷག་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་ན་གྱ་ནོམ་པ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།ཆོས་མ་ཡིན་པས་གང་ལོངས་སྤྱོད་མང་པོ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

这个缘起是这样的：世尊对比丘们说道：'这三种是愚人无闻凡夫的罪恶不善分别，是哪三种呢？欲望的分别、害心的分别、损害的分别，因为愚人会产生恶念。'如是广说。圣者则具有三种善分别，即出离的分别等。说完这些后，宣说了这两个偈颂。
其中首先说道：'为分别所摧毁'，这里是说欲望贪著连同其因而增长。由于非理作意、失念和颠倒而增长，这里依次显示这三种因。不同的分别即是分别，与非理作意相应的遍计。被其摧毁是指被分别和根所制。如经中所说：'云何为分别所摧毁？对于先前所闻、所经历的欲望，非理作意，不以善分别来分别，而执著于罪恶而住。'
'有身者'是指具有此身者，即众生的意思。因为对外在事物墙壁等是没有贪著的。
若问：'仅仅依靠邪分别就会使贪爱增长吗？'答：'不是这样的。然而说到难忍的贪欲'，即是说具有强烈贪欲的人，应当这样理解词义。由于积集欲贪随眠的近因且未修习对治的缘故。其对治是忆念身体等的行相。
若问：'如何成为难忍的贪欲？'答：由于在先前其他生中亲近、修习、多作欲贪，以此为因。虽然如此，但如经中所说：'以如理作意则能随增心中的贪欲。'
'以净相随观'是指色、形、触、受用为可爱和清净，如是随观缘取的方式即是净观。因此经中说：'云何以净相随观？不住于根律仪者，若见女人，以专注的念头而生贪著，以非理作意执取净相，由此因缘而使身心受到煎熬。'
如是这样的有身者贪欲会再度增长，欲贪会极大增长。应当了知以五种相贪爱增长：即使对微小的贪欲境界也会被难忍的欲贪缠缚而格外贪著，更何况对殊胜的境界。以非法而取得许多受用，这不是正法。

།ལོངས་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཀུན་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མི་གཅེས་ཤིང་དགོས་ པ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་འདོར་བར་མི་བྱེད་ན།གཅེས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དགོས་པ་ཆུང་ཞིང་ངན་དོན་ཙམ་གྱི་དོན་དུ་ཡང་ངན་པར་སྤྱོད་པ་མང་པོ་སྤྱོད་ན། དགོས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཆུང་ངུ་ཡང་དེའི་སེམས་བསྒྲུབ་ཅིང་ འཇུག་པར་མི་དགའ་ན།ཆེན་པོ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོས་པར་ཡང་མི་འདོད་ན། ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པ་སྟེ། གང་དེ་ལྟ་བུས་ནི་སྲེད་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡིས་དམ་པོར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ཅན་ལ་འཆིང་བ་དམ་པོར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དམ་ པོར་བྱེད་པ་ནི་འབད་པས་ཀྱང་དགྲོལ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་འཆིང་བ་དམ་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྲ་བ་དང་། རེག་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། དུས་ཡུན་རིང་དུ་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ངན་པར་སྤྱོད་པའི་རྩ་བ་ནི་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གོ། །དེ་ནི་ ཤིན་ཏུ་སྲ་བའི་འཆིང་བར་རིག་པར་བྱའོ།།དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་རིག་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་བ་ན་གནས་པ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་དང་འབྲེལ་པར་བལྟའོ། །རང་གི་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་སྲེད་པ་འཆིང་བའི་ གནས་སྐབས་སོ།།ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཆིང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྲེད་པ་འཕེལ་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལན་དུ་མར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་སྲེད་པའི་སྐྱོན་བསྟན་པས་དེ་ངེས་པར་སྤང་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །སྲེད་པ་སྤོང་བའི་གཟུགས་ཉེ་བར་བླང་བ་ཉིད་དུ་ སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།གང་དག་རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ཞི་དགའ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིའི་དོན་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྔ་མའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་གིས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། ངེས་ པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པའོ།།དེ་ལ་གང་དག་དགའ་བ་ནི་མགུ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པས་ཡོངས་སུ་མ་བསྒོམས་ཤིང་སྤངས་པ་དང་། བསལ་བ་དང་ངེས་པར་བྱས་པའོ་ཞེས་སོ། །མི་སྡུག་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་ པར་འགྱུར་བ་སྟེ་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་དང་།རྣམ་པར་རུལ་པར་ནང་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྡུག་པ་དང་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སྡུག་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་དེ་བསྒོམ་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་སོ། །རྟག་ཏུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་ ལ་གནས་པ་སྟེ།འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དྲན་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་བར་ཆད་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱོ་བ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འདི་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སྐབས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་དེ་ལྟར་ལྡན་པར་བྱས་ནས་ནི་ཡུན་རིང་པོས་ངེས་ པར་སྲེད་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ཡིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་ཡིས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་བྱས་པས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་ཇི་སྲིད་དུ་མ་སྤངས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་དག་རུལ་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ ཉམ་ཆུང་བར་བྱེད་པ་སྟེ་སྤོང་ཞིང་དགག་པར་ནུས་པའོ།།སྲེད་པ་སྤངས་པའི་ཐབས་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །སྲེད་པ་མ་སྤངས་པ་དག་ལ་ནི་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདོད་པ་མུན་ནག་འདྲ་བས་གཡོགས། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

将获得极多的受用，对于那些不珍惜且无用的物品都不愿舍弃，更何况珍贵的物品。为了微小低劣的目的都会做许多恶行，更何况为了重大目的。对于微小的善行都不愿意修持，更何况大的善行。连听闻涅槃都不愿意，更何况证得涅槃。如是之人贪爱将会增长。
所谓'以此紧缚'，即是以此紧密束缚有情。因为紧缚难以努力解脱的缘故。
以三种方式成为紧密束缚：极其坚固、触之痛苦、长时相续。其中，现世恶行的根本是贪欲、嗔恨和愚痴。这应当了知是极其坚固的束缚。
应当了知投生地狱等恶趣是痛苦的。长时轮回是长时相续。所谓'自身束缚'是指自相续中住着的贪爱束缚的状态。
或者是苦的束缚，因为从贪爱增长而生起生等诸苦多次出现的缘故。此处是通过显示贪爱的过患而说明必须断除。
为了显示断除贪爱的形相而说：'凡是喜欢寂灭分别'等。此义应当了知是前偈的对治。
所谓寂灭分别者，即是寂灭欲等分别，是出离等思维。其中'喜欢'是指生起真实欢喜，如说：'生起欲的分别时不修习而断除、远离、决定'。
'修习不净观'是指身体的变化、变青、腐烂等内在所缘的作意，因为是不净所缘，故称不净观，如实修习并且反复现前。
'常念'是指一切时住于正念，对贪欲的怖畏应当一切时住于正念并修习，无间断地精进不厌倦，如是则贪欲不得其便。
如是具足后，长时必定能断除贪爱。为显示此义而说'以此贪爱'等，显示在不得定地无有差别。
如是瑜伽行者以此正确具足，乃至未断之前，令彼腐坏即是令其羸弱，能够断除遮止。
为了引导断除贪爱的方便而说此。为了显示未断贪爱者将生起衰老、死亡等痛苦而说：'欲如黑暗覆'等。

།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་བཟང་ལྡན་ལ་སོགས་པ་གདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པར་མཁྱེན་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆུ་བོ་ནས་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་ལས་ཆུ་བོའི་འགྲམ་ཞིག་ན་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དགའ་སྟོན་གྱི་ དུས་ཞིག་ལ་བབ་སྟེ།གར་དང་གླུ་ལ་སོགས་པ་ལེན་པ་དེ་དང་ཉེ་བ་ཞིག་ན་ཉ་མང་པོ་ཟིན་པ་དང་། བའི་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འོ་མ་ལ་སྲེད་པའི་བེའུ་མང་པོ་དག་འབྲེང་བ་གཟིགས་ཏེ་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་ནི་འདོད་པས་ལྡོངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་དྲ་ བས་གཡོགས་པའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བཀའ་སྩལ་ཏེ།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་གསུངས་སོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དང་། འདས་པའི་ ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་མྱོང་ནས་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་།མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ལ་འདོད་པ་དང་། དེ་རྣམས་སྐྱེས་པ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། དེ་ཡང་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལ་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གནས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྒ་བ་ དང་།རིས་མཐུན་པའི་རྒྱུན་ཆད་པ་སྟེ་འཆི་བའོ། །འདོད་པ་མུན་གནག་དང་འདྲ་བས་གཡོགས་པ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་འདོད་ཆགས་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །མུན་པ་ནི་དེས་འདོད་པའི་སྐྱོན་མི་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་དང་ ཆོས་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མུན་ནག་གིས་ལྡོངས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། ལྡོངས་པས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདོད་པས་ཀྱང་དྲ་བས་ཉའི་ཚོགས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་ པས་ཀུན་ནས་གཡོགས་པ་དང་།ཡོངས་སུ་མཁྱུད་པར་བྱེད་པ་དེ་འདོད་ཆགས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལའོ། །གང་དུ་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ལ་འདོད་ཆགས་ཤིང་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་མང་པོའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་སོ། །སྲེད་པའི་དགབ་པས་བཀབ་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་ འདས་པའི་སྲེད་པ་བཤད་ནས།འདིས་ནི་མ་འོངས་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྲེད་པ་བཤད་དེ། སྲེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དགབ་པའམ་སྒྲིབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་སྤྲིན་ལ་སོགས་པས་བཀབ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་བཀབ་པ་ནི་བསྒྲིབས་པ་སྟེ་འདོད་པ་ལ་སྲེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་ དུས་ལས་བརྩམས་ནས་དེའི་སྐྱོན་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་ཡང་ཐར་པ་འདོད་པར་མི་བྱེད་ན། དེ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། བག་མེད་པ་ནི་བག་མེད་པའི་གནས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་རྒྱུད་འདོད་པ་དག་ལས་ཀྱང་སེམས་བསྲུང་ལ་ངན་པར་སྤྱོད་ པ་དང་དེས་བསྒོམ་པ་ལས་སེམས་བསྲུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གང་ཟག་ཉོན་མོངས་པས་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། འཆིང་བས་བཅིངས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་བཅིངས་པ་ཡིན་པས་འཆིང་བ་སྟེ། འཁོར་བའི་བཙོན་རར་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྲེད་པའི་འཆིང་བ་དེས་འདོད་པ་ཅན་བཅིངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཚེད་མར་ཆུད་པའི་ཉ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉ་ནི་ཆུའི་ནང་དུ་སྤྱོད་པའི་སྲོག་ཆགས་ཉ་ཉིད་དོ། །ཚེད་མ་ནི་རྒྱ་སྟེ་དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེར་ཆུད་པ་ནི་དེའི་ཁ་དང་ནང་དུའོ། ། གཞན་དག་ནི་ཆུ་དེའི་ནང་ན་གནས་པའི་ཆུ་སྲིན་ཀུམ་བི་ར་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དེ་དག་གི་ཁར་ཆུད་པའི་ཉ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །གཞན་དག་ནི་ལྕུག་མ་ལས་བྱས་པའི་ནང་ཡངས་ཤིང་སྤུན་ལ་སོགས་པས་བར་ཚག་དམ་པ་ཁ་ཡོད་པ་ཉའི་རིགས་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་འཆིང་བ་ནི་ཚེད་མ་ཡིན་ནོ ཞེས་ཟེར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཉ་དེར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡང་འཁོར་བའི་ནང་ནས་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།

其后，世尊释迦善逝等了知调伏众生时机已至，又为度化特别殊胜者出家，沿河而行时，在河岸边看见大众欢聚庆祝之时，歌舞欢乐，其附近有许多被捕获的鱼，又见许多小牛犊贪恋着随逐母牛群的乳汁。于是对比丘们开示道：'诸比丘，世间为欲所盲，为欲网所覆。'如是广为宣说，并说此二偈。
此处所摄之义，即宣说集谛五相及苦谛二相。何为五相？即现在贪著境、追忆过去境而生贪的分别、对未来境的欲求、对所生起的过分执著、以及使人于善行无有自主。何为二相？即现在住处变异的衰老，以及同类相续断绝的死亡。
欲如黑暗般覆盖是对举分别。其中欲是分别贪欲，如说'补特伽罗欲即是欲贪'。暗是由此不知欲过患，不知法与非法之义。如世尊所说：'为黑暗所盲而趣入，凡是盲目趣入者即是与贪欲相应的补特伽罗。'
欲如网罗笼罩鱼群般，以种种分别具足而遍覆、周遍缠绕于贪欲者相续中。于所追忆境生贪，并以种种方式对其生起贪著分别。
说'为渴爱所覆'者，说明了现在与过去的渴爱后，此处说明缘未来的渴爱。渴爱如覆盖或遮蔽有情相续，如日光为云等所覆。为其覆盖即被遮蔽，即以对欲的渴爱本身，从未来时间开始显示其过患。
因为连解脱的意乐都不生起，更何况为获得解脱而精进？放逸即是放逸处。是故如是相续于诸欲中也当护心，于恶行及由此修习中护心。
如是补特伽罗为烦恼所制而无自在，故成束缚。即所说'为缚所缚'，于此为缚故名为缚，即轮回牢狱之义。为彼爱缚所缚即是贪欲者。
云何？曰：'如陷网罟中之鱼'。鱼即水中行走的生命鱼类。网罟即网，意为罗网。陷入即入其口中及内部。
有些解释说如同陷入水中鳄鱼等水族之口的鱼一般。有些说网罟是用竹制成，内部宽敞，以草等紧密封闭间隙，有口，能捕获鱼类并束缚。
如鱼被其所执，如是为烦恼所制者亦以不离轮回之理。

།དེར་བཅིངས་པ་ལ་རེ་ཞིག་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒ་དང་འཆི་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་ བ་ཡིན་ཏེ།རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ནི་རྒ་ཤི་སྟེ། ཟླས་དབྱེ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་འོང་བར་འགྱུར་བ་དང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་གང་དུ་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ཡོད་པ་དེར་འགྲོ་བ་འདི་དག་འབྲང་བར་འགྱུར་རོ། ། ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མ་དྲུང་ནུ་ཞོ་འདོད་པའི་བེ+ེའུ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བའི་བེ+ེའུ་ནུ་ཞོ་འཐུང་བ་འོ་མ་ལ་སྲེད་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་མའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་འདིའི་ཐར་པ་རིང་དུ་གནས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པ་དང་ལྡན་པ་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་ཡོངས་སུ་འཁྱམ་པ་དང་སྡུག བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་པས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།འདིར་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ནས་དེར་གནས་པ་ནི་ཡང་མྱོང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ཉིད་དུ་དུག་གིས་གནོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ལ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྐྱེས་བུ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་ཞིག་དགོན་པའི་གནས་ཞིག་ཏུ་ལོ་བཞི་བཅུར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བྱས་ནས་བུ་མེད་པས་ནི་གོང་མར་འགྲོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསམས་ཏེ་ཆུང་མ་བླང་བའི་ཕྱིར་མཉན་ཡོད་དུ་འོངས་ཏེ། དེ་ལ་དགོས་པའི་ནོར་བསླངས་པ་ལས་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ གྱིས་ཁང་པ་བརྒྱ་བྱིན་པར་ཁས་བླངས་ཏེ།གཞན་དུ་མ་སློངས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་སྩལ་ན་གཞན་ཡང་ཁང་པ་བརྒྱ་དང་སྟོང་དང་གྲོང་གི་ཕྱེད་ནོར་དང་བཅས་པ་སློང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། ཡང་ཁས་བླངས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ཡང་སྩལ་ ལགས་ན།གཞན་ཡང་བསླང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དང་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དང་ཉེ་བ་ན་ནགས་སྟུག་པོ་ན་སྤྲེའུ་ཤིང་ཐོག་འདོད་པ་ཤིང་ནས་ཤིང་དུ་རྒྱུ་བ་ལས་ལྟུང་སྟེ་ཤི་བར་གྱུར་པ་གཟིགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་ཏེ། ཇི་ཙམ་ན་དུས་དེའི་གདུལ་བྱ་དག་ གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།ཅི་རིགས་པར་སྲེད་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་སྐྱོན་གང་དེར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྟེ་དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སེམས་ཅན་ཏེ་དེའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་འཇུག་གི། གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བག་མེད་རབ་ཏུ་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བག་མེད་པར་གྱུར་ནས་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་དབང་པོ་མ་བསྲུངས་པས་ཡུལ་དག་ལ་སྤྱོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྲེད་པ་འཕེལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་། ཡང་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་ཡང འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།ཡང་དང་ཡང་ཤས་ཆེར་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་དང་། ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། འཁྲི་ཤིང་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཁྲི་ཤིང་རིགས་མ་ལུ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཤིང་ལ་བརྟེན་ནས་འཕེལ་བར་འགྱུར་གྱི། མ་བརྟེན་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་པས་བག་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡིས་འཁོར་བར་འཁྱམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲེད་པ་འཕེལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གི་ཕྱིར་འཁོར་བར་འཁྱམ་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བར་འཁོར་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་སོ་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་དང་དེ་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་ཏུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རིམ་པ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ཡང་དང་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་ཏོ། །དེ་ལ་འདིས་ནི་འདིའི་འཁོར་བ་རིང་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།

对此，如果问是否暂时获得不间断的殊胜安乐，答曰：'随后将遭遇衰老与死亡'，意思是将遭受衰老之苦和死亡之苦。衰老和死亡合称为老死，这是一个复合词。随后到来是指将要来临和将要获得，无论在何处有衰老和死亡，这些众生都将追随前往。
如何形容呢？答曰：'如同小牛渴望母亲身边的乳汁'。就像小牛饮用乳汁，贪恋牛奶，总是追随着母牛，这表明解脱之路尚远。由于具有贪欲，在轮回牢狱中流转并感受痛苦，为了断除这些而说此法。
有人妄言说，在此经历了衰老、死亡等痛苦后住于彼处就不会再经历，就像看到毒药的危害一样。为了破除这种说法而说：'众生'等。当时有一个婆罗门在一处寂静处修清净行四十年后，想到'无子者不能往生上界'，便来到舍卫城娶妻。他向波斯匿王求取所需财物，国王答应给他一百座房屋，并说不要向他人乞求。
婆罗门说：'大王若能赐予，我还要乞求另外一百座房屋、一千座房屋和半个城邑及其财物。'国王又答应了。婆罗门又说：'大王若能赐予这些，我还要继续乞求。'那时，在祇园附近的茂密森林中，世尊看见一只贪求果实在树间攀爬的猴子坠落而死。世尊随即前往精舍，观察当时的所化众生根机后宣说此法。
这是为了显示贪欲增长的过患。'众生'指人，因为当时在场的缘故。或者说是有情，因为是其同义词，只适用于有情的情况，而不适用于其他。
如何解释呢？答曰：'放逸而行者'，即放逸后而行事，意思是因为不护诸根而受用诸境界。'贪欲增长'是指欲贪和有贪都会增长，因为反复多次享受，以及过分行恶行的缘故。
如何增长呢？答曰：'如同蔓藤'。有一种蔓藤叫做摩卢多，它依靠树木而生长，若无所依则不能生长，而且会伤害所依的树木。同样，贪欲依靠放逸而增长，也会造成伤害。
又如何造成伤害呢？答曰：'由此在轮回中流转'，即因为贪欲增长而在轮回中流转，因为轮回流转所以极为有害。'一再'的意思是各个不同的意思，即如实成就种种不同类别的各种轮回形态。有人说这也表示'反复'的意思。这里显示了轮回的漫长。

།འབྲས་བུ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་ཏོག་ཟ་བར་འདོད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྤྲེའུ་ནགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སྟུག་པོའི་ནང་དུ་སྤྲེའུ་ལྟོགས་པ་འབྲས་བུ་ འདོད་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡང་དང་ཡང་ཀུན་དུ་འཁྱམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བག་མེད་པ་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་སྲེད་པ་འཕེལ་བས་འཁོར་བར་འཁྱམ་པར་འགྱུར་རོ།།ཐར་པ་འདོད་པས་བག་མེད་པ་རྣམས་བག་ཡོད་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །སྲེད་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་ཞིང་ཡང་སྐྱེ་བའི་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།མི་དག་དྲན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡུལ་ཀུན་དུ་ན་རྒྱལ་པོ་ཀོ་ར་བྱ་རི་དྭགས་བཤོར་བའི་ཚལ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གནས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་རེ་ཞིག་ཅིག་ན་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཤིང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་སོང་སྟེ་རྗེས་སུ་རྒྱུ་བ་ལས་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་མཐོང་སྟེ་མངོན་པར་དགའ་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་མདུན་དུ་འདུག་ཅིང་གཏམ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་ཉེས་པས་གནོད་པར་གྱུར་ན་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་དག་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་ མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། ཉེ་དུའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའོ། །ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་ཁྱོད་ནི་ད་རུང་འདི་དག་མ་ཉམས་པ་སྟེ། ལོ་ནི་ཉི་ཤུའམ་ཉི་ཤུ་ལས་ལྷག་པ་ཙམ་ལོན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞེས་སྨྲས་པ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དང་ དེ་གཉིས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱིམ་པའམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་གནས་ལྔ་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།དྲན་པར་བྱེད་པས་ན་དྲན་པ་སྟེ། དྲན་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞིང་ལྷག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་སྔར་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ ལ་སྲེད་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ།།དང་གི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་དང་འོག་ནས་བརྗོད་པ་མང་ངོ་། །ཆགས་བྱེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྲེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཆགས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡིད་བདེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པའི་ཡིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པས་མི་དགའ་བ་མེད་པའོ། །ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་། འཐོབ་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདིས་ནི་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ལ་དོན་དུ་ གཉེར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྲེད་པ་བསྟན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་འདས་པའི་དུས་ལ་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་འཇུག་གོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་ལ་ནི་ཆགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །མ་འོངས་པ་ལ་ནི་དགའ་བ་དང་ལྡན་པས་འཇུག་སྟེ། དགའ་བ་མངོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་བདེ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ཉེ་བར་ གནས་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་དྲན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་འདི་དག་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དག་ཅེས་བྱ་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བོའོ། །གང་དག་འདི་དག་ཡོད་པ་དེའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་གང་རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་ཡང་འདས་པའི་བདེ་བ་དྲན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པས་ཆགས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་བདེ་བ་ལ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་མི་དེ་ཉིད་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་གང་ལ་འདི་དག་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ གང་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གང་དག་ས་ཏ་སི་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་ཏ་ནི་བདེ་བ་མྱོང་བའོ། །དེའམ་དེ་ལ་སི་ཏི་ནི་ཆགས་པ་ཡིན་པས་ས་ཏ་སི་ཏ་སྟེ་ཤིན་པ་ན་ད་ན་ཞེས་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'想要果实'是指想要吃水果，就像猴子在森林中，在茂密的树林中饥饿的猴子因为想要果实而不断地四处游荡一样，放逸行为者也因为贪欲增长而在轮回中流转。为了使想要解脱者从放逸转向谨慎，所以说此教言。
为了显示由于贪欲而再次投生的烦恼，所以说'众人忆念'等。在各地方，拘罗婆王在鹿苑中，具寿郁伽离车居住。某时那位国王与后妃眷属一起，在众多善巧者的观察下前往游园游玩，遇见郁伽离车，生起欢喜心。
坐在他面前，进行各种交谈后说道：'朋友，由于这四种过患而受到损害时，沙门和婆罗门从在家出家，即：生、老、病以及亲属受用衰损。郁伽离车，你现在还未遭受这些，年龄才二十岁或略多一点，为何要出家呢？'对此，世尊对这两位说了在家人或出家人应当观察五处的广大偈颂。
由于忆念故为忆念，意思是与忆念相应而增上安住。这表示对先前经历的境生起贪著。'和'字是总摄义。这与下文所说的很多。'贪著'表示对现在境界以增上贪著的方式生起贪欲。'受用'是生起贪著。
'悦意'是指极为赞叹的意，即是悦意，无烦恼的不悦。受用时趣向，对得到所趣向的境生起悦意，这表示以希求的方式对未来境生起贪欲。
因此，对过去时以具念而趣入。对现在境是贪著的自性。对未来则以具喜而趣入，即是喜为前导的悦意。由于与苦相近住，所以'忆念'等是应当总摄的。
若问这些发生于谁？答：'众人'即是凡夫，因喜欢生故为众生。若问具有这些有何过患？答：说'若人常时'等。任何对过去乐的忆念，对现在以增上执著而贪著，对未来乐相续不断的人，即会相续不断地经历生死等。
其他人问这些近行于何处？答：关于'萨塔悉塔'，萨塔是指感受快乐。对此悉帝是贪著，故为萨塔悉塔，因为从辛巴那达那等语根中说明。

།བདེ་བ་གང་ལ་ཆགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་བདེ་བ་འདོད་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་ཏེ།བདེ་བ་འདོད་པའི་ཚུལ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་འདོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བདེ་བ་མྱོང་བར་འདོད་པའི་ཚུལ་གང་ལ་བདེ་བ་མྱོང་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དེ་ཉིད་ཡང་བདེ་བ་མྱོང་བར་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་དྲན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ གྱུར་པ་དེས་བྱས་པའི་སྐྱོན་ཐོབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྐྱེ་དང་རྒ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་འཇུག་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འདིས་ནི་བདག་ཉིད་གྲུབ་པར་བྱས་པ་དང་། བདག་ཉིད་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དུས་གསུམ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་དམིགས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་རྒ་བ་དང་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པ་རྣམས་སྲེད་པའི་རྒྱུ་སྤང་བ་ལ་གཟུད་པའི ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ནི་གླེང་གཞི་དང་ཚིག་མི་མཐུན་པར་འཆད་དོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཕྱིས་ཁུང་གི་ཕག་ལས་བརྩམས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་ཆགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་དང་། རྟོག་པར་བྱེད་ པའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་།སེམས་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དང་། འཇམ་ཞིང་འཇམ་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱིས་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་གི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡིད་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ཡིད་ལ་འདོད་པ་དང་རིག་པའོ། །དང་གི་སྒྲ་ གསུམ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།སྡིག་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་དམིགས་པའོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་གཉི་ག་གཅིག་ལ་གཅིག་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །དེ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པས་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྟག་ཏུ་བདེ་བ་འདོད་ པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།གང་བུད་མེད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་སྐྱེས་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་བུད་མེད་དེ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཆགས་པས་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་འདོད་དེ། དེས་མ་འོངས་པའི་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ནི་འཁོར་བ་ན་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཚིག་གཉི་ག་ཡང་འགལ་བ་མེད་མོད་ཀྱི། ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་བརྗོད་པ་ ལས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདུན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །མཁས་པས་ངེས་པར་བརྟགས་ན་ནི་སྲེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བཤད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་དགུ་སྲེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདུན་དུ་ བདར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ན་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དུར་ཁྲོད་དུ་རྒྱུ་བ་ན་དེའི་ཚེ་བྱི་བོ་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཀ་ར་བཱི་རའི་ཕྲེང་བ་མགོ་ལ་བཏགས་ཏེ། གཤེད་མ་བས་ཅ་ཅོ་ཆེན་པོས་ཁྱེར་བཞིན་དུ་བསད་དོ། །དེ་དང་ཧ་ཅང་ཡང་མི་རིང་བ་ཞིག་ན་རི་བོང་ གི་རྒྱ་བརྐྱང་པ་གང་དུ་རི་བོང་མང་པོ་ཟིན་ཏེ་ཕན་ཚུན་མཆོང་བར་གྱུར་ཀྱང་མ་ཐར་བ་དག་མཐོང་སྟེ།ཡང་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་ནས་འདི་སྐད་དུ་གཏམ་དུ་བརྗོད་དེ། རེ་ཞིག་མི་འདི་དག་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པས་བསད་པ་ཡིན་ན། རི་དྭགས་འདི་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་དེ་རྩཝ་དང་ཆུ་ཉུང་ཟད་ཙམ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་འཚོ་བས་ གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་ཉེས་པ་མེད་པར་གསོད་པར་བྱེད་ཅེས་སོ། །གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་བུ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསན་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ།

如果问到执著何种快乐？回答说：'如是希求快乐'这句话。凡是有希求快乐方式的，那就是希求快乐，即凡是想要体验快乐的方式中，对体验快乐的贪著特别执著的那个，也就是追求体验快乐，这就是所谓的意思。
为了显示如此所造成的过患，所以说：'由此'是指由此而。'趋近生与老'是指趋入生与老，趋近生与老是长期生老的意思。
这里显示了自身形成和自身变化的痛苦，为了引导那些因三时所缘的烦恼近行所缘，以及因其果报衰老死亡的痛苦而恐惧的人们断除渴爱之因而说此。
其他人则解释与因缘不相符。在王舍城从老鼠洞的猪开始宣说，即生起和执著，以及思维快乐。其中生起是指生起贪欲，思维是指可意的、夺心的、柔和婉转的言语等语行的意思。快乐是指推测所欲的身语行为，以及意欲和了知。三个'和'字是总摄义。
罪过是指见到和缘虑。是什么呢？说道：'诸人'，即男人和女人，因为二者互相欢喜。通过思维会如何呢？说道：'常求乐'，即女人对男人的贪著是由于女人自身的欲望而观看，对此贪著而欲求殊胜的快乐，由此为了未来而追求和执著。同样也应说'男人对女人'等。
因为是常法故为'常'，这与'趋近生与老'相连。这是长久住于轮回，余如前。虽然两种说法都无矛盾，但根据小部经典的说法则如前。
为了遮遣有垢痛苦的欲乐而说此。智者若详细观察，则是渴爱本身产生痛苦，为了显示以其他方式解释而说：'众生为渴爱所驱'等。
在波罗奈城，众多比丘游行于尸林时，当时许多作恶的人戴着卡拉维拉花环，被刽子手大声喧哗着带走杀害。不远处看见张设的捕兔网中，许多兔子被捕获，虽相互跳跃却无法逃脱。
又生起悲悯而如此谈论说：'这些人是因为造作恶行而被杀，而这些野兽虽然行为艰难，仅仅依靠少许草和水而活命，为何无罪却被杀害？'世尊听闻如此情况而说此。

།གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་བཞུགས་ཏེ། ཕྱི་ས་ཁུང་ན་ཕག་ཅིག་ འགྲེ་ཞིང་ལྡོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་གསུངས་པས་དེས་ཀྱང་དེ་ཐོས་ཏེ་སེམས་མངོན་པར་དད་ནས།དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་གསེར་གྱི་སའི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ཏེ། བདེན་པ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་དང་། འཁོར་བར་བྱེད་ པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ནི་སྲེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདུན་དུ་བདར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་སྦྱོར་རོ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཁོར་བར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་དང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ།།སྲེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདུན་དུ་བདར་བ་ནི་མངོན་པར་བརྡས་པ་དང་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའོ། །དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྐྱེ་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲེད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེར་སྲེད་པ་ རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་བསྐུལ་ནས་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་མྱོང་ངོ་། །ཡོངས་སུ་རྒྱུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་དཔེ་བསྟན་པ། རི་བོང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་གང་ལ་ཡོངས་སུ་རྒྱུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱ་གང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རི་དྭགས་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དྲ་བ་སྟེ་རྒྱའོ། །ཇི་ལྟར་རི་བོང་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པས་འོང་བ་དང་འབྲོས་པར་བྱེད་ན་ཡང་རྒྱ་དེ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་དགུ་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་རྒྱུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྒྱུག པས་རྒྱུ་གང་གིས་ཅི་ཞིག་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཀུན་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲེད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པའི་རོ་ནི་ཀུན་སྦྱོར་རོའོ། །འདིར་རོ་ཡང་བདེ་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདོད་པའི་རོ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་བདེ་བའི་ བདེ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་དགའ་ཞིང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི་སྲེད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་མྱོང་ཞིང་རྗེས་སུ་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་འདུན་པའི་རྒྱུ་འདིས་བྱས་པ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་དག་དུག་དང་འདྲེས་པའི་ཁ་ཟས་ལ་དགའ་བ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་དང་དེའི་ཉེས་དམིགས་མ་མཐོང་བའི་རྨོངས་པ་དེ་ཡང་ཀུན་སྦྱོར་རོ་ལ་དགའ་བའོ། །དེས་ན་ཡང་ངན་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱས་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལན་དུ་མར་ངན སོང་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་བསད་པ་དང་བཅིང་བ་དང་བརྡུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།ངན་པར་སྤྱོད་པས་བཀག་ན་ནི་མི་འདོད་པ་མ་ལུས་པ་འབྱུང་བ་མི་འཐོབ་ཅིང་མི་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་སྲེད་པ་མང་ཞིང་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་གདུལ་བྱ་དག་ལ་འཁོར་བས་ སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ།།སྲེད་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་འདི་དག་དགའ་བ་དང་འཆི་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྲེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདུད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྲེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་། སྲིད་པའི་སྲེད་ པ་དང་།སྲིད་པ་མེད་པའི་སྲེད་པའོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་གསུངས་སོ།

其他说，世尊在王舍城与比丘众围绕而住。为了一只在外面洞穴中来回走动且显得欢喜的猪而说法，那只猪也听闻此法后生起净信。之后命终转生为金地之王族，并证见真谛。
此处所摄义为显示轮回之因、轮回之行为及诸多痛苦。以'为诸爱所驱'说明集谛。以'贪著结缚之味'说明轮回之行为。以'一再获得痛苦'说明苦谛。
为诸爱所驱即是被催促及制服。若问是何者，答：所说'众生'即是显示具有种种贪爱的有情世间。凡夫无论生于何处，贪爱都会随之而生，被其驱使而感受痛苦。
'周遍奔走'即是普遍轮转，因为一切众生都会往生一切处。此处举例说'如兔'，若问其奔向何处，说'网'，即是捕捉野兽的网。如同兔子因贪求安乐而来往奔逃却仍陷入网中，如是众生因贪求安乐而奔向痛苦本身。
若问其如此奔走因何得何？答：所说'结缚'，依于贪爱结缚之味即是结缚味。此处应知味即是乐，如所说'何为欲味？即是依于欲境而生起的意乐之乐'，意为烦恼之乐。
于此欢喜且深深执著，即是依于贪爱结缚而感受安乐并随之轮转。若问是何者？答：所说'愚者'，是由此特别希求所致，如同无知者喜欢掺毒的食物一样，因为愚痴未见其过患而喜爱结缚之味。
因此造作诸多恶行后一再获得痛苦，即是多次感受恶趣恶道的痛苦或杀戮、束缚、殴打等痛苦。若为恶行所障，则不能获得、不能得到一切不欲之事。
此处是为了令贪爱众多且喜好轮回的所化众生厌离轮回而说。为显示这些有情因贪爱力而随顺欢喜与死亡，故说'为诸爱所系'等。
贪爱有三种：欲贪、有贪及无有贪。为显示此义而说此二偈。

།གཞན་དག་ན་རེ་གང་སུ་དག་སྡིག་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྲེད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མདོར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་སྲེད་ པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དཔེར་ན་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གླང་སྣ་ཕུག་ནས་ཁལ་བཀལ་ན་དེས་ཁལ་ཐམས་ཅད་འདེགས་ཤིང་ཁལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚིག་རྐང་དང་པོས་ ནི་སྲེད་པ་བསྟན་ཏོ།།ཚིག་རྐང་གཉིས་པས་ནི་སྲེད་པའི་ལས་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མས་ནི་དེའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་སྲེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །མདུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅིང་ཞིང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྲེད་པས་འཁོལ་བའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདོད་པའི་སྲེད་པས་མདུད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྲིད་དང་སྲིད་མིན་དག་ལ་སེམས་ཆགས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པའི་སེམས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སེམས་ཆགས་པས་སོ། །སྲིད་པ་དང་སྲིད་པ་མ་ཡིན པ་ནི་སྲིད་དང་སྲིད་མིན་ནོ།།གང་བདག་ལ་སྲེད་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟག་པར་ལྟ་བ་དེ་ནི་སྲིད་པ་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་ཏེ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །གང་ལ་ཡང་ཆད་པར་ལྟ་བ་དེ་ནི་སྲིད་པ་མེད་པ་ལ་སེམས་ཆགས་ཤིང་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །འདིར་སྲིད་པའི་སྒྲ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལ་བརྗོད་དེ། འདིར་སྲིད་པ་གསུམ་ཡང་འདོད་པའི་སྲིད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །འདིར་སྲེད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ནི་སྲེད་པ་མེད་པ་ལ་བརྗོད་དེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་རིས་མཐུན་པ་མི་རྟག་པའམ་མེད་པ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སྲེད་པ་སྟེ། སྲེད པ་མེད་པ་ལ་དགོངས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ལ་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། ཀྱེ་མའོ་བདག་ནི་ཆད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་ཞིག་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གྱུར་པ་ལ་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྲེད་པས་མདུད་པ་རྣམས་སྲེད་པ་གསུམ་དང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་སེམས་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏེ། འདིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་སྦྱོར་བ་སྟེ་འཆིང་བའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་འཆིང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའོ། །བདུད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ སྟེ་བདུད་ཀྱི་འཆིང་བས་བཅིངས་པ་སྟེ།དེ་ཐོས་ན་དེ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ལས་ལ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གྲུབ་དང་བདེ་རྣམས་དང་བྲལ་ཞིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གྲུབ་པ་ནི་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་པའོ། །བདེ་བ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པའོ། །གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་མེད་པ་ནི་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། བྲལ་བ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་དེ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་འཇིགས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྒ་བ དང་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རྒ་བས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང་། འཆི་བས་ནི་འཇིགས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་བའོ། །གང་གིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་དྲུང་ནུ་ཞོ་འདོད་པའི་བེའུ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནུ་ཞོ་འཐུང་བའི་ བེའུ་འོ་མ་ལ་སྲེད་པས་འགྲོ་བ་དང་།དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་པའི་འདུན་པ་ཡོད་ན་ནི་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོའི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པས་དེ་སྤངས་ པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།སྲེད་པ་སྤངས་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ནི་སྲེད་པ་དེ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

有人说，凡是造作种种罪业和不善法的人，都是由于贪爱的结缚所致。简而言之，贪爱的结缚被说为是其中最殊胜的。
譬如有人用绳子穿过牛鼻，驮上重担，牛就会承担并驮着所有的重担。
此处归纳的含义是：第一句显示贪爱，第二句显示贪爱的业，其余显示其过患。
其中'诸贪爱'是指由于对我的贪爱，与之相关的一切烦恼。'结缚'是指束缚并受他控制，经中说'此世间为贪爱所役使'。
有人说是欲贪所结缚。
'于有无二者心生贪著'是指凡有贪著之心者即是心贪著。有与非有即是有无。
依于我爱而起常见，即是对有的贪著心，即是欢喜。若起断见，即是对非有的贪著心，即是欢喜。
此处'有'字是指三界，如经中说：'此三有即是欲有、色有、无色有'。
此处'非有'是指无有，即缘三界同类无常或空无的贪爱，是指无有。
因此说：'于此唯一苦等即是真实'，说：'呜呼！我将断灭，灭后不复往生他世等'。
若问如此有何过患？答曰：说'彼魔系缚'，显示贪爱结缚者对三有及非有心生贪著的过患。由此系缚故名系缚即束缚。具有彼者即具有束缚系缚。
'魔'即烦恼，为魔的束缚所缚，意思是闻此则为战胜彼业而被他控制。
为显示具有魔系缚者有苦及怖畏故说：'离诸成就安乐'。成就即与乐相应。安乐即无怖畏。无有成就与安乐即离成就与安乐，有此离即是彼，意思是有苦及怖畏。
若问为何？即说：'因为彼随逐老死'。老显示苦性，死显示怖畏性。'随逐'即获得及追随。
若问由谁如何？'如犊求母乳'，即如饮乳的犊子因贪求乳汁而行，如是若有贪爱意乐则随顺趋入老死，唯随老死而行，不趋涅槃。
为显示贪爱过患而引导断除贪爱故说此语。
为显示断除贪爱即是涅槃故说：'此即如是贪爱'等。

།སྲེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་བཀག་ཅིང་གཏན་དུ་སྤངས་པ་དང་། དེ་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་འདིའི་ བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྔར་བསྟན་པའི་བདག་ལ་སྲེད་པའམ་འདོད་པའི་སྲེད་པའོ། །འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཏེ། གང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ལ་གང་ཡང་དེ་སྤང་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ། ། སྤོང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོས་དེ་ཐོབ་པ་རྒྱུད་ལས་བསྩལ་པའོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་འདི་ལ་སྟེ། གཞན་དག་ཏུ་ནི་དེ་སྤོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྤངས་ན་ནི་དེའི་ལས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྲིད་དང་སྲིད་མིན་དག་ལ་སྲེད་བྲལ་ཞིང་། །ཞེས བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བྲལ་བ་ནི་མི་ལྡན་པའོ། །སྲེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་སྟེ། གང་ལ་སྲེད་པ་སྤངས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་གང་གིས་སྲེད་པ་སྤངས་པར་བྱས་པའི་ ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྲེད་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྲེད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པར་གཏན་དུ་དྲུངས་ཕྱུང་ཞིང་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་སྤང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་དུ་བྲལ་བར་གྱུར་པའོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷག་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ལ་གྲིབ་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པ་སྟེ། ཚོར་བ་པོ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཤིང་ལ་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ་ནི་ཚོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀུན་དགའ་བོའི་མདོའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེས་ན་གང་གིས་སྲེད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་སྤངས་པས་ནི་དེའི་ ཡན་ལག་གི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ།ཚོར་བ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ནི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ ནི་ལྷག་མ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཚོར་བ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཤིང་ཉིད་བཀག་ཅིང་གཞན་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྲེད་པ་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །སྲེད་པ་མ་སྤངས་པ་དང་སྲེད་པ་སྤངས་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་ ཕན་ཡོན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྨོས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཉེ་སེར་སྐྱའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགོན་པ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་དང་དབྱར་གྱི་དུས་ སུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ།།ཇི་ཙམ་ན་བི་རན་ཞེས་བྱ་བའི་རྩཝའི་རིགས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་གཟིགས་ཏེ། དགེ་སློང་སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བ་དག་གི་དོན་དུ་འདི་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དག་སྲེད་པ་ནི་དྲ་བ་དང་ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་འཆིང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ་ཞེས་ ཟེར་རོ།།འདི་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ཡང་འདོད་པའི་སྲེད་པའི་སྐྱོན་མཐོང་བའི་ཆོས་འདི་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། དམིགས་པ་དམན་པ་དང་། ལས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་དཀའ་ཞིང་མྱ་ངན་འཕེལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ དང་པོར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་ལ་ལྷག་པར་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་སུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་དམིགས་པ་དམན་པ་དང་སྡིག་པའི་ལས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ངན་པར་སྤྱོད་པས་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བས་མྱ་ངན་ཤས་ཆེར་འཕེལ་བར་ འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། །འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་སྲེད་པས་སོ། །ཁོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའོ།

阻断并永远断除三种贪欲，以及宣说断除它的殊胜利益，这是此处的总义。'彼'即是前面所说的对我的贪欲或欲望的贪著。'相似'是差别的意义，即随顺于彼者即是随顺轮回，断除彼者即是趣向涅槃城，这是其差别。'断除'即是以相应对治而从相续中除遣。'于此'即是在此教法中，因为在其他处没有断除彼。为了显示断除彼则无彼业，故说：
'于有无有离贪著'，'离'即是不具有。贪欲欢喜的方式若存在于何者，彼即是彼。对于已断贪欲者，即是无有缘于有与无有的欢喜之义。为了显示此处以何断除贪欲的功德而说：'降伏贪欲'等，因为永远拔除并切断贪欲的随眠，不仅仅是遮止而已，而是永远离开。'比丘'是因为已摧毁一切烦恼。
关于'无余'，凡是无有影者即是无余，即是受者已灭。如《阿难经》中所说：'如同识树的影子即是受'。因此，由断除一分贪欲者，即是以支分的涅槃而有余涅槃，因为未完全断除具有感受的识树。由断除一切贪欲者，即是以一切支分的涅槃，此即是无余涅槃，因为遮止了具有感受的识树本身且不再生起其他。为显示断除贪欲的功德而说此。
为依次显示未断贪欲与已断贪欲的过患与功德而说'若于世间'等三偈颂。有些人说这是针对尼干子而说的。其他人说：世尊与声闻众在夏季共住林间。当见到名为毗兰的草类茂盛增长时，为了贪欲炽盛的比丘们而说此。说道：'诸比丘，贪欲是网，是对境的贪著，是轮回的束缚'等。
此处总义也是说明见到欲贪过患的此法有四种：极为降伏、所缘低劣、喜乐作业、难以降伏且忧愁增长。因此，首先对欲贪生起殊胜的舍心。然后对低劣所缘和恶业生起欢喜。之后由恶行而成为有。之后由欲望事物的变化而忧愁大增。'若'即是有情。'以此'即是以欲贪。'役使'即是被降伏。

།ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བུད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དམན་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ངན་པར་སྤྱོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་འདོད་པའི་ བདེ་བ་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་ནི་དམན་པ་ཉིད་ཐ་མལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོའི་ཚིག་གིས་སོ།།སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ལས་བསྐྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་སྤང་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། འདི་ལ་དཀའ་བས་སྤང་ཞིང་དོར་བས་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྤང་བར་དཀའ་ བའམ།འདའ་བར་དཀའ་བའམ། དོར་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པས་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ནི་འདི་སྤང་བར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་དེའི་གཉེན་པོ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ཡི་མྱ་ངན་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གང་ལ་འདོད་པའི་སྲེད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་དངོས་པོ་དེ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལས་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་སྐྱེས་བུའི་མྱ་ངན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་གདུང་བའོ། །འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྩོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་ གང་ལ་སྲེད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གང་དག་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ་མྱ་ངན་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདིར་དཔེ་བསྟན་པ། རྩཝ་ལ་ཆར་པ་བབ་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆར་བབ་པ་ནི་བརླན་པ་དང་། ཆུས་བླུག་པའོ། །འདིར་རྩཝ་ནི་བི་ར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་རྩཝའི་རིགས་ཡོད་དེ། གང་གི་རྩ་བ་ ཨུ་ཤིར་ཡིན་པའོ།།དཔེར་ན་བི་ར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་རྩཝ་ལ་ཇི་ལྟར་ཆར་བབ་ཅིང་བརླན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པའི་མྱ་ངན་གྱི་ས་བོན་སྲེད་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མྱ་ངན་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྲེད་པའི་ སྐྱོན་བསྟན་པས་དེ་སྤང་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གིས་ཡང་ཡང་སྲེད་པ་འདིས་འཁོལ་བ་དེ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དང་སྤངས་པ་སྟེ། བུད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་དོན་ ཏོ།།དེ་ཡི་མྱ་ངན་ལྡོག་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་སྤངས་པའི་གང་ཟག་དེའི་སྟེ་སེམས་ཀྱི་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། པད་མ་ལ་ནི་ཆུ་ཡི་ཐིགས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། པད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པུ་ཀ་ར་སྟེ། ཇི་ལྟར་པད་མའི་འདབ་མ་ལ་ཆུའི་ཐིགས་པ་བྱུང་བ་ནི་ལྡོག་ཅིང་དེ་དེའི་ནང་དུ་ འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྤངས་པ་ཡང་སྡུག་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལས་གྱུར་པའི་མྱ་ངན་སེམས་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདོད་པའི་སེམས་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྲེད་པ་འཕེལ་བ་ལས་ནི་ཕུང་ཁྲོལ་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་སྤང་ བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ།དེ་ཕྱིར་ཇི་སྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལ་བསྟན་པ་དང་། ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཕན་པའི་བསམ་པས་བསྟན་པའོ། །ུ་ཤིར་ཕྱིར་ནི་ཞེས་པ་དང་། སྲེད་པ་རྩར་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །སྲེད་པ་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་ཤིག་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ན་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྲེད་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་མ་དག་པ་ཡིན་པར་སྣང་ལ། དེ་སྤངས་པ་ནི་ཕན་ཡོན་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྤངས་པ་ལ་འབད་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །བརྒྱ་ལ་དེ་ལ བདག་ཅག་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཁྱོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱེད་ཅག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

怎样呢？说道：说'女人'是因为缘于低劣之事物，且能生起恶行，享受欲乐是低劣的，如经中所说'平庸'等词。'贪爱'是指追求轮回的业。'世间难断'是指外道的世间，对此难以断除和舍弃，这就是难断、难越、难舍的意思。无我想是它的对治，因为外道不能了知。在佛陀教法中这并非难断，因为通过无颠倒而缘取其对治。
'其忧愁增长'是说，由于某一事物被欲贪所压制，当该事物消失变化时，执著的人会产生忧愁，即心中的痛苦。增长即是积聚，只要所贪著的事物存在，只要它们发生变化，忧愁就会增长。
这里举例说：'如雨降草上'。雨降即是湿润和浇水。这里的草是指毗罗那草，其根是郁尸罗。就像毗罗那草被雨水浇灌湿润后会生长一样，同样地，依靠自心相续的忧愁种子贪爱增长时，忧愁也会增长。通过显示贪爱的过患而引导断除贪爱，所以说此偈。
为显示白品功德而说：'若有世间'等。由于反复被这贪爱所役使，而能够降伏和断除它，即'女人'等种种意义。
'其忧愁止息'是说，断除轮回的补特伽罗，能够消除一切心中的痛苦。如何呢？说道：'如莲叶水滴'。莲即是莲花，就像水滴落在莲叶上会退却而不会渗入其中一样，同样地，断除欲贪者也不会因可爱事物的变化而生起忧愁进入心中。为显示断除欲心的功德而说此偈。
由于贪爱增长会带来祸患，为显示断除它的功德，所以说：'是故如是'等。这里世尊对堪能法器者开示，以不偏执而开示，开示真实修行，开示真实修行的功德。因此'于汝等'等显示堪为法器。'是故如是'等显示以利益心而开示。'郁尸罗'及'贪爱连根'等显示真实修行。'断除贪爱'等显示其功德，这是总义。
'是故'即是因此，由于随顺贪爱显现为不清净，断除它有功德，因此你们应当努力断除它。如果说：'我们于此无缘'，则说：'于汝'，即是说'于你们'的意思。

།སྨྲ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཁྱེད་བདེ་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱེད་ཅག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་པའོ། །འདི་སྐད་སྟོན་པ་ ཡིན་ཏེ།ཁྱེད་ཅག་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེས་ན་ངས་ཁྱེད་ལ་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱེད་ཅག་ཉེ་བར་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྟོན་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ལ་ཁྱེད་ཅག་ཀྱང་སྲེད་པ་གཉེན་པོས་སྤོང་ནུས་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་སྙེད་བྱ་བ་ནི་ ཚད་ཇི་ཙམ་པ་སྟེ།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་ཁྱེད་ཅག་ཉིད་དོ། །འདིར་ལྷགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཅག་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་གན་དུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཁྱེད་ཅག་ཐམས་ཅད་དོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྲེད་པ་སྟེ་འཁོར་བ་ལ་འདོད་ཆགས་པའམ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །རྩར་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་ བཅས་པ་སྟེ།མ་རིག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྲེད་པའི་རྩ་བ་ནི་མ་རིག་པའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཚོར་བ་ཡིན་ཏེ་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་གིས་སོ། །རྩ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་པས་རྩར་བཅས་སོ། །བི་ར་ནའི་རྩ་བ་ནི་ཨུ་ཤི་ར་སྟེ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྩཝའི་ རིགས་སོ།།ུ་ཤི་ར་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་ཨུ་ཤི་རའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཨུ་ཤི་ར་འདོད་པ་དེ་ནི་རྩཝ་བི་ར་ན་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་གཞོར་ལ་སོགས་པས་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པར་སྲེད་པ་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་ན་ཉ་སེར་སྐྱ་བཞིན་དུ་ཉམས་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་སྨྲས་པ། སྲེད་པ་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་ཤིག་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཏོན་པའོ། །འདི་རྩ་བ་ནས་བཏོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩ་བ་ནས་ཕྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བ་ནས་བྱུང་བར་གྱུར་ན་མྱ་ངན་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན ཡང་ཡིད་གདུང་བ་མེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བ་མེད་དོ།།འཇིགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་མྱ་ངན་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་མ་འོངས་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ་འཇིགས་པ་ཡོད་དོ། །གཞན་དག་ ནི་གདུལ་བྱ་ཉེ་བར་གནས་པ་དག་ལ་ཚིག་རྐང་དྲུག་གིས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དག་སྟེ།རྒན་པོ་དང་བར་མ་དང་གསར་བུ་རྣམས་ལ་ཚིག་རྐང་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་ཅིང་ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་དག་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་རྐང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིག་རྐང་གསུམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ནི་སྲེད་པ་སྤང་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །ཡང་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ནི་སྐྱོན་མ་ལུས་པའི་དྲ་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྐྱེས་བུ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིའི་གླེང་གཞི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྲེད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་གང་ཞིག་མི་ལྡན་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡུན་རིང་པོའི་དུས་སུ་འཁྱམ་ཞིང་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ངས་གཅིག་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ནས།ཚིགས་བཅད་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་ནི་སྲེད་པས་འཁོལ་ཅིང་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྲོ་སྟེ། དེ་ལྷར་སྐྱེས་ནས་མིར་འགྱུར་རོ། །མིར་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་དམྱལ་བའི་བར་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྲེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོངས་ཤིག་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ ཁྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ནི་ལོ་དྲུག་ཅུའི་བར་དུ་མངལ་དུ་གནས་ཏེ། སྐྲ་དཀར་དང་གཉེར་མ་བྱུང་ཞིང་ཐིག་ལེ་ནག་པོས་ལུས་ཉམས་པར་བྱས་པའི་རྒན་པོ་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་ལས་རེ་ཞིག་དང་པོ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེས་ བུ་སྲེད་པ་དང་འགྲོགས་ན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

所谓'说'就是'讲述'的意思。如果问是什么，回答说：说'愿你们安乐'，意思是愿你们具足圆满。这是在表明：因为你们是法器，所以我要对你们说，这是安乐，具寿者你们亲近住，也就是说导师现前，而你们也能以对治断除贪爱。
如果问是什么样的，回答说：'几许'是指多少，就是你们具寿者。'来此'是指你们亲近住并前往，是你们所有人。如果问是什么，回答说：贪爱即是对轮回的贪著，或者说是对欲的贪著。'有根'是指有因，意思是说有无明。因为贪爱的根本是无明。其他人说是受，因为经中说'缘受生爱'。因为与根本同在所以说'有根'。
毕罗拿草根是优尸罗，是从它生出的草根种类。为优尸罗所求是为了优尸罗，因为它有用处。如同想要优尸罗者用铲子等将毕罗拿连根挖出一样，如果将贪爱连同无明一起拔除，就不会像黄鱼一样遭受损害。
如是说正修行的功德说：'拔除贪爱'等。'拔除'是指拿出。从根本拿出的就是从根本拔除。如是从根本拔除时'无忧'是指，在如是拔除时也无心苦无痛苦。'无畏'是指未来时也无痛苦。因为有贪爱者有现在的痛苦和忧愁，未来也有痛苦即恐惧。
其他人说对亲近的所化众生以六句正受：对老年、中年、年轻人以前两句正赞叹并令正趣入者生起欢喜。以后两句令正修行者不颠倒趣入。以中间两句显示正修行的功德是摄义。这是为了引导断除贪爱而说的。
又为显示贪爱生起即是一切过患之网而说：'人与贪爱'等。此缘起是世尊说了'我未见到任何一个众生不具贪爱随眠而长时流转'等后说了两个偈颂。
有些人说：'诸比丘，世间为贪爱所役而无边际流转，从天趣生而成人，从人趣生乃至堕地狱，因此应当断除贪爱，以此你的痛苦将灭尽。'
其他人说是针对在胎中住了六十年，生出白发和皱纹，身体被黑斑损坏的一位老人而说的。对这两种解释，首先解释第一种：说'人与贪爱相伴'等。

།འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་སྲེད་པ་དང་འགྲོགས་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་མངལ་དུ་འཇུག་།ཅེས་བྱ་བས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་ཏོ། །སྲེད་པའི་གཉིས་པ་གང་བའི་སྐྱེས་བུ་ དེ་ནི་སྲེད་པའི་གཉིས་པ་སྟེ།སྲེད་པའི་གྲོགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྲེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་གང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡུན་ རིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། དགེ་སློང་དག་སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་དག་ཏུ་ཟད་པ་སྟེ། མི་རྟག་པས་ཉམས་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཁྱམ་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་སྟེ། འགྲོ་ བའི་འགྲོ་བ་དག་ཏུ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའོ།།ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉེར་ལེན་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཉེ་བར་ལེན་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྐྱེན་ནི་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ སོ།།ལས་མེད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡང་མངལ་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མངལ་གྱི་གནས་སུ་མི་གཙང་བའི་ནང་དུ་དམྱལ་བ་དང་འདྲ་བར་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་མངལ་གྱི་གནས་སུ་ཉེ་བར་སོང་ནས་ཡང་ཅི་ཞིག་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གནས་སྐབས་འགྱུར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གནས་སྐབས་འགྱུར་བས་མངལ་ནས་བྱུང་སྟེ། དེའི་དུས་ཕྱི་ཞིག་ན་རིམ་གྱིས་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་དག་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་གནས་སྐབས་འགྱུར བའོ།།དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། སྔ་མ་ལས་མི་འདྲ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ལུས་ཡང་དང་ཡང་ནད་དང་རྒ་བ་དང་། འཆི་བས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་འོང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ལས་སེམས་ཅན་འོང་བའམ། དེའི་རྗེས་སུ་འོང་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ ལས་འདིར་འོང་ཞིང་མི་མཐོང་བའོ།།འགྲོ་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སྲེད་པའི་སྐྱོན་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་འདིར་ཡང་སྐྱོན་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་ བསྔལ་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཡང་དང་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་མངལ་ལ་སོགས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་འདིར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་མངལ་གྱི་གནས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྐྱེས་ནས་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་གནས་ སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་།འགྲོ་བ་དག་ཏུ་འཕོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་བས་ན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྲེད་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་འདི་གསུངས་སོ། །སྲེད་པ་སྤངས་པའི་ ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།འདིར་ནི་སྤང་དཀའི་སྲེད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་ནི་གཏན་དུ་སྤང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་དང་། དེའི་ཕན་ཡོན་ཡང་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པ་དེ་སྤོངས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྔར་བསྟན་པ་སྟེ། རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།དང་གི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཏོ། །གང་སྲེད་པ་དང་འགྲོགས་པ་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་གྱི་གང་དེ་སྤངས་པ་དང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་འདི་ལའོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་ལའོ།

此处的略义是：渴爱、结合和取著二者显示集谛。'一再入胎'这句话显示苦谛。
渴爱的第二个充满的补特伽罗，即是渴爱的第二，意思是渴爱的伴侣。因为随顺渴爱，以及众生相续随顺于彼。'补特伽罗'是以粗暴等业充满的，这是确切的词义，意思是凡夫。
'长久'是指无始，如所说：'诸比丘，生死轮回无始无终'故。'时'是指在轮回中耗尽，意思是被无常所损坏。'流转'是指轮回，即随业而趣向各道。
若问做什么？答：说'一再取著'，即常时取著四种取，如'以欲贪等聚集为缘，业即是取'之语。无业则不生取著，故说'以业力而入胎'，即由业力而入胎位不净处如同地狱。
如是趣近并到达胎位后又做什么？答：说'阶段变化'等。由阶段变化而出胎，是说其后逐渐完成自身的各个阶段，因为是这样的形态之事故为阶段变化。
其他变化是：与前不同的转变，此说明身体一再为病、老、死所作的变化。'众生来'是从有而来众生，或随之而来，即从他世来此而不可见。
'去'是从此世往他世去，此显示渴爱的过患。此中若总结过患，应知有二种：因为是烦恼染污的因，及是苦的染污因，故以一再取著和胎等依次显示。
苦在此中说有三种：胎位之苦、生后可意不可意状态转变之苦、及诸道中迁移之苦。因此应知这一切都是住于渴爱，为断除它而应当精进，为显示此义而说此。
为显示断除渴爱的利益而说：'此中难断之渴爱'等。其中显示渴爱确实难以永断，及其利益。'断除彼渴爱'是指前所说的，'以自随顺对治'是余语。
'及'字是差别义。意思是：凡与渴爱相应者是轮回，若断除它则不是。'此中'是指在此教法中。或者是指世间可意境。

།ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་སྲེད་པ་སྤང་བར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུན་ཆོད་ཅིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་རྩ་བ་ནས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཤིག་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དེ་སྤངས་པ་དེ་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུན་ལས་གཅོད་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པ་ལ་གནས་པས་སྤང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དུག་ཤིང་བཅད་པར་གྱུར་ན་ཡང་དེའི་རྩ་བ་དྲུངས ནས་མ་ཕྱུང་བར་ནི་དེ་ཡང་དབྱར་གྱི་དུས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་ནོ།།སྤང་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསལ་བར་དཀའ་བ་སྟེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྒྱུན་ནི་ས་བོན་ཏེ་སྐལ་ བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་ཚེ་སྲེད་པ་དེས་ཡང་སོ་སོར་བརྟག་པའི་འགོག་པས་དེའི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་མ་སྤངས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཡང་དུ་འཁོར་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པའི་ས་བོན་བཅད་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་ནི་ཡང་འཁོར་བར་མི་འཁོར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ས་བོན་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་འགྱུར་ལ། འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་སྲེད་པ་མེད་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྲེད་པ་མེད་ལ་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ ལ་ནི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ།བྱི་བའི་དུག་རྣམ་པར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །སྲེད་པ་གཏན་དུ་མ་སྤངས་པའི་ཉེས་དམིགས་སྨྲས་པ། དལ་འབྱོར་ཆུད་ནི་མི་གསན་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་ བཅད་ཕྱེད་དང་གཉིས་སྨོས་སོ།།ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་སྦྱིན་པར་ནི་དགེ་སློང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་ཀྱང་མི་ནུས་ན་གཞན་གྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། རེ་བ་ཏ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཉེ་གནས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དེའི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ནས་ འདི་གསུངས་སོ།།འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གང་བཅིངས་པ་དང་། གང་གིས་དང་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་དེ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་དུས་འདས་པ་ཉིད་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་དང་ལུས་ལ་སྲེད་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །མི་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དུད་འགྲོ་ནི་ངན་འགྲོ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །བཅིངས་ནས་འཇོག་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་ནས་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཁ་སྐོང་བའམ་ཡང་ན་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ འཆིང་བ་ནི་གཞན་ཡང་འཆིང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི།སྲིད་པ་གཙོར་བསྟན་པ་སྟེ། བཅིངས་པ་དེ་ཉིད་དོ། །དོན་གཉེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྷ་རྣམས་ནི་འདོད་པས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱ་བ་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་འདོད་པ་དག་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའི་ སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནས་བཅིངས་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །མི་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་རྟག་ཏུ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཆགས་པས་བཅིངས་ནས་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ ཉིད་དོ།།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདོད་པ་དག་ལ་འདོད་ཅིང་ཆགས་ལ་མ་འོངས་པ་དག་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །དོན་དུ་གཉེར་བའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཀུན་དུ་ ཆགས་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་སྟེ།འདིས་ནི་སྲེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལས་རྒོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་སྤོངས་ཤིག་པ་དང་། འདའ་བར་གྱིས་ཤིག་པའོ།

如果问到应当如何说明断除贪欲，回答说：'断除相续'，意思是要从根本上断除。因为外道虽然断除贪欲，但是无法从根本相续中断除，因为住于贪欲中就无法断除。比如有人砍断了毒树，但如果不从根部拔除，到了夏季它仍会生长，就是这个道理。
'难断'是指难以去除，有顶的一切烦恼的对治只能通过圣道来断除，而圣道也是极难获得的。或者说，相续就是种子，意思是同类因。当贪欲未被择灭所断除其种子根本时，就会再次生起。
'彼不复轮回'是说断除了贪欲种子的圣声闻不会再轮回。为了说明外道由于未断种子而会轮回，而此处不是如此的道理，如果问为什么，回答说：'于彼无贪欲'。因为圣者完全无有贪欲，而外道还有余，所以他们会再生，就像老鼠毒的变化一样。为了说明完全投入断除一切贪欲而说此语。
为说明未永断贪欲的过患，说了'暇满不空过'等一个半偈颂。即使大目犍连也无法对一切给予无颠倒的随顺教导，更何况其他人。对于名为离婆多的侍者，也是通过'彼欲贪因'等来教导而说此语。
此中总义是说明何者为束缚、以何束缚、如何修行、修行时间也因无常性而过去时会有剧烈的痛苦和不悦。'以何'是指对境贪和身贪的意思。
'天'是指四大天王等。'人'是指赡部洲等人。'畜生'也是指恶趣。'系缚安住'是指执著而住。'及'是补充词或是分别词。虽然还有其他束缚，但主要显示有'有'的束缚。
'追求'是指追求欲妙圆满。其中诸天不需寻求欲望，但以极度贪著心安住于已得到的欲望中，由此系缚安住。人们则经常以寻求欲望而追求。或者说，色界和无色界的诸天以贪著禅定而系缚安住。
欲界诸天和人以现在的欲望贪著执著，对未来的欲望则说为追求。具有追求性质的即是追求。'境贪'是指对种种境界普遍贪著，这是显示贪欲的自性。'于此对治'是说要断除贪欲、超越贪欲。

།འདིར་བག་མེད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་པ་སྟེ། དལ་བ་ལས་འདས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་པའོ། །བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་སྨྲས་པ།དལ་འབྱོར་ཆུད་ནི་མི་གསན་པར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་ནི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པའི་དལ་བ་སྟེ། དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆུང་མ་གསན་ཅིག་པ་ནི་ཐོབ་ནས་འདས་པ་དང་དོན་མེད་པས་འདའ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་པའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དལ་འབྱོར་ཐལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།དལ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །ཐལ་བ་ནི་དལ་བ་ལས་འདས་པ་སྟེ་དལ་བ་ཉམས་པའོ། །བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དལ་འབྱོར་ལ་གནས་ནས་བག་མེད་པས་སྲེད་པའི་དབང་དུ་ཅི་དགར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བག་མེད་པ་དང་སྲེད་ པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ན་ནི་འགྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ།སྲིད་པའི་དབང་གིས་སྔོན་བག་མེད་པ་བྱས་པ་ནི་བདག་གིས་ལེགས་པར་མ་བྱས་སོ་ཞེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་བདག་གིས་བྱས་པ་མ་དྲན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའི་རེག་པ་དྲག་པོས་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་ འདོན་པར་འགྱུར་ཏེ།ཀྱི་ཧུད་བདག་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་འཆིང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་བསྟན་ནས། ངན་སོང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པས་བཅིངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐར་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྷ་དང་ མི་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྲེད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ནུས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གཟུང་བ་ནི་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་སྲེད་པ་སྤང་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། །སྲེད་པ་ལས་འདའ་བར་མ་བྱས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་ཕྱིར་སྲེད་པའི་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ སོ།།ཡང་ན་ཅིའི་སྲེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཕྱིར་སྲེད་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྲེད་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྲེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྲེད་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་པས་འདི་གསུངས་སོ། །སྲེད་པ་མ་སྤངས་པ་ལ་ ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཁོར་ལོ་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའོ། །གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ། སྲེད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ནི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡང་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།མ་བཏུལ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྒྱུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པས་འཁོར་བ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། སྲེད་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་བོ་སྟེ། དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་པས་སྲེད་པའི་ མཚོ་དེ་བརླན་པའི་བདག་ཉིད་དང་།འཕོ་ཞིང་རྒྱུན་ལས་འབབ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆུ་བོ་ཡང་རྒྱུན་ལས་འབབ་ཅིང་གཤེར་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་པའོ། །ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་ཤིང་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་ཀྱི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣག་མང་ པོ་ལ་སོགས་པས་ཁེངས་པའི་འབྲུམ་བུའི་མཚན་མ་ལས།མི་གཙང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞིའི་ལུས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁེབས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བས་སྲིད་པ་གསུམ་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པའི་དྲ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དྲ་ བ་སྟེ།ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དྲ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲི་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནགས་ཀྱི་འཁྲི་ཤིང་དང་འདྲ་བ་སྟེ་གཡོ་བའི་ཕྱིར་དང་། མ་འོངས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རིང་བ་ལ་བསམ་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པ་ རྣམས་ཀྱིས་ངོམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

在此不要放逸，即不要虚度闲暇。为了说明不应做非应做之事而说：'不要虚掷闲暇'这句话。人即远离八无暇而得闲暇，你获得这闲暇后不要无义虚度，这是其义。
为何如此配合呢？说道：'闲暇虚度'，闲暇即如前所说。虚度即超越闲暇，即失去闲暇。'由'字表示因由之义，因为如此住于闲暇时由放逸而随欲而行者，将生于地狱中。
当放逸和贪欲二者的果报现前时会生悔恨，说：'由轮回力故，我先前所做放逸之事实非善行'。因为不记得先前所作之时，也会因剧烈痛苦感受而发出悲叹哀号，说：'呜呼我好苦'等等。
说明了天人追求束缚后，恶趣众生对此又如何呢？因此为异熟障所缚，故不能得解脱。天人也有贪欲障，故即使有能力也执著过失，为引导断除贪欲而说此。
为说明若不超越贪欲则生一切苦而说：'由于贪欲海'等。或者为何由贪欲而生悔？说：'由于贪欲海'等。经中说贪欲有三：欲贪、色贪、无色贪，故说此。
未断贪欲者则苦轮不断运转，此为此处之摄义。贪欲即随贪结缚。'由于'即其义，即唯贪欲之义。因为此即是主要因，如是也是苦因，与'若不调伏'相连。
'为因'即无差别成为轮回之因，因为经中说：'什么是集谛？即贪欲。'此处'海'即河流，与此相应故贪欲海具湿润性及流动性，如是河流也是流动且湿润，贪欲亦然。
'境贪'即对种种境界贪著执著故。'疮基'即从充满脓等之疮相，趣入不净且痛苦之身故。'遍覆'即由种种分别念生起遍及三有之义。
'网'即具极可爱网者为网，因为是六十二见网之相故。'藤'即如林中藤蔓，因为动摇且随顺思维未来圆满远处故。'热恼'即对欲境受用无有满足故。

།མ་བཏུལ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྤངས་པ་ཞེས་མ་དོར་ནའོ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་རྣམ་པའི་ས་དེ་དང་། ཡང་ན་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལྡོག་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྲེད་པས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་ཏེ། ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཉེ་བར་བླངས་པའམ་འཁོར་བའོ། །ཡང་དང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བཅད་ན་ཡང་དང ཡང་དུ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་གཞི་ཉམས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །སྲེད་པ་མ་སྤངས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཡང་དང་ཡང་དུ་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པས་བྱས་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པས་དེ་སྤང་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་ གསུངས་སོ།།འདར་ཡང་དཔེས་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དཔེར་ན་ལྗོན་ཤིང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བད་སའི་རྒྱལ་པོ་འཆར་བྱེད་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ། སྐྱེས་མོས་ཚལ་དུ་རྩེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་སོ། །ཡང་དྲང་སྲོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བས་ཕྱོགས་དེ་ནས་སྒྲ་ ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོས་པ་དང་དྲི་བསུང་བཟང་ཞིང་དགའ་བ་དག་བསྣམས་པ་ལས་མཐུ་ཉམས་པར་གྱུར་ཏེ།གཤོག་པ་ཆད་པའི་བྱ་བཞིན་དུ་དེའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་ལྷུང་བར་གྱུར་ཏེ། ཇི་ཙམ་ན་དེས་དེ་དག་གི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་བཅིངས་པར་གྱུར་ཏོ། །དུས་གཞན་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོ་དེ་དང་བ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལྷུང་བ་དག་ ལ་བལྟས་ནས་སྨྲས་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གི་ཉན་ཐོས་ཀྱང་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་བརྟན་པས་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དྲང་སྲོང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྔོན་ མ་ཐོས་པ་ཐོས་པས་བ་སྤུ་ཐམས་ཅད་ལངས་པར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེས་དེ་དག་ཁྱེར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་སོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱ་ཆེར་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བད་སའི་རྒྱལ་པོ་འཆར་བྱེད་ལ་བོས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ གསུངས་སོ།།ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་གཏན་དུ་མ་སྤངས་པ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གཏན་དུ་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རོ། །རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པའི་གཞིའོ། །མ་བཏོན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་པར་མ་བྱས་པ་དང་མ་ཕྱུང་བ་དང་མ་ བཤིག་པའི་དོན་ཏོ།།ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་སྟེ། མི་འཇུག་པ་ཉིད་དུའོ། །བཅད་ཀྱང་ལྗོན་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟ་རེ་ལ་སོགས་པས་ཤིང་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་བྱས་ཀྱང་ཕྱིར་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེ་བསྟན་པས་དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་བཤད་པའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ།དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །སྲིད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྟེ་རྩ་བར་གྱུར་པའོ། །མ་བཏོན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བའམ་དྲུངས་ནས་མ་ལུས་པར་མ་ཕྱུང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྲེད་པ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པས་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །འདིས་ནི་འཇིག་ རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།མི་ལྡོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་ངོ་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་ཞིང་ཕྱིར་ཞིང་སྟེ། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྲེད་པ་དེས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྡུག་ བསྔལ་བའི་ཕུང་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ནུས་པ་བསྟན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།

'未调伏'是指未断除，即未舍弃。'一切种'是指因和果以及行相之地，或者是指见断和修断所断。如是'一切种'这个词的意思是指一切方面都断除。
'不退转'等词是显示由贪爱所造的痛苦。不退转是指生起和出现。痛苦是指内在的生等。'此'是指现前所取或轮回。'再再'是指若未断除则一再，表明即使世间基础毁坏，痛苦也不会停止。因为若未断除贪爱，世间人和离欲者都会一再来临。
通过显示贪爱所造的过患，为了引导断除它而说此。为了以喻证成义，故说'譬如树木'等。
跋娑国王优陀延与后妃眷属一起入园游乐。又有五百仙人飞行于空中，从那个方向听到非常悦耳的声音，闻到美好令人喜悦的香气，因此失去神通，如同断翼之鸟般坠落在他的游园中。不久，他便捆绑了他们的手脚。
后来，国王对他们生起信心，看着这些坠落的人说道：'顶礼世尊如来应供正等正觉！顶礼！其声闻弟子也因殊胜境界而不动摇。'那些仙人听到以前从未听过的'佛'这个声音，全身汗毛竖立。
然后国王带着他们去世尊所在处，广说乃至证得阿罗汉果。因此，为跋娑国王优陀延说此偈颂。
若未永断集谛，则苦谛永不会灭，这是此处的总义。'譬如'是指如同。'根'是指生长之基。'未拔除'是指未损坏、未拔出、未破坏之义。
'若'是指确实存在，即不会停止。'虽砍树木'是指即使用斧子等将树砍成两段，仍会再生，意思是会再次生长。为了通过显示譬喻来说明所喻之义而说。
'如是'是指如此。'有之随眠'是指有之结缚，即为根本。'未拔除'是指未从根本或彻底拔除，如是有顶的贪爱是轮回之根本，外道无法断除。这表明不能相信世间的离欲。
'不退'是指将生起极为痛苦的蕴体。'此'是指内。'再再'是指一再，因为从无始轮回以来，由于那个贪爱而一再生起痛苦蕴。
通过显示世间道的能力，为了引导修习出世间道而说此。

།གང་ལ་གནས་པས་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་མེ་བཞིན་དུ་ཕུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དཔེར་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨོས་སོ།།མགར་བ་ཞིག་མཚོན་བྱས་པ་རྣམས་འཚོང་ཞིང་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། ཇི་ཙམ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་རལ་གྱི་མཆན་ཁུང་དུ་བཅུག་སྟེ། བྱ་བ་ཞིག་གི་ཕྱིར་གྲོང་བར་དུ་ཆས་སོ། །དེ་ལམ་དེ་ན་རྐུན་པོ་སྡིག་པ་ཅན་ དག་གནས་ཏེ།དེས་དེ་མཚོན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསད་ནས་རྫས་ཁྱེར་ཏེ་སོང་བ་ལས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་འདི་གསུངས་སོ། །སྲེད་པ་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། རང་གི་ས་བོན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ས་བོན་ལྟ་བུ་ལས་ལྕུག་མ་ལ་བསྒོས་པས་ལྕུག་མ་དེ་འཕེལ་བ་དང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ བཞིན་དུ་སྡིག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ངན་སོང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་ཏོ།།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རོ། །མཚོན་ནི་མདའི་མདེའུ་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚོན་གྱིས་ནང་གི་མཚོན་གྱི་དཔེ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱས་པ་ཞེས་ བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་འདི་ལ་ཚིག་གི་ཕྲད་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་བདག་ཉིད་འདོད་པས་བྱས་པ་སྟེ། གཞན་གྱིས་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡིས་བདག་གསོད་པ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསད་ པའོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྐུན་པོའི་མཐུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མཐུ་ཅན་ཏེ། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དེས་ཡོངས་སུ་གཟུང་སྟེ་ལུས་ལ་བསྣུན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚོན་དང་ཆོས་མཐུན་པར་སྦྱར་བ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ།།ནང་གི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་འབྲེལ་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་མཚོན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་འདི་ཡང་ནང་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་སྲེད་པ་རང་གི་རྒྱུད་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་ ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་དང་།བྱེད་དུ་བཅུག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མཚོན་ནི་བདག་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་འཇིག་པ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་བསྒོས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱིས་ཀྱང་གསོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ངན་སོང་དག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ མང་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེར་ན་མཚོན་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ལག་ན་འདུག་ན་གསོད་པར་བྱེད་དེ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་ཡང་ངན་སོང་གི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་ལ་གནས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ངན་སོང་དུ་གསོད་པར་འགྱུར་ཞིང་འགྲོ་བ་དང་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ནའོ། ། ལུས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་སེམས་ཅན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱེར་བར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། གསོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ལ་སྲེད་པ་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར་འདི གསུངས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཉེས་པས་མ་རུང་བར་གྱུར་པ་འདི་ནི་སྲེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྤང་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་སྲེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དང་པོའི་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀྱིས་འདིར་སྲེད་པ་སྤང་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་འདི་དག་གོ། །ཤེས་གྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པའོ། །ཉེས་དམིགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྲེད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲེད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལས་སོ། །དེ་ནི་གང་གི་ ཕྱིར་རང་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།གཅིག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了证明'依止于何处而生起贪欲，必定会像火一样毁灭'而说道。为此说出了'譬如自己'等两个偈颂。
有一个铁匠以制造兵器为生。有一天，他将自己制造的宝剑插在腋下，为了某事前往城中。在那条路上住着一些作恶的盗贼，他们用那把剑杀死了他并抢走财物后离去。基于这个典故而说此法。
贪欲从自身生起，就像从自己的种子以非理作意为种子，滋养苗芽使其不断生长一样。同样，由于能生起罪业，其不悦意的果报就是恶趣，这是此处所要表达的要义。
'譬如'是指如何。'兵器'是指箭矢等武器，以外在的兵器来比喻内在的兵器。'自己所造'是指自己制造，而非他人所造。'自己'这个词在此处是词组连接词，'自'是指自己想要制造，而非他人令其制造。'为其所杀'是指被自己所造之物杀死。
如何呢？说道：'以盗贼之力'，具有力量者即是有力者，被其掌控并伤害身体，如此与外在兵器相对应，所以说'如是'。
'从内心所生'是指与自己相关而生起，意思是从自己相续中产生。如同兵器是自己所造，这贪欲也是从内在生起，这表明贪欲是从自己相续中生起，而非由大自在天等所造或令他造。
譬如兵器是自己制造者的毁灭因，同样贪欲也会毁灭自身，因为后来会杀害滋养并令其增长的对象，会在恶趣中产生众多剧烈的痛苦。
譬如兵器在有力者手中就会杀人，同样贪欲若住于具有恶趣力量的业中，就会杀害众生使其堕入恶趣并趋向轮回。'此处'是指欲界。'有身者'是指未离贪欲的众生。
为何会被带走呢？答：会被杀害，即会经历各种损害的痛苦。为了破斥那些妄说'贪欲对自身有益'的人而说此法。
由于各种过患所造成的这种不善都是从贪欲而生，因此应当断除。为了说明这一点而说：'如是贪欲'等。前两句偈颂说明了此处断除贪欲的原因，这是此处的要义。
'如是过患'是指这些过患。'应当知'是指不颠倒地了知。什么是过患的自性呢？说道：'从贪'，即从贪欲的结使。这是因为它能害自身，完全是烦恼的缘故。

།གཞན་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་འབྱུང་བ་སྟེ་རྒྱུའོ། །ཡང་ན་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྔར་བསྟན་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་སྟེ། སྲེད་པས་ལུས་ཅན་འདི་ན་གསོད་སར་ཁྱེར་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཡང་གསོད་སར་ཁྱེར་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ངན་སོང་གི་ལས་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ནས་ངན་སོང་རྣམས་སུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེན་པོར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སོ། །སྲེད་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཉེས་དམིགས་གཉིས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་ བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྲེད་སྤོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་ཞིང་སྤངས་པའི་སྲེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲེད་པ་སྤངས་པ་སྟེ། སྲེད་པའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྤངས་ན་འཁོར་བའི་འཆིང་བའི་གཞི་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཉེ་བར་ལེན་མེད་ ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ལེན་པ་ངེས་པར་སྤངས་པ་ནི་འདིའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་སྟེ། ལེན་པའི་རྐྱེན་སྲིད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལེན་པ་མེད་དེ། འདོད་པའམ། ལྟ་བའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་སམ། བདག་ཏུ་སྨྲ་བའོ། །དྲན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ པ་བཞི་ལ་སེམས་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལས་བླངས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐོབ་པ་ཙམ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ཤིང་ཆོག་ཤེས་པའོ། །འདིས་ནི་ལུས་དང་སེམས་དབེན་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། འོག་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡང་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྲེད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཉེ་བར་ལེན་ པ་མེད་པའི་ཐབས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་དུ་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འདིར་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་གཅིག་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མ་ཡིན་པར་ཡང་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དགེ་སློང་དག་ང་ནི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བས་ན་གང་ལྷ་དང་མིའི་བར་དུ་འགྲོ་སྟེ། ཡུལ་དག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒྱ་ ཆེར་གསུངས་སོ།།སྲེད་པའི་སྐྱོན་མངོན་པར་མ་ཤེས་པ་དང་། དེ་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་མི་ཤེས་པ་ལ་གཉི་ག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །སྲེད་པའི་ཚོམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་སྟེ་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་སྲེད་པ་སྤོང་བར་ནུས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པའི་ ཚོམས་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། སྐྱེས་བུ་བག་མེད་རབ་ཏུ་སྤྱོད་བྱེད་པ། །འཁྲི་ཤིང་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་འཕེལ་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བས་སོ། །བག་མེད་པས་དེ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་པས་འདིར་མ་བཤད་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བག་མེད་པ་འདི་ནི་སྲེད་པ་ཟད་ པ་དང་།འགོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོམས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བག་ཡོད་འཆི་མེད་གནས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིའི་གླེང་གཞི་ནི་ཡུལ་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་ན་གན་དི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་བློན་པོས་ཉེས་པ་མེད་པ་དཔེ་མེད་པའི་བུད་མེད་སྔོ་བསངས་ཅན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་བརྒྱ་མེ་ལ་བསྲེགས་སོ།

为了明确显示其他都是与烦恼相关的,所以说道:'苦的生起'。因为是苦生起的原因,从此生起痛苦,而离开贪爱的人们则不会生起痛苦。因为从此生起,所以是生起,即因。或者,'如是'是指前面偈颂所显示的过患:'贪爱使有情被带往屠宰之处'。如何被带往屠宰之处呢?造作恶趣业后,被带往恶趣中。应当知道这有大过患。'从贪爱生苦'这句话显示第二种过患,因为是轮回的主要原因。
'断除贪爱'是指远离和断除贪爱,即断除一切贪爱习气。为了显示断除贪爱就是断除轮回束缚的一切根基,所以说:'无所取著'。确实断除执取即是无所取著,因为断除了有的缘取。他在世间毫无执取,无论是欲取、见取、戒禁取还是我语取。'具念'是指心正住于四念处。'比丘'是指完全断除一切执著,仅以从他人处获得等为满足而知足。
这显示了具有身心远离、知足等殊胜特征。或者显示了烦恼断尽的有余涅槃。'遍行'显示无余涅槃,因为下文会说明。因此这两者显示了离贪无取的方法证悟。'遍行'即是完全涅槃。此处'遍'字即是'完全'之义,因为完全离去,不再受取任何一生,故非有顶之义。
或者离贪者为利益众生而遍行一切处之义,如经中所说:'诸比丘,我已解脱一切束缚,故于天人之间游行,为利益众多众生而游行诸方'等广说。为显示不知贪欲过患及不知断除贪欲功德者二者,故说此经。贪欲品释第三终。
其后为显示能断贪欲的对治,安立不放逸品,故说:'放逸行者如藤蔓,贪欲增长。'虽然此处未说,但放逸成为贪欲增长的因已成立。此即是说,不放逸能令贪欲灭尽、止息,故当解释此品。因此说:'不放逸是不死处'等。
此经缘起是在憍闪弥国,甘提迦大臣无故将蓝衣等五百女子投入火中焚烧。

།དེའི་ཕྱིར་ཡང་བད་སའི་རྒྱལ་པོ་འཆར་བྱེད་ཀྱིས་བློན་པོ་ལྔ་བརྒྱ་བསད་དེ། དེ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཚིག་རྐང་དང་པོས་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་ པས་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པས་ནི་གང་དག་གིས་འགོག་པ་ཐོབ་པའོ། །བཞི་པས་ནི་གང་དག་གིས་མ་ཐོབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་ཟག་པ་དང་དག་པའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་ལས་སེམས་ཀུན་དུ་སྲུང་ བའོ།།དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བསྒོམ་པ་ནི་བག་ཡོད་པའི་ཆོས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། རང་ལ་ཕན་པ་སྐྱེས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀུན་དུ་བསྲུང་བ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་བག་མེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །གང་གི་དགེ་བ་དག་ལས་བག་མེད་པར་ མི་འགྱུར་བ་དང་།མི་ཞིག་པ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དགེ་སློང་དག་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་གང་ཇི་སྙེད་པའི་རྗེས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་ཤིང་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གླང་པོ་ ཆེའི་རྗེས་ནི་དེ་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་བཤད་དེ།འདི་ལྟ་སྟེ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་བག་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། བག་ཡོད་པ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཆི་མེད་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་འཆི་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འཆི་ མེད་དེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ན་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གནས་ནི་བཞི་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པ་ལ་གནས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའོ། །ཡང་ན་འདིས་འཆི་བ་མེད་པ་རྟོག་པར་བྱེད་པས་གནས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་ བྱེད་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བག་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་བཟློག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཆི་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་འཆི་བ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་སྟེ། བག་མེད་པ་ལ་གནས་པས་འཁོར་བ་དག་ཏུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་ན་འཆི་བ་འཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་བག་ཡོད་པ་ནི་མི་འཆི་བའི་གནས་ཡིན་ལ། བག་མེད་པ་ནི་འཆི་བའི་གནས་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་བག་ཡོད་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བག་ཡོད་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཆི་བ་མེད་པའི་གནས་སུ་ཞུགས་ཏེ། ནམ་ཡང་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། བག་མེད་པ་ནི་ཉ་སེར་སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་གཉིས་དང་འདིར་ཡང་འཆི་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་འཆི་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བག་ཡོད་པས་མི་འཆི་བ་ཞེས་བཤད་པ་ཡང་ཅི་ཕའི་བག་ཡོད་པས་བུ་མི་འཆི་བར་འགྱུར་རམ། བུའི་བག་ཡོད་པས་ཀྱང ཕ་མི་འཆི་བར་འགྱུར་རམ།དེ་བཞིན་དུ་བླ་མ་དང་སློབ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བག་ཡོད་པས་ཀྱང་མི་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་། བག་ཡོད་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་བདག་ཉིད་ཀྱི་བག་ཡོད་པའམ། བག་ མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་བག་ཡོད་པས་ནི་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ།།བག་མེད་པས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་རྣམ་པའི་བག་ཡོད་པའམ། བག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གང་ལ་ཡང་མི་འཆི་བ་དང་། འཆི་བ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན་ནི་གང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཉིད་ལ་བག་ཡོད་པ་མངའ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་འདི་ནི་བག་མེད་པ་རྣམས་བག་ཡོད་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་དང་། བག་ཡོད་པ་རྣམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་ངན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། དཀའ་ཐུབ་དང་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པས་འཆི་བ་ མེད་པའི་གནས་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ།

因此，波斯王出生者杀死了五百大臣。对此，世尊说了这两个偈颂。其中第一句显示道谛和灭谛。第二句显示集谛和苦谛。第三句显示何者获得灭谛。第四句显示何者未获得。这是总义。
所谓'不放逸'，是指从一切有漏和清净法中护持心意。修习善法是不放逸法，如是显示。如是显示其相，即是对自利生起的身语意护持为最上，与放逸相违的法即是不放逸。
于善法中不放逸、不毁坏，因为是一切善根所依，如说：'诸比丘，譬如一切旁生界众生的足迹，都包含在大象足迹之中，都归属于大象足迹中。大象足迹被说为其中最胜，即以其大故。如是，一切善法的根本即是不放逸，不放逸被说为一切善法中最胜。'
所谓'不死处'，即是无有死亡之处，即是涅槃的意思。因为彼处无有死亡等害。其处有四，因为住于不放逸而获得涅槃。或者，由此观察无死，即是获得涅槃的方便之义。
所谓'放逸'，应知与不放逸的特征相反。所谓'死处'即是死亡的基础，由住于放逸而在轮回中一再死亡。或者是获得死亡的方便。
为何不放逸是不死处，而放逸是死处呢？对此回答：'如是不放逸者不死'。不放逸者如舍利子等入于不死处，永不死亡。放逸者如尼干子等。如是，因为前际、后际二者以及此处都是死法，故说常死。
所说不放逸不死，是否父亲不放逸则儿子不死？或儿子不放逸则父亲不死？如是对上师与弟子等也当如是说。若说不放逸者也不能不死，此非如是。然而说'不放逸不死'，即是说由自己的不放逸或放逸，不放逸者不死，放逸者则死。由他相续的不放逸或放逸二者，于任何人都不能获得不死或死。
若能获得，则以佛世尊具有不放逸，一切众生也应不死。此中为了引导放逸者趣入不放逸，为了令不放逸者坚固，为了遮止说以邪道的禁行、苦行、祭祀等获得不死处的妄语者而说此。

།བག་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མཁས་པ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདིའི་ལམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་བག་ ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་དེས་མཁས་པ་དག་བག་དང་བཅས་པ་ལས་མི་ཉམས་པར་བྱེད་དོ།།བག་ཡོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འབད་པ་ལ་གནས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ལས་ནི་བག་མེད་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྔར་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བག་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། བག་ཡོད་འཆི་མེད་གནས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རིག་པ་ནི་འདིར་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཁྱད་པར ཉིད་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་རོ།།དེ་རིག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་མཚོན་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཁྱད་པར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བག་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་བག་མེད་པའི་སྐྱོན་རིག་པའོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཅིག་གིས་གཉིས་པ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་སྒྲོགས་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། མཁས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མའི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད ཀྱིས་ནི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རིག་པར་བྱས་ནས་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བག་ཡོད་པ་ལ་གནས་པའོ། །དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རབ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རབ་ཏུ་ཚིམ་པ་དང་མགུ་བ་ཐོབ་པས་རབ་ཏུ་ དགའ་བ་ཉིད་དོ།།དགེ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་དག་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་ཞིང་བསམ་གཏན་འཐོབ་པས་སོ། །དྲན་པ་བསྒོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ བཞི་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ནི་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དགའ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བ་སྟེ་བསྟན་པའི་རོ་ཤེས་པ་དེས་གཞན་གྱིས་བཀྲིར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །བག་ ཡོད་པ་དང་ཐར་པའི་ལམ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།བག་ཡོད་འཆི་མེད་གནས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་ཤོ་ན་ཀའི་དབང་ དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།ཤོ་ན་ཀ་བག་ཡོད་པ་ནི་གཞི་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་གང་ཇི་རྙེད་པ་ནི་བག་ཡོད་པ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་བག་ཡོད་པར་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཁྱོད་ ཀྱིས་དགེ་བ་དག་ལ་བག་མེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་ཐབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། གྲུབ་པ་དང་བདེ་ བ་བླ་ན་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བསྒོམ་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །ཡང་ན་གང་དག་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་གཅིག་ལ་ གཅིག་འབྲེལ་པ་ཉིད་དེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། བསམ་གཏན་མེད་པར་ནི་ཤེས་རབ་མེད་དོ། །ཤེས་རབ་མེད་པར་ཡང་བསམ་གཏན་མེད་དོ་ཞེས་པའོ།

为了说明了知谨慎的功德的智者将趣入真实，所以说'其特点'等。此处的总义是：完全了知此道并且了知谨慎的特点的人，使智者们不离开谨慎。谨慎有两种：圆满的智慧和圆满的精进。对此，说明从如是趣入中不是无有放逸过失。由喜爱圣者行境而了知前后差别。'其'是指前面所说的偈颂中宣说谨慎的特点，即'谨慎是不死处'等。了知其特点即是此处的利益。由是特点故为特点。'了知彼'是指表示闻所生等智慧。问：是何种特点？答：说'具谨慎'，此处也可说是了知放逸过患，以一表示第二。或者专注于真实宣说功德，表明智者们不说过患。'智者'是指对前行部分无所畏惧并具有俱生智慧的人，因为由此具有能力的缘故。问：了知后将如何？答：说'谨慎'，即住于谨慎。为了说明其阶段的利益而说'极喜'，即由获得极为满足和欢喜而成为极喜。由对广大善法决定出离并获得禅定的缘故。为了说明以修习正念为先而说'圣者行境'，即佛陀和佛子的行境，意思是住于四念住。因此世尊说：'四念住是圣者行境'。'是喜'即是欢喜，表明由了知教法的味而不能被他人引导。为了说明谨慎和解脱道难得而说此。'谨慎是不死处'所说的是什么样呢？为了在此依次说明，所以说'于彼常修习'等。此是针对比丘输那迦而说。'输那迦，谨慎是基础，所有善法皆从谨慎中生起，如来应供正等觉的菩提也是由谨慎而获得，因此你不应对诸善放逸'，乃至说此偈颂。此处禅定所摄的意义是：修习禅定、修习禅定的方便、修习禅定的果以及说明成就和无上安乐的利益。'彼'即是谨慎。具有修习性质的是修习，即获得初禅等。或者是修习止观的人，此二者是相互关联的，如所说：'无禅定则无智慧，无智慧亦无禅定。'

།དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་པ་བཟང་བར་བྱས་ཏེ། བག་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཡང་རྣལ་ འབྱོར་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་ལ་གུས་པར་བྱེད་ཅིང་ཉན་པར་བྱེད་ལ།ཐོས་ནས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་དེས་རྣམ་པར་བསམས་ཏེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ པར་ཡིན་པས་རྒྱུན་དུ་སྟེ།བསྒོམ་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དགུན་དང་སོ་ག་ལ་སོགས་པར་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྲིད་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུའོ། །འདི་ནི་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཕ་རོལ་གནོན་བརྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྟན་པ་ནི་མི་ལྷོད་པའོ། ། ཕ་རོལ་གནོན་པ་ནི་སྤྲོ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་མི་ལྷོད་པ་དང་གུས་པར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། རྩོད་པ་དང་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །འདིར་རེག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལམ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། དེ་ལ་འདིར་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ཏེ། འདི་ཉིད་འོག་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟན་པ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཐབས་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཕ་རོལ་གནོན་བརྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྟན་པའི་བར་དུ་མི་སྐྲག་ཅིང་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་སྟེ་འགོག་པའོ།།གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་སྟེ། འབད་པས་བསྒྲུབས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ནི་གྲུབ་པའོ། །དེས་ཐོབ་པ་ནི་བདེ་བ་སྟེ། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འཇིག་པ་ཐམས་ཅད་དང་གཏན་དུ་ འབྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་རྒྱུན་གྱི་བར་དུ་ནི་བླ་ན་ཡོད་པའོ། །འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་ཡིན་པས་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བག་ མེད་པའི་སྐྱོན་མི་ཤེས་པ་དང་།བག་ཡོད་པ་ནི་ཕན་ཡོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པས་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །བག་མེད་པ་སྤངས་པ་ནི་ཕན་ཡོན་ལྷག་པ་སྟེ། ཆེ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་ཚེ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལས་ངན་པས་འཚོ་བའི་ཁྱེའུ་ཞིག་ ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་དབྱིག་པས་དྲང་བ་སྦྱིན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ལས་ངན་པའི་མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་ལས་དབྱུང་བ་དང་།ཡང་དག་པའི་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཞག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བདེན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་ལ་འདི་སྐད་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། བསྒྲུབ་པས་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དང་པོའི་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་དང་། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་བསྟེན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པས་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཤེས་རབ ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་བསྟན་ཏོ།།ལྷག་མས་ནི་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །བག་མེད་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཕན་པ་ཉམས་པ་སྟེ། ཐ་མལ་པའོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྲོག་དང་སྟོབས་དང་། སེམས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་མི་བསྲུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བས་སོ།།བག་ཡོད་པ་ཤེས་པ་ལ་བག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་བཟློག་པ་ནི་བག་ཡོད་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བག་མེད་པར་གསལ་བར་ནུས་ཏེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མུན་པའི་སྒྲོན་མ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་དུས་ ནའོ།།བཅོམ་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྤངས་པའོ། །དེ་གང་གིས་སྤོང་བར་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

而且自然生起善意，依靠谨慎而亲近善知识。因此对瑜伽相应的亲近恭敬而听闻，听闻之后也不颠倒地思维，以闻所生等智慧生起次第而获得三摩地故而修持。所谓预流，即是恒常，故称为相续，因为恒常修持彼故。
若问是否在冬季和春季等时节不恒常？因为相续不断地修持，直至究竟为止。此说明恒常行持。所谓'降伏坚固'中，坚固即是不松懈。降伏是具有精进，此说明不松懈和恭敬修持，因为即使遇到一切争论和损害也不失精进故。
'触证'即是获得。此处触证有二种：道和涅槃。其中此处是指涅槃，因为此下文将说明故。坚固即是具有智慧，因为'降伏坚固'说明具足这些方便故。因为坚固者直至不畏惧且不懈怠。
涅槃即是苦的终结，即灭谛。'成就与安乐'即是明智，以精进所成就的正见为前导的道即是成就。由此获得即是安乐，成就与安乐的涅槃是永远远离一切毁灭故。
世尊说世间禅定也是方便的涅槃，直至有顶相续为止是有上。此是殊胜差别，为显示差别故说'无上'。
为了引导不知放逸过患，谨慎是一切功德之基础，故说此。断除放逸即是殊胜功德，为显示其伟大故说'当智者'等。
对以恶业为生的童子宣说法教，以惩戒方便引导，从恶业不净蕴中拔出，安置于正确修行中以获得殊胜真谛，对此如是宣说。
其他人说：为大迦叶圣者舍弃广大受用而出家，以修行离三界贪欲而说。
初二句显示舍黑分依白分。第三句显示其果智慧究竟。余者显示其功德，此为摄义。
放逸即是损害自他利益，即是庸常。或有四种：不护命、力、心及烦恼，即不随顺正确修行。
了知谨慎者，与放逸相反特征即是安住谨慎，此能明显放逸，因为是随顺对治故，如黑暗中的明灯。
'何时'即是何时候。'断除'即是完全舍弃。若问由何能断？答曰：'智者'中智者即是通达，即是学习之义。

།མི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཁང་བཟངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཇི་ སྐད་དུ་གསུངས་པ་བག་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བག་མེད་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་མི་སློབ་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཁང་བཟངས་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤིན་ཏུ་ཉམས་དགའ་བར་ གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཛེག་པ་ནི་ཕྱིན་པའོ། །འཛེགས་ནས་ཇི་ལྟ་བུས་ཅི་ཞིག་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མྱ་ངན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མྱ་ངན་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་མེད་པ་སྟེ། འདིས་མྱ་ངན་དང་བྲལ་བར་བདག་ལ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གདུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མྱ་ངན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གདུང་བ་སྟེ་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་སྦྱར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་གདུང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་དཔེ་བསྟན པ།སའི་སྟེང་རི་བོའི་སྤོ་དག་ལས་ཞེས་ཏེ། སའི་སྟེང་ན་གནས་པ་ཡིན་པས་ས་སྟེང་ངོ་། །དེ་རིའི་སྟེང་ན་གནས་པ་ཡིན་པས་རི་བོའི་སྤོ་དག་ལས་ཏེ། དཔེར་ན་རིའི་རྩེ་མོ་ལས་མིག་དང་ལྡན་པས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་འོག་ཏུ་བལྟས་ན་འབད་མི་དགོས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འཛེགས་ཏེ།ངན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྟན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུམ་པ་མེད་པ་སྟེ། གཞན་གནོད་པར་བྱ་བའི་བྱེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་སྟེ། དེའི་དོན་ལ་ལྟ་བའོ། །བག་ཡོད་པ་དང་ བརྟན་པ་དང་།།བདག་ཉིད་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་དགའ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཕྱེད་འདིས་གཞན་དག་བརྗོད་མོད་ཀྱི། འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཚིག་རྐང་དྲུག་པོ་འདི་ཉིད་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དང་། འདིར་དོན་ལྷག་པ་ཡང་མེད་པས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །བག་མེད་པ་རྣམས་ ཐར་པར་འདོད་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།བག་ཡོད་པ་གཅིག་པུས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་མི་འགྲུབ་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་འབྲས་བུའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འདིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བརྩོན་འགྲུས་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་སོ།། སི་བད་ད་ཀའི་བུ་གྲོང་དཔོན་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གཅིག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་གྱུར་པ་བཙུན་པ་རྒྱུ་གང་ལགས་རྐྱེན་གང་ལགས་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། གྲོང་དཔོན་དེ་ནི་གནས་མེད་དེ་ཇི་སྲིད་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡང་ཞིང་པ་ཁྱིམ་བདག་གི་ཞིང་ནི་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ཞིང་དང་པོ་ནི་ལེགས་པར་རྨོས་པ་དང་། ལེགས་པར་བདལ་ཞིང་བསྙམས་པ་དང་། ས་སྣུམ་ཞིང་འཇམ་པ་དང་། རྩཝ་དང་ཚེར་མ་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ལེགས་པར་རྨོས་པ་སྟེ་དགོན་དུང་ངོ་། །གསུམ་པ་ནི་ཚྭ་སྒོ་ཅན་མ་རྨོས་པའོ། །དེ་ལ་གྲོང དཔོན་ཞིང་པ་ཁྱིམ་བདག་གིས་ས་བོན་གང་དུ་འདེབས་པར་བྱེད།སྔ་མ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་ནི་གཉིས་པའོ། །གྲོང་དཔོན་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་མཛད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ཙམ་ན་འདི་ གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ན་རེ་འོད་མའི་ཚལ་ན་གནས་བརྟན་ལམ་ཕྲན་བསྟན་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞི་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་དང་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་འདིར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཀུན་ནས་སློང་ཞིང་བརྩོན་ འགྲུས་རྩོམ་པ་སྟེ།དེ་མེད་པར་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མི་འཐོབ་བོ། །བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་འདི་ལ་ཤེས་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་དེས་སེམས་སྲུང་བ་སྟེ། བག་ཡོད་པ་དེས་སོ།

为了说明无学位阶段而说。说'智慧宫殿'等词，如所说依止于正念，如是所说是断除放逸，由此特别修持而获得无学智慧。智慧如同宫殿般安住于一切之上，因为极为悦意。攀登即是到达。攀登后如何做什么呢？
说'无忧'等词，远离忧愁即是无忧，由此见到自己远离忧愁，因为远离一切痛苦。那么他如何见到其他人呢？说'苦恼'一词，有忧愁者即是苦恼，与'凡夫'一词相连。因为是巨大痛苦聚集之处，具有无量意苦。是何种情况呢？
此处举例说'从地上山峰'等，因住于地上故称地上。因住于山上故称山峰，譬如从山顶上有眼者向下看众生形态时不需努力即可见到。如是登上殊胜智慧宫殿之顶，观察安住于恶蕴中的诸凡夫，此是其义。'坚固者'即是无畏，'于他害事'是余词，即观察其义。
虽然有人以'正念与坚固，常时乐于自身'这半偈来解释其他内容，但这是不正确的，因为在小部经中只说了这六句偈颂，而且此处也没有多余的意义，所以不应该这样解释。为了引导放逸者趣向解脱而说此语。
仅仅正念一项是不能成就所欲之义的，然而因为一切果位资粮的积聚都有赖于此，所以此处说明应当具有精进，因此说'与精进'等词。
悉跋陀迦之子城主来到世尊面前，到已如是说道：'如来对一人生起慈悲，尊者，是何因何缘？'城主，这是不可能的，就如同农夫居士有三块田地：第一块田地耕作良好、平整、土地肥沃柔软、无草无刺。第二块是耕作良好但荒芜。第三块是含盐未耕之地。
城主，农夫居士将在何处播种？除了第一块田地外不会在其他地方，若无第一块则在第二块。城主，如是如来观察所化众生的意乐而作说法等事。当时说此语。
其他人说这是从竹林中关于小道开示的内容。此处显示具足基础的戒律、心清净、见清净及其果报，这是此处的摄义。精进即是发起勤奋，若无此则不能获得所欲之果。'正念'即是以正知安住于此义而护心，即由此正念。

།ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་སྟེ། དེས་སྡིག་པ་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ལས་ ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།།དུལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུང་བ་དེས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འདུལ་བ་སྟེ། གང་ཡུལ་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་འདིས་གླིང་དུ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གླིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ མདོ་སྡེ་པ་ལ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་བརྗོད་དེ།འདི་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་དང་། བལྟ་བར་དཀའ་བ་དང་། མི་འགྱུར་བ་དང་། མཐའ་ཡས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། གནས་དང་། གླིང་དང་། སྐྱོབ་པ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དེས་བྱས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་བོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏེ།འདིར་བྱས་པ་ནི་ཐེག་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཞན་དག་ཏུ་བཤད་པ། སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ལ་ཤེས་པའི་མཁས་པ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། བདེན་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆུ་བོ་ ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བཟློག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེ་མཁས་པས་གླིང་དུ་བྱས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ཆུ་བོ་རྣམ་པ་བཞིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་འཕྲོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས པ་ལ་གནས་པས་བག་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་ཤེས་བཞིན་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།བག་ཡོད་པ་ལ་གནས་པས་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ལུས་དང་ངག་གིས་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་དབང་པོ་འདུལ་ བར་བྱེད་དོ།།སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་བཅས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གླིང་དུ་བྱེད་དོ། །གང་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་ཐོབ་ན་ནི་ཡང་ཆུ་བོ་བཞིས་འཕྲོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ བསྟན་ཏོ།།བག་ཡོད་པས་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཡོད་ན་ནི་བག་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པར་སྡོམ་པས་ནི་ཡུལ་ལ་མཆེད་པའི་སེམས་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་བསྟན་ཏོ། །དུལ་བས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་བསྟན་ཏེ། གང་ གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སེམས་ཡོངས་སུ་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །མཁས་པས་གླིང་དུ་བྱས་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་འདི་ལ་དད་པས་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ནི་དབང་པོ་རྣམ་པ་བཞི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་ པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་རྣམ་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་འདི་ནི་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །སྟོན་གྱི་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་དྲི་མ་མེད་པའི་གྲགས་པ་ནི་བག་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ།བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གྲགས་པ་འདོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འོངས་ཏེ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་གང་གིས་གྲགས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་ དག་ན་རེ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཀུན་པ་གོ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གསུངས་སོ་ཞེས་འདི་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའོ།།དྲན་པ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཐོབ་ ན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་གོ།།བརྟགས་ནས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་འཐོབ་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་འཚོ་བ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཀུན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

正确的防护是对身语的正确防护，由此远离轻视罪业。所谓调伏，是守护根门，由此调伏眼等诸根，即不被境所夺。'和'字表示这也是成为洲渚。所谓洲渚，是为了趣入涅槃，因此有些经部师说这是涅槃的异名，如经中广说：无为、难见、不变、无边、无漏、住处、洲渚、救护等。
由此所作即是获得涅槃之义。此处所作是趣入乘，如在他处所说，是终止苦的。所谓智者，是对境如实了知的智慧，即见真谛之义。'遮止大暴流'是说由智者成为洲渚，不被四暴流所胜、所夺。
这是在说：具足精进，即圣声闻住于具足精进而成为正念，安住正知。住于正念则以身语正确防护恶行和烦恼。为清净戒律而调伏诸根，使之远离境界和烦恼。为清净心而具足圣者之律仪，依止清净戒等而成为洲渚。若得烦恼尽，则不再被四暴流所夺。
精进表示精进根。正念表示安住于念根，因为有念则有正知。正确防护表示由于是正确防护对境扩散的心，故说定根。调伏表示慧根，因为以智慧调伏其心。如是也不会受烦恼所作的异熟果报。
'智者成洲已'是说，圣声闻以信心求解脱，故说四根及其果，这是词句的含义。其中为令求解脱者断除懈怠等过失而说此。为显示较无垢秋月更胜的无垢名声唯从正念中获得而说：'具足精进'等。
一位求名声的王子来到世尊面前问道：'乔达摩，以何因缘能增长名声？'于是世尊说此偈颂。有人说这是在王舍城针对功德护而说的。此中摄义：'具足精进'是精进根，'正念'是念根，'行为清净'是定根，因为得禅定则戒律清净。'观察而行'是慧根，由此力得出世间道，以正确防护等显示戒律、生计、心极为清净。

། བརྩོན་འགྲུས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སྤྱོད་པ་གཙང་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཙང་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པའོ། །བརྟགས་ནས་བྱེད་པ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་ཤིང་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་གང་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ།རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ལས་གཏན་དུ་ལྡོག་པ་དང་། མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གཏན་དུ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་ པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དག་པའི་ཐབས་བསྟན་པ། ཆོས་ཀྱིས་འཚོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ནི་རིགས་པ་སྟེ། དེས་འཚོ་བའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཚོ་བས་སོ། །ཡང་ན་ཚུལ་འཆོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པའི་འཚོ་བ་སྤངས་པའོ། །བག་ཡོད་རྣམས་ཀྱིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འདིར་དོན་དམ་པས་བག་ཡོད་ཅིང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ།དྲུག་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲགས་པ་མངོན་པར་འཕེལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙན་པས་སྲིད་པ་གསུམ་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་པ་རི་ཛ་ཀའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ལྷའི་འདུན་སའི་ཆོས་བཟངས་སུ་འདུས་ཤིང་འཁོད་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པའི་གྲགས་པ་སྒྲོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདུག་གོ་ཞེས་སོ། །གྲགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བག་ཡོད་པ་ལ ནན་ཏན་དུ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།བག་ཡོད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པས་གང་སྤང་བའི་དངོས་པོ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དམན་པའི་ཆོས་ལ་མི་རྟེན་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨོས་སོ། །འདིའི་གླེང་གཞི་ནི་ལོག་པའི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ པ་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་གང་ཡང་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ནི་དགེ་སློང་ཞིག་དམན་པ་ལ་མོས་ཤིང་ལེ་ལོ་ཅན་ཞིག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཚིག་རྐང་དང་པོས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ འཆལ་བ་བཟློག་ཅིང་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གཟུད་པ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་རྐང་གཉིས་པས་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དག་ལ་གཡེང་བ་ལས་བཟློག་ཅིང་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་གཟུད་པའོ། །གསུམ་པས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་བཟློག་པ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གཟུད་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པས་ ནི་བསླབ་པའི་འབྲས་བུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་ཚིག་རྐང་དང་པོས་ནི་སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །གཉིས་པས་ནི་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །གསུམ་པས་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་ཅིང་འདིས་ ཡོངས་སུ་དག་པར་བལྟ་བའོ།།བཞི་པས་ནི་དེ་བསྟེན་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི། དམན་པའི་ཆོས་ལ་མི་རྟེན་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལྷག་པར་མི་བྱེད་པ་འདིས་ངན་པར་སྤྱོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །བག་མེད་པ་ལ་བརྟེན་མི་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་ བག་མེད་པའི་དངོས་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་རྟེན་ཅིང་མི་འབྲེལ་བར་བྱ་བ་སྟེ།འདིས་ནི་ཡུལ་ལ་སྲེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་ལ་འདོད་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པ། ལྟ་བ་ངན་པའི་ལྟ་བ་དེ་ལ་འདོད་པ་མེད་པ་སྟེ། །དེའི་ཡུལ་ལ་འདོད་ པར་མི་བྱ་སྟེ།འདིས་ནི་ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འཕེལ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་སོགས་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། གང་གིས་འཇིག་རྟེན་འཕེལ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འཁོར་བ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འབྱུང་བས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

具有精进的人就是精进者，即具有精进努力的人。所谓具有正念，就是具有正念的人。所谓具有清净行为，就是具有清净无垢的行为。所谓审慎而行，就是具有审察、确定思维和善巧行为的方式，即具有思维的意思。所谓正确约束，就是永远远离罪业，获得不造作的戒律，圣者永远正确约束。
宣说清净约束的方法：所谓如法生活，法即是正理，具有以此生活的性质，即是如此，以智慧生活。或者说是断除伪装等邪命。所谓具有正知的人们，由于具有正知而不会发生任何过失，这里真正具有正知的是阿罗汉，永远安住于六种境界。
所谓名声广大增长，即美名遍及三界，如波利迦经中所说：三十三天诸天神聚集在天界议事堂中，反复宣说阿罗汉比丘漏尽者的名声。为了使希求如此殊胜名声的人们精进于正知，故说此语。
由于正知是一切功德之处，为了说明应当断除的事物，故说'不依劣法'等两个偈颂。此中缘起是对邪见最为无过失的邪见者，广说'如是见身业'等这两个偈颂。
其他人说是针对一个倾向于低劣且懈怠的比丘而说。第一句遮止破戒，引导增上戒学。第二句遮止散乱于欲妙，引导增上心学。第三句遮止执著颠倒见为最胜，引导增上慧学。第四句显示学处的果报，这是总义。
或者，第一句遮止造作恶业。第二句遮止享受欲乐。第三句遮止苦行，即以苦行折磨自己并视之为清净。第四句显示依止彼等的过患。
支分义：'不依劣法'即不增上作恶行为，由此遮止恶行的烦恼。'不依放逸'即不依止、不相应于放逸事，由此遮止对境贪著的烦恼。'无欲邪见'即对断除苦等的恶见无有欲求，不应欲求彼境，由此遮止见解的烦恼。'不增长世间'即不增长世间，增长世间是指转生他世轮回，因为因果相续而生。世间即是五取蕴，如是宣说。

།དེ་ཡང་འཇིག་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ནོ། །འཕེལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་འཕེལ་བར་མི་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་འཕེལ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འཕེལ་བའོ། །དེ་ལ་འདིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་སྤང་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་དག་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་ན་ནི་འཁོར་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ན་ནི་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་མེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྤོང་བའི་ལམ་གྱི་གཉེན་པོ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།།ལོག་པར་ལྟ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པ་ལ་གཟུད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འདིར་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་འཕེལ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་ཡོངས་ སུ་སྤོང་བར་འདོད་པས་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།གང་སྔར་བཤད་པའི། ལོག་པར་ལྟ་ལ་འདོད་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་པོར་གང་གིས་སེལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་དག་ལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡང་མཐུ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་བ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སོ་ཞེས་ཕན་ ཡོན་བསྟན་པ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དགེ་བ་གང་མཐོང་བའི་དབང་གིས་ལས་དང་། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་མོས་པ་དང་འདོད་པའོ། ། ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤས་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མདོར་ན་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པའི་དོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ནི་ཐ་མའོ། །རྩེ་མོ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ནི་བར་མའོ། །བཟོད་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ནི་ཆེན་པོའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པས འཇིག་རྟེན་པའོ་སྟེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ།།གང་གི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་གྱུར་པ་འདི་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་ བརྗོད་དོ།།སུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གོ། །ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའོ། །དེ་ནི་ཚེ་རབས་སྟོང་དུ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་དུ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ ཉིད་དེ།དེ་ནི་དེས་ན་སོ་སོར་བརྟག་པའི་འགོག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཟོད་ཐོབ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་ལྟུང་ངོ་། །ཞེས་པའི་ལུང་གིས་སོ། །ངན་སོང་གིས་འཇིགས་ཤིང་ལམ་ངན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པས་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ གི་ཕྱིར་ཡང་བག་མེད་པ་དང་།བག་ཡོད་པ་གཉིས་ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་བག་ཡོད་པ་ཉིད་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བག་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རབ་ཏུ་ མང་པོ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་ལ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་གནས་པ་ལས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་མདོར་བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ན་དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་བག་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་འདི་གསུངས་སོ་ཞེའོ།

由于是毁坏和极度毁坏的缘故所以称为世间。不应增长的不应增长。世间的增长即是世间增长。关于这一点，此处教导断除三种烦恼并完全修习。
如果没有完全断除那些烦恼，轮回就会增长，如果完全断除了，就不会增长，这是所教导的。或者所谓'低劣'是指世间和出世间，因为声闻等道放弃了利他的意愿。
所谓'放逸'是指远离断除它的对治道。所谓'邪见'是指从根本拔除一切过失。如此，为了显示此处是有益的，所以说'不应增长世间'。
为了使希望完全断除轮回的人正确理解不应修习如前所说的内容，所以宣说此义。前面所说的'于邪见无欲'是最初由什么来消除的呢？是由世间正见，因此为了显示这一点而说'世间的正见'等。
首先，世间正见具有如此威力：即能阻止堕入三恶趣，更何况出世间见呢？显示功德就是此处的摄义。
趋入无颠倒的见解就是正见，即凡夫通过见到善业，基于业果存在而对三宝和诸谛生起信心、胜解和欲求。
所谓'大'是指具有殊胜，简言之，是获得殊胜状态的意思。因此，暖位正持是下品，顶位正持是中品，忍位正持是上品。因为是世间性质所以称为世间，即有漏。
在什么状态下世间正见是大呢？答：即如凡夫对四圣谛具有大忍，这也称为获得顺决择分忍的凡夫。
'于谁'是指补特伽罗。'存在'是指相续中存在。'彼于千生中'是指轮回中转生千次的人获得世间大正见者不会堕入恶趣，即不会转生三恶趣。
这是因为他已获得择灭，如经云：'获得忍者不堕三恶趣。'为了引导害怕恶趣而入邪道的世间人，通过显示正见的利益而宣说此义。
由于放逸和不放逸二者具有如此过患和功德，为了使人持守不放逸而说'于增上心应谨慎'等。
迦叶佛的许多声闻安住于享受等持之味，针对这种情况而宣说此略说别解脱偈颂。其他人说是针对祇园中一位突然到来而极其放逸的比丘而宣说的。

།འདིར་བསྡུས་ པའི་དོན་ནི་ཚིག་རྐང་དང་པོས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་མང་དུ་ཐོས་ལ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་རྐང་གཉིས་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་མི་ལྷོད་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་ བསླབ་པ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ།།ལྷག་མས་ནི་དེ་ལྟར་སློབ་པའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ལྷག་པ་ཡོད་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་སོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ལས་ནི་བསམ་གཏན་འབྱུང་ངོ་། །གང་ གི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གྱིས་ནི་སེམས་དབང་དུ་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་གང་ལ་ལྷག་པའི་སེམས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་སོ། །བག་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་མེད་པ་མི་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བག་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པས་ཡང་དག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྐྱེས་ པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་མྱ་ངན་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ།།འདིས་ནི་དགེ་སློང་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདེ་བ་ནི་ཆགས་པའི་གནས་ཡིན་པས་བག་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ།།གང་ཐུབ་པས་བསྟན་པ་ནི་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་བློ་དང་ལྡན་པ་ཐུབ་པས་བསྟན་པའི་ཚུལ་ལོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་སྤངས་ཤིང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཐུབ་པ་སྟེ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐུབ་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐུབ་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བསྟན་པས་སོ། །ཐུབ་པས་གསུངས་པའི་གཞི་ནི་ཐུབ་པའི་གཞི་སྟེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཅས་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་སོ། །ཐུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཐུབ་པ་སྟེ་དེའི་གཞི་འདི་དག་གོ། །དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ན་ནི་ཐུབ་པའི་ དངོས་པོ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།བསླབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་པས་བྱ་བ་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཐུབ་པའི་གཞི་དག་ལའོ། །མྱ་ངན་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་གདུང་བ་དེ་ལ་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དེ། འདི་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ལ་འདིར་མྱ་ངན་ མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཆོས་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ལས། ལྷག་པར་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཐོབ་པའོ། །འདིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །རྟག་ཏུ་དྲན་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་དྲན་པ་ མངོན་དུ་བྱས་པ་སྟེ།དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲུག་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཐོབ་པ་དེ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །ཁྱད་པར་རིག་པས་བག་ཡོད་ པ་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། བག་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་དེད་དཔོན་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་ཕྱུག་ཅིང་ནོར་མང་ངོ་། །གཅིག་ནི་ནོར་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་དོ། །ཇི་ཙམ་ན་ནོར་མང་ཤོས་ནི་བུད་མེད་དང་ རྒྱན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པས་འབྱོར་པ་ཟད་པར་གྱུར་ཏེ།སློང་མོའི་འཚོ་བ་ལ་ཞུགས་སོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གནས་པར་བྱས་ཏེ། རྒྱ་མཚོར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ནོར་ཉེ་བར་བསགས་ཏེ། འབྱོར་བ་དང་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གཏམ་རྒྱལ་ པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འདིར་ཚིག་རྐང་དང་པོས་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པས་ནི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེའི་རྒྱུད་དང་དེའི་དཔེ་བསྟན་ པ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།

此处所摄义理是：第一句说明具足戒律且多闻，不以听闻为满足，具有智慧资粮之事业者，修学增上心学处。
第二句说明戒律清净且不松懈，为修学增上心学处故，修学增上戒律学处。
其余则说明如是修学之果利益。
关于'增上心'，具有增上心者即是增上心。从增上心生起禅定。因为以禅定而得心自在。
或者说，具有增上心者即是增上心。
'应当谨慎'是指不放逸。
若问如何对增上心谨慎，则与'若以专注心生起正念，则无有忧恼'相连。
此说明制止比丘贪著禅定之味，因为其乐是贪著之处，故会导致放逸。
'牟尼'是指牟尼之义。因其教示故称'牟尼'。
牟尼所说是不动摇的，即是具慧者牟尼所说之法。
说明断除贪嗔痴而解脱者是胜义牟尼即牟尼王。
若问是否一切阿罗汉皆是牟尼，则因说明佛世尊是大牟尼。
牟尼所说之基础是牟尼基础，即是世尊制定的学处基础。
因为是牟尼故称牟尼，此即是其基础。
若善住于彼等，则将获得牟尼体性即阿罗汉果。
'学'是指精进所作，即对现前牟尼基础。
'无有忧恼'是指不生起意之苦恼，此中无有烦恼过失，因断除烦恼故。
若问于何处无有忧恼，答：'救护'即以解脱而法不退失。
'寂静'是指离烦恼而获得殊胜寂静。此说明圆满断除烦恼。
'常具正念'是指恒时现前正念，因为是不失念之法故，因住于六处故。
依戒修定而获得所欲之义，为引导彼故说此。
了知殊胜故应当精进于不放逸，如是说了两偈：'于放逸中行'等。
舍卫城中有两位商主，一位富有财多，一位财少。
其后财多者因贪著女人及赌博等而耗尽财富，沦为乞丐。
另一位则安住精进，以航海等方式渐次积累财富，获得圆满富足安乐。
如是故事由波斯匿王禀告世尊。
世尊亦依此而说此偈。
此中初句说明邪行，第二句说明邪行之因，其余说明正行之相续及其比喻，此为此处摄义。

།བག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡལ་བར་དོར་བས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའོ། །སྦྱོར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟེན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །བྱིས་ པས་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ་འདིས་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ།།བསམ་བརླག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལོག་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མི་ཤེས་པ་ལས་ནི་བག་མེད་པ་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་མ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ལས་བག་མེད་པ་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ལོག་པར་ཐོས་ པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་བུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་དང་།མཐོ་རིས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཕྱུགས་གསོད་ཅིང་རིག་བྱེད་འདོན་པ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བར་བྱེད་པས་བདག་ནི་བག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང་། གཅེར་བུ་པ་དག་ཐར་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། ། སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དེ། ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པས་བག་དང་ལྡན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བག་མེད་པ་དེ་མཁས་པས་བསྲུང་བར་བྱ་བའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ། བྱིས པ་ལས་མཁས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ལས་ལ་བརྟེན་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་བྱིས་པ་ནི་བག་མེད་པ་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །མཁས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བུར་བག་ཡོད་པ་འདི་ནི་བསྲུངས་ པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཚོང་དཔོན་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེ་བའི་ནོར་ཞེས་ཀྱང་འདི་དང་སྦྱར་ཏེ། དབྱིག་དང་གསེར་དང་ནོར་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནོར་ཏེ། དཔེར་ན་འབྱོར་བ་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བསགས་པ་བྱས་ནས། ཡོངས་སུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་དེ་ བཞིན་དུ་མཁས་པ་བག་ཡོད་པ་བསྲུང་བ་ཡིན་ཏེ།བདག་གི་དད་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་བྱིས་པ་དང་མཁས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། རབ་ཏུ་ཆགས་པ་རྣམས་བག་ཡོད་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་ གསུངས་སོ།།དེས་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། བག་མེད་པ་ལ་མི་སྦྱོར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཚིག་རྐང་དང་པོས་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པས་ནི་འདོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པས་ ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ།།སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རོ་མྱང་བ་དང་། རྟག་ཏུ་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་མྱང་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །རྟག་ཏུ་སེམས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ ནི་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་ཚིག་རྐང་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །འོག་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་ པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།བག་མེད་པ་ལ་མི་སྦྱོར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་མེད་པའི་སྐྱོན་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྟོགས་ནས་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་མི་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལེ་ལོ་ལས་ལྡོག་པའོ། །འདོད་ལ་དགའ་བ་མི་སོགས་ དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་པའི་དགའ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་བདེ་བ་ནི་ཡིད་དགའ་བའོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྲེལ་བ་དང་འདྲིས་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་མི་སྦྱོར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །འདོད་པ་ལ་དགའ་བས་བྱས་པའི་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་གནས་པ་ལས་བཟློག་པའོ།

所谓'放逸'是指对于应当精进修行的事情疏忽懈怠而显现的心所法。'造作'是指随顺，意思是依止与善法不相应的法。这表明了错误的修行。'愚者'是指愚痴，这表明具有无知。'心乱'表明具有邪知。
有人说放逸是从无知中生起，因为未闻法。有人说放逸是从邪知中生起，因为错误地听闻了法。例如婆罗门为了求子而修梵行，为了生天而杀牲畜诵吠陀，说无义语而认为自己是具有正念的人，裸行外道为了解脱而行极为严苛的苦行等。
'众生'是指具有生法的一切众生，表示未成熟的有情众。'智者应当具足正念'是说智者应当防护前述特征的放逸。'和'字表示差别，因为智者依止殊胜业而与愚者有所差别。
如是愚者趋向放逸，这是正念。具有智慧者即是有智者，意思是不颠倒了知。如何守护正念呢？
答曰：'如同商主'，与'如何'及'珍贵财物'相连。财即金银珠宝等。譬如求财者积聚珍宝后善加守护，如是智者守护正念，不令自己的信根等退失。这是为了向对愚者与智者特征完全迷惑的人们开示，以及为了令极为贪著的人趋入正念而说。
因此为了令其趋入彼义，说'不行于放逸'等。第一句遮止恶行烦恼，第二句遮止贪欲烦恼，第三句遮止禅定烦恼。
禅定烦恼有二种：耽著禅味和不恒常修习。其中'正念'表示不耽著禅味，'恒常作意'表示恒常修习。
'将获得漏尽'表示从三种烦恼中解脱的功德。或者前两句遮止与漏尽相违的法，后两句是于获得漏尽之法中精进修行。
'不行于放逸'是了知放逸有如是过患而不随顺，即从不修善法的懈怠中回转。'不亲近贪欲喜'中，与贪欲相应的意悦是意喜。'等'是指相关和熟习，此处也连接'不行'。从住于贪欲喜所造的相应中回转。

།རྒྱུ་གཉིས་ ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་བྱུང་བར་གྱུར་ཀྱང་ཟག་པ་ཟད་པ་ལས་རིང་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།ལེ་ལོ་དང་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ན་འདོད་པ་ལ་དགའ་བ་བསྟེན་པ་སྟེ། གང་དེ་ཐོབ་པ་ལ་འགལ་བའི་ཆོས་བསྟེན་པ་དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་པོ་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བག་ཡོད་ ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་བག་མེད་པ་ལ་མི་སྦྱོར་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟག་ཏུ་སེམས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ ཏེ།གང་འདོད་པ་ལ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ནི་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་སྟེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་ནི་ཟག་པ་གསུམ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་ཐར་པ་འདོད་པ་ལ་ ལེ་ལོ་ཆེ་བ་དང་།ཡུལ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ལ་དེའི་གཉེན་པོ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཟག་པ་ཟད་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་དང་དགོན་པ་དག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་ གཤེགས་པ་ལས་རི་དྭགས་ཀྱི་མ་ཞིག་གིས་གཡང་ས་ནས་ལྟུང་བའི་སེང་གེ་རལ་པ་ཅན་སྲོག་དང་ལྡན་པའི་མིག་གཉིས་ཕྱུང་བ་གཟིགས་ནས་བག་མེད་པའི་དགེ་སློང་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་དེ་འདི་གསུངས་སོ།།འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚིགས་བཅད་སྔ་མ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་ལམ་རྣམ་པར་ཉམས་པར་སྟོན་ཏོ། །འོག་ མ་ཕྱེད་ཀྱིས་དེ་རྣམ་པར་ཉམས་པའི་འབྲས་བུ་སྟོན་ཏོ།།དུས་འདིར་བག་མེད་མི་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པའི་མིའི་ལུས་འདི་ནི་འདིར་ཁོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་བག་མེད་པས་ཡལ་བར་དོར་ཞིང་འབྲས་བུ་མེད་པར་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་ཡོད་པར་གྱུར་ཞེ་ན། མ་ཐོབ་ཀྱང་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མ་རྟོགས་ཀྱང་ངོ་། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ། །དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་ནས་འོངས་ལ་རིན་པོ་ཆེ་བསགས་པ་མ་བྱས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིས་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་ བསྒོམ་པ་ལ་གཟུད་པ་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བག་མེད་པ་དག་བསད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་སྲོག་དང་འདྲ་བ་འདིས་གསོད་པ་ཡིན་པས་ཉམས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། འཆི་བདག་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བག་མེད་པ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ།འདིར་དཔེ་བསྟན་པ། རི་དྭགས་མ་ཡིས་སེང་གེ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རི་དྭགས་ཀྱི་མས་གསད་པའི་ཕྱིར་སེང་གེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བཞིན་ནོ། །རི་དྭགས་ཀྱི་མ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་ཡོད་དེ། དེ་སེང་གེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ལྕེས་བལྡག་ཅིང་དེ་ལྟར་བདེ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ཙམ་ན་དེ་ གཉིད་ཤིན་ཏུ་སྟུག་པོས་ནོན་ཏེ་གཉིད་ལོག་པ་དེའི་ཚེ་མིག་གཉིས་འདྲུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

虽然由两种因缘而生起于佛陀教法中，但从漏尽处远离而住，即懈怠和修习善法时贪著欲乐，由于依止违背获得彼果之法，因此从这两者中退转。如何呢？如是说'具足正念'，即不行放逸而精进努力之义。'恒常作意'即恒常具有修习之性质，以止观之法相续不断地修习而断除违品。即不行贪著欲乐等之义。'获得'即达到之义。'漏尽'即烦恼尽，即阿罗汉果。若获得彼果则三漏尽。此偈颂是为了对希求解脱而懈怠甚大及贪著境界者，令入对治而宣说。
由于以正念获得漏尽，因此说'虽未得漏尽'。世尊与声闻众在旷野中行走时，见到一只母鹿从悬崖推下一只具命的狮子，挖出其两眼，为对治放逸比丘而说此偈。此中略义，前半偈显示道的退失，后半偈显示退失之果。
'此时不应放逸'即远离八无暇而得人身，此处称为有暇之义。且不应以放逸而弃置无果。若问何者存在？说'虽未得'即虽未证悟。'漏尽'即断除三界烦恼。譬如从宝洲而来却未积聚珍宝，非为善行，此亦如是。此中为获得漏尽而令入修习正念。为何？说'放逸者当被杀'，即杀害如命般的善法，为退失之义，即被死主及烦恼等所害。
'随逐放逸'即为杀害而追随。此中显示譬喻'如母鹿对狮子'，即如母鹿为杀害而追随狮子。有一种名为母鹿的种类，它追随狮子并以舌舔舐，如是令其安乐。当其被极重睡眠所压而入睡时，即挖其两眼。

།འདི་ལྟར་སེང་གེ་དེ་ཡང་བག་མེད་པའི་གཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཉམས་པ་ཡིན་ན། རི་དགས་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་སེང་གེ་དང་འདྲ་བའི་ སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་བག་མེད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་ཉམས་པར་བྱེད་ན།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཡོན་ཏན་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འཆི་བདག་གི་བདུད་ཀྱིས་བྱ་བ་མ་བྱས་པའི་སློབ་པ་དག་ཀྱང་བག་མེད་པས་གསོད་པར་བྱེད་ན། འདོད་ཆགས་ དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ལེ་ལོ་དང་ལོག་པའི་ཆོས་མ་སྤངས་པ་དང་།དེའི་གཉེན་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་མ་བསྒོམས་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། གཞན་དག་ཏུ་ནི། རི་དགས་མ་ཡིས་སེང་གེ་ལྟར། །ཞེས་བརྗོད་དེ། རི་དགས་མ་ནི་རི་དྭགས་མོ་སྟེ། སེང་གེ་བཟའ་བའི་ཆེད་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་ བ་དེ་བཞིན་དུ་བག་མེད་པའི་བདུད་དོ།།དེ་ལ་འདི་ནི་བག་མེད་པའི་སྐྱོན་བསྟན་པས་བག་ཡོད་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །བག་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། བག་མེད་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་འགྲོ་བའི་ སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་དང་དགའ་བར་སྤྱོད་ཅིང་འདུག་པ་ལ་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུས་བཟུང་ནས་མ་སྐྱེས་དགྲས་གཤེད་མ་ལ་གཏད་དེ།ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་ཕྲལ་ནས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་སུ་བསྐྱལ་ལོ། །དེ་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་གདུངས་བཞིན་ དུ་དེ་ནས་ཤི་བའི་དུས་བྱས་ཏེ་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ནི་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་སྣག་གི་ཚ་བོ་ཀྵེ་མ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་ཆགས་པས་ནི་ཉེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་རང་གི་ལས་དང་། གཞན་གྱི་ཆུང་མ་དང་། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་སོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། འདིར སྡུག་བསྔལ་བས་གནས་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ཚིགས་བཅད་འོག་མས་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བླག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གྲངས་སྨོས་སོ། །མི་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཅན་གྱི་ སེམས་ཅན་ནོ།།བག་མེད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་བག་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པས་ནི་སྐྱོན་འདི་དག་མི་འཐོབ་པོ། །འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །མི་གང་གིས་འདི་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕ་རོལ་བུད་མེད་སྟེན་བྱེད་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་གང་ཞིག་གིས་གཞན་ གྱི་བུད་མེད་ལ་སྤྱོད་ཅིང་།གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་འཁྱུད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་བྱི་པོ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ལ་གནས་སྐབས་འདི་དག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསོད་ནམས་མི་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་བསོད་ནམས་མེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། ངན་པར་སྤྱོད་པའོ། ། དེ་ཐོབ་པ་ནི་རྙེད་པ་སྟེ་རེ་ཞིག་འདི་ནི་གནས་སྐབས་དང་པོའོ། །བདེ་བར་མི་ཉལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ། བག་མེད་པར་ཉལ་པོ་བྱེད་པ་ནི་འཇོལ་ཉོག་གི་བདེ་བའོ། །དེ་ལ་ཉལ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་སྨན་པ་བསྟེན་པའི་བདེ་བ་ལྟ་བུའོ། །བདེ་བར་ཉལ་བ་མ་ཡིན་པ ནི་བདེ་བར་མི་ཉལ་བ་སྟེ།བདེ་བླག་ཏུ་འདོད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་ནི་གནས་སྐབས་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་སྨད་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྨད་པའོ། །གསུམ་ཚང་བ་ཡིན་པས་གསུམ་པའོ།

如果连狮子也会因为放逸而沉睡而衰败，更何况其他野兽呢？同样地，如果像狮子一样具有力量并安住于善根的有学、无学圣者也会随顺放逸烦恼魔而失去智慧见解，更何况说失去凡夫的功德呢？如果连未被死魔所害的有学者也会被放逸所杀，更何况说那些未断除贪欲、嗔恨、愚痴、懈怠和邪法，也未修习其对治善法的凡夫们呢？
在其他地方说：'如同母鹿追逐狮子'。母鹿即雌鹿，如同为了吃掉狮子而追逐一样，放逸魔也是如此。这是为了通过显示放逸的过患而引导人趋向不放逸而说的。关于放逸的过患，说到'放逸彼岸'等等。
在王舍城中，有一个与他人妻子交往的男子与他人妻子欢好时，被国王的侍卫抓获，阿阇世王将他交给刽子手，砍断其手脚和男根，送到尸陀林。他在饥渴等痛苦中死去，转生到地狱。此经是针对这件事而说的。
其他人说这是关于无依食施的外甥商主之子克西玛迦的事。对他人妻子贪著会得到四种过患，即：自业、他人妻子、此世间、他世间，依次显示非福业等，这是总义。
'处所'是指处所过患的意思，这里以痛苦而住为处所，其痛苦本性的过患将由下面的偈颂来阐明。'四'是为了易于理解而说明数量。'何人'是指贪欲众生。放逸是指极度放逸，因为具足不放逸就不会得到这些过患。'生起'是指获得。
若问：是何人获得这些？答：'亲近他人妻'，即某人与他人妻子交合，与他人妻子拥抱的本性，称为行淫者的意思。这些处所正是对他而说的。'不得福德'中，无福德即非福德，是恶行。获得它即得到，这是第一种处所。
所说的'不得安眠'中，放逸行淫是淫乐。其中睡眠是领受，是以果称因，如同享受医疗的快乐。不得安眠即不能轻易享受欲望。这是第二种处所。第三'受诽谤'是指被一切世间所诽谤。因为具足三种而为第三。

།བསོད་ནམས་མི་འཐོབ་པ་ནི་དང་པོ་ཡིན་ལ། བདེ་བར་ མི་ཉལ་བ་ནི་གཉིས་པའོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གདུལ་བྱ་དབང་པོ་ཐ་མ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གཅིག་བསྟན་པས་གཉིས་གྲངས་མ་སྨོས་པ་ཡང་འཛིན་པར་ནུས་ཏེ། ལྷག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཛིན་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལྟར་བྱས་ སོ།།ཡང་ན་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲངས་དང་བཅས་པ་ནི་དབང་པོ་ཞན་པ་ལ་བསྟན་ཏོ། །གྲངས་མེད་པ་ནི་དབང་པོ་རྣོ་བ་ལ་བསྟན་ཏོ། །བཞི་པ་དམྱལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་མོ། །འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཡང་རྗེས་སུ་འབྲེང་ངོ་། །རྣ་བ་བྱེ་བ་རིའི་ རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལས་ཤན་པ་དང་།བྱི་བོ་བྱེད་པ་མཐོང་བ་ཡང་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་ཆགས་པའི་གང་ཟག་དག་དེ་ལས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །ཚིགས་བཅད་སྔ་མར་བཤད་པའི་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།བསོད་ནམས་མ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་དང་ཕ་རོལ་གཉི་ག་ལ་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །བསོད་ནམས་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་སྡིག་པའི་འགྲོ་བར་ལོས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ མ་ཐོབ་པ་དང་།དེ་དང་འབྲེལ་བས་ནི་བདག་ལ་གནས་སྐབས་ངན་པའི་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་གི་སྒྲ་གཉིས་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན་ལྷས་ཆར་ཕབ་པ་དང་ལོ་ཏོག་ཀྱང་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་རེ་ཞིག་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འཐོབ་པའི་སྐྱོན་ནོ། །འཇིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རང་གི་རྒྱུད་ལ་འཇིགས་པས་གཡེན་སྤྱོ་བ་སྟེ།སྐྱེས་བུས་འཇིགས་པ་དེས་བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་བདེ་བ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བདེ་བར་མི་ཉལ་བའི་སྐྱོན་བསྟན་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་བདག་པོ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་རྗེའོ། ། ཆད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆད་པ་ཆེན་པོའོ། །གཅོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་བསྡུ་བའི་དོན་ཏེ། འདི་དང་འདིའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྨད་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྨད་པར་འགྱུར་ན་དེའི་གཏམ་རྒྱལ་པོས་ཐོས་ནས་ཆད་པས་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ།།ལུས་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིས་མཐུན་པ་ཆད་པའི་འོག་ཏུའོ། དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་འཚེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སོས་ལ་སོགས་པའི་དམྱལ་བའི་མེས་ཉ་ཆུ་ཚན་གྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་བཞིན་དུ་འཚེད་པའོ། ། འདི་ནི་དམྱལ་བར་འགྲོ་བའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྐྱོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལ་ཆགས་པ་དག་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པས་དེ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་བདག་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ས་ཀེ་ཏའི་ཨ་ནའི་ནགས་ན་བཞུགས་ཏེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་ས་ཀེ་ཏའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གཤེགས་སོ། །དེའི་ཚེ་གཞན་ཞིག་ཤིང་རྟ་ལམ་བཟང་པོ་བོར་ནས་ལམ་ལོག་པ་དག་ཏུ་སོང་སྟེ། ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང ཆག་པར་གྱུར་ནས།དེ་ནས་ལམ་བཟང་པོ་བོར་བ་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་སྟེ། སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟིགས་ནས། ཤིང་རྟ་པ་དེ་ལ་རྒྱ་ཆེར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདི་གསུངས་སོ།

如果问为什么没有说'不得福德是第一，不得安眠是第二'？
回答说：为了利益根机低劣的所化众生而如此宣说。即使只说一个，不说第二个数字也能理解，能够理解'不会有更多'的意思，所以这样做。
或者是为了显示解说的不同方式，对根机弱的说带数字的，对根机利的说不带数字的。
'第四堕地狱'中的地狱是指三恶趣。'生'字在此也是连带的。
在《耳孔山觉悟传》中见到屠夫和猎人的事例也可在此引用。为了让贪恋他人妻子的人生起厌离心而说此。
为了显示前偈所说依靠他人妻子的过患过失，所以说'不得福德'等。此中总义是显示在今生来世两者都有过失。
若不得福德必定会生于恶趣，因为不得福德，与此相关即是自身处于恶趣之境，为显示此义而说两个'和'字。如说'天降雨和庄稼生长'一样。这是暂时获得非福德的过失。
'恐惧'是指自心因恐惧而散乱，因那种恐惧而与女人一起的快乐很少，受用的快乐很少。这是显示不得安眠的过失。
'国王'是指人主，即国土之主。'重罚'是指砍断肢体等重大惩罚。'处罚'是指实施。'和'字处处都是总摄义，表示'此和此是过失'。
'受人诽谤'是显示过失，为一切世人所诽谤时，国王听闻其事后会以刑罚处罚。
'身坏'是指同类断绝之后。'烧煮于诸地狱'是指等活等地狱之火如鱼在热水中聚集般烧煮。这是显示堕地狱的过患过失。
为了遮止贪著邪淫欲者而说此。
由于正念是一切圆满的基础，为了令入于彼而说'若人自求乐'等。
世尊住在娑鸡多城阿那林中，其时世尊与众多比丘一起入娑鸡多城乞食。当时有人舍弃良好车道而行邪路，车轴断裂，于是舍弃良道的他坐在一旁，世尊见其心生懊悔，对那位车夫广说此三偈。

།དེ་ལ་དང་པོ་རེ་ཞིག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་བདག་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བརྟེན་པས་ཕན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱས་ལ་གཞན་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་དེར་བདག་མེད་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ།ཤིང་རྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བསྟེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་པས་བརྟག་པར་བྱ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་དང་གང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ སྟེ།འདི་དང་གཞན་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟ་ཞིང་དེ་དང་དེ་ཉིད་དང་པོར་བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པར་བྱས་ལ་མཁས་པས་དེ་ལ་བག་མེད་པས་འཇུག་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། ནོར་གྱི་ཆེད་དང་དགེ་བ་བྱས་པ་ལ་ལེ་ལོ་མི་བྱའོ། །བདག་གི་ཕན་པ་གྲུབ་ན་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པ་ ཡང་དེ་ལ་རག་ལས་ཤིང་དེས་འགྲུབ་པ་ཡིན་པས་གཞན་ལ་ཕན་པ་ནི་མ་བཤད་དོ།།འདིར་དཔེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་རྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤིང་རྟས་ཉོ་ཚོང་བྱེད་པ་ནི་ཤིང་རྟ་སྟེ་ཚོང་པའོ། །ཇི་ལྟར་འདི་བག་མེད་པས་མིག་འབྲུ་མར་གྱིས་བསྐུས་ཏེ། ལམ་བཟང་པོ་ བོར་ནས་ལམ་ལོག་པར་སོང་བ་ལས་སྲོག་ཤིང་ཆག་པར་གྱུར་ཏོ་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་བཞིན་དུའོ།།ཤིང་རྟ་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་བླུན་པོའོ། །རྨོངས་པ་མེད་པར་ནི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱིད་ཞན་པ་མེད་པ་སྟེ། གང་བདུད་ དང་གཡུལ་འགྱེད་པར་འདོད་པ་ཡོན་ཏན་དང་།སྐྱོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་དང་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཞན་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱིད་ཞན་པ་དང་འབད་པ་ཆུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡུན་རིང་དུ་འདུག་པ་དང་བག་མེད་པར་གནས་པ་བག་ཡོད་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་ གསུངས་སོ།།དཔེ་དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དཔེར་ན་བྱིས་པའི་ཤིང་རྟ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་འདིར། དེ་བཞིན་ཆོས་ནི་སྤངས་ནས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཕྱེད་དང་པོས་ནི་བག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །བྱིས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བག་མེད་པའི་གཞི་བསྟན་ཏེ།རྨོངས་པ་ནི་བག་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མས་ནི་བག་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ། །ཚིགས་བཅད་སྔ་མས་ནི་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རོ། །བྱིས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཉམ་ཆུང་བའོ།།བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་རྒྱུས་ཤིང་རྡོ་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའོ། །བོར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་ནས་སོ། །ལམ་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ཡངས་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་ལམ་སྲང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལམ་ངན་དག་ཏུ་འགྲོ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་དང་ ཚེར་མ་དང་རྡུལ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའོ།།མིག་ཆག་ཅེས་བྱ་བ་མིག་འདི་ལ་ཆག་པ་ཡོད་པ་ནི་མིག་ཆག་སྟེ། ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ཆག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་མྱ་ངན་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ ཆུད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་མི་བདེ་བ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྟེ། ཡིད་མི་བདེ་བའི་མེས་གདུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྨོངས་པས་གང་གི་ཤིང་རྟ་དང་བྲལ་བས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་ལམ་ སྲང་བོར་ནས་ཤིན་ཏུ་ངན་པའི་ལམ་བསྟེན་པས་གང་ལས་གནོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་ཞིང་ཤིང་རྟ་མིག་ཆག་པར་གྱུར་པ་དེའི་གསོ་བ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་རྒྱུད་གདུང་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་སེམས་པ་ཡིན་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་སྤངས་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་བོར་བའོ། །གང་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་བདེ་འགྲོ་དང་ཐར་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

首先对此进行解释，所谓'自身安乐'，即是依靠而了知为有益，应当精进努力，舍弃其他一切而不应无我执著于此。
如同车夫一般会遭受痛苦，这是说想要对自己有益者应当观察并了知，凡是能够利益者，
即是对此生、他生以及涅槃，观察自身的利益，首先应当对此等正念而专注，智者不应放逸而趣入其中，不应对财富和行善懈怠。若成就自利，则利他
也依赖于此并由此成就，故未说利他。此处举例是不相顺法的比喻，说'如同车夫'，以车做买卖者即是车夫，也就是商人。如同此人由于放逸，眼睛涂抹油脂，舍弃良好
道路而行于邪路，因此车轴折断而心生懊悔，即是如此。若问车夫是何等人，答曰：所说'愚者'即是愚人。若无愚痴则于诸事业不会懈怠。所说'教示'即是无懈怠，因为欲与魔
军交战者知晓功德与过失的差别且坚定的缘故。说'不应懈怠'，'不应'的意思是不应懈怠和少作努力。为了引导长期安住和放逸者趣入正念而
宣说。为了明显显示该比喻而说两个偈颂：'譬如愚童车'等。其中于此，'如是舍法已'这半偈显示了放逸的本性。'愚者'
这词显示了放逸的基础，因为愚痴是放逸的因。其余显示放逸的过患。前偈显示相顺法的比喻，这是此处的摄义。'譬如'即是如何。'愚者'
即是智慧微弱者。'善'即是众人所行且离开石头和荆棘等过失。'舍弃'即是抛弃。'大路'即是宽阔道路，意思是说王道。'行于恶路'即是依止并安住于具有石头和
荆棘、尘土等过失的道路。'轮毁'即是此轮有损毁，也就是说车轮折断的意思。'懊悔'即是懊悔而忧愁。若问如何
懊悔，答曰：所说'心生懊悔'，即是具有不悦，那就是心生懊悔，意思是说被忧愁之火所烧。此处所说的是：由于愚痴失去车轮而生起一切过失，即舍弃王
道而依止极其恶劣的道路，由此生起如是损害且车轮折断，不知如何修复，因此内心焦灼而思虑，如是'舍弃'而说，即如是抛弃。若问舍弃何物，说'法'
即是善行、善趣和解脱之方便的意思。

།ཆོས་མིན་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ལྟུང་བའི་རྒྱུ་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་བྱེད་པའོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བྱིས་པ་སྟེ་བླུན་པའོ། །འཆི་བདག་དབང་འགྲོ་ ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་འཆི་བདག་ལ་རག་ལས་པའོ།།དཔེར་ན་བྱིས་པའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུ་ནི་བག་མེད་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལམ་ཆེན་པོ་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་ནི་བདེ་འགྲོར་འཇུག་ཅིང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལམ་ངན་པར་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། ། ཇི་ལྟར་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་དང་དེས་སྐྱེས་པའི་བདག་གི་དངོས་པོའོ། །ཇི་ལྟར་ལམ་ཆེན་པོ་བཟང་པོ་བོར་ནས་ལམ་ངན་པ་དག་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུ་ནི་འདི་ལ་ནང་གི་ཆོས་སྤངས་ནས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པའི་གང་ཟག་གོ། །ཇི་ལྟར་དེ་མིག་ཆག་ཅིང་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་སྟེ། ད་ཇི་ལྟར བྱ་ཞེས་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཡིད་ལ་གཅགས་ཏེ།དེ་གསོ་བ་མི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བག་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་འཆི་བདག་གི་དབང་དུ་འགྲོ་བ་ན་ཡང་དེས་སྤང་བར་མི་ནུས་ཤིང་ཡིད་ལ་གཅགས་པར་གྱུར་ནས་བཅོམ་པ་འཐོབ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་ བུ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་།མཐའ་མེད་པར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུར་བཅོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མིག་ཆག་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་རྒྱ་ཆེར་མ་བསྟན་ཏེ། དཔེ་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དཔེ་དེས་ འདུལ་བ་དག་ལ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་དཔེ་འདི་ནི་སྔ་མའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཇི་ལྟ་བུར་འཆི་བདག་གི་དབང་དུ་འགྲོ་ཞིང་བཅོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མིག་ཆག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆག་ཅིང་འགག་པའི་མིག་དང་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།འཆི་བའི་དུས་སུ་རིམ་གྱིས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་འགག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ་བཅོམ་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཅིག་ཅར་འཆི་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེར་ཡང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བས་བཅོམ་པ་ཉིད་དོ། ། གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བག་མེད་པ་སྤང་བ་ལ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །བག་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཟག་པ་འཕེལ་བ་དང་ཐར་པ་ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་བ་ཡིན་པས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་འོད་སྲུངས སྟོབས་བཅུ་པ་ལས་བསྒྲུབས་ཏེ།དེའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ལམ་གྱིས་བརྟུལ་ཞིང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་གཞོན་ནུ་མ་སྐྱེས་དགྲ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དགའ་བར་བྱས་ནས། དེའི་དཔུང་གིས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་བྱས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དགེ་འདུན་གྱི་དབེན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་བགྲོངས་ པའི་ཕྱིར་སྒྱོགས་འཕངས་པ་དང་།གླང་པོ་ཆེ་སྨྱོན་པ་ནོར་སྐྱོང་ཞེས་བྱ་བ་བཏང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ཡང་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་འཕེལ་ཞིང་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་རིང་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ པ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ལས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་ལུས་སུ་གཏོགས་པ་དྲན་པ་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཆོས་གཅིག་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ལུས་སུ་གཏོགས་པ་དྲན་པའོ་ཞེས་པའོ། །རྣམས་སྤངས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བསྩལ་བ་སྟེ་དེས་ངེས་པར་བྱ་བའོ།།མི་བྱ་བ་དག་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་ལ་སོགས་པའི་གླེང་གཞི་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་སྲེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཆོས་གོས་ཀྱི་ཕྱིར་སྲེད་པ་བསྐྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་ གནས་པ་དང་།ཇི་སྲིད་དུ་ཟས་དང་གནས་མལ་དང་འཁོར་བའི་འབྱོར་བའི་ཆེད་དུའོ།

所谓'随行非法'，即是如此恶行，对于导致堕落的因由精进努力。这是什么呢？答曰：是愚者即愚痴者。'随死主权'是说随顺死亡，依赖于死主。
譬如愚童之车，是住于放逸法的补特伽罗。如同大善道路是趣向善趣相关之法。如同行于恶道是非法。如同车乘是由此等所生的我之事物。如同舍弃大善道路而行于恶道的车乘，即是此中舍弃内法而趣入非法的补特伽罗。
如同其目已毁且心极为痛苦，想着'现在该如何是好'而心中忧虑，且不知如何医治。如是住于放逸的补特伽罗，当随顺死主权时，亦不能断除而生忧虑，遭受摧毁，即会衰败，因未得所欲之果，且因无边际堕落之故。
问：如何是摧毁？答曰：说'如目已毁'，为摄受喜好简略的有情故未广说，此喻是简略。或为摄受应调伏者故。或因此喻是前者的差别故。
问：此如何是随顺死主权且被摧毁？答曰：说'目已毁'，即是已毁且灭的眼根，意为眼等诸根衰败，在死亡时渐次灭尽眼等诸根。'如是'即是彼义，即是摧毁。或者'如'字表示顿时死亡，彼处亦因堕恶趣而摧毁。
为摄受断除一切损害之因放逸而说此。放逸之果是漏增长及解脱极远，为显示此故，说'若人舍诸事'等。
王舍城中提婆达多从十力迦叶修学，以其神通道调伏，以神通使童子阿阇世以种种方式欢喜，以其势力作诸非行，即如破僧、为害世尊而发射机弩、放出名为护财的狂象等，依此而说此。
此中摄义亦有二种衰败：集谛增长且远离灭谛，及显示其因作非应作。'若人事'即是修行事业，即修四念住等。或属身念，如所说：'应修一法，即是属身念'。'舍'即是弃舍，由彼决定。
说'作不应作'，应与破僧等因缘相配。或是生起四种贪著，如所说：'为法衣生起贪著而安住，乃至为饮食、卧具、眷属受用故。'

།ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱོད་ཅིང་བག་མེད་པ་དེ་ལ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་དོ། །གང་ཡང་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དེའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།རློམ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐོ་བ་དང་བསྙེམས་ཤིང་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། གང་ཡང་མི་བསྟེན་ཞིང་ང་རྒྱལ་ཆེ་ལ་སྤྱོད་པ་ལོག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བསྟེན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིས་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །བག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ལ་ནན་ཏན་མེད་ཅིང་མངོན་པར་ མི་བརྩོན་པ་སྟེ།འདིས་ནི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བག་མེད་པས་ནི་བྱ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་བའི་རྒྱུད་ལ་ནི་ཟག་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཟག་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཟག་པ་ནི་ཁམས་ གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའོ།།ཟག་པ་འཕེལ་བའི་སྐྱོན་སྨྲས་པ། །འཕེལ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དེ་ལྟར་ཟག་པ་འཕེལ་བ་སྐྱེ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་རྒྱང་རིང་བ་ན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐག་རིང་དུ་གྱུར་པའོ། །འདིར་རྒྱང་མ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་བའི་ དངོས་པོའི་ཚིག་གོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཟག་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཞི་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པས་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་ཕྱེ་བའི་ཉི་མ་ དེ་ཉིད་ལ་དེའི་བསྡུམས་བྱས་ཏེ།དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མི་ཉམས་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་དང་། ལྷག་མས་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དག་གོ། །ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་གུས་པས་བསྒོམ་པའོ།།རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུའོ། །ལུས་གཏོགས་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་ལུས་གཏོགས་ཏེ་ལུས་ལ་དམིགས་པའོ། །དྲན་པ་ནི་ཤེས་རབ་དེའི་ཚོགས་ཏེ་དྲན་པ་ཤས་ཆེར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་དེ་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱས་པ་འདིས་ནི་ དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དགེ་སློང་ཇི་ལྟར་ཡང་རྣ་བླགས་ཏེ་ཉན་པ་དང་གུས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཞེན་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་པ་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་ དག་འདི་ལ་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བར་དུའོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཉིད་དུ་གཞག་ཅེ་ན། ལུས་ནི་ཚོགས་ཏེ་མིང་གི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གསུངས་པ། ཚོར་བའི་ཚོགས་དྲུག་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་དང་། སེམས་ པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་ཀྱི་ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་བསྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ལས་མ་ཡིན་པའོ། །ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་མི་བྱེད་ཅིང་མི་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། ། བྱ་བ་ནི་ལས་དང་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་རྟག་ཏུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་རྒྱུན་དུ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་པ་དང་། བྱེད་པ་བྱས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པའི་ཁྱད པར་གྱིས་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་གནས་པའོ།།ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་བློས་རྟོགས་པའོ། །ཟད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེས་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བའོ།

'呜呼'是指悲悯，诸佛世尊对于那些以不随顺的方式行事并且放逸的人生起悲悯心。为了显示如此行为的过患，
说'傲慢'，即高傲自大并且行为邪妄，凡是不依止善知识而我慢心重且行为邪妄的人，都会趋向于非法行为，这是说明造作非法的原因。'放逸'是指对于善行不精进且不努力，
这是说明不行善法的原因，因为放逸会导致舍弃善行。'彼等诸'是指如是相续中烦恼增长，烦恼即未生者生起，已生者继续增长。烦恼即是三界的烦恼和随烦恼。
说明烦恼增长的过患，'增长'是指，如是烦恼增长生起者，离无漏法远住，即远离涅槃。此处'远'字即表示极其遥远之义。
若有烦恼作为痛苦的因，则唯有痛苦近住，不会寂灭。相反地说明白分，故说'若人'等。舍利子和目犍连二人于僧团分裂当日即调解之，
针对此事而说此语。此处摄义即是显示不失正念正知的方法，余者显示其功德。'若人'是指诸大士。'善修习'是指无颠倒且恭敬修习。
'恒常'即是持续。'身念'是指因为是身的行相故属于身，即缘身。念即是慧的聚集，因为念的作用较大的缘故。由此近住于念，
显示四念住，因此世尊说：'比丘如何专心倾听、恭敬、专注、一心、思维修习属身之念，诸比丘，于此内身随观身而住'乃至法。
若问：如何将受等安立为身？身即是蕴，为了摄持名蕴的缘故。如说：六受蕴、六识蕴、六想蕴，
这也是因为受、心、法是身的缘故。为显示修习身念的功德而说：'非法'即不善业。修习身念者不造作、不行持非法。
'法'即是业和修行，于此也会持续行持，即具有恒常行持的性质，此即是'恒常增上行'的含义。为显示行善和修善的功德而说：'念与正知'，以念的殊胜性令心安住。
具足正知即是以智慧通达无颠倒义。'灭尽'即是消失，未生者不生，已生者灭尽。

།གང་གི་ཟག་པ་ཟད་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གང་གི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རིམ་གྱིས་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།ཟག་མེད་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལམ་གྱི་ཆོས་ལ་བག་མེད་པ་མ་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པས་བག་ཡོད་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་ གསུངས་སོ།།ཡང་དག་པར་མི་བསྒྲུབ་པ་ལ་བག་ཡོད་པའི་ཕན་ཡོན་དུ་མི་བརྗོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ཙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཙུན་པ་ཆོས་འཛིན་པ་ནི་དགེ་སློང་ཞེས་བརྗོད་ན། བཙུན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་དགེ་སློང་ཆོས་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེས་ ཞུས་པ་ན་རྒྱ་ཆེར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།དགེ་སློང་གི་ལས་ནི་གསུམ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་། ཀློག་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ལས་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་འདིར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པས་གཞན་ལས་གཉིས་པོ་ནི་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་མང་བ་དང་དགེ་འདུན་ གྱི་ལས་བྱེད་པ་ནི།ཡང་དག་པར་ཆོས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །དམ་ཆོས་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན་པས་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། གང་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་འགྲུབ་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དང་།རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ཞེས་འདོད་དོ། །གང་དང་དེ་གཉིས་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཇི་ཙམ་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །མང་དུ་སྨྲ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་མང་པོ་འདོན་ཅིང་སྟོན་པ་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་དང་སེར་སྐྱ་དང་ཉེ་ དགའ་ལ་སོགས་པ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་དག་ཀྱང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་བཅས་པ་སྨྲ་ཞིང་སྤོབས་པ་ཡོད་ལ་ཆོས་འཛིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་དག་པར་ཆོས་འཛིན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་དག་མངོན་སུམ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཡང་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དེ་ནི་ཚོགས་ ཀྱི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུའི་ཚུལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ནི་རེག་པའམ་གོམས་པར་བྱས་པ་སྟེ།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །གང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཤེ་ན། ལུས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུད་ལ་གནས་པར་བྱས་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་འབྱུང་བ་ལས་ཐར་པ་ནི་ཕུང་པོའམ་ ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡང་མིང་གི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའོ། །ཐོས་ཉུང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གམ་ཕྱེད་ཙམ་ཐོས་པ་ཡང་སྟེ། ཀོ་ལེ་ཏ་དང་། ལམ་ཕྲན་བསྟན་དང་། སྤུན་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདིར་དཔེར་ བརྗོད་པར་བྱའོ།།གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་བསྟན་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ལམ་དང་ཐར་པ་རྟོགས་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་འདིར་གང་གི་ཕྱིར་ལུང་ཕོག་པ་ཉུང་ ཟད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ།མུ་སྟེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་མི་གཙང་བ་དང་འདྲེ་བ་ལྟ་བུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །དམ་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་དག་ཆོས་ལ་བག་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་དག་པར་ནན་ཏན་དུ་འབད་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བག་མེད་པ་རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་ གསུངས་སོ།།འོ་ན་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཤེས་པ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒོལ་བའི་ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚིགས་བཅད་སྔ་མར་དམ་བཅས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

'谁的漏尽已断绝'这句话是说谁的烦恼和随烦恼将会逐渐断除。'获得无漏'这是句子的剩余部分，意思是愿获得涅槃。
为了通过显示不放逸于法道的功德而引导人们趋向谨慎，所以说此话。为了显示不能说正确不修行的谨慎有功德，所以说'多少'等等。
当问到'尊者，如果说持法比丘是比丘的话，尊者，多少程度才能成为持法比丘'时，广说此偈颂。
比丘的事业有三种：禅定、读诵和做僧团事务。其中这里通过显示禅定的功德而排除其他两种，总之就是多闻和做僧团事务的不是真正的持法者。
说'不是那些'是指仅仅那些差别。持正法就是持法，即说法。善行能成就增上和决定善的正法，随顺修行此法者称为持正法。
为显示这两者常相关联而说'多少'是差别。'多说'是指诵读和宣说很多经典，这里以提婆达多、外道和近爱等为例，他们虽能说三藏并有辩才，也自认为是持法者。
那么什么是真正的持法者呢？说'现证诸法'，即是说通过修行法的方式，现证涅槃这个资粮道的果位，也就是证得或修习，如实地。
用什么现证呢？说'以身'，即安住于相续中，因为以道智解脱轮回是蕴或资粮的异名。通过完全掌握智慧的名称聚合而如此了知。
'虽少闻'是指即使只听闻一偈或半偈，这里可以拿拘利多、示小径和四兄弟等为例。
'某些'是指仅仅持教法者不是持法者。仅仅通过教法而了解道和解脱，现证者才是胜义持法者。
'于此'是说在此教法中，即使通过少许教授也能获得菩提道，而不是通过一切外道的不净言语混杂。这些就是真实。
说'是持正法者'是因为持胜义法。那是什么呢？说'谁于法谨慎'，修习善法的方式和其果不会有差别。精进努力的正法即是教法。
为了引导那些认为仅通过教法就能获得解脱的放逸修行者，所以说此话。
那么，通达三藏者也是持正法者，持经等者也是持法者，为了回答这种诘难以及为了成立前偈所立誓，所以说'假使'等等。

། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་དགེ་སློང་མ་ཨུཏྤ་ལའི་མདོག་ཁུ་ཚུར་གྱིས་བསྣུན་ཏེ་བསད་ནས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བྱེད་ཅིང་། དུས་གཞན་ཞིག་ན་འཁོར་མང་པོའི་ནང་དུ་འདུག་ནས་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་སྙན་པར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དུས་ཇི་ཙམ་ཉིད་ན་དེ ཉིད་དང་ཉེ་བའི་ཕྱི་འབྲེད་ཀྱི་དུས་སུ་བ་ལང་བགྲང་ཞིང་འགྲོ་བ་གཟིགས་ཏེ།དེ་ལ་འདི་གསུངས་སོ། །དེའི་ཚེ་ལམ་ཕྲན་བསྟན་ཤིང་ཞིག་གི་དྲུང་ན་འདུག་ཅིང་བསྒོམ་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གལ་ཏེ་རིགས་བཅས་ཉུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་གྲོགས་པོ་ གཉིས་ཤིག་ཡོད་དེ།དེ་ལས་གཅིག་ནི་ཀློག་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ནོ། །གཅིག་ནི་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལས་རེ་ཞིག་དབང་པོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བར་བྱ་སྟེ། སྨྲས་པ། མང་པོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕལ་ ཆེར་ཡང་ངོ་།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེའོ། །རིགས་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་ལུང་དང་འབྲེལ་པའོ། །ཡང་ན་སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བའོ། །སྨྲས་པ་ནི་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཚིག་ལྷུར་བྱེད་ཅིང་ཚིག་དེའི་བསྒྲུབ་པས་ནི་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་ཀྱི།ཆོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གསུང་རབ་ལ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོ་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཚིག་འབྲུ་ལྷུར་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པ་སུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བག་མེད་མི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་དེ་ལྟར་བག་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་བྱེད་དོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བག་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པ་སྟེ་གང་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་དག་དགེ་སྦྱོང་སྐལ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་འཐོབ་པ་མི་རྙེད་དེ། འདིར་དཔེ་བསྟན པ།དཔེར་ན་ཕྱུགས་རྫི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱུགས་སྐྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཕྱུགས་བགྲངས་པ་ནི་ཕྱུགས་ཀྱི་ཚོགས་རྩིས་བཏབ་པའོ། །གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱིའོ། །དཔེར་ན་ཕྱུགས་རྫིས་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཕྱུགས་བགྲངས་ཤིང་བླངས་ནས་ཡང་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་བདག་པོ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་དེ་ ལས་གླ་རྔན་ཙམ་ཞིག་འཐོབ་ཀྱི།སྐལ་བ་ཆེར་མི་འཐོབ་ཅིང་དེ་ལས་སྙིང་པོ་འོ་མ་དང་ཞོ་དང་ཞུན་མར་ལ་སོགས་པ་མི་འཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་གང་རིགས་པ་དང་བཅས་པས་མང་དུ་སྨྲས་ཀྱང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་མ་བྱས་ན་དེ་ནི་ཚིག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྔགས་པ་ཉི་ཚེ་ཙམ་ཐོབ་པར་ཟད་ ཀྱི།དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་འབྲུ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་གིས་དགེ་སྦྱོང་གི་སྐལ་བ་འཐོབ་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་རིགས་བཅས་ཉུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྔར་བསྟན་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དཀར་ པོའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཉུང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་མང་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་པའི་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རིགས་བཅས་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་ལ། གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྒྱུ་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བསྟན་པའི་ཆོས་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་ཆོས་ལ་ནན་ ཏན་དུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ།།སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའོ། །གཏི་མུག་ནི་མ་རིག་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

在王舍城中，提婆达多用拳头打死比丘尼优钵罗色，做了种种不当的事情。在另一个时候，他坐在众多眷属中，以多种方式宣说悦耳的法。
世尊在灵鹫山上，在某个时候，在靠近那里的外道处，看见有人在数牛行走，对他说了这些话。当时在小路旁的一棵树下坐着禅修的人，针对他的情况，说了'若有少许具理'这个偈颂。
其他人说有两个朋友，其中一个专注于读诵，一个专注于禅修，是针对这两人而说的。
首先应当解释其含义。所说的'许多'是指大多数。'若'是指如果。'具理'是指与理和教相应，或者前后不相违。'说'是指教导。'不如是行'是指执着于言词而不以言词所说的去实践，即成就非法而非法的意思。
在佛陀的教法中，实践是根本，而不是执着于文字。那么是谁不如是行呢？说'放逸人'，即安住于如是放逸的那个人如是行。
'由于'这个词是为了证成或者说明原因，即由于放逸故而不如是行，说明是谁不如是行。
'彼等不得沙门分'是说他们不能获得圣道所得。这里举例说明：'譬如牧牛人'，即如同放牧牛的人。'数牛'是指计算牛群的数量。'他人的'是指他人所有的。
譬如牧牛人在早晨数牛取走，在傍晚又交还给主人，他只从中获得工钱而已，不能获得更大的份额，不能从中获得牛奶、酸奶、酥油等精华。同样地，若人虽然以理说了很多，但若不依之实践，他只能获得'具有言辞'这样的赞誉而已，并非获得沙门果。
为了引导那些仅依靠文字的人趣入实践而说此偈。那么如何才能获得沙门分呢？说'若有少许具理'等。应知这是前述偈颂的白分。
'虽少'是指即便很少，'虽'字的含义是更不用说多的意思。'若有具理说'是偈颂的意思。
'由于随法'中的'由于'是表示原因的意思，即因为如来所说是殊胜的，所以应当以此而行法，这是其意思。
具有所说之法的是随法而行者，即与所说之法相应地修行，具有精进修法的性格。
精进修行法的功德即所说的'贪欲、嗔恚'，即随贪着和忿怒的结使。'愚痴'是指无明结使的意思。

།སྤོང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པས་དེའི་ འཐོབ་པ་བཅད་པའོ།།དེ་དག་ནི་དེ་དག་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་དང་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྐལ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྙེད་པར་འགྱུར་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཐབས་འདིས་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། ། བག་མེད་པ་དང་བག་ཡོད་པས་སྤང་བ་དང་། བླང་བའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་བཤད་དེ། བག་ཡོད་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་ཀོ་ས་ལར་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་སེམས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་ཏེ། ཆོས་གཅིག་བརྟེན་ཅིང་བསྒོམ་པ་དང་མང་དུ་བྱས་པས་མཐོང་བའི་ཆོས ལ་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།ཕྱི་མའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའམ། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ན། ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ་འདི་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བག་ཡོད་པའོ་ ཞེས་གསུངས་ནས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།གཞན་དག་ནི་ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་ལྟར་ཞུས་པ་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བག་ཡོད་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བག་ཡོད་པ་ལ་ རབ་ཏུ་བསྟོད་པ་ཡིན་ཏེ།དམ་པ་དེའི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས་པའོ། །བག་མེད་པ་ལ་སྨོས་པ་ནི་གཤུང་བའོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་དུས་དང་འབྲས་བུའི་དུས་ནའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པ་ཡོན་ཏན་གྱིས་རྟག་ཏུ་བསྔགས་པ་དང་། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བག་མེད་པ་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་དེ་གང་གིས་ ཤེ་ན།འདི་ལྟར་བག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་རྒྱུས་སོ། །བདག་དང་མཉམ་པའི་མཆོད་སྦྱིན་ཏེ་གཞན་ལ་མེད་པས་མཆོད་སྦྱིན་བརྒྱ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོད་སྦྱིན་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་མོ། །གཙོ་བོར་གྱུར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་འཐོབ་པའོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་འདིས་ནི་བག་ཡོད་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་བག་མེད་པའི་སྨད་པ་གང་ཞིག་གིས་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདིར་བསྐང་བར་བྱ་སྟེ། བག་མེད་པས་ནི་དམྱལ་བ་མི་བཟད་པ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་སྟེ། དོན་མཐར་མ་ཕྱིན་པའི་ གཞུང་དག་ལ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་རྒྱལ་པོས་ཆོས་གཅིག་མཆིས་སམ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། ཐུབ་པས་བག་ཡོད་པས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་མདོར་བརྗོད་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་བག་མེད་པ་ལ་སྨོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། བག་ཡོད་པའི་སྒྲིབ་པ་ ནན་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ།།བདེ་འགྲོའི་ཁྱད་པར་འདོད་པས་དེ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་བྱ་བ་བྱས་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བསྟོད་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་པས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའོ། །གང་ལ་ ཞེ་ན།བྱ་བ་བྱས་རུང་མ་བྱས་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་རྣམ་པར་དག་ཅིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དེ་ནི་བྱ་བ་བྱས་པའོ། །གང་དེ་ལས་གཞན་པ་བདེ་འགྲོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་པའོ། །མཁས་པ་ནི་མངོན་པར་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ།།དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་མཁས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རིམ་པ་བཞིན་དུ། བྱ་བ་བྱས་རུང་མ་བྱས་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བག་ཡོད་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པོ་ནི་གཉི་ག་ཡིན་པས་གཉི་ག་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་དེ་ལྟར་བསྔགས་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བག་དང་བཅས་པས་དོན་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བག་ཡོད་པའི་གང་ཟག་གི་ཕན་ཡོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ལེན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བརྟན་པར་ལེན་པའོ།

所谓'断除'是指通过修习对治力而切断其所得。通过这两者，即可获得沙门和圣道的机缘。
通过修行而真实领受涅槃，因此为了使其证悟而说此法。
宣说放逸与不放逸所应断除与应取的过失与功德，故说'赞叹不放逸'等。
在憍萨罗国，明王生起如是分别：'是否有一法若依止、修习、多作，能圆满现法利益及后世利益，或能圆满今生后世二者利益？'时，世尊告曰：'大王，有。即于一切善法中的不放逸。'如是宣说后，又说三偈颂。
其他人说，此是从广严城楼处帝释天主如是启问而宣说。
'赞叹不放逸'即如前所说相状，对不放逸作殊胜赞叹，即善巧于殊胜之差别。对放逸所说即呵责。
'恒常'即因位与果位时。
为何不放逸常为功德所赞叹，而其相违品放逸为所呵责？
如是说'不放逸'，即由其因。
'等同自身的祭祀'，因为他人无有，故为百祭祀，因此称为百祭主。
'诸天'即四大天王天和三十三天。
'为主'即获得自在。
若此因是宣说不放逸的赞叹，那么以何因说放逸的诃责？
答曰：此处应补充，'放逸则得难忍地狱'是余句，对于未竟之论典，以余句推度是合理的。
或者，国王问'是否有一法'，能仁以不放逸教示，即显示经中所说。
若如是，则说'呵责放逸'不应理。为成办断除不放逸障碍之所依，故无过失。
为令欲求殊胜善趣者趣入彼故而说此。
为显示不放逸于一切处皆为所赞，故说'所作已作'等。
因说赞叹故为赞叹宣说。
于何？说'所作已作未作'，凡清净且随顺的身语意业即是所作已作。其他随顺善趣者亦随顺彼而作。
'智者'即明了，彼有世间与出世间。
其中出世间即佛陀与佛声闻众。世间即世间共称的智者。
因此依次对'所作已作未作'宣说不放逸的赞叹。
'二者'即是两种。
为何对此如是说赞叹？说'具慎故二利'，不放逸补特伽罗的利益有二种。
'获得'即坚固获得。

།གང་ཡིན ཞེ་ན།མཁས་པ་ཡིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པའོ། །བླུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་མི་ཤེས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་ཡིན་ཞེ་ན། ཚེ་འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོའམ་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དོན་ནི་གང་ཡིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ཚེ་འདིའི་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་ནོར་གྱི་འབྱོར་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཕྱི་མའི་དོན་ནི་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ གྱི་སྟེ།བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལོ། །སྔར་བཤད་པའི་མཁས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྨྲས་པ། རྟོགས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་གྱི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའོ། །ཡང་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པའོ། །བརྟན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ པ་སྟེ།ལེ་ལོས་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་རྟོག་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བློ་རྣམ་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་མཁས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །མཁས་ པ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བརྟག་པ་དང་།བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བག་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་བག་ཡོད་ལ་དགའ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་རབ་ཏུ་ མང་པོ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དང་ཉེ་བ་ཞིག་ན་ནགས་སྟུག་པོའི་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པ་བྱས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་བོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་སློང་ཡང་ཁྱད་པར་དེ་ལ་གཟུད་པར་དགོངས་ནས། རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ནས་མངོན་པར་བྱུང་ཞིང་གང་ན་དགེ་སློང་དེ་དག་ཡོད་པ་དེར་གཤེགས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་དེ་ལྟར་གཤེགས་པ་མཐོང་ནས་ཞེ་ས་དང་བཅས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྔོན་བསུ་བ་བྱས་སོ། །ཇི་ཙམ་ན་དེ་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་དགོན པའི་ཕྱོགས་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་དང་།ཕྱོགས་དེ་ན་ཡུལ་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་པྲ་བེ+ེ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་གླང་པོ་ཆེ་འདམ་དུ་ཞུགས་པ་ལས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོས་ཕྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཡང་གཤེགས་པ་དང་། རླུང་ཤུགས་དང་ལྡན་པས་ཤིང་གི་ལོ་མ་རྣམས་ལྷགས་ པར་བྱེད་པ་གཟིགས་སོ།།དེའི་འོག་ཏུ་མེ་མཆེད་དེ་ནགས་ཆེན་པོ་ཚིག་པ་གཟིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ཉམས་དགའ་བ་ཞིག་ན། པད་མ་དང་བཅས་པའི་ཆུ་མིག་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གཟིགས་ཏེ། གནས་སྐབས་དེ་དག་དང་མཐུན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གསུངས་སོ། །དེ་ཐོས་པས་དགེ་སློང་ རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་།ལྷ་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཡང་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བག་ཡོད་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་པས་བག་ཡོད་དགའ་བ་སྟེ། བག་ཡོད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པས་དེ་ཉིད་ལ་རོ་མྱང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱ་བ་ངན་པ། གཡེང་བ་བཅོམ་ པ་དང་།རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དབེན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དབེན་པ་ལ་ནི་བག་ཡོད་པ་ཡོད་ཀྱི། འདུ་འཛི་དང་འབྲེལ་པ་བྱས་པ་ལ་ནི་མེད་དོ། །བག་མེད་པ་ལ་འཇིགས་ལྟ་བས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་འཇིགས་པ་མཐོང་བའི་ལྟ་བས་སོ། །བག་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པས། བག་མེད་པ་ལ་ འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་གཉེན་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་རྩོམ་པར་བསྟན་ཏོ།།བག་ཡོད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངན་འགྲོ་ལས་འདྲེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པའམ་འབྲས་བུ་ལས་ཀུན་ནས་སློང་ཞིང་འདྲེན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ རང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བའམ།དེ་ལ་གཞོལ་བའོ།

什么是呢？说'由智者'，即是了知应做与不应做的。不是愚者，因为他不知利益自他的两种方式。
什么是随后所经历的意义呢？说'此生'，即是对自身的蕴或所见蕴的随后经历，意思是已经掌握的蕴。
关于'何为意义'中的'是'字，是表达特殊含义的词。此生的殊胜利益，即是具有财富等特征。'后世意义何为'，即是指往生后世，往生善趣等方式。
前面所说的智者的本质是什么，说'以了知'，即是通达事物的真实义。或者说是通达四圣谛。坚定是殊胜的精进修持，因为懈怠无法如实恒常修持，因此以了知和精进两种方式使智慧特别明晰，所以称为智者，这就是其含义。正是由此而成为智者，而非由其他。
为了引导想要成为智者的人们观察真实义和开始精进修持而说此语。又为了以另一种方式显示不放逸的功德，而说'比丘喜爱不放逸'等。
众多比丘在竹林精舍附近的一处密林中，精进修持正法并修习禅定，获得了殊胜的果位。之后，世尊为了引导其他比丘也趣入这种殊胜境界，从竹林精舍出发，前往那些比丘所在之处。他们从远处看见世尊如是而来，恭敬地迎接世尊。
当与他们一同游行到某处时，看见在那个地方，憍萨罗国王波斯匿的大象名为波罗维迦，陷入泥潭中被大众拉出。之后继续前行，看见大风吹动树叶。之后又看见火焰燃烧大森林。同样在一处悦意之地，看见有莲花的泉水和园林，应这些情境而说了六偈颂。
听闻此言，众多比丘和众多天人也获得殊胜证悟。喜爱不放逸故称为喜爱不放逸，意思是通过显示不放逸的利益而获得其中的法味。
这是什么呢？说'比丘'，即是摧毁恶行、散乱，出家而独处。因为在独处时有不放逸，而在喧闹中则没有。
说'以畏惧放逸而观'，即是以见到畏惧而观察。通过显示放逸的过患，表明对放逸生起畏惧而精进修习对治的善法。
为了显示不放逸的利益，说'从恶趣中拔济'，即是从恶行或果报中引导出离。'自身'即是自己堕入恶趣或趋向于此。

།གང་བག་མེད་པ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་ངན་པར་སྤྱོད་ཅིང་དེས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་གྱི། བག་མེད་པ་ཆེན་པོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སོར་མོའི་ཕྲེང་བ་དང་། ཛེན་ཏ་ཀ་ཀྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདམ་རྫབ་ལས་ནི་གླང་ཆེན་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་གྲོགས་ལ་བརྟེན་ནས་གླང་པོ་ཆེ་འདམ་དུ་བྱིང་བ་ལས་འབྱིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བག་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཉིད་ཤེས་པའི་དགེ་སློང་གིས་ངན་འགྲོ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་བག་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །བག་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པས་ངན་སོང་གསུམ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་འདིས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སྦྱོང་བག་ཡོད་ལ་ དགའ་ཞིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀྱི་དོན་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ད་ཡང་མི་བཤད་དོ། །སྤྱུགས་པར་བྱེད་པ་ནི་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །ཅི་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡིག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་དགེ་བའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཏེ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་ པའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྤང་ན་ནི་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པ། རླུང་གིས་ལྗོན་ཤིང་ལོ་མ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །རླུང་ནི་རླུང་དྲག་པོའོ། །དཔེར་ན་རླུང་གི་ཤུགས་ དྲག་པོས་ལོ་མ་སྨིན་པ་ལ་ཕྱོགས་པ་ཅུང་ཟད་ལྷོད་པ་དག་སྤྲུགས་ཤིང་ལྷུང་བ་དང་འབྲུལ་བར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བག་ཡོད་པའི་དགེ་སློང་གིས་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་ཤིང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་ལྷོད་པར་བྱས་ཏེ།མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བར་ བྱའོ།།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་འདིས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་བག་ཡོད་ལ་དགའ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས་ན་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྟེ། མདོ་ལས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དགུ་བསྟན་པ་ལས་འདིར་ སྤྱིའི་ཚིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་།།ཕྲ་སྦོམ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་བ་དང་རགས་པའོ། །འདི་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་རགས་པའོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཕྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པས་སྤོང་ ཞིང་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་སྟོན་ཏོ།།འདིར་དཔེར་བརྗོད་པ། མེ་ཡིས་བསྲེགས་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ནི་ཆེན་པོའམ་ཆུང་ངུ་ཡང་རུང་བདག་ཉིད་ཐོབ་ནས་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་ཀྱང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་བསྲེགས་ ཤིང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བྱེད་དོ།།ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །བག་ཡོད་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་བག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་ བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པར་འགྱུར་བའོ།།རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་གྱིས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐོག་མར་ནི་ལམ་ཆུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ནི་བར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དང་པོ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་རགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ནི་བར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུང་ལས་གསུངས་ སོ།།ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཀུན་ཟད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དགུ་སྤངས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཟད་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པའི་དུས་སུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལས་གཅིག་ཏུ་བྲལ་བའི་འཐོབ་པ་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པས་སྐྱོ་བ་རྣམས་ལ་ གཟུད་པའི་ཆེད་དུ་འདི་གསུངས་སོ།

即便是小小的放逸也会造作恶行并因此堕入恶趣，而不是大的放逸才会如此。这里也可以举例说明手指串和贞陀迦树等的比喻。如果问这是什么样的情况，就如'如同大象从泥潭中'这句所说的那样。就像依靠众多人群的帮助，能把陷入泥潭中的大象拉出来一样，有智慧的比丘依靠正念，也能从恶趣中解脱出来，因为他已获得顺决择分的忍位。
为了引导人们依止正念远离恶趣的恐惧而说此偈。依靠正念能远离三恶趣。在说明依靠正念能远离三恶趣之后，为了说明依此也能远离不善法，所以说'沙门喜爱正念'等偈颂。颂的前半部分的含义因为前面已经说明过了，所以这里不再解释。'驱除'就是远离的意思。
如果问远离什么，就说是'诸恶法'，即不善的有为法，也就是欲界中应以见道和修道所断的烦恼。因为断除了这些，就能断除一切不善。这里举例说:'如风吹树叶'。'如'字的含义是'就像'的意思。'风'是指强风。比如强风的力量吹落已经成熟而稍微松动的树叶一样，具有正念的比丘也要通过修习世间离贪之道等，使烦恼松动，从而断除不善法。
为了说明以此也能断除色界和无色界的随眠，所以说'比丘喜爱正念'等偈颂。因为这是结缚，所以称为结。在经中说有九种结，这里是作为总称而摄受。'粗细'是指微细和粗大。如第一禅地的结是粗的，第二禅地的结是细的，等等。这表明以小、中、大的方式断除和彻底断除。
这里举例说:'如被火烧般离去'。比如无论是大火还是小火，一旦燃起就会烧毁木材等。同样，无漏智慧之火也会烧尽诸结，使其不再生起。为了引导修习无漏道而说此偈。为了说明依靠正念的力量能获得尽智而说。'比丘正念'等偈颂。
'将会体验'是指将会了知。'渐次'是指次第，即首先生起小道，然后是中等等。首先断除粗重的烦恼，然后是中等等，如经中所说。'一切结尽'是指断除九种结，因为在获得尽智时，得到了与三界诸结完全分离的证得。为了引导厌离三界诸结的人们而说此偈。

།བག་ཡོད་པ་མ་སྤངས་པ་ལས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་བག་ཡོད་ལ་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ རྟོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་གྱིས་ཤིག་པའི་དོན་ཏོ།།གོ་འཕང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཞི་བའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཁོར་བའི་མེ་འབར་བ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །འདུ་བྱེད་ཉེར་ཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་འདུ་བྱེད་ནི་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕུང་བོའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་བསལ་བ་ འདི་ལ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོ།།ཞི་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཞི་བ་སྟེ། ཞི་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ ཟད་པ་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་པས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏེ། དགེ་སློང་བག་ཡོད་ལ་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་པའོ། །གང་མི་རིགས་ཤེ་ན། ཡོངས་ སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ཐག་རིང་དུ་གྱུར་པའོ། །གང་ལ་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་ནི་ལམ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ལས་ཁྱད་པར་ དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་རིང་བ་ཡིན་ཞིང་གོང་མ་དག་ཏུ་སྐྱེས་ནས་དེར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་རྣམ་པ་འདི་ལྟར་དེར་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་འདིའི་དངོས་པོ་ ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ན་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་འཁོར་བར་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་དང་མྱུ་ གུ་བཞིན་ནོ།།ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིང་བ་དང་དྲུང་ན་འདུག་པ་ཡིན་ཏེ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ན་གནས་པ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བ་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བས་སྐྱོ་བ་རྣམས་འདི་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །ཚིགས་བཅད་སྔ་མ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གཉི་གའི་ངེས་ པར་ལེགས་པ་དང་ཕན་པ་བརྩོན་འགྲུས་དང་བག་ཡོད་པས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས།ད་ནི་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལྷ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འོངས་ཏེ་ཞུས་པ། གང་གིས་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ ཕ་རོལ་དུ་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་འཐོབ་པ་ལགས།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བདག་གིས་དེ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བགྱིའོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་རྩལ་པ། བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་ལྡང་བ་དང་དགེ་བ་བྱ་བ་དག་ལ་ཀུན་དུ་སྤྲོ་ཞིང་ཀུན་དུ་རྩོམ་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཡོད་པས་ནི་བྱ་བ་བརྩམས་པ་དག་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བག་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་རེས་འགའ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་བག་ཡོད་པ་ལ གནས་ནས་ཅི་ཞིག་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཆོས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ་རིགས་པ་སྤྱོད་པའོ།

为了说明不舍弃谨慎就能获得有余涅槃和无余涅槃界，所以说'比丘喜爱谨慎'等。'观察'是指要成就证悟的意思。'果位'是指境界。如何呢？说'寂静'，即如轮回之火焰般的一切都寂灭。关于'诸行寂灭'，此处诸行是指再次投生的诸蕴。获得了寂灭和断除，这就是它的本质。
'寂静'是指因为没有死亡等恐惧而获得无余涅槃界。因为能令寂静所以是寂静，意思是令趋入寂静。对于那些不欲再有轮回痛苦的人，说此是为了令他们趋入获得尽智。通过获得无生智而说明不会从现见法中退失，所以说'比丘喜爱谨慎'等。'不可能'是指不应理。什么不应理呢？说'退失'，退失是指远离阿罗汉果。
对于生起无生智者，说明不会退失道和道果。这与外道离贪者有所不同，因为他们是具有退失性质的，远离涅槃，虽生于上界但无证悟，如经中所说'如是于此达到究竟'。如果真实趣入此法，则不会退失，会接近涅槃。'涅槃'是指不再投生轮回。
有余涅槃和无余涅槃二者互相接近，如种子与芽。'接近'是指不远且临近，应知住于有余涅槃界者也是以无余涅槃界的方式而住，因为趣向彼故，如经中说'阿罗汉比丘趣向涅槃、趣入涅槃'等，他们是一向圆寂的。说此是为了引导厌离轮回者趣入此中。
前面偈颂真实显示了精进和谨慎能成就两世利益和善，现在为了令真实受持彼故，说'具足精进'等。一位天人来到世尊面前请问：'以何能获得此世他世最胜安乐？大智慧世尊请为我解说，我当精勤修习。'世尊回答说此'具足精进'等偈颂。
精进是因为对起身和行善充满欢喜而精勤实行。以谨慎则不会中断已开始的事业，若放逸则有时不会发起精进。住于精进和谨慎后做什么呢？答：'修法'等，即行正道。

།ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྨྲས་པ། ལེགས་པར་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཏེ། དེ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་ པའོ།།འདིའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཆོས་སྤྱོད་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ལ་ལེགས་པར་སྤྱོད་ཅིང་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་འཐོབ་པ་སྟེ། བདེ་བ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ནི་འཁོར་བའི་གནས་སུ་གདུང་བ་མེད་པར་གནས་པའི་དོན་ཏེ། གང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འཐོབ་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ།།འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་འདིའོ། །ཕ་རོལ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བ་འདོད་པ་རྣམས་དེའི་ཐབས་མ་ཤེས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།བསྟན་མ་ཐག་པ་དེ་ནི་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །རྩོལ་བ་དང་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་དུ་དགེ་སློང་གསར་བུ་བ་མང་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། བཙུན་པ་བདག་ཅག་གིས་གང་གིས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་། གང་བསླབ་པའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་ཞིང་བདག་ཅག་གིས་གང་སྤངས་ཏེ། བདེ་བར་གནས་པས་གནས་པར་བགྱི་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི བརྩོན་འགྲུས་བསླང་ཤིང་བརྩམས་པར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ།ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བའི་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ངན་སོང་ལས་སློང་བའི་ཐབས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གཟུད་པའོ། །རྩོལ་བ་དང་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པའི་ཁྱད་པར་བརྩམས་པས་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདས་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།བསླབ་པ་ལ་བརྟེན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པ་མི་ལྷོད་པ་སྟེ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྤང་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ལམ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་བརྟན་ཞེས་བྱ་བ་ བསྟན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞི་བར་བྱ་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་བསླབ་པ་རྣམ་གསུམ་ལ་བསླབས་པས་ནི་བགེགས་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཁམས་གོང་མའི་སྤང་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པས་བགེགས་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་དྲན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་དྲན་པ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པའོ། །དང་གི་སྒྲས་ནི་ལོག་པའི་དྲན་པ་ཡང་གཟུང་ངོ་། །བག་མེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་བསྒོམ་པའོ། །དང་གི་སྒྲས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི ཆོས་བསྒོམ་པ་ཡང་གཟུང་ངོ་།།བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེ་ལོ་སྟེ་བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པའོ། །དང་གི་སྒྲས་ནི་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་སྤྲོ་བའོ། །ཀུན་སྡོམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་སྡོམ་པའོ། །ཡང་ན་ལུས་དང་ངག་དང་དབང་པོ་མི་འདུལ་བའོ། །གཉིད་ནི་གཉིད་ཉིད་དོ། །སྙོམ་པ་ པ་ནི་ལེ་ལོའི་རྣམ་པ་སྟེ་གང་གི་དབང་གིས་ལུས་ཉམ་ཆུང་བར་བྱེད་ཅིང་དགེ་བའི་ཆོས་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་དག་ལ་དེས་གཉིད་འབྱུང་བ་དང་།རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དེ་ནི་སྙོམ་པའོ། །གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མེད་པ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་ པར་སྦྱོར་བ་ལས་འཕྲོ་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གཡེང་བའོ།།འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་མི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསླབ་པའི་བར་ཆད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་བསླབ་པའི་བགེགས་ཏེ། བར་ཆད་དང་བགེགས་དེ་ན་ཡོད་པ་ནི་བགེགས་ བྱེད་པ་དང་བར་དུ་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་བར་ཆད་ཡིན་པས་དེ་བས་ནའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འཆད་དོ།

讲说法的本性：'善行'等，即身等善法。那是什么呢？即经中所说的远离杀生等。
此中的利益是：说'以行法'，即善行法并具有此种性质者，将获得安乐，住于安乐。此意为住于轮回处而无苦恼，如经中所说：'善行者不可能获得不悦意的果报，无有此理。'
此世即今生，他世即他生。为了对一切处希求安乐而不知其方便及颠倒行持者开示无颠倒，故说此。
刚说的这些是有障碍的，为显示其差别故说'发起精进与勤勉'等。在舍卫城，众多新比丘来到世尊面前如是禀白：'尊者，我等应如何学习什么，什么是学习的障碍，我等应舍弃什么而安住于安乐中？'针对此意，世尊宣说了两个偈颂。
'发起精进'即提起精进并开始行持，因为这是一切功德之方便，也是能从一切贫困之海中救度的吉祥乘之器。此说明从恶趣中拔济的方便即引导入见道。
'与勤勉'即以特殊努力而修习超越欲界。'依止学处'即努力不松懈，对等持地的修行者来说是难以断除的，因为难以获得断除之道故说'坚固'。
为何要寂静？为获得涅槃，意即为断尽三界烦恼。如是学习三学能断尽一切障碍。此为引导断除上界所断。
为使趣入三学时不生障碍故说'不念'等。'不念'即失念。'及'字也包括邪念。'放逸'即不修善法。'及'字也包括修习烦恼法。
'精进微弱'即懈怠，精进薄弱。'及'字也包括趣入非方便而欢喜。'无摄律'即不正确约束，或者不调伏身语根。'睡眠'即睡眠本身。
'昏沉'是懈怠的一种形态，由其力量使身体虚弱，对于应做和正在做的善法，由此生起睡意，与此相应的心所法即是昏沉。'散乱'即无有瑜伽，心心所一境专注的修习中散失，是三摩地修习的违品即是散乱。
'这些'即前说的不念等。'学处障碍'即持戒学处的障碍，有障碍和违缘即是造障碍和阻碍的意思。
'因此'即由于这些是障碍，所以'你应当各别了知'，下文将解释。

།ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་སྡུག་པ་ལ་བོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་སྐལ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སོ་སོར་རྟོགས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རིག་ཅིང་ངེས་པར་བྱ་བའོ།།འདི་དག་ནི་ལམ་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོགས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་འོག་ནས་སྨོས་སོ། །དྲན་པ་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་བྱས་ནས། བདེ་བར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་སྐྱོན་ དེ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དྲན་པ་ཆུད་ནི་མ་གསན་ཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། དྲན་པ་མ་ཉམས་པ་དེའོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལའོ། །ཆུད་ནི་མ་གསན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་པ་ སྟེ།དེ་ཉམས་ན་ནི་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བར་དུ་གཅོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མངོན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བག་ཡོད་པས་ནི་བགེགས་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་འགྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས། དྲན་པ་ཉིད་ནི་འབད་པས་སྲོག་བཞིན་དུ་བསྲུང་བར་བྱའོ་ ཞེས་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།བར་དུ་གཅོད་པ་འདི་དག་གིས་ནི་འཁྲུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། གཉེན་པོ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་ཨུ་ཛ་ཡ་ན་ན་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་བཞི་གནས་ཏེ། དེ་ནས་གཅིག་ནི་བག་མེད་པ་ ལ་གནས་སོ།།གཉིས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་འགྲོ་ཞིང་ངན་པར་སྤྱོད་དོ། །གསུམ་པ་ནི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་སོ། །བཞི་པ་ནི་དྲན་པ་བརྗེད་ངས་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེར་གཤེགས་ནས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་དགེ་སློང་ལ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདི་གསུངས་སོ། ། བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དགའ་བ་ཐོབ་པར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་བག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །འདིས་ནི་བག་མེད་པ་རྣམས་བག་ཡོད་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བཟང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛེས་པའི ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟང་པོ་སྟེ།གཟུགས་བཟང་པོ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། བུམ་པ་གང་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེགས་པར་བྱས་པ་སྟེ། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ཏེ།ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དཔེར་ན་ལུས་ཅན་དག་དང་ནགས་ཚལ་དང་། །ལྗོན་ཤིང་རྣམས་ཀྱང་ས་ལ་གནས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འདི་དག་གི་།རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་གནས་པའང་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན།།ཞེས་པའོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པ་སྟེ། གང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དགེ་སློང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་པ་དགེ་སློང་ཡིན། །ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཀུན་རྟོག་ལེགས་པར་མཉམ་གཞག་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ལེགས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། ཀུན་ དུ་རྟོག་པ་མཉམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་ལེགས་པར་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སྟེ།ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་དག་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ བརྗོད་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན།མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དོ། །རང་གི་སེམས་ནི་རྗེས་སུ་སྲུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་རྗེས་སུ་སྐྱོངས་ཤིག་པ་སྟེ། དྲན་པས་སྒོ་བསྲུངས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་ མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་ཞིང་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ།།སྒོ་བསྲུངས་པ་ཡིན་པས་སྒོ་བསྲུངས་སོ། །འདིས་ནི་བག་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་འཕགས་པའི་ལམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་ ཉམས་པར་གྱུར་པས་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ལམ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།

'眷属'是对可爱之人的称呼，意思是'具有福分者'。'各别了知'是指各别认识并确定。
这些是道路的障碍，因此下文说'你要各别了知'。了知失念的过患后，应当善加守护，为了显示无此过失，
说'切莫失去正念'。正念是缘于身等诸相的本性，即是不失正念。'你的'是指你自己相续中。'切莫失去'是指不要令其退失。
若失去正念，则会失坏一切道的资粮，一切障碍也将显现。因此具足正知正念能遣除一切障碍的本性，应当如护生命般精勤守护正念，为了劝导此义而说此语。
由于这些障碍能令人迷乱，为了修习对治，故说'比丘具足善戒等'。在邬阇衍那地方住有四个商主之子。其中一个安住放逸，
第二个与他人妻通奸行恶行，第三个住于邪分别，第四个失去正念。世尊前往彼处，针对他们而以教导比丘的方式说此语。
关于'正知'，你应当获得欢喜，如经中说:'一切善法之根本即是正知'等。这是令放逸者趣入正知。
'具足善戒'是指以庄严戒行而行者即是善戒，如同妙相。或者是圆满戒律，如同满瓶。或者是善修戒律，如同善用饮食。
这是令人受持圆满戒律，因为一切功德依此而住，如所说:'譬如有情及林木，一切皆依大地住，如是一切诸善法，皆依戒律而生住。'
'比丘'是呼唤语，因为具戒者即是比丘，如说'有戒者是比丘'。
'善安住分别'是指善入三摩地，即是善安住的分别，意思是出离等分别。这是显示清净戒等的方法。
如所说:'何谓清净戒？即是不为不善分别所破'等广说。
'守护自心'是指以正念力守护自心，如经中说:'具足守护根门的圣声闻能断除一切不善法，修习一切善法。'
因守护根门故称守护根门。这是显示由安住正知等而现证圣道的方法，因为若失正念则不能获得无垢道。

།འདི་སྟེན་ཅིང་ཐོས་པས་ནི་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཡང་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །འདིར་སྔ་མས་ནི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱི་ མས་ནི་འབྲས་བུ་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟང་པོ་ཡིན་ལ། དེས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །བག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་སྐྱོན་ལ་བརྟེན་པ་དག་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་ སོ།།བག་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྩམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སིན་དུའི་ཡུལ་རོ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཨུ་ཏྲ་ཡ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་ པོ་ལ་མ་མཐོང་བའི་གྲོགས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ཏེ།རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྲབ་རིན་ཐང་མེད་པ་ཞིག་བསྐུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྐྱེས་མ་རྙེད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསམས་ནས་ཕྱིན་ཏེ་ཞུ་བ་ཞུས་སོ། །ཇི་ཙམ་ན་ རས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་བྲིས་པ་དང་།དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་བརྩམས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་བྲིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་ཅིང་གླེང་གཞིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བརྩམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོམ་པའི་དང་པོར་བྱ་བ་ཡིན་ པས་བརྩམ་པར་བྱ་བ་སྟེ།སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གཟུད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པ་འདི་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདྲ་བས་དེ་ལ་འཇུག་པ་དང་འདྲ་བར་རྩོམ་པའོ། །འབྱུང་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་གང་དག་ལྷོད་ཅིང་སྒྲིབ་པས་ཁྱིམ་གྱི་ གནས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་མི་ནུས་པ་དག་སྣང་ན་དེ་ཉིད་ལ་གཟུད་པ་ཡིན་ཏེ།སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པར་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་མེད་དོ། །ཡང་ན་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །འཇུག་ པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་པས་ཆོས་གཉིས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོ། །འཆི་བདག་སྡེ་ནི་གཞོམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པའི་ འབྲས་བུ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།འཆི་བདག་གི་སྡེ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱིས་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་འཆི་བདག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཞོམ་པ་ནི་སྤངས་པ་སྟེ་དེའི་འཐོབ་པ་གཅད་ཅིང་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ལས་བསལ་ བའོ།།འདིར་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་པ། འདམ་བུའི་ཁྱིམ་ན་གླང་ཆེན་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདམ་བུ་དག་གི་ཁྱིམ་ནི་འདམ་བུའི་ཁྱིམ་སྟེ་འདམ་བུའི་ཁང་པའོ། །དཔེར་ན་གླང་པོ་ཆེ་སྨྱོན་པ་འདམ་བུའི་ཁྱིམ་ལ་བཏང་ན་དེ་མ་ཐག་འཇོམས་ཤིང་ཕྱེ་མར་འཐག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་ དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་འཆི་བདག་གི་སྡེ་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱུད་ལ་བསལ་བར་གྱིས་ཤིག་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྒྲུབ་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་དེ་ལྟར་མི་སྦྱོར་ཞིང་མི་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ལམ་བསྒོམ་པས་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཆོས་འདུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གང་ཞིག་ནི་གང་ལ་ལ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་འདི་ལའོ། །ཆོས་འདུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་འདུལ་བ་ཡིན་པས་ ཆོས་འདུལ་ཏེ་སྐྱོན་མེད་པར་འདུལ་བའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱིས་འདུལ་བས་འདུལ་བ་སྟེ། གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལའོ།

依止并听闻此法，所有眷属都获得了预流果。约五百比丘也无所执取，从烦恼中心得解脱。此中应知前者显示因，后者显示果。
因为具足正念者有善好的戒律，由此也有正确的思维。由此也有正确的念住。为了对治放逸等过失所依止的过患，所以宣说此法。
为了显示依止正念而希求功德等的方法，所以说'应当开始'等。印度国若卢迦大城的国王优陀衍那与东方国王色健牟尼虽未谋面却以朋友相称，并送了一件无价的珍宝铠甲。
色健牟尼王找不到相应的回礼，想到应当事事依止世尊，于是前往请教。不久便画了一幅佛像于布上，并写下了关于十善业道和缘起的两个偈颂，此处应当作为例证和缘起。
'应当开始'是指开始之初应当做的，即引导趣入皈依和受持等，因为此教法如同大海，开始即如入海。'应当出离'是指出家，因此对于那些懈怠、有障碍而不能完全舍弃在家生活的人，也应引导他们趣入此道。
皈依之后受持出家戒是相应的，没有这个就没有别解脱戒。或者说'以皈依本身'等言词。'应当趣入'是指应当精进，如经中所说：'住于戒律、依止戒律应当修习两法：止与观。'
'应当摧毁死魔军'是指修习圣道的果。死魔军即是三界所摄见断和修断的烦恼及随烦恼，因为它们随顺死魔而转。摧毁即是断除，断绝其得以相续并从相续中除去。
此处显示相应法的比喻：'如象于草屋'，草屋即是用草建造的房屋。譬如发狂的大象冲入草屋，立即摧毁并碾为粉末。同样，你们也应以修习对治力从相续中除去死魔军。
世尊不会教导无果的修行，因此为了显示以修道断除烦恼的殊胜，所以说'若有人'等。'若有人'是指任何人，不论出身等，是普遍适用于一切的。'即'字是为了显示因。'于此'是指于如来所教。
'法律'是指依法而律，即无过失的调伏方法的意思。或者说是以法调伏于此，即于佛陀教法中。

།འདིར་ནི་མཚོན་ཆས་བསྣུན་པ་དང་ནོར་ཕྲོག་པ་ལ་སོགས་པས་འདུལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལམ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ དང་།རྟོག་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་ན་འདུལ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚོ་བའོ། །དེས་ན་ཡང་ཆོས་འདུལ་བ་ནི་འདིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །བག་དང་ལྡན་པར་སྤྱོད་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ངན་ པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གིས་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ནི་སྤངས་ལ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཐར་པའི་ལམ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། ། རབ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དོར་བའོ། །སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་བདག་གི་དངོས་པོའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་ཡོད་པའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐ་མར ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པ་དང་། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱེད་པའོ། །བག་ཡོད་པའི་ཚོམས་ཏེ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེའི་འོག་ ཏུ་སྡུག་པའི་ཚོམས་དགོད་པ་ནི་བག་ཡོད་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པས་ཀྱང་།བདག་ཉིད་སྡུག་པ་ལ་ཆགས་པའི་བགེགས་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་སྡུག་པ་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་ན་ནི་དགེ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཁྱད་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤངས་ནས། དེས་ན་སྡུག་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་ ཞིང་འཁོར་བའི་ལམ་དག་སྲུང་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།འདི་ཀ་ལིང་ཀ་དང་ཤཱཀྱ་ཙི་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ད་ནི་སྡེ་ཚོམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་བཤད་དེ་སྡུག་པ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་དགའ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱེའུ་ གཟུགས་ཟླ་མེད་པར་བཟང་བ་ཞིག་གིས་དགའ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བུ་མོ་དེ་དང་མཉམ་པའི་གཟུགས་ཡོད་པ་ཞིག་བླངས་སོ།།དེའི་ཁྱིམ་ཐབ་ཟླ་བ་དྲུག་ཙམ་ནས་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དང་བྲལ་བས་དེ་སྨྱོས་པར་གྱུར་ཏེ། གཅེར་བུས་མཉན་ཡོད་ཐམས་ཅད་དུ་ཤི་བའི་ཁྱིམ་ཐབ་ཚོལ་ཞིང་རྒྱུས་སོ། །ཇི་ ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་གདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པར་གཟིགས་ནས།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་རྗེས་སུ་འབྲེང་བ་དང་དེའི་ཐད་དུ་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་མ་ཐག་དྲན་པ་རྙེད་དེ་རང་གི་ལུས་ལ་གོས་མེད་པར་མཐོང་ནས་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ དགའ་བོས་དེའི་བསམ་པ་ཤེས་ནས་བླ་གོས་དེ་ལ་བྱིན་ཏེ།དེ་ལུས་ལ་གྱོན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འོངས་ཏེ་གུས་པ་དང་བཅས་པར་བྱས་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཐུབ་པ་མཆོག་གིས་ཤིས་པར་བརྗོད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །གང་གིས་ཆོས་གཅིག་མ་སྤངས་པས། །འགྲོ་བ་ འདི་ཀུན་བཅིངས་པར་གྱུར།།ཀུན་རྨོངས་འཇིགས་རུང་འདི་ལྟ་བུ། །རྩ་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟད་གྱུར་ཅིག་།ཅེས་སོ། །དེ་ནས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ལྷུང་བཟེད་གཏད་དེ། སྔོན་སུ་ཡང་མ་ཤི་བའི་ཁྱིམ་ལས་ཆུ་ལོང་ལ་ཤོག་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཐུས་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅོ་ བརྒྱད་ཀྱི་ཁྱིམ་དག་ཏུ་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སོང་བ་དང་།དེས་ཆུ་མ་རྙེད་ནས་ལྷུང་བཟེད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སླར་འོངས་སོ་དེ་བསྟན་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་མནའ་མ་ཤི་བའི་ཉེ་དུ་ཞིག་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མྱ་ངན་བྱེད་པ་ལས་བརྩམས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་དང་པོའོ།།བྱི་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་བསྙེན་དང་། ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ལིཙྪ་བཱི་ལས་བརྩམས་པ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནས་དང་པོའི་དབྱེ་བ་བཤད་པ། སྡུག་པ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

此处不是用武器伤害和抢夺财物等来调伏。或者说五支道，即正见、正思维、正精进、正念、正定。或者说调伏有三种，即正语、业边、生计。因此，此处法调伏即是圣道。
'行持具足正念'，即远离一切放逸等恶行而行持。此句表明：如是舍弃一切散乱，趣入修无漏道，断除一切轮回过患，成就无过失安乐本性的解脱道。
'完全断除'即是完全舍弃。'生死轮回'即是以生为标志，是三界的自性。因为无生不在三界之数中，以'涅槃'之词表示。'最终苦'即是三种最终中的无余涅槃之义。'将成就'即是获得并成为其本性。
第四正念品释论圆满。
其后安立爱著品，是因为即使以正念为最上，也要遮止对自身贪爱的障碍，因为若生贪爱，则舍弃一切殊胜的善法精进。因此，忆念爱著之人并守护轮回道而如实宣说。
这里也应举例说迦陵伽和释迦质多等。现在解释品类释论，说'从诸爱著'等。
舍卫城中有一名为喜子的少年，容貌无比端严，娶了一位名为喜女的女子，容貌与他相当。他的丈夫大约六个月后去世。因与其分离，她发疯了，赤身裸体在整个舍卫城中寻找死去的丈夫而游荡。
当世尊见其调伏时机已到，与具寿阿难随从前往其处。她一见世尊即恢复神智，见自己身无衣服，感到极为惭愧。具寿阿难知其心意，将上衣给她，她穿在身上来到世尊面前，恭敬顶礼，最胜牟尼说此吉祥偈颂：
'由未断一法，此众生被缚，如此可怖痴，愿汝从根除。'
然后将钵交给阿难说：'去从未有人死亡的家中取水来。'他以世尊威力迅速前往一千八百户人家，未得水而空钵而返。示现此事后说此二偈：
其他人说，第一偈是关于一位因儿子、妻子、儿媳死亡而不断悲伤的亲属。第二偈是关于毗舍佉优婆夷和广严城的离车人。

།འདི་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བ་དག་གི་ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།།སྡུག་པ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་པའི་ཡུལ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་སྡུག་པ་བསྟན་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་སེམས་དང་མི་ལྡན་ པ་སྟེ།གང་ལ་སྲེད་པ་འཇུག་པའོ། །གང་དང་འབྲེལ་པ་ཟང་ཟིང་ལ་དགའ་ཞིང་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལ་སྡུག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་དང་། མ་དང་། བུ་དང་། ཆུང་མ་དང་། དབྱིག་དང་། གསེར་དང་། ནོར་བུ་དང་། གོས་དང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དང་བྲལ་ཞིང་སྤངས་ཏེ་ཞིག་པ་ལས་ནི་མྱ་ ངན་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་སེམས་གདུང་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ཤིང་བཅད་པ་ལྷུང་བ་ལ་ཚ་བའི་དུས་ཀྱི་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་སྐམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་མྱ་ངན་ནོ། །དེ་ཡང་བཤད་པ། ཡིད་ལ་གདུང་བ་འཕེལ་བའི་མིས། །བདུད་རྩི་དག་ལ་ལོངས་སྤྱད་ཀྱང་། །ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་སྐམ་ འགྱུར་ཏེ།།ཁོང་སྟོང་ཤིང་གི་མེ་བཞིན་ནོ། །འདས་པ་དག་གི་གནོད་པ་བསྟན་ནས། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་ཡང་སྨྲས་པ། སྡུག་པ་དག་ལས་འཇིགས་པ་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་འཇིགས་པ་ཡིན་པས་འཇིགས་པ་སྟེ། མ་འོངས་པ་ན་གནོད་པ་འབྱུང་བར་དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་སེམས་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།དགྲ་ལས་འཇིགས་པ་སྐྱེ་ཞེས་མ་བརྗོད་ཅེ་ན། མྱ་ངན་གྱི་འཇིགས་པ་ནི་སྡུག་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ནི་མ་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ཉིད་ལས་མྱ་ངན་དང་འཇིགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། སྡུག་པ་དག་ནི་རྣམ་སྤངས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་། དེ་ལ་མ་དམིགས་ན་སྲེད་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་མྱ་ངན་དང་འཇིགས་ པ་མེད་དོ།།སྡུག་པའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བ་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་དེ་སྤང་བ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །སྡུག་པ་དང་འབྲེལ་ན་ནི་ཉེས་དམིགས་འདི་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྡུག་གུ་མ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། མཉན་ཡོད་ན་བྲམ་ ཟེ་ཞིག་གི་བུ་གཉིས་དང་།གླང་བཞི་དང་འབྲས་ཀྱི་ཞིང་དག་ལ་སེར་བ་བབ་སྟེ་ཤི་ཞིང་ཉམས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཆུང་མ་ཡང་ཁྱིམ་གྱི་ལས་བྱེད་པ་ལས་དེ་ཞིག་ནས་ལྷུང་སྟེ་དུས་ལས་འདས་སོ། །དེ་དེ་དག་དུས་བྱས་པ་དང་འབྲས་ཀྱི་ཞིང་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ལས་སྨྱོས་ཤིང་གཅེར་བུར་བྱུང་སྟེ། སེམས་ འཁྲུགས་པར་གྱུར་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་གསུངས་སོ་ཞེའོ།།སྡུག་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ལས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་པ་ནི་འབྱུང་བའོ། །མྱ་ངན་ནི་སྒྱིད་ལུག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་ཀུན་འབྱུང་སྲེད་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་པའི་ ཚིག་གིས་སོ།།འཇིགས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་གནོད་པའོ། །སྡུག་པ་ལས་གསུམ་པོ་དེ་དག་འབྱུང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ། སྡུག་གུ་མ་དག་གཞན་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་དོན་ཏོ། །ཡི་མུག་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་འཁྲུགས་པའོ། །ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྙེད་པར་འགྱུར་བའོ།།གནོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་འདོད་པས་སྡུག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །སྡུག་པ་དང་འབྲེལ་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་གནོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བྲམ་ཟེ་ཞིག་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ཕྱིན་ནས།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསོལ་བ་དང་། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གསུངས་སོ། །ཇི་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་འཇིག་རྟེན་ན་མྱ་ངན་ ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའོ།

此处总义为显示有贪欲和离贪欲者的过患与功德。'从可爱者'即从可爱境，此处显示具烦恼的可爱，因为是忧愁等的因缘。义有二种：有心者和无心者，即贪爱所趣入者。与任何相关而喜爱资具并领受者，称为可爱。譬如：父、母、子、妻、财宝、黄金、珍宝、衣服、园林等。
从彼等分离、舍弃、毁坏而生忧愁，意为极度心苦而不悦。譬如砍倒的树木被夏季阳光照射而干枯，即是忧愁。如说：'心中增长苦恼者，虽享用甘露，亦日日干枯，如同空心树之火。'
显示过去的损害后，对现在生起的种种情况又说：'从可爱生怖畏'，因为是怖畏故为怖畏，意为生起未来将有损害的担忧之心。若问为何不说从敌人生怖畏？因为忧愁的怖畏是由可爱本身的力量所致，故未如是显示。
从彼等生起忧愁和怖畏，为何如此？即说：'若舍离可爱'，即对如前所说相的可爱无贪著，不缘于彼则因贪爱尽故。三界离贪者因断除一切贪著，故无与彼相关的忧愁和怖畏。
为了修习断除与可爱事物相关的忧愁等，故说此。为了证明若与可爱相关则有此等过患，故说'从妙女'等。有人如是说：舍卫城中有一婆罗门的两个儿子、四头牛和稻田被冰雹击中而死亡损坏。其妻子也在做家务时从屋顶跌落而死。他因彼等死亡和稻田损坏而发狂裸体而出，心乱而四处游荡，以此因缘而说。
正是从可爱分离而如此，非他故。生起即出现。忧愁即沮丧。苦即集谛爱的果报蕴之语。怖畏即心的损害。不仅从可爱生起彼三者，'妙女等若变异'即无有与分离之义。心乱即心扰乱。获得即得到。
为了引导欲断除一切损害者舍离可爱而说此。为显示与可爱相关时有其他损害，故说'世间苦'等。一婆罗门往诣世尊处问：'乔答摩，依何而有忧愁、悲叹、痛苦、不悦？'因此世尊说六偈颂。'所有'即世间有忧愁等。

།སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཅུང་ཟད་ཡིད་མི་བདེ་བས་བསྐྱེད་པའི་ཚིག་བརྗོད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་ནད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །འདིས་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ ཡིན་ཏེ།དེ་རེ་རེ་ཡང་མཐའ་ཡས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་བུ་སུ་ལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཡིན་གྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྡུག་པ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྡུག་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའོ།།བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྡུག་པ་སྤངས་ཤིང་མེད་པར་གྱུར་ན་མྱ་ངན་ལ་ སོགས་པ་དེ་དག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་གཉིས་ནི་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །གང་རྒྱུ་ཡོད་ན་ནི་འབྱུང་ལ་གང་མེད་ན་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་དཔེར་ན་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ། །མྱ་ངན་མེད་པའི་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་དེ་སྡུག་པ་ཡོངས་སུ་ སྤང་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ། བདེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཁམས་གང་ན་ཡང་ཅུང་ཟད་སྡུག་པ་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་གདུང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་དེ་བས་ན་དེ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ཤིང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ནི་འགའ་ལ་ཡང་སྡུག་པ་སྐྱེས་པར་མི་བྱ་སྟེ། གདུང་བ་ཐམས་ཅད་དང་སྲེད་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདུང་མེད་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་གང་ལ་མྱ་ངན་མེད་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་དེ།གདུང་བ་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྡུལ་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་འདིར་འདོད་ཆགས་ཉིད་རྡུལ་ཡིན་གྱི། སའི་རྡུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ལུང་གིས་སོ། །གོ་འཕང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ན་ སྡུག་བསྔལ་དེའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་གཉེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་འདོད་པའོ། །ཡང་ན་ཐོབ་པར་འདོད་པ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །སྡུག་པར་བྱ་བ་དེ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་བྱ་བའོ། །ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་ གིས་ཀྱང་སྟེ།ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དེས་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པ་བྲམ་ཟེ་དེའི་དགའ་བ་དང་བཅས་པའི་བློ་ངེས་པར་བྱས་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར། སྡུག་པ་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ནམ་ཡང་འདོད་ཆགས་ ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཡུལ་ལ་ཕྲད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་པའོ།།ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཞིག་ཀྱང་ངོ་། །གདོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་ཡང་ཕུང་ཁྲོལ་ཆེན་པོར་བསྐྱེད་ན། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་བཞིན་དུ་མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་ཡང་ འགག་གམ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།མི་སྡུག་མཐོང་ནའང་དེ་བཞིན་ནོ། །མི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་ཡང་ནམ་ཡང་ཕྲད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་པའོ། །འང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། སྡུག་པ་མ་མཐོང་སྡུག་བསྔལ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བྲལ་ བ་ལ་སོགས་པས་སྡུག་པ་མཐོང་ན་ནི་གདུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

所谓'发出哀叹'，是指由些许不悦而发出的言语。所谓'痛苦'，是指内在的疾病。如何呢？说'种种'，即是各种各样。这是对忧愁等一切的区分，因为每一种都有无量的分类。
这样的情况发生在谁身上呢？答：所谓'世间'，是指有情世间，而非器世间，因为无心故无忧愁等。'依于所爱'是指依止于可爱的事物。'生起'是指产生。'彼等'是指前述的忧愁等。
为何如此呢？说'虽可爱'，其中'虽'字的含义是'因为'，因为若舍弃可爱之物而不存在时，忧愁等也将不复存在，它们将不会生起。这两者是因和果的关系。有因则生，无因则不生，就如种子与芽一样。
为了引导婆罗门舍弃可爱之物而获得无忧之乐的殊胜，所以说'因为'等。'何为'一词表示确定义，即是安乐本身。如此，彼等是离贪的状态，于任何界中都无一丝可爱，因为已断除三界贪欲。
所谓'无苦恼'，因为如是真实生起安乐，所以趣向于此并希望获得安乐者，不应对任何对象生起爱著，因为一切苦恼和渴爱都与此相关。'无苦恼'即是获得无忧者，意思是远离一切苦恼。
'离尘'是指远离烦恼，此处的尘垢即是贪欲，而非地上的尘土，如经典所说。'境界'是指涅槃，因为在彼处无有痛苦之因。'追求者'是指普遍希求，或者说是想要获得、想要成就。
'不应生爱著'是指不应执取贪著之事。'任何时候'是指以任何方式，包括内在和外在、等持与非等持等。
为了遮遣那位想要与所爱相会的婆罗门的欢喜之心，所以说'不见可爱'等。即是说任何时候都不要被贪欲缠绕而与对境相会。'任何时候'即是任何时分。
如果与旃陀罗等可爱相会尚且会产生大祸患，更何况与婆罗门等相会，此为其义。若问：是否如同与可爱相会一样，与不可爱相会也应当遮止？
'见不可爱亦复如是'，即是说也不要与不喜欢的事物相会。'亦'字表明特别要遮止与可爱相会。为什么呢？如此说：'不见可爱则痛苦'，意思是若见可爱则会因离别等而生起痛苦。

།མི་སྡུག་དང་ཡང་ཕྲད་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གི་སྒྲས་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །སྔོན་མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དང་ཕྲད་ན་ཡང་རྒྱུན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་འབྱུང་ངོ་། །དེས་ན་ཡང་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་གཉིས་མཐོང་བ་དང་ མ་མཐོང་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ལས་ཤེ་ན། སྡུག་པ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡུག་པ་ནི་ཕ་དང་མ་དང་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཡུལ་དང་། བྱེ་ ཞིང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བྲལ་བར་སྣང་བ་ན་མྱ་ངན་མི་བཟད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་སྡུག་པ་ཡང་དགྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕྲད་པའོ། །མྱ་ངན་མི་བཟད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུང་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གདུང་བ་ ཆེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར།།གང་གིས་མི་དག་རྒས་བྱེད་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་མྱ་ངན་སྐྱེས་པ་ནི་འདམ་བུ་བརྔས་པ་ཉི་མས་གདུངས་པ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཅན་འཇོམས་པར་འགྱུར་ཏེ། བྲམ་ཟེ་བ་ལ་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བུ་མོ་དང་སློབ་མ་གཉིས་ཡུན་རིང་པོར་བལྟས་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ རྒྱ་ཆེར་གྱུར་ཏོ།།དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྲལ་བ་ལས་ཤིན་དུ་ཕྲད་པར་འདོད་དེ། ཕྲད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་ཤས་ཆེར་ཆགས་ཤིང་འཁྱུད་པ་ཙམ་གྱིས་ཤི་ཞིང་ལུས་སྐམས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཙཎྜ་གི་རི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བལྟས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཙམ་པའི་ཕ་ཤི་བ་ཡང་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་ བྱའོ།།གསོན་པ་ལ་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ནས། འཆི་བར་འགྱུར་བའི་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། སྡུག་པ་ཤི་བར་གྱུར་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉེ་དུ་དང་རྩ་ལག་དང་གྲོགས་བཤེས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡུག་པའོ། །ཤི་བར་གྱུར་པ་ནི་དུས་ལས་འདས་པ་སྟེ། སྲོག་ དང་བྲལ་བར་གྱུར་པའོ།།ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྡུག་པ་དང་བྲལ་ན་ཉེ་དུ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་མྱ་ངན་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཚོ་བའི་ཚེ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ། སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པས་གདུངས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྡུག་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་ བསྟན་ཏོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་པའོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། གཉེན་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕ་དང་མ་དང་གཉེན་དུ་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་གཉེན་དུ་འབྲེལ་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོས་མ་ནི་མཛའ་བཤེས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།མཛའ་བཤེས་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བའི་སྙིང་ཡོད་པ་དེ་ནི་མཛའ་བཤེས་སོ། །ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་གདུང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། མང་པོ་སྟེ་ལྷག་མའི་རྣམ་པ་དུ་མའོ། །དུས་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡུན་རིང་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དུས་རིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། སྡུག་དང་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གདུང་བར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་དུག་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། སྡུག་པར་བྱེད་པ་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆགས་པའི་དངོས་པོ ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག་ཉིད་སྡིག་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་སྡུག་པ་བསྟན་པ་ཡོད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྡིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ གང་ལས་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ནི་འདི་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་བྱེད་པར་མི་བྱའོ།

对于'不应与不悦意的相遇'这句话，'又'字表示随之而来的痛苦。即使与从未见过的事物相遇，也会经常产生诸多痛苦。因此，无论是悦意或不悦意的两者，见到或未见到都同样是痛苦的因，这不是应该做的事。
若问悦意与不悦意的见到与未见到会产生何种痛苦？所说的'与悦意'是指父母、子女、妻子等所爱着的对象，'别离'是指当显现分离时会生起难以忍受的忧伤。'与不悦意相遇'是指与怨敌等相遇。'生起难以忍受的忧伤'是指产生巨大的痛苦。
为了显示痛苦之大，说道'使人衰老的'。当生起忧伤时，就像割断的芦苇被太阳晒萎一样摧毁贪欲者。就像婆罗门巴拉的女儿和弟子二人长期相望而生起广大的贪恋。稍微分离一会就极度渴望相见，相见时相互深深贪恋拥抱而死去，身体干枯。在此也可举例查达吉利迦仅仅看一眼就令占巴之父死去的事。
说明了活着时不悦意及与之相关的忧伤等之后，现在要说明死亡的情况。所说的'当悦意者死亡时'，悦意者指亲属、亲朋好友等。死亡是指命终，即失去生命。'时'是指因为与所爱者分离时，亲属等会痛苦并长期忧伤，不仅是活着时，还会被难以忍受的痛苦所折磨。因此教导应当完全舍弃可爱的人。
被痛苦折磨是指身心受到痛苦的伤害。若问是谁，所说的'亲眷'是指父母及有亲缘关系等，表示自然形成的亲属关系。'人为的'是指所说的'友人'，对友人怀有极大慈爱之心的即是友人。
若问如何忧伤和痛苦？答：'众多'即是多种形式。若问多长时间？答：'长久'即是长时间的意思。因此说'与所爱分离即成痛苦'，意思是与所爱之人分离是痛苦的因，如同极难忍受的毒药。
因此如所说，所以'不应生起爱著'，即是说不应对任何事物生起贪著。为什么呢？所说的'爱即有罪过'，意思是对某物显现爱著即是烦恼的欢喜，由于这是无量罪业的因，所以说具有罪过的意思。如是一切恶行的基础都由此而生，因此不应造作。

།ཡང་ན་སྡུག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་པའི་དངོས་པོ་སེམས་དང་བཅས་པ་དང་སེམས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། སྤྱིར་རབ་ཏུ་གཟུང་ངོ་། །མི་སྡུག་པ་ལ་ཡང་འདི་ལས་བཟློག་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མི་ སྡུག་པ་དག་མ་ཤི་བར་གྱུར་ན་གཉེན་འདུན་དང་མཛའ་བཤེས་མང་པོ་དུས་ཡུན་རིང་དུ་མྱ་ངན་བྱེད་དེ།མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སོ། །དེས་ན་དེ་མི་སྡུག་པར་བྱེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་ཉིད་སྡིག་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ འོག་ཏུ་ཡང་འདི་གཉིས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚིག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་མི་བརྗོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོར་སྤྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྤང་བར་སླ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྲེད་པའི་བཅས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྤང་བར་དཀའ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་དེ་ ཉིད་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་མདུད་པ་ཡོད་མིན་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུད་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བརྣབ་སེམས་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། འདི་བདེན་ནོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་དག་མེད་པ་ནི་ལམ་བསྒོམ་ པས་དེའི་ཐོབ་པ་བཅད་པའོ།།དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡུག་པ་དང་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྡུག་དང་སྡུག་མིན་ནོ། །གང་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་པ་དང་། མི་སྡུག་པའི་དངོས་པོ་མེད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ལ་མདུད་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མདུད་པ་ མེད་པས་ནི་གནོད་པ་དང་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ།།གང་ཞིག་སྡུག་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དོན་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྡུག་ལ་བལྟས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ན་དགེ་སློང་གྲོགས་པོ་གསུམ་ཞིག་ གནས་པ་ལས་དེ་དག་ལ་བོས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་བ།དགེ་སློང་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐོས་སམ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དམྱལ་བ་གང་དུ་མིག་གིས་མཐོང་བ་ན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་སྟེ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་གྱུར་ཅིང་ཇི་ཙམ་ན་འདི་ལྟར་ཡང་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ངེས་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡིག་པའི་ ལས་རྣམས་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་སློང་དག་ཐོས་སམ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དུ་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ན་ཡིད་དུ་འོང་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱ་ཆེར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །མི་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ། སྦྱོར་ཞིང་ལེགས་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྦྱོར་བ་སྟེ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའོ།།སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པས་མི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ངན་པར་སྤྱོད་པས་དེ་ལ་སྡིག་པ་ཁྱད་དུ་གསོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ་སྤྱོད་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་གང་སྦྱོར་བ་ཡིན་ ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སེམས་ཏེ་ཡིད་དོ། །སྦྱོར་བ་ཉིད་ལའང་མི་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ལས་བཟློག་པས་ནམ་ཞིག་ན་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་མི་འཇུག་པའོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་དུ་སེམས་མི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་དག་བྱས་པའི་ཉེས་དམིགས་ བསྟན་པ་ནི།།དོན་བཏང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་ཕན་འདོགས་པའི་དངོས་པོ་སྤངས་ནས་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་བསླབ་པ་གསུམ་སློང་བ་ལ་མངོན་པར་མི་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སུ་ཞིག་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྡུག་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡུག་ པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའོ།།དེ་ཅི་ཞིག་འཐོབ་ཅིང་གང་ལེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རེག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པའོ། །དཔེར་ན་མེ་ཏོག་དག་ལ་རེག་པར་བྱེད་པ་ནི་རེག་པར་འདོད་པ་སྟེ། བཞི་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ།

或者所谓'可爱'是指对有情和无情的可爱事物的执著，这是一般的理解。对于不可爱的事物也应该说相反的情况，如果不可爱的人不死，许多亲友眷属会长期悲伤，这是因为遇到不可爱的痛苦。因此不应该使其成为不可爱，就像'可爱即是罪恶'这样说的。因为这是可爱与不可爱两者的场合，所以在其后也出现了这两者的总结语。
如果问为什么不直接说明，答：为了明确显示与嗔恨相对应的行为容易断除，以及显示贪爱的行为极难断除，所以直接取其本义。
'于彼无系缚'是指四种系缚：贪欲身系、嗔恚、戒禁取见、执著'此是真实'而执为最胜。无有这些是通过修道而断除其所得。
如果问这是什么，就说'于何无'，可爱与不可爱即是爱与非爱。由于无有贪著和嗔恚，故无可爱与不可爱事物，正是于此一切系缚都不存在。由于无系缚，故无害及忧恼等。
为了显示某人若执著可爱，舍弃利益后将获得大害，故说'观可爱'等。在祇园中有三位比丘友人居住，对他们告诫道：'比丘们，你们听说过吗？有一个叫六入触的地狱，在那里眼见不悦意之事即见为不悦意，这是因为未作决定的善业，及积集诸恶业的缘故。'
'比丘们，你们听说过吗？关于六入触，当眼见诸色时见为悦意'等，广说此偈颂。
所说'不行'，由于行作及善作故为行，即是善行。非行故为不行，即是恶行，意思是轻视罪恶。其他人说是非如理作意或非正行。所谓'行'是趣入。
如果问什么是行，答：心即意。'于行亦不入'是说从无行相违，某时于行也不趣入。'亦'字是总摄义。'即'字是决定取义，即于彼心不行。
显示彼等所作过患：'舍弃利益'，即舍弃自等利益，即有益之事，由于精进于恶行而不精进于修学三学故。
如果问谁如是作，答：说'观可爱'，即执著可爱而执为最胜。如果问他获得什么及取什么，答：触作，即追求。譬如触于诸花是欲触，显示第四行。

།དོན་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ། མངོན་ པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའོ།།དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབང་དུ་འགྲོ་བའི་སྐྱེས་བུས་ནི་སྡུག་པ་ལ་ཆགས་པས་གཟུང་སྟེ། དེའི་ཆེད་དུ་བྱེད་ཅིང་དེ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་ལ། བག་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་བསླབ་ པ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་དེ་འཆི་བའི་དུས་སུ་དེ་མཆོག་ཏུ་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ།དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་ཚོར་བ་དྲག་པོས་མྱ་ངན་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་རེག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ངན་སོང་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་ལ་གཅགས་ བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་ལུས་ཞིག་ནས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།གཞན་དག་ནི་དོན་རིག་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ་རེག་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །དོན་ནི་དངོས་པོའོ། །མི་སྦྱོར་བར་ནི་མི་རིགས་པར་འབྲེལ་བ་སྟེ། མི་རིགས་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངན་པར་སྤྱོད་པ་ ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དང་།ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །སྡུག་པ་དང་འབྲེལ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་ན་ཚོང་དཔོན་ཞིག་གི་བུ་སྐྱེས་ནས་ལོ་བཅུ་གཉིས་ ལོན་པ་ཞིག་གནས་སོ།།ཇི་ཙམ་ན་ཤིང་སཱ་ལ་བན་ཛི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་དགའ་སྟོན་གྱི་ཕྱིར་གཉེན་བཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་གྲོང་ཁྱེར་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་བྱུང་སྟེ་ཤིང་སཱ་ལ་ལ་འཛེགས་ནས། མེ་ཏོག་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་ཉེ་དུ་རྣམས་ལ་མེ་ཏོག་མན་ད་ར་བ་རྣམས་བྱིན་ནོ། །དེའི་ཆུང་མས་འདི་དག་ ལ་ནི་བྱིན་ཏེ།བདག་ལ་ནི་མ་བྱིན་ནོ་ཞེས་མི་བཟོད་པ་སྐྱེས་ཏེ་ཤིང་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་ཞིག་ལ་འཛེགས་པ་ལས་ཡལ་ག་ཆག་སྟེ་ལྷུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྲེའུའི་མཚོ་བྲན་གྱི་འགྲམ་ན་བཞུགས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་དེ་ལྷུང་བཞིན་དུ་ཐོས་ནས་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལས་བར་མ་དོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ གྱུར་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ཉེ་དུའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འདུས་ཏེ་མྱ་ངན་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་མན་ད་རའི་ཤིང་ལས་ལྷའི་བུ་ཞིག་ལྷུང་སྟེ། སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཆེད་དུ་ལྷའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་འདུག་པ་ལས་འདིར་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།དེ་ལས་དང་པོའི་འགྲེལ་པ་སྨྲས་པ། གཟུགས་སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱང་ཡིན་ལ་སྡུག་པའང་ཡིན་པས་གཟུགས་སྡུག་གོ། །ཡང་ན་གཟུགས་སྡུག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །བདེ་བ་ནི་མྱོང་བའོ། །གཟུགས་སྡུག་པའི་བདེ་བས་བསྡམས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅིངས་པ་སྟེ།དེའི་ཆེད་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་ནས་འདུག་པའོ། །དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ལྷའི་རིས་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་ཚོགས་དག་ཏུའོ། །སོ་སོ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།མིང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་གི་སྒྲ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །གཟུགས་སྡུག་པའི་བདེ་བས་བསྡམས་པ་དག་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དེས་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྡུག་པ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྡིག་ པ་སྟེ།སྡིག་པའི་ལས་དེའི་རྒྱུས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གདུང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དང་འདིར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདེ་བ་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་བྱེད་དེ། འདོད་ པའི་ཆེད་དུ་ཡང་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་དོ།

所谓'结合意义'是指与意义相结合，即具有所希求的果报。具有此者即是具足三学的补特伽罗。
被贪欲所控制的人，因执著可爱境而被束缚，为此而行动并执为最胜，随顺放逸而对三学置之不理。临终时才意识到三学才是最胜功德所庄严，由此生起极为难忍的强烈痛苦感受并为之触动。
如是将投生恶趣等处，即是说在贪著意念中死亡，身坏之后将投生地狱。
其他人则说'不能与意义相结合'，其中'触'即是获得，'意义'即是事物，'不相结合'即是不当关联，意思是说做了不当之事。
为了遮止恶行以及引导善行而说此法。为了显示与可爱相关即是一切苦，故说'色苦乐'等。
在广严城中，有一位商主之子年满十二岁。某时为庆祝娑罗般支迦节日，与亲友一同来到城外游园，攀上娑罗树采集众多花朵，将曼陀罗花分给亲属们。
他的妻子因见他分花予他人而未给自己，心生不悦，遂攀上一棵极高的树，树枝折断坠落。
当时世尊在猕猴池畔说法，她在坠落时听闻此事并作意，因此在中阴获得涅槃。
因此所有亲属聚集，生起大悲。
在天界中也有一天子从曼陀罗树上坠落，生已即入般涅槃。
为此众天众也在悲伤之时，世尊于此说了两个偈颂。
对其中第一偈的解释说道：所说'妙色'，既是色又是妙故为妙色。或者说是妙色之因。'乐'即是感受。'为妙色乐所缚'即是束缚，为此凡夫贪著轮回而住。
若问是何者，则说'于天众中'，即是在四大天王等天众中。'各各'是因为身心种种差别的缘故。
关于'名与'中，'与'字是用来连接'各各凡夫'，这也是种种差别。被妙色乐所缚者将如何？答道：所说'造作罪业'，即是极为损害，由此罪业因缘而使一切众生受苦，随顺此处所成办之理即是彼性，此即是造作罪业之义。
因为随后感受快乐，众生对欲望生起强烈贪著，为了欲望而行一切恶行。

།སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་སྨྲས་པ། ཡོངས་ཉམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་ལུས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་སྨད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལ་སྟོབས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་མི་འདོད་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སྲིད་པ་རྩད་བཅད་ནས། འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ལག་ཏུ་རྙེད། །དེ་ལ་སྐབས་ནི་ཡོད་བྱས་ན། །བྲན་བཞིན་བཀའ་ནི་སྤྱི་བོས་ནོད། །ཅེས་སོ། །རྒ་དང་འཆི་བའི་དབང་དུ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒ་བ་དང་འཆི་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱེ་བ་ བླངས་ནས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་འདིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ངན་པར་སྤྱོད་པས་སྐྱེ་བ་ལ་ཕན་པར་བསྟན་ཏོ། །འདིས་སྤང་བར་འདོད་པས་སྡུག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །སྡུག་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།གང་ཞིག་ནི་གང་དག་གོ། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་པར་དང་མཚན་མོའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་སྦྱོར་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཡོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཟུགས་སྡུག་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་སྡུག་སྤོང་ བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་པ་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་སྟེ་དངོས་པོ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དྲུངས་ནས་ཕྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བ་ནས་ཕྱུང་བའོ། །སྡིག་པའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་བག་ལ་ཉལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། བདུད་ཟས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བར་བྱེད་པའི་འདྲེན་པ་དང་། ཟས་དང་ཟང་ཟིང་དང་ཕན་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་རྙེད་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པའི་རྩ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བདུད་ཀྱི་ཟས་ཏེ་ཇི་སྐད དུ་བསྟན་པ།གང་དུ་འདོད་པ་དེ་ན་འཆི་བ་ཡོད། །གང་དུ་ཟས་ཡོད་དེ་ན་བྱ་རྒོད་ལྟུང་། །ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །སྤང་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདའ་བར་དཀའ་བའོ། །བདག་ཉིད་མ་སྦྱངས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་སྤང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་ པའི་དངོས་པོ་ནི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལེགས་མིན་ལེགས་པའི་ཚུལ་དང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཨ་མ་ལ་ཀ་ལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤཱཀྱའི་གྲོང་རྡལ་ན་བཞུགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་སུ་པྲ་བེ་ཤ་ཀྲོ་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་བུ་མོ་དེ་ལས་ཁྱེའུ་ཞིག་བཙས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་ཨ་མ་ ལ་ཀ་ལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ན་གནས་པའི་ལྷ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ཏེ་གསོལ་བ།བཙུན་པ་སུ་པྲ་བེ+ེ་ཤ་ཀྲོ་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་བུ་མོ་དེ་ལས་ཁྱེའུ་ཞིག་བཙས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། ལྷ་དེ་ནི་མ་ལེགས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མ་ལེགས་སོ། །ལྷ་དེས་གསོལ་བ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་བུ་ སྐྱེས་བདེ་ཞེས་བརྗོད།།བུ་སྐྱེས་ན་ནི་ཡིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དགའ། །ཕ་མ་རྒས་ན་གསོ་བར་བྱེད་ཡིན་ན། །ཅི་ཕྱིར་ཁྱོད་ནི་ལེགས་པ་མིན་ཞེས་གསུངས། །ཞེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ལེགས་མིན་ལེགས་པའི་ཚུལ་དང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྡུག་པའི་དངོས་པོ་ འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་།སྐྱེ་བོ་དམ་པས་སྨད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ལེགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ་ལེགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་བག་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མངོན་པར་འཇོམས་པ་ཡིན་ཏེ། སླུ་བར་བྱེད་པའི་ཆུའི་ཤ་ཟ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་པའི་ཚུལ་ གྱིས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་པ་ལྟ་བུའམ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།།སྡུག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་མི་རྟག་པས་མ་རུང་བར་བྱས་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་སླུ་བ་ཡིན་ནོ།

讲述罪业的果报。'完全衰败'即完全耗尽，因为在此世间身体完全衰败和受辱等痛苦的基础，所以自身无有力量，这就是'不可意'的含义。如所说：'假使断尽轮回根，一切受用皆获得，若于此中寻庇护，如仆人般顶受教。'
'随顺衰老与死亡'即随顺衰老和死亡，即反复受生后经历死亡。此中说明烦恼和恶行有助于投生。为了成就想要断除的目的而说'应当断除可爱'。
问'断除可爱有何利益'等。'何者'即何等。'日与夜'即白天和黑夜。'与'字是为了表示相续不断的修行。'正知'即保持正知，意思是为了断除美色而修习对治。
'断除美色'即舍弃可爱，为了断除缘于彼事物的烦恼。'彼'即由彼。'连根拔除'即从根本拔除。'罪业根本'意为烦恼增长的随眠。
'魔食等'即引导死亡的，食物、资具和利益是同义词。因此未断烦恼者容易得生死。罪业根本能生一切罪业，所以是魔食。如所说：'何处有欲彼有死，何处有食彼有鸟落。'其他人如是说。
'难断'即难以超越。为显示未修心者难断诸结而说此。
为显示凡夫对可爱事物的欺诳性而说'非善现善相'等。世尊住在释迦族的阿摩罗迦罗婆城时，其时苏波罗韦沙克若陀之女生下一子。尔时住在阿摩罗迦罗婆的天神来到世尊面前禀告：'尊者，苏波罗韦沙克若陀之女生下一子。'世尊说：'天神，这不好，这非常不好。'天神禀告：'世间说生子为乐，生子令心极欢喜，父母年老时能奉养，为何您说这不好？'世尊即说'非善现善相'等。
这一切可爱事物都不好，因为是一切损害的因，且为圣者所呵责。以善巧方便摧毁放逸众生，如水中罗刹欺诳。
'以可爱相'即如可爱或悦意的方式。'不可爱'即不悦意的方式。'可爱'即虽为无常心所败坏，但因无过失而有欺诳性。

།སྡུག་བསྔལ་བདེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་སྲིད་ པར་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་ཅི་རིགས་པར་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ཡང་ནན་གྱིས་བདེ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།ལེགས་མིན་ལེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱིས་ནི་སྡུག་པ་རྣམས་མི་གཙང་བ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་བདག་ མེད་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཙང་བ་དང་རྟག་པ་དང་། བདག་དང་བདེ་བ་ཉིད་དུ་ནན་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །ཡང་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་ནི་ལན་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཁྱེའུ་དེ་ཆེར་སྐྱེས་པ་དང་ཕ་དང་མ་གསོད་པར་འགྱུར་ཞིང་རིགས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་རླག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉེ་དུའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དོན་རྣམ་པ་གསུམ། ལེགས་མིན་ལེགས་པའི་ཚུལ་དང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏོ།།བག་མེད་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རྨོངས་ན་ནི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་བག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་དུ་འཇོམས་པ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ལམ་བཟང་པོ་ཉམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སླུ་བས་འཇིགས་པ་རྣམས་སྡུག་པ་སྤང་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་ འདི་གསུངས་སོ།།གཞན་སྡུག་ཅིང་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཡལ་བར་དོར་བར་ནུས་ན་བདག་ལ་དགའ་བ་ནི་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པར་མི་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ལ་དགའ་བར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བདག་ལ་དགའ་བྱེད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། ཡུལ་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་འདི་ལྟ་བུའི་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྐྱེས་སོ། །གང་བདག་ལ་དགའ་བ་འདི་དག་ནི་བདག་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་གན་དུ་གཤེགས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ལ་ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ སྤྱོད་པ་དང་།ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་བདག་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་གསུངས་སོ། །འཇིགས་སུ་རུང་བའི་ནགས་ན་གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་པོ་བདག་ལ་དགའ་ཞིང་ངན་ པར་སྤྱོད་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཞེས་སྡེ་པ་གཞན་དག་ཟེར་རོ།།གལ་ཏེ་བདག་ལ་དགའ་བྱེད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་མཁས་པས་ནི་བདག་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགའ་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་བདག་གི་ལ་བདག་གི་དངོས་པོར་དགའ་བར་བྱེད་པར་འདོད་ན་ནི་འདི་ནི་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ་ བདག་ཉིད་དོ།།སྡིག་ལ་གཞུག་པར་བྱས་པ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །གང་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་དེ་ནི་བདག་ལ་དགའ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱེད་དུ་གཞུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེ་བླག་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་བདེ་བ་ནི་བདེ་བླག་ཏུ་མི་འཐོབ་ཅིང་ལེགས་པ་མི་རྙེད་དོ། །གང་དག་གིས་ཤེ་ན། ཉེས་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡིག་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་མེའི་ནང་དུ་འཇུག་པ་ལ་གྲང་ཞིང་སྤུ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པ མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ།།ནག་པོའི་ཕྱོགས་བསྟན་ནས་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བདག་ལ་དགའ་བྱེད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདེ་བ་དག་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བླག་ཁོ་ནར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།

所谓'以苦为乐的方式'，是说轮回中所摄的一切都是痛苦的，具有三种痛苦的性质，虽然如此，却执著认为是快乐。
通过'非善说为善'等三句偈颂说明：虽然可爱的事物本质上是不净、无常、无我和痛苦的，但是人们却颠倒执著为清净、常恒、有我和快乐。有人这样解释。或者说这个答案是针对提婆达多所说偈颂的反驳。
那个童子长大后将会杀害父母，毁灭整个种族，摧毁所有亲属，使一切陷入痛苦。这三种含义通过'非善说为善'等三句偈颂来说明。
'放逸者'指愚痴的人，因为愚痴所以对诸事放逸。'现前摧毁'是指压制，意思是善道衰败。为了引导放弃执著可爱的事物而远离恐惧欺诳，所以说此偈。
对于其他可爱且希求的事物尚且能够舍弃，但对自我的贪爱却无法舍弃，因此不应贪著利己。为了说明如何对待自我贪爱，所以说'若于自贪著'等偈颂。
憍萨罗国王波斯匿独自一人来到寂静处，心中生起这样的想法：'这些贪著我的人并非真正贪著我。'佛陀详细开示后来到他面前说：'大王，凡是以身行善、以语和意行善的人，才是真正爱惜自己的人。'基于这个因缘而说了五个偈颂。
有些部派说这是针对在可怖森林中的菩提王子贪著自我而行恶的典故。
'若于自贪著'是说，首先智者不应贪著自我，因为自我是无常的。如果有人想要对我所执著的事物生起贪著，这是不应该的，这里指的是自我。
'导向恶'是指趋入恶行。远离身等的恶行的人才是真正爱惜自己的人，因为他们断除了痛苦的因。
为什么要这样做呢？所以说'轻易'等词。因为想要利益自己的人通过作恶是不会轻易获得快乐和善果的。由谁呢？所说的'作恶者'，就像火中取物不会感到寒冷和起鸡皮疙瘩一样。
说明了黑分之后，为了说明白分，所以说'若于自贪著'等偈颂，因为快乐是轻易可得的。

།ལེགས་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། གང་དག་རྒྱུན་མི་འཆད་ པར་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་འཐོབ་པ་ཡིན་པས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དགེ་སློང་དག་བསོད་ནམས་དག་ལས་འཇིགས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་།དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།འདི་ནི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདི་ནི་སྡིག་ལ་གཞུག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལྡོག་པ་དང་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ དབྱེ་བའི་ཕྱིར།།དཔེར་ན་དགོན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ནི་བསྲུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་བཟློག་པས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བཟློག་པའི་སྒྲ་ལ་འཇུག་སྟེ། དཔེར་ན་ནས་དག་ལས་གླང་སྲུངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བསྲུངས་ པ་ཡིན་ཞེ་ན།ལེགས་པར་བསྲུང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ། འདི་བཟང་པོར་བསྲུང་བའི་ལས་སོ། །ཤིན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་བསྲུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བདག་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་བསྲུང་བར་བྱ་ཞེ་ན། དགོན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་ བུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་བའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགོན་པ་སྟེ། ཡུལ་ཕྱོགས་མི་མཉམ་པ་ཐག་རིང་བའོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་སེང་གེ་ལྟ་བུས་བབ་ཅོལ་དུ་བཟར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །དགོན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ལས་འཛིན་པའི་བསྡུ་བའོ།།རི་ལ་སོགས་པའི་གནས་མི་མཉམ་པའི་ཕྱོགས་ན་གནས་པ་སྟེ། རྫོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འོབས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྐོས་པའི་འོབས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ། འོབས་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་དུའོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། རྒྱལ་པོའི་དགོན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ནི་འོབས་བརྐོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པར་བརྐོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །དེར་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་བསྐང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མདུང་དང་ཡིད་ཆེས་པའི་མི་དག་དང་། མཚོན་དང་ ཟས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་།།གང་གི་ཚེ་དགོན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་འོབས་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བསྐོར་ཅིང་ཟས་རྣམ་པ་བཞི་ཅི་འདོད་པ་རྙེད་པ་དེ་ལ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་མཛའ་ བཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ནི་མེད་དེ། དེས་ནི་འཁུ་ཞིང་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རྫོང་བསྲུང་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོས་གྲོང་ཁྱེར་དེ་དགྲ་དག་ལས་བསྲུངས་པས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་སྐྱེ་བོས་བདག་དང་བདག་གི་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ངན་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་སྡིག་པ་ལས་མ་གོས་ཤིང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དད་པའི་མཚོན་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ནི མི་དགེ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དོ།།ཇི་ལྟར་རྟག་ཏུ་འདི་དག་བསྲུང་བར་ནུས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་བདག་ལ་དགའ་བྱེད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉིན་པར་རམ་མཚན་མོ་ཆ་གསུམ་དུ་བགོས་པ་ནི་ཐུན་ཏེ། དེའི་གསུམ་ནི་ཐུན་གསུམ་མོ། །དེ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་ནི་ཐུན་གཅིག་ སྟེ།དེ་ཙམ་གྱི་དུས་ལའོ། །མཁས་པ་ནི་རྟོག་པའོ།

所谓'善作'即是善行，凡是不间断地行持善行的人们，能轻易获得世间和出世间的安乐，因此善行是一切安乐的因。如经中所说：'诸比丘，不要畏惧福德，为什么呢？这是安乐的异名。'
'不应入于罪'中，'入'字的含义有两种：即遮止和趣入的特征。其中首先为了分别遮止的特征，故说'譬如旷野'等。
'此应防护'是说应当遮止自己远离罪恶，这是用于遮止的词，譬如'防护牛远离谷物'即是遮止的意思。
如何防护呢？说'善加防护'，这是行为的差别，即是善好地防护的行为。意思是要善加显示，应当如何善加防护，如是防护自己。
如何防护呢？说'如同旷野城'，极为遥远的方向即是旷野，是不平坦且遥远的地方。'城'是因为不愿被如狮子般的敌人轻易侵犯，这是确切的词义。既是旷野又是城，这是持业释。
位于山等不平之处，即是堡垒的意思。其特征如何呢？说'如被壕沟环绕'，即被挖掘的壕沟环绕的城市，直至'深壕'。
如经中所说：'在王之旷野城中应当挖掘壕沟，应当挖掘极深'等。
'等'字是应当补充的，还包括长矛、可信之人、武器和食物等应当具备。
当旷野城被七重壕沟环绕，能随意获得四种食物时，敌对者们无法趋近，如是说。
'显示'是因为如是与亲友众生相应，因为城中无人，由此难以守护堡垒，会引起争执分裂。
譬如国王守护城市使敌人绝对无法趋近一样，希求自利的人应当守护自己和我所，如是对于恶行，应当使其不被罪染污且不退失。如经中广说：'具信仰之武器的圣者声闻能断除不善。'
如何能常时守护这些呢？说'若于自爱乐'等。昼夜分为三时称为时分，其三即是三时分。其中任一时分即是一时分，即于该时间。智者即是思维者。

།མེལ་ཙེ་བྱ་བ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་དགེ་བ་དག་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། དོན་མེད་པའི་ཉི་མ་མི་བྱ་སྟེ། བསོད་ནམས་ནི་ཆུང་བ་མ་ཡིན་ཡང་ཉུང་ངུ་ཉུང་ངུས་བསྟེན་ན་ནི་དེ་བསགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས། གྲོག་ མཁར་ལྟ་བུར་དེ་བསགས་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་དང་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་དེའི་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ།།འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བདག་ལ་དགའ་བྱེད་ན། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདི་ནི་སྦ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་སྦ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པས་ནི་བདག་བསྲུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གླང་པོ་ཆེ་དྲེགས་པ་མུར་འགྲམ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རྡུལ་འབྱུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཨན་ཛ་ནའི་རི་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། འཕངས་གློ་བ་ཉེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལག་པ་ན་མདུང་དང་མདུང་ཐུང་དང་མཚོན་ཆ་ཐོགས་པ རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཡུལ་ངོར་འཇུག་པ་ལས་མི་རྣམས་བསྲུང་བར་མི་ནུས་སོ།།གང་གཡུལ་དང་འཐབ་མོ་དང་འཐབ་མོ་མ་ཡིན་པ་དག་ཏུ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པས་ནི་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྦ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ལེགས་པར་སྦ་བ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། ལེགས་པར་སྦ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ ཏེ།འདིར་དཔེ་བརྗོད་པ་སྨྲས་པ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྲུང་བར་བྱེད་པ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྐྱོང་བའོ། །ཕྱི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འོབས་ཀྱི་ཨི་ཤི་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་དོ། །ནང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་རོལ་གྱི་སྒོ་སྲུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་དགོན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་རྒྱལ་པོས་ཕྱི་ནང་གི་ཡོ་ བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྲུངས་ན།ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་འཕྲོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་དང་། ནང་གི་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པས་བདག་ལེགས་པར་བསྲུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལེགས་པར་བསྲུངས་པས་ ནི།བདུད་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་རིམ་གྱིས་བསྲུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྲུང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མྱུར་དུ་བདག་བསྲུང་བར་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་། དལ་འབྱོར་ཆུད་ནི་མི་ཟོས་པར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་མིར་ སྐྱེ་བ་ནི་དལ་བ་སྟེ།དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆུད་མ་ཟོས་ཤིང་མ་འདས་པ་དང་དོན་མེད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་པའོ། །དེ་ལས་འདས་པའི་ཉེས་དམིགས་སྨྲས་པ། དལ་འབྱོར་ཐལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དལ་བའི་དལ་འབྱོར་ལས་ཐལ་ཞིང་འདས་པ་སྟེ། ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།བས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །འགྱོད་པར་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་སོས་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུའོ། །སྐྱེ་བ་ནི་འབྱུང་བའོ། །འདི་ལྟར་གང་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དོན་མེད་པར་ བྱས་ཤིང་འདས་པ་དེས་དམྱལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ནི་ངན་པར་སྤྱད་པ་བྱས་ཤིང་བསགས་པས་འདིར་ལྷུང་ངོ་ཞེས་སོ།།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་དལ་བ་ལས་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ། །བསྲུང་བ་དང་སྦ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་གཉིས་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བ་ཉེ་བར་འོངས་པ་དག་ལ་དེའི་སྒྲ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་སྡིག་པ་ལ་འཇུག་པ་དག་བཟློག་པ་ནི་བསྲུང་བའོ། །དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་དག་ནི་སྦ་བའོ། །ཕྱིར་རོལ་གྱི་གནོད་པ་དག་ལས་བསྲུང་བ་དང་། ནང་དག་ཏུ་སྦ་བ་ཞེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།བདག་ཉིད་སྡུག་པར་བྱེད་པ་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་ལ་བདག་ཉིད་སྡུག་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པས་དེ་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །བདག་དང་གཞན་བསྲུང་བའམ་སྦ་བར་ནི་སུ་ཞིག་གིས་ནུས་ཞེས་པ་དང་། གང་མི་འཚེ་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སུ་ཞིག་མི་འཚེ་བ་ ལ་སྟོད་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

所谓'梅尔则'的特殊善行应当精进，如所说，不应虚度光阴。即使是微小的福德，若能持续积累，也会如蚁垤般堆积成就，并获得与之相应的圆满喜悦。
关于入定的修行特征所说：'若是喜爱于我'的含义已经说明。'此乃隐藏'是指自我隐藏，因为通过行善而入定则能护持自身。如同发怒的大象以颊部流出的汗水之力摧毁安嘉那山，即便是手持长矛、短矛和武器的近卫军，也无法在战场上保护众人。
而在战争、斗争或非斗争中，通过积累福德资粮才能保护。如何隐藏呢？所说的善巧隐藏是这样的，在此举例说明：'譬如'等等。'如同守护'是指善加保护。'外'是指外部壕沟、砖石等设施。'内'是指内部守门，例如国王以内外一切设施善加守护边境城市，敌人就无法夺取。
同样，圣者们也以外在的断除杀生和内在的禅修等来善加护持自身，由于善加护持，魔众就无法夺取。如此则能逐渐护持自身。'如是应当护持'是指应当迅速如此护持自身。
又如所说：'莫虚耗暇满'，具足佛陀出世等功德而获得人身是暇满，你不应虚耗、超越或无义利地度过。说明超越的过患：'暇满逝去'，即从如前所说特征的暇满中逝去超越，意为衰败的特征。'故'字表示原因。'将生悔'是指将会忧伤。
在何处呢？说道：'于地狱中'，即等活等地狱中。'生'是指出生。如此暇满圆满无义虚度者，将生地狱而忧伤，被痛苦所逼时说：'我造作积累恶行，故堕此处。'因此应当如何避免超越暇满而行。
为显示护持与隐藏的差别而说：此二者并非有别，为利益调伏所化众生而阐明二者。或者说，遮止恶行是护持，趣入善行是隐藏。从外在损害中护持，于内部隐藏等。
对于不知爱护自身的人们，通过显示爱护自身的本质而引导他们，故说此义。对于'谁能护持或隐藏自他'的疑问，以及'谁赞叹不害'，为了说明这点而说'于诸方'等。

།གང་གི་ཚེ་བཙུན་མོ་ཕྲེང་ལྡན་མས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱན་དྲངས་པ་དེའི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལག་བཙུགས་ཤིང་ཚད་མང་དུ་གཡོས་བྱ་བ་ལས་རྒྱལ་པོ་འདིའི་ཆུང་མ་འགྲན་ ཟླ་ཞིག་ཡོད་པས་འདིའི་དོན་བྱེད་ཅིང་འདི་ལ་དགའ་བོ་ཞེས་ཕྲ་མ་བྱས་སོ།།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་འཁྲུགས་ནས། རལ་གྱི་རྣོན་པོ་ཤུབས་ནས་ཕྱུང་སྟེ་བཙུན་མོ་ཕྲེང་ལྡན་མ་ལ་བསྡིགས་ནས་འཇིག་རྟེན་ན་ཁྱོད་ལ་ཆེས་སྡུག་པ་གང་ཡིན་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་བྱས་སོ། །དེ་བག་ཚ་བ་མེད་པར་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་དྲུག་སྡེས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་རྒྱུན་དུ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་བྱས་པས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མ་ལུས་པ་སྟེ་ཕྱོགས་མཐའ་དག་གོ། ། ཡོངས་བརྟགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་ཤིང་བཙལ་ཀྱང་ངོ་། །སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློས་སོ། །ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་། རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བའོ། །མ་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་མ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆེས་སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆེས་འདོད་པའོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། བདག ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བདག་ཉིད་ལས་ཏེ། བདག་དང་མཉམ་པར་སྡུག་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གཅིག་བདག་ཉིད་ལ་དགའ་བ་ལྟར་ནི་གཞན་ལ་ཆེས་དགའ་བ་གང་ཡང་ཅུང་ཟད་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་གཞན་དག་བདག་ ལ་སོ་སོར་སྡུག་པ་ཉིད་དོ།།སོ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འགྲོ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་ཕྱོགས་དང་སྐྱེ་གནས་སོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྲོག་ཆགས་གཞན་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་སྡུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། བདེ་ལ་གནས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ མཉམ་པར་སེམས་པར་རྟོགས་བྱས་ཏེ།།དེ་བས་བདག་ནི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྤྱད་མི་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གནོད་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚེ་བ་མི་བྱ་བའོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་ནོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་སྟེ། གང་བདག་ལ་སྡུག་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེས་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྔ་མའི་དོན་དེ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྲོག་འདི་སྡུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཆད་པས་འཇིགས་པས ན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇིགས་ཤིང་བག་ཚ་བར་འགྱུར་བའོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། ཆད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་སེམས་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་གནོད་པས་མི་འཇིགས་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྲོག་འདི་སྡུག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚེ་འདི་འདོད་ཅིང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་སྲོག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རང་གི་ཉམས་ལས་དཔག་བྱས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་བདག་རང་ཉིད་ལས་དཔེར་བྱ་བའོ། །བརྡེག་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བདག་དང་གཞན་གྱིས་གནོད་ཅིང་འཚེ་བ་མི་བྱ་བའོ།།གསད་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ལག་གིས་ཀྱང་། གཞན་བསད་པ་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱའོ། །ཡང་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་ཧ་ལ་ཧ་ལའི་དུག་།རང་ངམ་ཡང་ན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་། །བྱིན་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ནི། །བྱེ་བྲག་དག་ནི་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་ པའོ།།ཆད་པས་འཇིགས་པས་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྲོག་འགག་པར་བྱེད་ཅིང་གསོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྡེག་པར་མི་བྱ་བ་ཆད་པ་ལ་སོགས་པས་འཚེ་བར་མི་བྱ་བའོ། །འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་གསད་པར་མི་བྱ་ཞིང་གཙེ་བར་མི་བྱ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །བདག་ལ་དགའ་བ་རྣམས་འཚེ་བ་ ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།

当时妃子鬘髻女供养世尊时，有人亲手烹饪许多食物，并进行诽谤说这位国王的妃子有情敌，她为那人做事并喜欢那人。于是国王震怒，从鞘中抽出利剑威胁妃子鬘髻女说：'在世间上你最爱的是谁，说！'她毫无畏惧地说：'是我自己。'在这种情况下，世尊说了两个偈颂。其他人说是因为六群比丘经常伤害比丘们，所以针对这件事而说的。
'遍及诸方'是指各个方向的分类无遗，即一切方向。'虽然观察'是指虽然观察寻求。'心'是指智慧。'亦'字表示确定执取和其他次第的连接。'未见'是指未能见到的意思。'最爱'是指最喜欢。从何处得知？说'从自己'，即从自身，表示没有与自己同等可爱的话语。'如是'即是这样。如同一个众生爱自己一样，对他人也没有任何更大的喜爱。同样，自己和他人都各自爱惜自己。
'各自'是指各种各样的众生，即生类、方向和生处。'于他'是指应当了知其他生命也像自己一样可爱，如经中说：'安住于乐离诸苦，应知众生皆平等，因此自己所欲求，不应加诸于他人。'因此'不害'是指不伤害。'于他'是指其他众生。由谁？说'由自'，即希求自利，表示凡是希望自己得到爱护的人，就不应该伤害他人。
为了明显显示前偈的意义而说：'一切皆爱命'等。'一切畏刑罚'是指所有众生都恐惧害怕。从何而来？即是从刑罚的意思。因为有心者谁不怕伤害？为什么呢？如此说：'一切皆爱命'，因为一切生命都希求此生命且不愿舍弃，所以一切都害怕伤害生命的刑罚。因此说：'以自心为喻'，即以自己为例。
'不应打'是指不应由自己和他人伤害损恼。'不应杀'是指也不应通过他人之手努力杀害他人。又解释说：'如同哈拉哈拉毒，无论自服或他施，都将导致死亡，其中并无差别。'畏惧刑罚是指伤害他人，即断绝生命而杀害，不应打即不应以刑罚等伤害。有人说是不应杀害和伤害诸有情。为了遮止爱惜自己者的伤害而说此教言。

།བདག་ལ་དགའ་བ་རྣམས་གཞན་ལ་གང་གིས་ཀྱང་མི་འཚེ་བ་དེ་ལ་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་བར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་། འཚེ་བ་མེད་པས་མི་འཚེ་བ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་བསོད་ནམས་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་ལ་ལྷ་རྣམས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྨོས་སོ།།མཉན་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཆེན་པོ་ཞིག་ན་ནོར་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་ཤི་བའི་དུས་བྱས་པ་ལས། རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་ཉེ་བར་ཕྱིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོས་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ནི། བདག་ ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བདེ་བས་དགའ་བ་མེད་དོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཏ་ག་ར་ཤི་ཁི་ཞེས་བྱ་བའི་རང་སངས་རྒྱས་ལ་གུས་པར་བྱས་ཏེ།བསོད་སྙོམས་ཅིག་སྦྱིན་པ་བྱས་ནས། དམྱལ་བ་ངུ་འབོད་ཆེན་པོའི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་བཤད་དེ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་རོ། །ཇི་ཙམ་ན་རྒྱལ་པོ་ གསལ་རྒྱལ་མཆི་མ་ཕྱུང་སྟེ།གོས་ཀྱི་མཐའ་མས་ཕྱི་ཞིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནོར་དང་འབྲུ་དང་ས་ལེ་སྦྲམ་ལ་སོགས་པས་ནི་བགྱི་བ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་ཞུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཉི་གར་ཡང་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་ཀུན་དགའ་ བོས་ཅི་བཙུན་པ་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་དག་ཏུ་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་འཇིག་རྟེན་གཉི་གར་ཡང་ཕན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞུས་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དགེ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུས་རིགས་པས་འོངས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངེས་ པའི་ཚིག་གོ།།ལྷ་རྣམས་སྟོད་པར་བྱེད་པ་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་དགེ་བ་ཉིད་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། བ་རི་ཛ་ཏ་ཀའི་མདོ་ལས་དགེ་སློང་དག་ཚེས་བརྒྱད་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་ལེགས་སྤྱད་སྤྱོད་བྱེད་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ།གང་ཞིག་ནི་གང་ཟག་གོ། །ལེགས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚུལ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། དགེ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལ་གཞན་ཡང་བསྔགས་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་ཕར་འཛིན་པ་དང་། མར་འཛིན་པ་དང་། ཇི་སྲིད་དུ་ལྷའི་ལུས་མངོན་པར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཚིག་གིས་སོ།།ཡང་ན་དགེ་བ་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ནི་ཐུན་མོང་དུ་འགྱུར་བའོ། །འདིར་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཉི་ཚེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེ། ཡང་འདི་ནའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལའོ། །སྨད་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་ཞིང་ རངས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་བར་མི་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ན་སྨད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་སུའོ། །མཐོ་རིས་སུ་ཡང་དགའ་བ་འཐོབ། ཅེས་ བྱ་བ་ནི་ཤི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏེ།བདེ་འགྲོ་དག་ཏུ་ཡང་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་རྣམས་འདི་དང་། ཕ་རོལ་གཉི་གར་ཡང་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་དགའ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱང་ཐག་བཅད་ པར་སྤྱུགས་པའི་མི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡུན་རིང་པོའི་དུས་སུ་བསྐྲད་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་ནི་རྒྱང་ཐག་ཆད་པར་སྤྱུགས་པ་སྟེ་ཡུལ་ཕྱོགས་གཞན་དག་ཏུའོ། །མི་ནི་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱི་སེམས་ཅན་ནོ། །རིང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཐག་རིང་བ་ནས་སོ། །ཉེ་ཞོ་མེད་འོངས་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བར་བསྡོགས་པ་དང་བཅས་པར་དེ་འོངས་པར་མཐོང་བའོ།།གཉེན་ནི་ཕ་དང་མ་ལ་སོགས་པའོ། །བཤེས་ནི་ཆུང་མ་དང་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །མཛའ་བོ་ནི་གྲོགས་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་པར་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་མགུ་བའོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཨ་ལ་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལ་ལ་ནི་དགའ་བའམ་ཡང་ན་ངོ་མཚར་ཏོ། །ེ་མའོ་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་བཟང་ཞིང་ཆེ་བ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

智者们说，对于那些喜爱我而不伤害他人的人，会产生无量的福德，为了说明无害即是究竟福德，故说'善者诸天'等四颂。
在舍卫城的一个大住处，有一位拥有巨大财富的居士去世，国王波斯匿王前往探视。他说：'伟大的圣者大王获得广大受用，我自身也无有真实安乐喜悦。'如是广说前事，对名为多伽罗尸弃的独觉恭敬供养了一次托钵，并宣说了大号叫地狱的生法。
这时波斯匿王流泪，用衣角擦拭，对世尊说：'对于财物、谷物、大米等，我无所作为。'世尊说：'两者皆为福德'等。
其他人说这是针对阿难问'尊者，传说仙人对天等稍作两世利益'而作的回答。
善即是身等善行的行者以正理所获得的圆满，这是其确切含义。
诸天赞叹是指欲界天和色界天对善行的称赞，如《波利树经》中说：'诸比丘，于初八、十五'等，此处应举为例。
'若人行善行'中，'若人'指补特伽罗。'善行'指殊胜的福德行为，即对行善者他人也称赞。如是，人们的父执、母执，乃至显现天身等言词。
或者，善行是在家人和出家人共同的善行。此处不仅是托钵的果报善行而已。'于此'指现法中。'不受诽谤'是指生起广大欢喜，因为能令一切众生欢喜，因为受圣者称赞，因为具有不轮回等殊胜。或者'不受诽谤'是指在人间。
'天界亦得乐'是指死后来世，在善趣中也会快乐。'亦'字表明行福德者在此世他世两者都与安乐相应。
若问行福德者如何在他世获得欢喜？'远方被放逐'等，即长时被驱逐的情况是远方放逐，即在他方地区。'人'指儿子等众生。'从远'指从远方。'平安归来时'指见到他安然归来。
'亲'指父母等。'眷'指妻子儿女等。'友'指朋友等。'极欢喜'指特别欢悦。
若问如何极欢喜？说'啊啦啦'，'啦啦'表示欢喜或惊叹。'呀'的意思是极好且重大的事情已经成就。

།དཔེ་བསྟན་ནས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་བསོད་ནམས་བྱས་པའི་མི། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཟག་གང་གིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་ དག་པར་བསགས་ཤིང་ལྷག་པར་སྩོགས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་རིས་མཐུན་པ་ལས་སོ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་འཐོབ་པའོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན། བསོད་ནམས་བསགས་པ་དེ་དག་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལེགས་པར་སྤྱད་པའོ། །མངོན་ པར་དགའ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཉེན་བཞིན་འོངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཉེན་སྡུག་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་འོངས་པ་བཞིན་དུ་སྟེ། གཉེན་གཞན་དག་གིས་ མཐོང་ན་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ།།འདིར་དཔེ་རྒྱ་ཆེར་སྔར་བཤད་མོད་ཀྱི། ཕྱིས་འོངས་པ་དང་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་གདུལ་བྱ་དག་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཡང་བསྟན་པའོ། །ཡང་ན་སྔ་མས་ནི་མངོན་པར་དགའ་བའི་དཔེ་བསྟན་ཏོ། །འདིས་ནི་ཕན་འདོགས་པའི་ བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ཉིད་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པ་དང་བསགས་པ་གྱིས་ཤིག་པའོ། །ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། བསོད་ནམས་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ཚོགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་ཆེད་དུའོ། །དེར་འབྱུང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཆེད་དུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་བསོད་ནམས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དག་རྒྱུད་ལ་ཡོངས་སུ་བསགས་པས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སེམས་ཅན་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། འཁོར་བ་ཉམ་ང་བ་དག་ཏུ་སྐྱེ ཞིང་འཁོར་བ་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་མཆོག་ནི་བསོད་ནམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།བདེ་བ་འདོད་པ་རྣམས་བསོད་ནམས་བྱ་བ་ལ་བག་མེད་པ་དག་ལ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་བདག་ཉིད་བསོད་ནམས་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བོ་ ཐམས་ཅད་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། ཆོས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནས་སུན་ད་རི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ཏེ། བཙུན་པ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱས་ན་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་ བུ་འདི་ལ་ཆོས་ཀྱིས་འཚོ་བ་བརྟག་པར་བྱའི་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འདི་གསུངས་སོ།།ཆོས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ནི་སྙིང་རྗེ་སྟེ་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །འཚེ་བ་མེད་པ་ཡང་གཡོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་སྙིང་རྗེས་ ལྟ་བར་བྱེད་པའོ།།དེ་ཡང་གསུངས་པ། བདག་ནི་སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བ། །རྒྱལ་པོ་ཆོས་ནི་མདོར་བསྡུས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ཆོས་གནས་ཏེ། དེ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ སྟེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་དེའི་རྒྱུ་སྤོང་བ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པའོ།།ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་དག་ལ་གུས་པ་ནི་ངོ་ཚའོ། །ཡང་ན་བདག་ཉིད་ལ་མངོན་པར་བརྟགས་ནས་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཛེམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་ངོ་ཚ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པའོ།

以譬喻说明所要成就的义理。'如是作福德之人'，即某补特伽罗圆满积集福德资粮并增上积集。'如是从此世间'，即如是从同类中。'至彼岸时'，即获得他世间。何者？即彼等所积集的福德，即布施等善行。'生欢喜'，即令生欢喜，意思是为利益彼而趣入。如何？说道：'如亲眷来临'，即如亲爱之人来临，如同见到其他亲眷而生欢喜一般。
此处虽已广说譬喻，为摄受后来者及喜好简略之所化机，故又略说。或者，前者显示欢喜之譬喻，此处则说利益之事等。由于如是福德特别具大威力，故为令趣入此而说'是故'等。因此，应当生起并积集。何者？'福德积集'，即善行资粮。'后世'，即为后世，为后生。'彼处生起'，即后世的，即利益后世。
为何为后世？说道：'如是福德后世'，即由于布施等善行积集于相续中，于后世成为众生有情的住处与依处。如说：'轮回险处中，轮回时世间众人最胜住处即是福德'。为显示于欲求安乐者放逸于修福德者，故说此二偈。
复次，于自身最胜修福德时一切众人亦生欢喜，即说'住法'等。其时，名为孙达利迦的王子来到世尊前，请问道：'大德，圣者作何事能令一切众人欢喜？'世尊广说：'善男子，于此应以法而活，不应以非法。'
'住法'中，法即慈悲，如说'无害是法中最胜'。无害即以慈悲观待诳诈等害他者。亦说：'我于有情慈，王者法略摄。'住于彼即住法，意为具足慈悲。'具足戒'，即具足持戒善行，即一切方面圆满。如说断除破戒之因即是修习对治，具足彼即此处圆满，即具足无缺戒者即是具足戒。
'知惭'中，于功德及具功德者恭敬即是惭。或者，观察自身而远离过失，即说为惭，具足彼即知惭者。

།བདེན་པར་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་ སྤངས་པས་དབེན་པར་སྨྲ་བ་སྟེ།བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕན་པ་བྱེད་པའོ། །དམ་པ་ནི་དགེ་བ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་དགེ་བ་རྣམས་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་རྟག་ཏུ་བདག་ལ་ཕན་པས་ལེགས་པར་སྤྱོད་ པ་སྟེ།དེ་ལ་ནི་དགྲ་བོ་དག་ཀྱང་དགའ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བར་བྱེད་ན། ཐ་མལ་པ་དང་གྲོགས་བཤེས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ཉིད་དུ་བཤད་མ་ཐག་པ་བསྟན་པ་དེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དགའ་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་ བསྟེན་པ་དེ་ནི་སྡུག་ཅིང་ཕངས་པར་འགྱུར་རོ།།གང་དག་ལ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཞན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་གཞུང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལྷ་བདུན་བརྒྱ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ནས་ཉེ་བར་ཕྱིན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན་གཞན་ རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རང་གི་དོན་ནི་བྱེད་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱེད་ཅེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བསྔགས་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་འདི་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོད་པར་བྱེད་པའང་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ཡང་ངོ་། །བདེ་འགྲོར་འགྲོ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པར་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེས་འདིར་མཐོང་བ་དང་། མ མཐོང་བའི་ཕན་ཡོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་ཡོན་ཏན་བཞིའི་ཕན་ཡོན་བཞི་ནི་འདིར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་རྣམས་དེའི་ཐབས་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །འོ་ན་བདག་ཉིད་ ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པར་གྱུར་ཀྱང་གཞན་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།གཏམས་ན་གནང་བའི་ཚིག་སྨྲ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་བཞུགས་ཏེ། བཅོ་ ལྔ་པའི་གསོ་སྦྱོང་དེ་ཅུང་ཟད་ལུས་པ་དང་།སྡིག་པ་སྤང་བ་དང་ཡོན་ཏན་ལས་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་བག་ཡོད་པ་དང་། བཀའ་བློ་བདེ་བ་དང་། རྒྱ་ཆེར་རོ། །གང་དགེ་སློང་འདི་དག་དེས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་ཡིད་ དགའ་བ་དང་མགུ་བར་གྱུར་ཏོ།།ལྷ་སྦྱིན་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནས་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །གཏམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལ་འཛུད་པ་ནི་གཏམས་པ་སྟེ།འདི་དག་ནི་བྱ་བའོ། །འདི་དག་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པའོ། །གནང་བའི་ཚིག་སྨྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཐབས་སྟོན་ ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་སྟོན་པ་ནི་གནང་བའི་ཚིག་སྨྲ་བའོ།།མི་རིགས་སྤྱོད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པར་རུང་བའི་ཚིག་ནི་བསྔགས་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ཚོགས་པར་མི་རུང་བ་སྟེ། མི་རིགས་པས་བྱས་པའི་ལས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་གང་མ་བརྟགས་ པ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་བཅོལ་ཀྱང་ནན་ཏན་དུ་མི་བྱའོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས། འདི་ནི་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བར་ནམ་ཡང་མི་འབད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའོ།

所谓说真实语，是指远离损害自他而说的清净语。这四者是往生善趣的因缘。
所谓'做自己的事'，是指为自己谋求利益。
善即是善法，因为诸善法具有前述功德，恒常利益自己而善加行持，即便是敌人也会对此欢喜爱乐，更何况普通人和亲朋好友。
为了显示刚才所说的殊胜正法，故说'生欢喜'。因为依止慈悲等四种功德，会令人喜爱珍重。
对谁而言呢？所说的'诸他者'，即是天人。如经中所说：'尔时七百广大梵天从梵宫殿来至其所'等。或者'诸他者'的意思是'其他一切'。
'做自己的事'，是指令一切人欢喜，并且能生起利益自己，如'世间以业为自主'之语。
'现法中得赞叹'，是指今生中处处受到称赞。
'后世'是指来世。
'往生善趣'，是指转生善处，获得殊胜的投生。
'住于法'等，每一句都说明了现见和不现见的利益，依次解说。
有人说这里应当解说四种功德的四种利益。
为了引导希求欢喜等殊胜者趋入其方便，故说此语。
若问：即使自己善加行持为最上，但对他人再三劝阻不当行为时，他人也会欢喜吗？
为此说'满中说许可语'等。
世尊住在灵鹫山时，十五日布萨稍有余时，宣说断恶修善的法语。
同样其他如精进、不放逸、随顺教法等广说。
诸比丘具足功德，心生欢喜满足。
提婆达多及其眷属忧苦不悦，从座而起，离开世尊面前。
尔时世尊说此二偈。
'满中'是指自己安住于戒等功德，并引导他人趋入，称为'满中'，即是教导'应当如此行，不应如此行'等随顺之理。
'说许可语'是指教导生起三摩地的次第方便，教导生起作意的方法，这就是说许可语。
'非理行'是指赞叹适合集会的言语。与此相反的是不适合集会的，即是非理所作的行为。
如说：'若未观察而依止，即使委托也不应精进。'因此应当远离，因为会产生不好的名声等，永远不应不努力断除这些。如是者即是胜者。

། དམ་པ་མ་ཡིན་དགའ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཉེ་དུ་དག་འཆི་ལྟས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་མིག་ལ་གནོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དམ་པ་རྣམས་ནི་དགའ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་དམ་པ་ནི་མཁས་པ་དག་སྟེ། བདག་ལ་ཕན པར་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ནི་གཏམས་ན་གནང་བའི་ཚིག་སྨྲ་བའི་ཕ་རོལ་པོ་ལ་བླ་མ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དུ་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ།སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུའམ། ལུས་ནད་ཀྱིས་གདུང་ཞིང་འདུག་པ་ལ་གློ་བུར་དུ་གྲུབ་པའི་སྨན་པ་ཉེ་བར་འོངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་དམ་པ་དང་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་བསྟན་པས་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་དེའི་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་མཆོག་དང་མཆོག་མིན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕན་པ་བསྟན་པ་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་མི་དགའ་བའོ། །མཆོག་ནི་ཁྱད་པར་ ཤེས་པ་དེས་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལས་གཉི་ག་འཆི་བའི་ཆོས་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཤི་འཕོས་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤི་འཕོས་པ་ནི་ཤི་བའོ། །དེ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་འཆི་བར་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཉི་ག་ཡང་འཆི་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་གི་སྒྲའོ། །ཇི་ལྟར་འདི་དག་འཆི་བ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་གྱུར་པ་ན་ཡང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་སྨྲས་པ། འདི་ལྟར། དམ་པ་མ་ཡིན་དམྱལ་བར་འགྲོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་གདམས་ངག་ལ་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དམ་པ་མཐོ་རིས་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐོ་རིས་ནི་ལྷའི་གནས་ཏེ། དེར་འགྲོ་ཞིང་རབ་ཏུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དམ་པ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་ཞིང འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྡུག་པའི་ཚོམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་སྟེ་ལྔ་པ་རྫོགས་སོ།། །།འགྲོ་བ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ན་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོམས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་རྣམས་ནི་ནམ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པར་མི་འདོད་དོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་སེམས་ཅན་དམ་པ་ཡང་གང་ཞིག་དང་པོ་དམིགས་ཤིང་གང་ལ་གནས་པས་དམ་པ་རྫོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར བསྔགས་པར་འགྱུར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་རྩོམ་པ་སྨྲས་ཏེ།ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་གསུམ་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཁས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། བསྔགས་པར་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་དུ་ གཉེར་བས་མཁས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་།ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བ་དང་། ལུས་དང་བྲལ་ནས་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པས་ཆུ་བསིལ་བ་དང་། ཙན་དན་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་སྟེ། ནང་པར་ལངས་ནས་སོ་ཤིང བཅས་ཏེ་བླ་མའི་ཐད་དུ་སོང་ནས་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱ་བ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་སྟེ། ལྷམ་མཁན་དང་། རིགས་ངན་དང་། གདོལ་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་ལས་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་མི་བྱ་བ་དང་། རྐུན་ མ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།གཙེས་པ་དང་། ཡ་མཚན་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

'非善者不会欢喜'这句话是说作恶的人们会生起嗔恨，就像亲人出现死亡征兆那样，或如阳光伤害眼睛那样。'善者则会欢喜'这句话是说，善者即智者，那些希望利益自己的人们，对于说教诫语的对方会如同对待上师一样特别欢喜，就像秋天的月亮，或者像身患重病时突然遇到名医来到身边那样。
如是因为善者与非善者由于真实教导而产生欢喜与不欢喜，因此为了显示其功德与过患，所以说'是故对胜与非胜'这句话。因为非胜者由于对利益教导愚痴而不欢喜。胜者因了知殊胜而欢喜。因此虽然二者在死亡法性上无差别，但来世则有差别，所以说'死亡离别时'这句话。死亡即是死去。具有了知此理者即是随顺死亡之义。
为了成立二者在死亡法性上无差别而用'和'字。如同这些在死亡上无差别，那么在出生时是否也是如此呢？不是的，所以说'非善者堕地狱'这句话，即不随顺上师教诫者将投生地狱等处。'善者往生善趣'这句中，善趣即天界，往生并安住于彼处，善者往生善趣而出生之义。
爱品释论第五终。若舍弃可爱与不可爱之趣，则戒律将清净，为显示此义，其后宣说戒品。与可爱不可爱共住者永不能获得清净戒律。前述善众最初缘何而住于何处而能获得圆满善法呢？为此说'获得称赞'等偈颂。
'应持守戒律'是说为获得三种安乐，智者应持守戒律。生起获得称赞是说为了一切法利，智者以希求心持守戒律，获得受用，死后往生善趣天界，以一偈宣说。'戒律'即善行，因令身心满足而如清凉水、旃檀等。
此复以趣入与远离分为二种。其中趣入戒律即如所说随行实践之理，如早起嚼杨枝后往上师处请问等。远离戒律即如所说远离不当行为，如不应授予制鞋匠、低种姓、旃陀罗等出家，也不应授予盗贼等非法者、受伤者、具异相者等。

།བསྲུང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བར་བྱ་བ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་བདག་ཉིད་དང་། མངོན་པར་འབྲེལ་ཅིང་བདག་ཉིད་ གང་གིས་འདི་ཉིད་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྲུང་བར་བྱ་ཞེ་ན།མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་པ་སྟེ། རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུ་ཞིང་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བའི་རྩ་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་རྩ་བ་ནི་ མི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི།དགོས་པ་མེད་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་དེ་དེ་བས་ན་འདིར་དགོས་པ་ནི་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བསྔགས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟོད་པར་འགྱུར་བའོ། །ནོར་ཐོབ་པ་ནི་དབྱིག་དང་གསེར་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འཐོབ་པའོ།།སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་གི་གྲངས་སུ་བྱ་བ་ལས་འདོད་པས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་གི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་དང་བྲལ་ནས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་འགྲོ་བའམ། མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་ པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བའོ།།བསྔགས་པ་དང་ནོར་ཐོབ་པར་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་མ་ཡིན་གྱི་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་ཞིང་བདེ་བ་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །དགའ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགུ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། བདེ་བ་གསུམ་པོ་ ནི་བདེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བསྔགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ནོར་ཐོབ་པ་དག་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་འདིར་བདེ་བ་ཉིད་དེ། གང་ཡང་བདེ་བ་དང་། གང་ཡིད་བདེ་བ་དེ་ནི་ བདེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དོན་གཉེར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་ཚོལ་ཏེ། གང་ཞིག་ཅེ་ན། བདེ་བ་གསུམ་མོ། །སྔར་སྨྲས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དོན་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་འདོད་པའི་འབྲས་ བུ་འབྱོར་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོར་གནས་ཤིང་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱའོ།།འདི་དག་མཐོང་བ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་བསྔགས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་མཐོང་ཞིང་། ཡང་དག་པར་རྟག་ལ་ངེས་པར་བསམ་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ ནི་འདི་དག་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར།ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །མངོན་པར་འདོད་པར་བཤད་པའི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །འདི་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་མཁས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དུ་གུས་པས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་མཁས་པས་ཞེས་ བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང་འཇུག་པ་སྟེ། རིམ་པ་འདིས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ཐོས་པས་བློ་གྲོས་བྱང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་པའི་ཕན་ཡོན་དམ་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་འཕགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།མཆོད་པར་བྱ་ཞིང་སྡིག་པའི་སྒྲིབ་པ་མི་སོགས་པས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་སྟེ། སྡིག་པ་མི་སྤྱོད་ཅིང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྡོམ་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་ལ་གནས་ཤིང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བསྒོམ་པས་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་སྟེ། འཕགས་པར་ གྱུར་ཅིང་།འབྲས་བུ་དེ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ངན་འགྲོའི་དོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །མཐོང་བ་ཕུན་ཚོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་། ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། འདིས་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་འཐོབ་པར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་ལ་ལམ་བསྒོམ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་། མཐོང་བའི་ཆོས་འདི་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

'守护'是指全面保护，由于自身所作之果实殊胜而自身，与明显相关联且自身，若问由谁如法守护此者，故说'由智者'，即具有完全了知之智，意为具有智慧。
一切功德摄集与保护之根本是智慧，一切过失趋入之根本是无明，故具有了知者，不做任何无意义之事，因此此处所说的必要性即是'称赞'等，其中'将得称赞'即是将得赞颂。获得财富即是获得珍宝、黄金等殊胜事物。
为显示从有情与非有情等类中如愿获得，故说'与'字。'他世'是指离开身体而去故。'善趣'即是天道或上界之趣，因为是善行之果报，故生于善趣。
不仅是为了称赞与获得财富而守护戒律，也是为了生于善趣并感受安乐，故说'与'字。'欢喜'即是满意，三种安乐即是成为三种安乐之因的意思。
称赞与获得财富二者因是安乐之因故称为安乐，如说'诸佛出世乐'等。另一种就是此处的安乐本身，即所谓'凡是安乐与意乐，即是安乐'。
'追求者'即是遍寻，寻求何者？即三种安乐。为使前述偈颂之义及其特点更为明显，故说'圣者'等。'住'即是安住并希求于如意果报成就之事。
'见到这些'即是见到前述称赞等三者，由于如实观察并确实思维，为守护戒律，了知这些即是果报，故应守护戒律。
所说希求安乐之因即是此。了知此即是智者，他以恭敬心而加以守护。为守护戒律故说'智者'，即是专注并趣入闻思修之处，以此次第决定分别，由闻而使智慧清净。
为显示守护戒律之殊胜利益出世间故说'圣者'，即应受供养且不为罪障所染故为圣者补特伽罗，即不造恶业并获得断除非理之律仪者。
他也安住于此戒律中，由修习止观而获得见道，成为圣者，从彼果位中远离业与烦恼恶趣之忧虑。'见圆满'即是圆满并如实体验圣谛，此即是见谛之义。
为显示由此获得修道故说'世间'，即是随顺如是道之资粮而修道，安住于现见之法中之义。

།ཞི་བ་རྟེན་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། མི་སློབ་པའི་ལམ་ ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཐོབ་པས་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་དོན་ཏེ། ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་དེས་ཞི་བ་ཉིད་དེ་སྲིད་པ་ཟད་པའི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཀྱང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་ཉིད་བསྲུང་བར་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྔར་བཤད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འདོད་པས། དེའི་ལས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། ། ལུས་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང་མེད་པར། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་བདེ་བ་འཐོབ། །ཅེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བདེ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ནི་བདེ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་བདེ་བར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ཅིང་བདེ་བར་སད་པ་དང་། ཉལ་བ་ན་འདི་ལ་ལྷ་རྣམས་བསྲུང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་སོ་གའི་དུས་སུ་དགོན་པའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་ལུས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་གདུངས་ཤིང་ངལ་བ་རྣམས་གྲིབ་མ་དང་བཅས ཤིང་ཆུ་མིག་བསིལ་བ་དང་བཅས་པའི་ཤིང་དྲུང་དུ་ཕྱིན་པའམ།དབུལ་ཕོངས་གཏེར་ཆེན་པོ་རྙེད་པའམ། ལོང་བས་མིག་གམ། མགོན་མེད་པ་རྣམས་ལ་མགོན་ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་འདོད་པའི་བདེ་བ་མ་ལུས་པར་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་ དག་པར་ལེན་པའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་ཁས་བླངས་པའོ། །བདེ་བ་དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནི། ལུས་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང་མེད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་རྣམས་ལ་ནི་གདུང་བའི་རྒྱུར་ གྱུར་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མི་སྲིད་པས་དེ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ལུས་ཀྱི་གདུང་བ་མི་སྲིད་དེ།ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ལ་ནི། བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་ལག་པ་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་མ་བསྡམས་པས། ལུས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་གདུང་བ་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བསིལ་བར་ གྱུར་པས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ་ཞེས་ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་སྦྱར་བ་སྟེ།ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་ཆུན་འཕྱང་ཙན་དན་མཆོག་བརླན་དང་། །ཆུ་ཐིགས་བསིལ་བའི་ཆར་དང་བཅས་པའི་རླུང་། །ཟླ་ཟེར་སྒྲ་མེད་དགོན་པ་ཀུ་མུ་ད། །གདུང་བ་སེལ་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྲོག་ འཇིག་ཚེ་ན་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡི།།དུས་མཐའི་མེ་ལྟར་སྲེག་ཅིང་འཇིག་པ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་དྲན་ནའང་རྗེས་སུ་སེལ་བྱེད་དེ། །གང་ཕྱིར་དེ་ནི་ཚིམ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་།ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཚན་མོ་བདེ་བར་ཉལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མོ་ཤིན་ཏུ་བག་ཕབ་སྟེ། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་སྟེ་ གཡེང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཁམས་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲའི་དགོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སད་པ་ན་ཡང་དགའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིང་མ་ཉལ་བའི་གནས་སུ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཟད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་ལུས་ ལ་སྤྱོད་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ལ་སློབ་པས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་མགུ་བར་གྱུར་པ་སྟེ།ཟང་ཟིང་མེད་པར་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་གོམས་པའི་དོན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། གདུང་བ་མ་ལུས་པར་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

所谓'寂静依止'是指获得离三界贪欲，即在无学道中趣入涅槃的意思。由于获得有余依涅槃和无余依涅槃，故住于无学道的意思。由于寂静且以此寂静，为求尽有之乐，也应当守护此戒律。不仅如前所说，为了欲得世间和出世间的安乐，为了确实修习能生起其果的道路即戒律而说此。
为了分别解释戒律之声义，说道：'身无有热恼，以戒得安乐。'其后世尊对诸求戒善男子开示道：'善男子，戒律即安乐。善持戒律即安乐。为何如此？善男子，具戒者安乐入眠，安乐醒来，睡时诸天守护。譬如夏季入荒野道路者身体极为疲惫时，到达有荫凉和清泉之树下，或贫者获大宝藏，或盲者得眼，或无依者得大依怙'等等，'安乐'即是获得一切所欲安乐，善受持戒律即是首先承诺善行。
为何有此安乐？因为此处具戒者'身无有热恼'，具戒庄严者不可能有作为热恼因的恶行，故不可能有以此为因的身体热恼。破戒者则由于对自他损害、断手等完全不防护，故身体将感受遍及热恼。因此，由于清凉故称为戒律，此为词源学解释，意为令满足。如说：'垂鬘最胜旃檀涂，清凉水滴具风雨，月光寂静林拘物，不能遣除诸热恼。命终之时普生起，如劫末火烧毁时，念戒亦能随遣除，以彼最胜能满足。'
'夜安乐而眠'是指夜晚极为安详入睡，因无散乱。因此，依于善受持戒律界而显示安立戒律之声。'醒来亦生喜'是指离睡不卧之处，灭尽逼恼，修学无障碍道而行持法身时生起真实欢喜而满意，意即体验无杂染之喜。此中以串习义分别戒律之声而令了知，为确实修习能遣除一切热恼的戒律而说此。

།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ལམ་གྱི་ཚོགས་གཞན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་སྦྱིན་པ པོ་དང་།སོ་སོར་ལེན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྡེ་པ་གཞན་དག་སྨྲ་བའོ། །སྦྱིན་པ་ནི་ཟས་དང་། སྐོམ་དང་། དབྱིག་དང་། རྟ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་སྟེར་བའོ། །སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།གང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་གཞན་དག་ཉེ་བར་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་བཅས་པའི་སྦྱིན་པ་རྣམས་སྟེར་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་དག་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ དེ་ལས་གཞན་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་སྦྱིན་པ་དག་བྱེད་ན།དེ་ནི་ངེས་པར་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཟུང་བས་སོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཇི་ལྟར་དུང་ལ་བརྟེན་ ནས་རླུང་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་པའི་སྦྱིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྦྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་མང་པོ་པར་རིགས་ཏེ། དམན་པ་དང་། བར་མ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཞིང་ལ་སོ་སོར་སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །བསོད་ ནམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།གང་གིས་འཐོབ་ཅེ་ན། མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་གྱུར་ཅིང་གསུང་རབ་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ལ། ཐོས་པ་མང་བ་དང་བཅས་ པས་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ།།ཇི་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མུན་པ་མ་བསལ་གང་། །དེ་ཡི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཕལ་ཆེར་ཚུལ་ཁྲིམས་བྲལ་བ་དེ་དག་ནི། །བཟོད་པ་མེད་པས་དྲི་མར་བྱས་ པར་འགྱུར།།ཞེས་གསུངས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་གི་བསོད་ནམས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྙེད་པར་འགྱུར་བའོ། །སྐྱེས་ཟིན་པའི་སྐྱེ་བའོ། །ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་དག་ ཏུའོ།།རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྙེད་པར་འགྱུར་བའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་འདོད་ པ་རྣམས་ལ་ནི་ཐབས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུན་དུ་ལྷག་པར་མཛེས་པའི་རྒྱན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒན་པའི་བར་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དགེ་།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལྷ་ཞིག་འོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། རྒན་པའི་བར་དུ་ དགེ་བ་གང་།།ལེགས་པ་གནས་པར་གང་ཞིག་འགྱུར། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་རིན་ཆེན་གང་། །ཆོམ་པོས་དབྲོག་དཀའ་གང་ཞིག་ལགས། །ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེ་ནས་རྒན་པའི་བར་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དགེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བྱིས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་རྒས་པར་གྱུར་གྱི་ བར་དུ་དགེ་ཞིང་བཟང་ལ་རྣམ་པར་མཛེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།རྒྱན་ལ་ལ་དག་ནི་བྱིས་པའི་ཚེ་མཛེས་ཀྱི། རྒས་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ནི་སྐྱེས་པ་ལ་མཛེས་ཀྱི་བུད་མེད་ལ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གནས་སྐབས་ཀུན་དུ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །དད་ ལ་རབ་ཏུ་གནས་ན་ལེགས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་དད་པ་སྟེ། ལེགས་པ་རྣམས་སྟེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །ཇི་སྐད་དུ། དད་པ་མ་བཞིན་དགེ་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའོ།

为了显示布施等其他道之资粮的清净也是戒律圆满的缘故，所说'布施'等，即布施与施者，以及各别领受清净等，如经中所说，这是其他部派所说的偈颂。布施即是食物、饮品、财物、马、大象等各别布施。
什么是应当布施？即'具戒者'，是指极具戒律且无害他人的布施，施予布施即是此义。'布施'是指以具足圆满戒律的缘故，其他无漏圆满即是具戒而成就，具戒者行布施，必定获得安乐。有人说一切皆无差别而取，如依靠海螺而风增长，依戒而行布施亦复如是。
因此'诸布施'是复数词，对下劣、中等、殊胜之田各别布施，由戒力而得大果。'福德'即是戒等善行圆满。由何获得？说'智者'，即是通达因果关系等，于经教等出家，多闻具足，以智者之力净化布施、持戒等资粮。
如说：'若无智慧除暗冥，其戒何能得清净，多数离戒诸人等，无忍故成染污因。'其他说，在家与出家的福德以半偈所说。'此'即是正得。已生之生。'他世'即是其他世间。
'恒常'即是相续，为何？因为常是涅槃之本性。'安乐'即是圆满。获得即是正得。为欲求布施等清净果报殊胜者说此为示方便。
为显示恒常最胜庄严即是戒律，故说'至老戒为善'等。有天来问世尊：'至老何为善？安住何为妙？人中何宝贵？盗贼难夺何？'于是说此'至老戒为善'，即戒律从幼年直至老年皆善好庄严之义。
有些装饰年少时美，老年则不然。有些适合男子而不适合女子，而戒律于一切时处对一切人皆为庄严。'信心安住妙'即是心极清净为信，施予善事是词义。如说：'信如母能生善。'

།རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་མི་འབྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པའི་རྩ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ་དད་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་མཛེས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །མི་ཡི་རིན་ཆེན་ཤེས་རབ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ངེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་སྟེ། དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་སྟེ་གསེར་རམ་དབྱིག་འདི་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་རིན་པོ་ཆེའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་གོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཅིག་ཤོས་ནི་རྙེད་པར་སླ་ ཞིང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། ཕལ་ཆེར་ན་གཅིག་ཏུ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ། རྨོངས་པ་རྒུད་པ་ཀུན་གྱི་རྩ། །ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་དང་འབྲེལ། །དེ་བས་འདི་ལྟར་མི་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ་ ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བསོད་ནམས་ཆོམ་པོས་དབྲོག་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཏེ། དེ་རྐུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དབྲོག་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་ཀྱང་དེ་དབྲོག་པར་མི་ནུས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། སྐྱེས་ པའམ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི།།བསོད་ནམས་རྒྱལ་པོ་རྐུན་པོ་དག་།གཡོ་ཞིང་བརྩོན་པར་གྱུར་བས་ཀྱང་། །དབྲོག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་དད་པ་ཡིན་ལ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། །ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དག་གིས་ནི་བདེ་འགྲོའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱོར་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་གང་ལ་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་དད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཏེ། གང་ཞིག་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་དེ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲུ་ཐམས་ཅད་ས་ལ་བརྟེན་པ་དང་འདྲ་བར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བཙུན་པ་དགེ་སློང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་ ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཉེ་བར་བལྟ་བར་བགྱི། འདི་ན་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལའོ། །གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་རབ་ཏུ་གནས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྐྱོང་བའོ། །དགེ་སློང་པད་མ་ཅན་དཔེར་བྱས་པའི་ཚིག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གསུངས་ནས་དབང་ པོ་བསྡམས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་བསྡམས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་ཤིང་སྦས་པ་སྟེ། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་བསྲུང་བའོ། །དེ་མ་བསྡམས་པས་ནི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་དབང་པོ་ལྔ། ། དབང་པོ་གཅིག་ཅིང་བུ་གར་གྱུར། །རྒྱལ་བའི་རྐང་ལས་ཆུ་བཞིན་དུ། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་ཤེས་རབ་འཛག་།ཅེས་བཤད་པའོ། །འདིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བསྡུས་པའོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྲེད་པ་སྟེ། བདག་མེད་པ་བསྟན་པ་དང་འདྲ་བར་བདེ་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན ཀྱང་དང་།དང་གཉི་ག་ཡང་ཚིག་གི་ཕྲད་དུ་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཟས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའོ།

安住是指以不分离的方式安住于根本而生起的意思。这是善妙的，即安住于信心，在真实义中最为庄严。
关于'人之珍宝即智慧'，智慧是对真实义的确定，这是人类最殊胜的珍宝。如经中所说：'诸比丘，比如金银等只是少许珍宝，而智慧珍宝才是最殊胜的珍宝。'因为智慧难得，且是获得所欲圆满的因。其他珍宝则易得且平常。智慧不是痛苦之因，大多是唯一安乐之因，如说：'愚痴是一切衰败之根，智慧则与圆满相连。因此如是诸人等'等等所说，即具有遍知的意思。
关于'福德难为盗贼夺'，布施等善行即是福德，盗贼无法夺取，即使极其困难也无法夺取。如说：'男子或是女子的福德，国王盗贼等，即使用尽计谋勤勉，也无法夺取。'
偈颂的总义是：戒律之因是信心，善行之因是智慧。以戒律和善行能获得善趣圆满富足。或者说，有智慧者即能生信，有信心者即能住戒，具足这三者即是善行，这就是大福德，为确定此义而说此偈。
为显示如同一切谷物依赖于地一样，一切功德皆依戒律而住，故说'比丘住于戒'。如说：'大德，比丘应如何才能不退失而趣近涅槃？此中比丘应住持戒律，守护根门，知食量，初夜后夜精进不眠。'这是两个偈颂。
'于戒'即别解脱戒。'安住'即善住其中而不退失，以增上意乐守持。以莲花比丘为喻说明戒律后，为显示根门律仪而说'诸根亦防护'，即防护并遮蔽眼等根门，守护一切境。若不防护则一切善法皆会退失。如说：'人之五根门，根一而成孔，如从胜足流，从彼智慧漏。'
此中所有'及'字都是总摄义。'亦'字是渴爱，因为如同显示无我一样，善趣等是有。或者说'亦'与'及'二者都是词的连接词。'食'指饮食等。

།ཚོད་རིག་པ་ནི་ཚད་ཤེས་པ་སྟེ། ཟས་ལྷག་པར་ཟོས་པས་ནི་མ་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དུ་འགྱུར་ལ། ཉུང་དུ་ཟོས་པས་ནི་ལུས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྤྲོ་བ་དང་སྟོབས་མེད་པར་ འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་ཇི་ཙམ་ན་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་རིགས་པའི་ཚོད་ཤེས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དབང་པོ་བསྡོམས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་ཉལ་བ་ལ་འབད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཉལ་བར་བྱེད་པས་ན། མི་ཉལ་བ་སྟེ་ལམ་གྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ བསྒོམས་པ་དེ་ལ་བརྩོན་ཞིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཤིང་། །ཆོས་གཉིས་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་གནས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཆོ་གས་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་གནས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་འབད་པའོ། །བརྩོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའོ། །དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་ཞེ་ན། ཉིན་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་ནི་ ཉིན་མཚན་ནོ།།དེ་ལྟར་འདིས་ནི་རྟག་ཏུ་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ནས། གུས་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྙོམ་ལས་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྙོམ་ལས་ལྷོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྙོམ་ལས་ཏེ། དེ་རབ་ཏུ་དགག་པ་ནི་སྙོམ་ལས་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་ མཁའ་དང་འདྲ་བར་ལེ་ལོའི་རྣམ་པར་རྨོངས་ཤིང་བརྩོན་འགྲུས་ཞུམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་གང་གིས་བཅིངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཡོན་ཏན་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་སྣོད་མ་ཡིན་ པར་འགྱུར་ན།ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པ་ཉིད་དེ། འཁོར་བ་མ་ཡིན་པར་རོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁད་ཉེ་བའོ། །གདུལ་བྱ་རྣམས་བྱ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་དམིགས་ པའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཐོབ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ཟད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་ བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།མི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་སྲུང་དབང་གི་བུ་སྐྱེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གདུངས་པ་དང་། དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཙུན་པ་དགེ་སློང་ཇི་ལྟ་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པའི་ དོན་དུ་ཇི་སྲིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཐར་པའི་མཆོག་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཀྱི། འཚོ་བ་མེད་པའི་འཇིགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།དེའི་འབྲས་བུ་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་ཏེ་འདི་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་གནས་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་ལ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་ བསླབ་པར་བྱ་བ་སྟེ།ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གསུང་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན་སྒྲུབ་པ་ཡང་ལམ་བསྒོམས་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་གསོད་དོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པས་སེམས་ནི་འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྗེས་སུ་ སྲུང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེའོ།།ཇི་ལྟ་བུར་གཉིས་པོ་དེ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། བརྩོན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་བསོགས་པ་ལ་ངལ་བར་མི་སེམས་པའོ། །ངེས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བའི་ཉེས་པ་ལས་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་ པ་སྟེ།བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

知量即是知道适量，过量饮食会导致不消化等疾病，少量饮食则会使身体虚弱无力气力。因此应当知道适量受用，这是说明持戒和调伏诸根的近因。
'精进不眠'是指不睡眠而精进修持道品等禅修，专注于等持等修行。
如经中广说：'住于戒律中，为住于二法'等。'如是而住'即是按照前述仪轨方式而住，精进于如是行持。'精进'即是发起精进。
何时修持呢？经说'日夜'，日与夜即是日夜。如是说明了恒时修持后，为显示恭敬修持故说'不放逸'。放逸即是懈怠，断除放逸即是不放逸。
如同无云晴空，为懈怠所迷惑而精进退失的众生被何所束缚呢？'将会退失'，即是以退失功德的方式而退失，成为非法器，更何况未退失者。'涅槃'即是解脱，非轮回。'彼'即是正行修持。'近'即是接近。
为了所化众生实修而趣入无余涅槃界，为显示欲求涅槃安乐者获得涅槃的次第而说此。
为显示欲求灭尽一切苦故应当守护戒律等，故说'人住于戒律'。从圣护童子出生开始，为种种病所苦恼，他向世尊请问：'大德，什么样的比丘能获得苦尽？'为此而说二偈。
'住于戒律'即是舍离家庭，以趣求解脱的发心受持别解脱戒并随学，而非因无生计的恐惧，因为那样的果报是轮回。'智者'即是具慧者，因为他有能住于清净戒律的福分。
其后应当做什么呢？'修习心与慧'，即是学习三摩地和智慧。由于说是'修持能仁王之教为根本'，故修行即是通过修道，以金刚般三摩地智慧断除烦恼，如经中所说。此处心即是三摩地，随后守护三摩地，如是分别。
如何修习这二者呢？说'精进'，即是发起精进而不厌倦积累功德。'安住'即是经常守护自己不犯律仪过失，即是'正知'之义。

།རྒྱུན་དུ་བྱ་བ་དང་གུས་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བས་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་བསྲུང་བས་ན་འབྲས་བུ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ན་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ དབྱིངས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཉིད་ན་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། དེ་ ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྟག་ཏུ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང་། དུམ་བུ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པའོ། །ཏིང་འཛིན་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་བསླབ་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་དུ་བསླབ་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇུག་པས་ཤེས་རབ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན། ཤེས་བཞིན་སོ་སོར་དྲན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཡེ ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་དྲན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་བཤད་དེ།ཤེས་བཞིན་དང་དྲན་པའི་རྒྱུ་ལས་དབང་པོ་བསྡམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་བསྡམས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དེ་ལྟ་བུ་དང་ཡང་དག་ པར་ལྡན་པ་དེ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡིད་འབྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཅན་གྱི་ཉེ་དུ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཙུན་པ་འགྲོ་བ་གང་ལགས་ཞེས་ ཞུས་པ་དང་།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་ཏེ། ཡིད་འབྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་དང་། གང་ཟག་ལ་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པས་ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བར་གསུངས་པའོ། །ལྷག་མ་མེད་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ལ་ སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་འཚེ་བ་དང་ལྡན་པས་འདིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བཤད་པ་སྟེ།མི་སློབ་པའི་ལམ་ཡང་གསུངས་པའོ། །གང་གིས་ལྷག་མ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་སྦྱོར་ཟད་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དགུ་ཟད་པར་བྱ་བའམ། གང་གིས་བག་ཆགས་ཟད་པ་དེ་ཉིད་དོ། །ལུས་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་སྡེ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཤེས་རབ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་འདི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བགྲང་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ བགྲང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་རྗེས་སུ་ བརྟགས་པའི་རིམ་པ་ཉེ་བར་བརྟག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ།།སའི་གཞིའི་རྒྱས་པར་གྲགས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་དང་། ཤེས་རབ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་ལ་ལ་ཞིག་ཉི་མ་ལ་དད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཉི་མ་འཆར་ཞིང་རྣམ་པར་སྣང་བར་གྱུར་པ་མཐོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཉི་མ་ལྟར། །ལམ་མེར་འབར་བ་སུ་ཞིག་མཆིས། །ཞེས་ཞུས་པ དང་།འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དགེ་བ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་ལེགས་པར་བསྒོམ་ པའོ།

由于以经常作为和恭敬作为的修持来护持心远离诸漏，所以宣说这些果。'比丘'是指为了断尽一切烦恼，由此说是有余涅槃界。'将获得苦的灭尽'是指成就无余涅槃界，因为那时一切苦究竟灭尽。为了显示持戒等功德，所以说'因此当常持戒'。'常'是指非伪装的戒律，非片段的戒律，要不间断地持戒。'守护三摩地'是指修习禅定，为精进修习三摩地。'学习胜观'是指为此而学习、趣入，意为应当学习智慧。是何者呢？说'正知正念'，因为趣入现前真实智慧即是念，由此说明根律仪，因为说由正知和正念的因而成就根律仪，由此律仪而修习三摩地。
如是具足者将成何等？说'于此'等。'离意'是指无垢比丘，即前后际具足的众多亲属们当时入般涅槃时，诸亲属向世尊请问'大德，往生何处？'而说此偈颂。'离意'是指了知业为自作及补特伽罗无我等，无慢而趣入见道之义。'成无余'是指由具足无明、我慢等烦恼及业和生的损害，此说明修道，也说明无学道。
云何成无余？说'灭尽诸结已'，即灭尽九种结缚或灭尽习气。'身坏'是指离同分众。'具慧'是指获得有余涅槃，愚者是无有此的。'不可数'是指不可数入诸趣。为何？因为入无余涅槃之理，如'诸比丘，我不说其识趣向东方'等。此为观察欲求涅槃乐随观次第而说。
为显示地基广大闻名的因是戒律，故说'从戒'等。三种修习：戒修习、定修习、慧修习，如是所说二偈。某居士信奉日，见日升起光明照耀，向世尊请问'此世间中，谁如日般，光明炽然？'而说此，如是他人说。'戒'即别解脱律仪等。'定'即善心一境性。'慧'即决定了知义理真实性，应当如是善加修习。

།སོ་སོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་འདི་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པའི་སྡེ་ཚན་ལ་ནི་འདི་དག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གིས་ལེགས་ པར་བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདུང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ སྤངས་པས་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་གདུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་སྲིད་ཟད་གྱུར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པར་འབྱུང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་སྤངས་པས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྲིད་ པའི་རྩ་བ་ནི་སྲེད་པ་ཡིན་པས་དེ་སྤངས་པས་ན་ཡང་སྲིད་པ་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཀར་མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚོར་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚོར་བའི་དབང་གིས་འདོད་པ་རྣམས་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་ པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་དེ་བསྐྱེད་པའི་གགས་སུ་གྱུར་པའོ། །བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་ནས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་གང་ ཞིག་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ཀུན་དུ་བསྒོམ་ཞིང་བསྟེན་པ་ནི་བསྐལ་པའམ།བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དཔེ་དམན་པ་དག་བསྟན་པ་ནི། ཉི་མ་བཞིན་དུ་ལམ་མེར་འབར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་ནམ་ མཁའི་ཉི་མ་དང་འདྲ་བར་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་རྣམ་པར་མཛེས་པའོ།།གནས་མ་ལུས་པར་གྲགས་པར་འདོད་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །ཉི་མ་ལ་དད་པ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་དད་པར་གྱུར་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་ པར་བསྒོམ་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་སྟེ།དེ་ལ་འདིར་གང་གི་བ་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ནི་གང་ཡིན་སྙམ་པ་དང་། དེའི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཤིང་བསྒོམ་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ལོག་པར་ཞུགས་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན། འདི་ན་གང་ཞིག་ནི་བག་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་ཕྱི་དང་ནང་ཉིད་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་འཕྲོས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་རེ་རེ་ཞིང་ བགེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།བག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བག་མེད་པ་ལ་གནས་པའོ། །རློམ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁེངས་པ་སྟེ། བདག་ཏུ་རློམ་སེམས་པས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་གནས་ཏེ། དྲེགས་པས་བཅོམ་པས་ཡོན་ཏན་རིང་མི་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པས་སོ།།ཡང་ན་འདམ་བུ་མཐོན་པོ་དང་འདྲ་བར་ནང་ན་སྟོང་ཞིང་མནོག་ཆུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཀྱང་ངོ་། །ཕྱི་དང་ནང་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་སེམས་འཕྲོས་པ་སྟེ། དེ་རེ་རེས་ཀྱང་གོ་རིམས་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གགས་སུ་གྱུར་ཏེ།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ཞིང་དེའི་བར་ཆད་དང་བྲལ་བ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་གང་གིས་ དག་པ་དང་མ་དག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྤྲིན་གྱིས་ཁེབས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་ཀཽ་ཤཱམྦཱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདུན་པ་གནས་པ་ན་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་དང་ཕྱིར་གསོ་བར་མི་བྱེད་དོ།

为了分别显示而说'为了显示'。因此说'这三种'。因为在圣者部类中是具有这些自性的缘故，所以说是由三蕴正确摄集的道路。
为了显示瑜伽士善修的果报，而说'极为无垢究竟'。无垢是因为断除了贪欲等垢染。极为究竟是因为从有顶以下的烦恼都从根本拔除。
'无苦恼'是因为断除烦恼，远离了由此所生的意苦。'尽诸后有'是因为断除了生的因缘，不可能再有后世。
'解脱贪着系缚'是说断除渴爱而远离贪着，因为有的根本是渴爱，断除它就是尽后有的意思。'无作'是因为断除了有烦恼的感受，因为由感受的力量使欲望增长。'具足智慧'是获得了尽智与无生智。
为什么呢？'舍离身'是说从三有的遮蔽中确实解脱。这也成为了生起它的障碍。'超越魔境者'是说超越了魔境而远离死魔等，如说'若人修习四神足，可住一劫或过一劫'。
为显示低劣的比喻而说'如日光明照'，如同离开云翳的虚空中的太阳一样，在三有中殊胜庄严。
为了显示希望遍闻一切处的方便而说此。对日生起信心后这样想：'如果这样修习戒等有大果报，那么在此有什么障碍？什么是圆满？'知道他的心意后，说正确趣入并修习戒等才能圆满，而不是邪入。
如何是邪入？此中谁是放逸者？于是世尊说'比丘'。'于内外'是说心散于色等境界。这一一都成为障碍。
'放逸'是住于放逸。'傲慢'是骄慢，以我慢心从根本损坏功德，如说'为慢所败功德不久住'等。
或者如同芦苇一样内空而无实义，这是确定的词义。'比丘'是说虽然出家。'于内外'是说心散于色等境界，每一个都依次成为障碍，不能圆满戒等，不能成就究竟。
为了修习戒等清净并远离其间障碍而说此。若问戒如何成为清净与不清净，说'如云遮'等。在憍闪弥城，具寿善欲住时，他一再犯戒却不忏悔。

།དེ་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་བརྩད་ཅིང་དྲིས་པ་ན། ངས་ལྟུང་བའི་རྣམ་པ་འདི་ མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་།སྐབས་དེ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་དང་། ཇི་སྲིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །སྤྲིན་གྱིས་ཁེབས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲིན་གྱིས་ཁེབས་པ་བཞིན་དུ་གང་དུ་ཉེས་པ་རྣམས་སྦེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་ ཁྱད་པར་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།གཞན་དག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དྲན་པ་བརྗེད་པ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་ཅིང་གལ་ཏེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འཇིགས་པས་བཀབ་པ་ན་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དེ་མངོན་པར་འབབ་ཅིང་གཞན་དག་མངོན་པར་འཕེལ་ བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་གྱིས་ཁེབས་པ་ལས་ཆར་འབབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། སྤྲིན་དང་བྲལ་ཞིང་གནམ་ཐང་བ་ལས་ནི་ཆར་མི་འབབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ། འབའ་ཞིག་གི་དྲུང་དུ་སོ་སོར་འཆགས་ཤིང་སྨྲ་བ་དེའི་ཚེ་རྒྱུད་ལ་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ཁེབས་པ་སོལ་ཅིག་ དང་།།ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན་གཞན་དག་གིས་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་བཤགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་འབབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་རྣམ་པ་འདིས་སྡིག་པ་སོགས་ཤིང་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྤྲིན་གྱིས་ཁེབས་ལས་ཆར་འབབ་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་མི་ཤེས་པའི་ སྒྲིབ་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཁེབས་ཤིང་།ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆར་འབབ་པར་འགྱུར་གྱི། སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །འདིའི་དོན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ན་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པར་རིགས་ཏེ།དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་མཐོང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཉེས་པ་འདི་དག་འདིར་རྟོགས་པའོ། །རྟག་ཏུ་བསླབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་སྡིག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་སྒྲོགས་པ་དང་། དགེ་བ་རྣམས་སྦས་པས་གནས་ཤིང་སྡིག་པས་མ་བསྒྲིབས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །དགེ་སློང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ལས གསུངས་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་བསྡམས་ཤིང་།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དབང་པོ་སྡོམ་པ་དག་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་བསྡམས་པའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་ཅེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་ཐབས་སོ། །མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རིངས་པ་ཁོ་ནར་རོ།།རྣམ་པར་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ལམ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དྲི་མཆོག་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མེ་ཏོག་དྲི་ནི་རྫི་ཕྱོགས་མིན་མི་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་ནས་ཡང་དག་པར་གཞག་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་དང་། དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དྲིའི་རིགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།།མེ་ཏོག་དྲི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ཡིད་དུ་འོང་བའོ། །རྫི་ཕྱོགས་མིན་མི་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་མངོན་པར་མི་ཕྱོགས་པར་མི་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་པ་རི་ཛ་ཏ་དང་། ཀོ་བི་ད་ར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྫི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་ནི་དཔག་ཚད་བརྒྱར་དྲིས་ ཁྱབ་ལ།རྫི་ཕྱོགས་སུ་ནི་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱར་ཁྱབ་བོ་ཞེས་བཤད་ན། དེ་ལྟར་ཤིང་དེ་དཀར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགོངས་པ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གི་དྲིའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ག་རུ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་ནི་རྩ་བའི་དྲི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱ་སྤོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་འདི་ ནི་རྒྱ་སྤོས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

当比丘们对此进行争论和询问时，他说：'我没有看到这种犯戒的情形'。这时比丘们向世尊禀告，随即说了两个偈颂。'被云遮蔽'是指如同被云遮蔽一样，在何处隐藏过失，这里应当知道就是破戒的特征，因为其他情况是不可能的。
这也是由于忘失正念而导致破戒，稍有轻视，如果因为害怕失去利养和恭敬而掩盖，那么这种行为就会显现，其他过失也会增长。就像天空被云遮蔽时会降雨，而无云晴朗时则不会降雨。同样，当独自一人忏悔时，不会在相续中形成束缚。因此说'要去除遮蔽'。
基于这个道理，也应该忏悔他人不知道的遮蔽，这样就不会降下（过失的雨），以这种方式罪过就不会积累和增长。'从云遮蔽而降雨'是说无明遮蔽了四圣谛，烦恼和生死轮回的过患如雨降下，而远离遮蔽的人则不会如此，其他人是这样说的。
如果说这个意思与戒律无关所以不合理，那么这恰恰更应该理解为清净戒律。所说的'如是常见'，是指在这里了知功德和过失。'常学'是指应当时常学习戒律等，比丘们应当宣说何为罪过，隐藏善行而住，不要被罪过遮蔽。
比丘是随顺世尊教导的人，其特征如所说'持守戒律'，即是对律藏所说的行为如法约束，具足戒律和根门防护的约束。如果问其特征如何成就，即是'趣向涅槃之道'，是趣向涅槃的方法。'唯速'是指迅速。'清净'是指通过修习而圆满，因为经中说'道是应当修习的'。为了显示修道的方法而说此。
为了显示'戒律是最胜香'，说了'花香不逆风而行'等五个偈颂。其后具寿阿难独自前往寂静处安住，生起如是心的思惟，为了断除这个（疑惑），广说'香有三种'等。'花香'是指花的悦意香气。'不逆风行'是指不向逆风方向飘散。
如此，波利耶多树和俱毗陀罗树等，其香气在顺风方向能传播五百由旬，在逆风方向能传播一百由旬。如果说这样的树是白色的，（回答说：）意趣是就人间花香而言，所以没有过失。'根'是指沉香等根的香气的意思。'檀香'是指这种香是檀香的意思。

།ཙན་དན་རྣམས་ཀྱང་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙན་དན་གྱི་དྲི་སྟེ། འདི་དག་གིས་ནི་དྲི་ཐ་མལ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་དྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་རླུང་དང་ཡང་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དྲིའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དོན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྫི་ཕྱོགས་ མ་ནི་མི་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རླུང་མངོན་པར་མི་ཕྱོགས་པར་ཡང་མི་འགྲོ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་མ་ལུས་པར་རོ། །མི་མཆོག་ནི་སྤྱོད་པ་དམ་པའི་དྲི་དང་བཅས་པའོ། །དྲི་ཡིས་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ གྲགས་པའི་དྲིས་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་སྐད་དུ། དམ་པ་ས་ཕྱོགས་གང་ན་གནས་གྱུར་པ། །སྟོན་ཟླ་དྲི་མེད་ལྟ་བུར་གྲགས་པ་སྣང་། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་དག་ཏུའང་སྣང་གྱུར་ཕྱིར། །དེ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕྱི་ནང་བསྲུང་བར་བྱ། །ཅི་ཕྱིར་ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པ་ཡི། །ཚུལ་ ཁྲིམས་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་དྲི་ཡོད་མིན།།ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །བླ་ན་མེད་པའི་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱ་སྤོས་དང་ནི་ཙན་དན་དང་། ཨུཏྤལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཡིན་ཏེ། ཨུཏྤལ་ལ་དང་བཅས་པའོ། །མཱ་ལི་ཀ་ནི་མེ་ཏོག་གི་རིགས་སོ། །འདི་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་ པའི་དྲིའི་རྣམ་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་སྟེ།དེ་རྣམས་ནི་གཅིག་ཏུ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པས་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་བསུང་ཕུལ་དུ་ཕྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་བདེ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པས་བསྔགས་པའི་ ཕྱིར་དང་།གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆུང་ངུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆུང་ངུ་མ་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དྲི་ནི་དམན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ན་སྣ་ཙམ་གྱིས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆུང་ངུ་མ་ཙམ་དུ་བརྗོད་ པའི་དྲི་འདི་གང་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱ་སྤོས་དང་ཙན་དན་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའི་དྲི་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པའི་དྲི་བསུང་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲགས་པའི་དྲི་དེའི་རླུང་གིས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ནི་མཐོ་རིས་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་གཙང་མའི་གནས་སུ་ཡང་ཁྱབ་ན་འདི་ནི་མི་རྣམས་ན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ནི་རྙོག་པ་རྣམས་ཀྱི་བུ་ག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར དང་ལྡན་པའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཙོ་བོའི་ཡན་ལག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པར་ནི་གནས་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བག་མེད་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་འདིས་ལམ་གྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པར་བཤད་པའོ། །ཡང་ དག་ཤེས་པས་རྣམ་གྲོལ་ན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་ངེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །དེ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་པས། བདུད་ཀྱི་ལམ་ནི་རྙེད་མི་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྷའི་བུའི་བདུད་ཀྱི་བགྲོད་པར་དེ་མི་འགྱུར་བའོ། །སྔར་བཤད་པ་འདི་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་བདེ་བར་འགྲོ་ལམ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བརྗོད་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ བག་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་འདི་ནི་བདེ་བར་འགྲོ་བ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དག་བྱེད་ལམ་འདི་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་སྤང་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེའི་དོན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ནི་ལམ་སྟེ། དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'不是栴檀'是指栴檀的香气，这些是在说明普通的香气。所谓'殊胜香'是指戒律、风和名声本性的香气。'尼'这个词是为了明确意义而说的。'风不吹向'是说风不明显吹向。为什么呢？因为'遍及诸方'，即遍及所有方位。'最胜人'是具有殊胜行为香气的人。'香气遍满'是指以戒律本性和名声的香气遍满的意思。
如说：'殊胜者所住之处，如同无垢秋月般名声显现。因为三界中都能显现，因此应当护持内外戒律。为何诸方遍满的戒律蕴外别无他香？'
为了明确这无上的意义，'檀香以及栴檀和莲花'等等，包括莲花。'摩利迦'是花的一种。'比这些'是指前面所说的香气种类的剩余词语，这些都是不确定的，是有上的。
'戒香最为殊胜'是说戒律的香气是最高最主要的，因为有安乐果报，因为被殊胜者称赞，因为无有第二。这些又是为什么呢？说'微小'，意思是仅仅微小的香气是低劣的，因为这只是鼻子所能享用的缘故。
什么是所说的微小香气呢？说'这是'，意思是指檀香和栴檀等的香气。'具戒之香气'是指任何殊胜者名声的香气，其风遍满'上天'，即遍满净居天处，更何况人间。
为了显示戒律的其他功德，说'应当清净戒律'，这清净戒律具有无漏等殊胜特征。为了显示清净戒律等主要支分，说'应当住于正念'，这是说明放逸者与此道资粮相违。
'由正智解脱'是指无颠倒确定的正智，即无漏智慧。由此解脱是从三界烦恼中解脱。他们依止如是功德，'魔道不能得'，即天子魔不能行进。
为了显示前面所说的这些，说'这是安乐道路'，刚才偈颂所说的是因果清净，具足戒律和正念等的这个道路是安乐行，即是获得涅槃的方法。这又是为什么呢？因为'此清净道路'，断除三界随眠是清净，为此目的的戒律等方法是道路，因为这是获得彼果的缘故。

།ཇི་ལྟར་ན་འདི་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང་། བག་ཡོད་པ་ལ་གནས་པ་དང་། ལམ་སྒོམ་པར་བྱེད པའོ།།བསྒོམས་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པའོ། །དེ་ཡང་། ཤེས་རབ་མེད་ལ་བསྒོམ་པ་མེད། །ཤེས་རབ་དག་ནི་བསྒོམས་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་ལུང་ལས་གསུངས་པས་སོ། །བདུད་ཀྱི་འཆིང་བ་ནི་བདུད་ཀྱི་ ཞགས་པ་སྟེ།དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཉེ་བར་གདུང་བའི་བག་ལ་ཉལ་ནི་བདུད་དེ། དེ་ཉིད་ནི་འཆིང་བའོ། །དེ་སྤང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་སྟེ། བདུད་ཀྱི་འཆིང་བ་དོར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བདུད་ཀྱི་འཆིང་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོམས་ཏེ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རམ། དེའི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་ཚོམས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་ ཉེས་པར་སྤྱོད་སྤང་ཞིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་དགེ་སློང་གསུམ་ཞིག་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ལས་གཅིག་ཅིག་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པར་གནས་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལ་གནས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཤིན་ཏུ་ཉེས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། དྲི་མར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་གཞན་པས་ནི་ལུས་ཉེ་བར་བཅོམ་ཞིང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར གཟུང་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའམ།ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནམ། ལུས་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཏེ། དེ་སྤང་ཞིང་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འབད་པས་རྗེས་སུ་མནོས་ཤིག་པའོ། ། ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་གྱི་རང་བཞིན་སྨྲས་ནས། འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཀྱིས་ལེགས་སྤྱད་སྤྱད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ། །སྔར་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་རྣམ་པར དབྱེ་བའི་ཕྱིར།ལུས་ཀྱི་ཉེས་ཆེན་ལས་བསྲུངས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་སྤང་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་ གྲངས་འདི་ཐོས་པས་ཡང་དག་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོར་བསྡུས་ནས་བཙུན་པ་བདག་ཅག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པས་ཡུན་རིང་པོའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །ལུས་ ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་དང་བཅས་པའོ།།སྤང་བ་ནི་དོར་བའོ། །ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཞིའོ། །ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་ སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།གང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་ལས་ཀྱི་ལམ་གཞན་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྤང་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱོན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲེལ་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་སློང་བ་ ཉིད་དང་འབྲས་བུ་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་སྤངས་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱིས་དགེ་བ་རྣམས་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པར་བྱ་བའོ།

如何理解这个道理呢？为此说'已经进入'等，即是清净持戒、安住于不放逸、修习道法。
'修习已'是指具有修习的状态，即是精进于修习止观。这也如经中所说：'无慧则无修，智慧从修生。'
魔的束缚即是魔的绳索，要完全断除它。死亡之法的逼恼随眠即是魔，这就是束缚。断除它就是完全舍弃，即是'应当舍弃魔的束缚'。应当知道这是为了显示从魔的束缚中解脱的方法而说的。
戒品第六注释完。
为了显示戒的本质，或为了显示其异名，应当宣说善行品。因此说'应当断除身恶行'等。在舍卫城有三位比丘共住，其中一位有重大的身业过失，其他二位也有语业和意业的过失，针对这种情况而说了三个偈颂。
极为不善即是恶行，成为污垢之因即是恶行，这是其含义。除此之外，并非身体受损而成为恶行。
其中，由于受持近取业道而成为恶行，或是以身体为自性，或是以身体为因的恶行即是身恶行的无表色，应当努力断除和遮止它。
以遮止的方式说明善行的本质后，为了显示趣入的本质，说'为行身善行'等，即是具足身律仪。
为了分别前面半偈，说'若护身大过'等。同样，对于语业和意业的偈颂也应当如理解说。
'应当断除身恶行'是指那三位共住比丘听闻此法门后生起正确认识，向世尊如是禀白。如是略说：'尊者，我等听闻此法门将成为长远之利'，乃至说了三个偈颂。
'身恶行'是指杀生等三种恶行及其加行和后续。'断除'即是舍弃。'语恶行'是指妄语等四种语业恶行。'意恶行'是指贪心等三种。
'其他'是指其他业道所摄的恶行也应当断除。为什么呢？因为'有过患'，即是与烦恼相应、能引发烦恼，以及有不悦意的果报之故。
断除这些之后应当做什么呢？说'应当以身行善'等，即是应当行持以身离杀生等为自性的善行。

།ངག་གིས་དགེ་བ་ཕལ་ཆེར་བྱ། །ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ངག་གི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པས་ཕལ་ཆེར་བ་སྟེ་དེ་བྱ་བའོ།།ཡིད་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་དང་ཇི་ལྟ་བུའི་དགེ་བ་བྱ་ཞེ་ན། ཚད་མེད་བཞི་དང་བྲལ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ སོ་སོར་ངེས་པའི་གང་ཟག་ལ་དམིགས་པས་ན་ཚད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཞི་དང་བྲལ་བ་ནི་འཚེ་བ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་གྱུར་པའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཀྱིས་དགེ་བ་རྣམས་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།དེའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཕ་རོལ་དག་ཏུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་འདིས་འཐོབ་པའོ། །རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་སྲེད་པ་ཟད་པའི་བདེ་བ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།གང་རྒྱུ་རྟག་པ་དང་མངོན་པར་ལྡན་པ་དེ་ནི་དག་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། དགེ་སློང་དག་དེ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་དེ་ཁྱད་པར་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤང་བར་ནུས་ཤིང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ ལ་རྗེས་སུ་གནས་ཤིང་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྟག་ཏུ་ལུས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་མཆོད་སྦྱིན་འདོད་ཅེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་སོང་སྟེ། ཇི་ཙམ་ན་བཙུན་པ་བདག་ནི་འཚེ་བ་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་ བགྱིད་དེ།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་ཡང་མཆོད་སྦྱིན་ལ་བ་གླང་དང་། མ་ཧེ་དང་མ་ཧེ་མོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྲིད་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བསད་པས་བདེ་འགྲོར་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་བདག་གློ་བ་མི་ཆེས་ཏེ། ཆོས་ནི་མི་འཚེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་བགྱི་བ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། དེ་ ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ནི་དགེ་སློང་ཤིན་ཏུ་ཟིན་ཅིང་དེས་པ་བཞི་བཅུ་པོ་ནི་གང་ལ་ཡང་འཚེ་བར་མི་བྱེད་ལ། དྲུག་སྡེ་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་གཞན་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པས་དེ་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྟག་ཏུ་ལུས་ནི་བསྡམས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ སོ་སོར་ཐར་པ་དང་།བསམ་གཏན་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་སོ། །འཚེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཚེ་བས་ན་འཚེ་བ་མེད་པ་སྟེ། དབྱིག་པ་དང་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པས་གཞན་ལ་ མི་འཚེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།འདིས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཚེ་བ་དང་། དེའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི། དེ་ནི་འཆི་མེད་གནས་འགྲོ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་འཆི་བ་མེད་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཆི་བའི་གནས་སོ། །འགྲོ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འབྲས་བུ་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་དུ་སོང་ན་མྱ་ངན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སོ། །སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཡང་ཀུན་ནས་གདུང་བའི་མྱ་ངན་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཚེ་བ་ཐམས་ ཅད་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངག་དང་ཡིད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཐུབ་པ་འབའ་ཞིག་གི་མ་ཡིན་གྱི། བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་བསྡམ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་ལུས་ཀྱིས་མ་ཆགས་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ངག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གོ་།ཀུན་དུ་བསྡམ་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་རེ་རེ་ཞིག་སྡོམ་པ་དེ་ནི་བརྟན་པ་ཡིན་ལ། གང་གཉིས་སྡོམ་པ་དེ་ནི་ཤིན་དུ་ བརྟན་པ་ནི་གཙུག་གི་ནོར་བུའོ།

'以语言行持大部分善业'这句话是指语言的四种善行，因为有大部分，所以要行持。如果问以意应当行持多少和什么样的善业，就说'不离四无量'。因为缘无量众生为对境所以称为无量，身等善行是缘特定补特伽罗为对境，所以是有量。'不离四'是远离损害，即成为涅槃界。
为了显示以增上意乐如此行持的功德，所以说'以身行诸善'等，其义已经解释过了。'此'是指现世所感受。'后世中'是指转生他世后所感受等安乐通过此而获得。'恒时安乐'是指因为此贪爱灭尽的安乐是恒常的，以'凡是具足恒常因者，即获得清净果'的道理，比丘们随后随行即能获得殊胜。
为了显示能够断除身等恶行并安住随行善行者即是无害，所以说'恒时身'等。其后有一个名为'欲祭祀'的婆罗门来到世尊所在处，说道：'尊者，我行无害祭祀。为什么呢？因为我不相信所谓在祭祀中杀害牛、水牛公母等一切众生会往生善趣的说法。法是以无害为相'。
之后说了四个偈颂。有人说这是对四十位极为调柔的比丘说的，他们不害任何众生，而六群比丘则经常损害他人，所以对他们宣说。'恒时身已防护故'是指经常具足别解脱、禅定和无漏律仪所防护的身。'牟尼'是指离贪者。'是无害'是指以无害故为无害，意思是不以棍棒、武器等损害他人，这表明远离外在的损害及其因。
其果是'彼往不死处'，'不死处'即不死之处。'往'是指获得，意思是涅槃。为了显示此果的功德，所以说'往彼无忧处'。'彼处'是指处所。'往'是指已经超越，即不再随后感受一切热恼的忧苦，因为完全断除了一切损害。
对语和意也应当如是说。善行的特征不仅是牟尼的特征，也是坚固者的特征，为了显示这一点，所以说'诸坚者防身'等。'坚者'是指智者，即依止身无贪。'语'是指言词。'普防护'是指任何一处防护者即是坚固，两处防护者即是极坚固，是最胜者。

།དེ་དག་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིང་དམ་པའི་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཐུབ་པ་དང་བརྟན་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྡོམ་པ་བཤད་ནས་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་འདུན་ཅིང་སྡིག་པ་རྣམས་ཉེ་བར་སྩོགས་ཏེ་དགེ་བའི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པས་མི་འཇུག་སྟེ། དགེ བའི་ཕྱོགས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་མགུ་བར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་དང་འབྲེལ་པས་སྡིག་པའི་ཚོམས་སུ་བཤད་དེ། གཉིས་པ་ནི་འདིར་བཤད་ དོ།།གཞན་དག་ནི་དགེ་སློང་ལྔ་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡམས་པའོ། །ལེགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྔགས་པ་སྟེ། ཚེ་འདིར་གྲགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་། ཕ་རོལ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་། བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ ཉིད་ཀྱིས་ན་ལེགས་པ་སྟེ།གང་འདི་ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དེ་ནི་ལེགས་པའི་དངོས་པོར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སྡོམ་པ་ལེགས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དུ་བསྡམས་པའི་དགེ་སློང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་ལ་ལུས་ལ་ སོགས་པ་ཀུན་དུ་བསྡམས་པས་གནས་པ་དེ་ནི་བར་ཆད་མེད་པར་ལམ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་མེད་ཅིང་བཅོམ་པས་ན་དགེ་སློང་སྟེ། ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ནས་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ ཐོབ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ལས་བསྐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོམ་པ་དང་ནི་ལམ་དུ་འབྲེལ་ལ། དེ་དང་འབྲེལ་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངག་རྣམས་བསྲུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།ངག་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་འདི་ནི་ངག་གི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ངག་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའོ། །དེ་ཡང་བསྡམ་པའི་སྒྲའི་དོན་ནམ། ངེས་པར་བརྟགས་ཏེ་མི་དགེ་བ་མི་བྱ་བ་སྟེ། མི་དགེ་བ་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཅན་ནི་སྡོམ་པའོ། །ཅི་ལྡོག་པ་ཙམ་ གྱིས་ལམ་ལ་གནས་སམ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།ལས་ལམ་གསུམ་པོ་འདི་དག་རྣམ་སྦྱངས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་ལ་བསླབ་པས་དྲི་མ་མེད་པར་བྱ་བ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་མི་ སྲིད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དྲང་སྲོང་གསུངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ནི་དེའི་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དགེ་སློང་གང་དག་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པས་སོ། །ལམ་ནི་འཐོབ་པར་འགྱུར་ ཞེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཀུན་དུ་བསྒྲུབ་པར་གྱུར་པའོ།།ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ཚོམས་ཏེ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོམས་སུ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ལྡོག་པའི་བསྔགས་པ་སྤྱིར་བསྟན་ན་དེ་ཅི་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་དུ་ ལྡོག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་དེ་ཙམ་གྱིས་དགེ་འདུན་གྱི་འཁོར་ལོའི་དབྱེན་བྱས་པ་ལས་ལྟུང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། གང་དག་བྱས་བཞིན་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།

那些众生将会依次成为声闻和独觉，并进入殊胜解脱之城，因为他们安住于小、中、大资粮道。说明了能忍和坚固的特征及律仪后，若问其如何，则说'身律仪'等。圆满正觉释迦牟尼佛的声闻们贪着烦恼、积集罪业，对善行极不精进，仅以少许善法而满足，因此世尊针对此而宣说了三个别解脱偈颂。其中'诸恶莫作'的含义在罪业品中解说，第二则在此处解说。其他人说是针对五比丘而说的。'身律仪'即是防护。'善哉'即是赞叹，因为有现世名声之果、来世所欲成熟之果及解脱之果，故为善妙。应知此身律仪即是善妙之事。若问为何说'一切律仪善'，则说'遍护比丘'等。因为若有人以身等遍护而住，则由无间修道之力而速得烦恼寂灭。因无烦恼及已断除，故为比丘。获得有余涅槃后，得无余涅槃界，因为从一切苦完全解脱、远离一切苦故。
为显示律仪与道相连，由此相连而解脱一切苦，故说'护诸语'等。此护语之人即是以语律仪防护之义，即是护语。此亦是防护之义，或是详察而不作不善，远离不善之行即是律仪。若问是否仅以远离即住于道否？则说'三业道清净'。即是以学处净化前说之身等业善等道之资粮，显示除此三者外无其他业道。'仙人所说'即是佛陀教法圣道之义，此即是其唯一，如经中说'诸比丘当以圣慧断'。'得道'即是成就对治烦恼。善行品第七释论完。
戒品中总说远离身等恶行之功德后，若问是否应当遍离一切？答：不是。虽然如此，特别是语恶行，如此仅以此便获得破僧罪，因此说'如作言未作'等。

།མཉན་ཡོད་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་ཏེ། ཙན་ཙ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞིག་གཞོང་པ་དཀུའི་ཕྱོགས་སུ་བཅིངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་མང་པོའི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཐད་དུ་འོངས་ཏེ་སྨྲས་པ། སྐད་ཤིན་ཏུ་ཆགས་ པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སྙན་པས་བདག་སྦྲུམ་པར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱས་ཏེ།ད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཤོད་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེས་གསོལ་བ་ཡང་གང་ཞིག་བྱས་ནས་མི་སྨྲ་ བ་དེ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། གང་དག་བྱས་བཞིན་མ་བྱས་ཟེར་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བྱི་བ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ཏེ། དེས་གཞོང་པ་བཅིངས་པའི་སྐུད་པ་བཅད་ནས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་ ལྟུང་བར་བྱས་སོ།།དེ་ཡང་ས་གས་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། མནར་མེད་པའི་དམྱལ་བའི་མེ་རབ་ཏུ་འབར་ཞིང་དྲག་པའི་ནང་དུ་སོང་ངོ་། །བརྫུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་སྟེ། མེད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་ཞིང་ གི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་སོས་ལ་སོགས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།གང་དག་བྱས་བཞིན་མ་བྱས་ཟེར་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་སྡིག་པ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་སྦེད་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་དྲིས་ན་ཡང་དེ་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཤེས་ཤིང་དྲན་པར་གྱུར་ཀྱང་མི་བརྗོད་དེ། བདག་གིས་ནི་དེ་ ལྟར་མ་བྱས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བའོ།།དེ་ཡང་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་གི་སྒྲའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཡང་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཉི་ག་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་དག་བདག་ཉིད་བཞིན་ལ་ཚིག་ངན་པ་བརྗོད་པ་སྟེ། གང་ཡང་མི་རིགས་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། དེ་ ལྟར་བདག་ནི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་གཉི་ག་སྟེ།འདི་ལྟར་དམན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདིར་བལྟ་བར་བྱའོ། །སོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འགྲོ་བའོ། །འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། ། ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དམན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་སྨད་པར་བྱ་བ་སྤྱད་ཅིང་། ངན་པའི་ལས་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་བྱས་པས་སོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །མི་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། །གང་དུ་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཞེས བྱ་བ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སྟེ།དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཅི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དམན་པའི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བའམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྨྲས་པ། འོན་ཀྱང་ཕ་རོལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཆེད་དུ་འདི་ལྟར་ངན་པར་སྤྱོད་པ་བྱས་ པར་གྱུར་ན་ཡང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་མི་སྟོན་པས་དེས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྔགས་པར་འགྱུར་གྱི།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་དེར་འབྲས་བུར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདིར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ནས་ སོང་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཚིག་གི་རྟེན་ལྕེ་དེ་ཡང་དག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་བ་ཡིན་པས་སྨད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་སྐྱེས་པའི་ཁ་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཀོ་ཀ་ལི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་སློང་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་ཚོགས་པ་ཡོན་ ཏན་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་འོད་མའི་ཚལ་ན་གནས་ཏེ།འོད་མའི་ཚལ་དེའི་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དད་པ་རྣམས་མ་དད་པར་བྱེད་ཅིང་འདུག་གོ། །ཇི་ཙམ་ན་དེར་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་གཉིས་འོངས་པར་གྱུར་ཏོ།

在舍卫城，受外道怂恿，一位名叫旃遮的婆罗门女，容貌极其美丽动人，将木盆绑在腹部，来到世尊在众多眷属中说法的地方说道：'用极其贪著、悦意、动听的声音说：你使我怀孕了，现在你继续说法吧。'
世尊说道：'说妄语者将堕入地狱。'
她又问道：'做了什么事却不说的人将会如何？'世尊说道：'凡是做了却说没做的人……'等等。
之后帝释天化现为一只老鼠，咬断了绑木盆的绳子，在大众面前掉落下来。她随即陷入地面裂缝中，进入烈火炽燃的无间地狱。
'妄语'是指不实之言，意思是说不存在的过失。'将堕入地狱'是指根据业力之田，将转生到等活等地狱。
'凡是做了却说没做的人'是指做了恶事后隐藏，当他人询问时，即使在大众中知道并记得，也不承认说：'我没有那样做。'
'也'是连词。为什么两者都将堕入地狱呢？答：'两者'是指，凡是对自身说恶语的，以及说不当语言和说'我不是作者'的这两者。
这样应当视为'下劣法'。'去'是指从此世死后往生他世。'相同'是指平等地转生到地狱等处。
什么是'下劣法'呢？答：因为如此行为应受呵责，造作妄语恶业之故。'此人'是指众生。
往何处去呢？答：'到彼岸'是对智者而言，意思是他们是一切生中的主要者。
或者问：难道现见之法中不应说下劣随行吗？不是的。答：'然而到彼岸'是指为了来世，如此行恶业时，在大众中不显示，以此被世间称赞为善行者，但在来世则不然，因为将随业感果的缘故，此处应结合'去'字，意思是从此去往他世。
言语之根舌成为恶行之因而应受呵责。为什么呢？如说：'从人口中……'等。
有一位名叫俱迦离的比丘，属于提婆达多之众，诽谤具德者等，住在竹林中，使竹林中具信的婆罗门和居士们失去信心。不久，舍利弗和目犍连二人来到那里。

།དེ་གཉིས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཡི་དམ་བཅས་ཏེ། ཉིན་རེ་ཞིང་སེམས་ཅན་གཅིག་ངན་སོང་ལས་མ་ཕྱུང་བར་བདག་ཅག་གིས་ཟན་མི་བཟའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཏེ། དེས་ལུང་ཕོག་པའི་མཐུས་གཞན་ཞིག་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འོད་མའི་ཚལ་དུ་འོངས་ནས་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་འདི་གཉིས་ལ་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད ཅེས་དད་པ་སྐྱེད་དོ།།དེ་ནས་དེ་དག་ཁྲོས་ཏེ། ཀོ་ཀ་ལི་ཀ་ལ་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་འདི་ལྟ་བུ་བདག་ལ་མ་བརྗོད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ཕྲག་དོག་གིས་རབ་ཏུ་གདུངས་ཏེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྐྱོན་ཚོལ་བ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་ཕུག་ཅིག་ཏུ་དེ་གཉིས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕྱིར་ ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ།།སྐྱེས་བུ་གཉིས་ཤིག་དང་བུད་མེད་གཅིག་ཀྱང་སྟོན་ཀའི་ཆར་འབབ་པས་ཉེན་ཏེ། དེ་ཉིད་དུ་ཞུགས་སོ། །སྐྱེས་བུ་གཉིས་ནི་སྔར་སོང་ལ་བུད་མེད་ནི་ཕྱིས་བྱུང་བས་སྐྱེས་བུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཚན་མ་མཐོང་ནས། ཀོ་ཀ་ལི་ཀས་འཕགས་པ་དེ་གཉིས་ ལ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་ངན་པ་སྨྲས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། ཀོ་ཀ་ལི་ཀ་ཤཱ་རིའི་བུ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་གཉིས་ལ་ནི་མངོན་པར་མ་དད་པ་མ་བསྐྱེད་ཅིག་།དེ་དག་ནི་ཉེ་བ་ན་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ནི་དེས་ཤིང་ཚངས་པ་མཚུངས་ པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ།ཡུན་རིང་པོར་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་དད་པར་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་སྡིག་པ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡུངས་ཀར་ཙམ་དང་མོན་སྲན་ སྡེའུ་ཙམ་དང་།སྲན་མ་ཙམ་དང་། རྒྱ་ཤུག་གི་ཚི་གུ་ཙམ་དང་། བིལ་འབྲས་བུ་ཙམ་དང་ག་པིད་ཏ་ཙམ་གྱི་འབྲུམ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ནས་ཇི་ཙམ་ན་དམྱལ་བ་པདྨ་ཆེན་པོ་ལྟར་གས་པར་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ནི་དེ་ལྟར་དགེ་ སློང་ཨར་གི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འོངས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནོད་སེམས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་སྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཉི་མ་བདུན་ལ་ཤི་འཕོས་ནས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་ཀྱང་ཐོས་ཏེ་རང་གི་ཡུལ་ནས་ སྤྱུགས་སོ།།དེ་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་། ཤིང་དྲུང་ལ་སོགས་པར་དེའི་ལྷ་རྣམས་དང་། ཝ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གནས་རྙེད་པ་ཡིན་ན་བདག་གིས་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སྐབས་མ་རྙེད་དོ་ཞེས་ཁྲག་དྲོན་པོར་སྐྱུགས་ཏེ་མནར་མེད་པར་སྐྱེས་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །སྐྱེས་བུའི་ སྐྱེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ལས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ད་ལྟར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ལྔ་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟ་རེ་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་གཅོད་པའི་ཆ་བྱད་དེ། དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྕེ་ལ་དེ་ སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།ཁ་ནས་སྐྱེས་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཁ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལྕེ་སྟ་རེ་ལྟ་བུ་ལས་གང་ཞིག་བདག་ཉིད་གཅོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ཚིག་གང་ཞིག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ལྕེ་ཡིན་ལ། དེས་འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་འཇིག་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ཏེ།ཤིང་མཁན་གྱིས་ཤིང་ལ་སྟ་རེས་བྱ་བ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་སྟ་རེ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ངན་པ་སྨྲ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་ཞིང་ངག་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ངན་ པར་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྨྲས་པ།གང་ཞིག་སྨད་འོས་སྐྱེ་བོ་སྟོད་བྱེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ལ་ལ་ཞིག་སྨད་པར་རིགས་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་ནི་བསྟོད་ཅིང་བསྟོད་པར་འོས་པའི་སྐྱེ་བོ་ནི་རྣམ་པར་སྨད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བསྟོད་པར་འོས་པའི་སེམས་ཅན། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་སྨོད་པའོ།

他们二人如此立誓：'每日不度化一个众生离开恶趣，我们就不进食'，如是广说。由于受到这个授记的力量，另一人转生到天界，他以神通来到竹林，说道：'为何不供养这两位大声闻？'从而生起信心。
之后他们愤怒地对呵迦利迦说：'你为何不早些告诉我这件事？'他被嫉妒所折磨，极力寻找二人的过失。
不久，二人为了禅修进入一个山洞。两个男子和一个女子因秋雨所迫，也进入那里。两个男子先进去，女子后来，那两个男子看到了交合的迹象，呵迦利迦就对两位圣者说了诽谤的恶语。
世尊开示道：'呵迦利迦，不要对舍利子和目犍连二人生起不信。他们是我的近侍，二人清净且行为如梵，这样诽谤将长期带来危害。'
他说：'虽然世尊让我生起信心和信任，但世尊是在偏袒我。'话音刚落，他的身体就长满了如芥子般、如绿豆般、如豌豆般、如枣核般、如木瓜般、如胡桃般大小的疮疱，不久就像大莲花一样裂开，转生到地狱。为此世尊说了三个偈颂。
这里有些人说，有一个名叫阿耆迦的比丘，在适当的时候来到世尊面前，对世尊生起极大的恶意。世尊也预言他七日后命终将转生地狱。
波斯匿王听说后就将他驱逐出境。这样，在六大城市和树下等处，那里的神祇和狐狸都能找到栖身之处，而我在瞻部洲却找不到庇护处，他吐着热血说道，之后转生到无间地狱。针对这件事而说此偈。
所谓'人之生'是指无心者和未出生者因业力而不可能成为圣者等，因为经中说现在正在结五果。斧头是砍伐树木等的工具，因为舌头与之相似，所以称之为斧头。
'从口中生'是指恶业从口中产生。怎样呢？舌如斧头，能砍伤自己的言语，也就是说舌头是言语的所依，它这样毁坏自己，就像木匠用斧头对待木头一样。因此说它是斧头。
那么是什么在砍伤自己呢？答：说恶语者，也就是说不该说的话、不能控制言语的意思。那是什么呢？说恶语的本质是：'赞美应受责备的人，诽谤应受赞叹的人'等等。任何人若赞美应受责备的人，诽谤应受赞叹的人，也就是诽谤具足一切功德、应受赞叹的众生——舍利子等圣者。

།འདི་དག་ནི་ངན་པ་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་སྐད་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ནི་ཚིག་ངན་པ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཁ་ཡིས་འཐབ་ཀྲོལ་ཀུན་སྩོགས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ལ་དེ་གནས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། གནས་ཀྱིས་གནས་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གྲོང་ཅན་འོངས་པ་ལ གྲོང་ཅན་འོངས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།གང་ཞིག་ངན་པར་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཁ་ཡིས་འཐབ་ཀྲོལ་ཏེ། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་གནོད་པ་ཀུན་དུ་བསོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་འཐབ་ཀྲོལ་ཅན་གང་གི་རྒྱུ་དེས་ནི་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉི་གར་བདེ་བའམ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་འཐབ་ཀྲོལ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་འདི་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། འཐབ་ཀྲོལ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་དུ་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་འདིའོ། །འདི་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། འདི་ལྟར་འདིའི་གནོད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་འདིར་ཆོ་ལོས་རང་ནོར་ཕམ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ ཡིན་ཏེ།འཐབ་ཀྲོལ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་འདིར་རྒྱན་པོ་ལ་སོགས་པ་འཇབ་བུའི་མིས་རང་གི་ནོར་ཏེ་དབྱིག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཕམ་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་སྟེ་དངོས་པོ་གང་གིས་རང་གི་ནོར་ཁྱད་པར་ཅན་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཐབ་ཀྲོལ་ གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱང་འདི་ནི་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དུ་ཟད་དེ།ཚེ་འདིའི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཙམ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདིར་འཐབ་ཀྲོལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ནི་ཚེ་འདིར་ཡང་འཐབ་ཀྲོལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། སུ་ཞིག་ཅེ་ན། གང་ཞིག་བདེ་བར་གཤེགས་ལ་ ཡིད་འཁྲུགས་པ།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱོན་མེད་པའི་དམ་པ་རྣམས་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡིད་ཙམ་འཁྲུགས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། ངག་གིས་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དུ་མ་དག་ཏུ་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་འཁྲུགས་པར་བྱེད་ཅིང་འཕྱ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དམྱལ་བ་གང་དང་གང་དུ་དུས་ཇི་ཙམ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ངག་ཡིད་འཕགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དམྱལ་བ་འདི་དག་གི་ལོ་དང་ཚེའི་ཚད་རྣམ་པར་ཕྱེ བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དཔེ་ཙམ་དུ་གསུངས་ཏེ།དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡུལ་མ་ག་དྷཱའི་ཁལ་ཉི་ཤུ་ཤོང་བའི་རྫང་ཏིལ་གྱིས་བཀང་སྟེ་ཁ་བཅིངས་པ་ལས། དེ་ནས་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཞིང་ཏིལ་གྱི་འབྲུ་རེ་རེ་ཕྱུང་བས་ནི་དགེ་སློང་དག་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཡུལ་མ་ག་དྷཱའི་ཏིལ་གྱི་རྫང་ཁལ་ ཉི་ཤུ་ཤོང་བ་དེ་རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟད་ཅིང་མེད་པར་འགྱུར་གྱི།ཆུ་བུར་ཅན་དུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚེའི་ཚད་ནི་དེ་ལྟར་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་རྫང་ཁལ་ཉི་ཤུའི་ཚད་ནི་ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་ཡིན་ཏེ། དེ་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཉི་ཤུ་འགྱུར་ནི་ཆུ་བུར་ རྡོལ་བའི་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་པད་མ་ལྟར་གས་པའི་ཚེ་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཉི་ཤུ་འགྱུར་ནི་པད་མ་ལྟར་གས་པ་ཆེན་པོའི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་རྫང་གཅིག་ནི་ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་ཚད་དོ། །རྫང་ཉི་ཤུ་ནི་ཆུ་བུར་རྡོལ་བའིའོ། །རྫང་དེ་བཞི་བརྒྱ་ནི་སོ་ཐམས་ཐམས་ཀྱིའོ། །རྫང་དེ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ནི་ ཨ་ཆུ་ཟེར་བའིའོ།།རྫང་དེ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཁྲི་ནི་ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བའིའོ། །དེ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པའིའོ། །རྫང་དེ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་དང་འབུམ་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ནི་པད་མ་ལྟར་གས་པའིའོ། །རྫང་དེ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ནི་པད་མ་ལྟར་གས་པ་ཆེན་པོའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བགྲང་བའོ།།ཚ་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཀྱང་དེ་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། གྲང་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོས་བར་མཚམས་མེད་པར་ལུས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཆུ་ བུར་རྡོལ་བའོ།།འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་བར་བར་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཆུ་བུར་ཅན་ནོ།

这些是说恶语的人，说这种话的人会说恶语。'他以口造作争斗'这句话，是说这些存在于口中，以处所表示所在，就像说'有村庄的人来了'一样。
凡是说恶语的人就是口中争斗，以语言造作恶业，积累一切伤害，因为争斗的缘故，今生来世都不会感受到快乐或所欲的果报。
另外，争斗就是造作伤害，为什么不说这个呢？答：'这争斗只是小事而已'。这只是小事，为什么呢？答：'在此以赌博使自己财物败亡'。
就是说在这世间以赌博等方式，被骗子使自己的财物即金银等败亡、毁坏、衰损。或者'凡是'指人，即以何事物使自己殊胜财物具有毁坏之相，虽然以争斗成办，这也只是小过失，因为只是毁坏今生的圆满资具而已。
'这里争斗极为重大'，就是说这在今生也是极大的争斗。是谁呢？'凡是对善逝心生扰乱'，就是对无过失的圣者们心生极大扰乱，即使仅仅心生扰乱也是如此，更何况用语言扰乱，因为会在多生中失去殊胜安乐，获得极难忍受的痛苦。
凡是对圣者们心生扰乱并讥讽的人，会在何种地狱中住多长时间呢？为此说'以语意对圣者'等。
世尊也仅以比喻说明这些地狱的年寿量，说：'比丘们，譬如摩揭陀国二十斛容量的仓库装满芝麻并封口，从中每百年取出一粒芝麻，比丘们，摩揭陀国二十斛容量的芝麻仓库尚且会迅速耗尽空无，但我不说泡疱地狱众生的寿量会如此终尽。'
'比丘们，如是二十斛量是泡疱地狱的，其二十倍是泡疱裂地狱的。如是莲花裂地狱一量的二十倍是大莲花裂地狱的。其中一仓是泡疱地狱的量。二十仓是泡疱裂地狱的。四百仓是齿战地狱的。八万仓是阿鸠地狱的。六万亿仓是呼号地狱的。六千二百万仓是青莲裂地狱的。六亿四千万仓是莲花裂地狱的。一百二十八亿仓是大莲花裂地狱的'，如是计数。
热地狱的寿量也与此相同。有人说，对寒地狱众生生起厌离心故，对所化众生如是作比喻。因为极小疮遍满身体无间隙故为泡疱裂，因为极小疮间隔生起故为泡疱。

།དུས་དང་གྲངས་དང་ལུས་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ་སྐྱེས་པའི་ཆུ་བུར་ཅན་ལ་སོགས་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཉིས་དང་གསུམ་དང་གསུམ་མོ། །ཆུ་བུར་ཅན་དང་། ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་ནི་དུས་དང་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ལོ་བྱེ་ བའི་ཚེ་ཚད་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆུ་བུར་ཅན་ནོ།།གང་དག་ལ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆུ་བུར་རྡོལ་བའོ། །དེ་དག་ལས་ཆུ་བུར་རྡོལ་བའི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་སྟེ། འབུམ་གྱི་གྲངས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་ནི་འཕགས་པས་སྨད་པའི་སྡིག་པ་བསྟེན་ན་དམྱལ་བ་འདིར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བྱེ་བར་ཆུ་བུར་ ཅན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་པད་མ་ཆེན་པོ་ལྟར་གས་པའི་སེམས་ཅན་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ཚེ་རིང་པོར་དུས་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཀོ་ཀ་ལི་ཀ་གནས་པས་དེས་ན་དེ་ཉིད་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བའོ། །འཕགས་པས་སྨད་པ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འགྲོ་བར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའོ།།ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ངག་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་དང་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དོ། །བསྟེན་པ་ནི་འཇུག་པའོ། །སྨད་པ་བསྟེན་པ་ན་ནི་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་འདི་ཙམ་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། ། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཤེས་པ་དག་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པས་དེ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །དམ་པ་རྣམས་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས་ཚིག་ངན་པ་བརྗོད་ཀྱང་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྡིག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པའོ།།མཛའ་བོ་དང་ས་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་སློང་དེ་གཉིས་དང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གྱད་བུ་ནོར་ཚེ་རབས་སུ་ཁོན་ཞུགས་པར་གྱུར་པས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཚིག་ངན་པ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གྱད་བུ་ནོར་བདག་ཅག་གིས་དགེ་སློང་མ་ཨུཏྤ་ལའི་མདོག་དང་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྡིག་པའི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཉེས་སྐྱོན་བརྗོད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་གསུངས་སོ། །མ་ཉེས་པ་ནི་མི་བདེན་པའོ། །སྐྱོན་བརྗོད་པ་ནི་ཚིག་ངན་པས་སུན་པར་བྱེད་པའོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། སྡིག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་ཞིང་སྐྱོན་སྤངས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་མི་རུང་ངོ་། །སྐྱོན་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་གསད་ཕྱིར་དམྱལ་བ་སྤེལ་བར་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དམྱལ་བའི་འགྲོ་བར་དོར་བར་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་ལེན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རོ་ལ་དམིགས་ཤིང་མཐོང་ལ། མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །གང མཁས་པ་དག་ནི་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་མི་འགྱུར་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྟོབས་ལྡན་ཉེས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཟོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་བཟོད་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེ་ཐོས་ཀྱང་ངོ་། །འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ ཞེ་ན།སེམས་ཀྱང་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་རྙོག་པར་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་རྗེས་སུ་བསྲུངས་པས་རྙོག་པ་མེད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། དམ་པ་རྣམས་ནི་འཆིང་གྱུར་ཀྱང་། ། སེམས་ནི་འཁྲུགས་པར་མི་འདོད་དེ། །སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་འཁྲུགས་པ། །དེ་བས་མཁས་པ་འདོད་མི་བྱེད། །ཅེས་བཤད་དོ། །སེམས་ཀྱང་འབད་པས་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་བརྗོད་དེ། སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྣམས་ནི་ནམ་ཡང་འཁྲུགས་པ་དང་བཅས་པ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི དོན་ཏོ།།དམ་པ་དང་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།

在时间、数量和身体形态存在的水泡等依次为二和三和三。水泡和破裂的水泡是以时间和数量的差别而著称的年数，有寿命限度的称为水泡。凡是有十亿的称为破裂的水泡。其中破裂的水泡千百万数量的时间之内，若造作圣者所诃责的罪业，将会堕入此地狱，应当如是配合。'如水泡'是指在那段时间内如同大莲花般破裂的众生存在，由于俱迦离在极长时间内存在，因此这就是区别。'何者'是指地狱。'圣者所诃责'是指诸圣贤。'将会前往'是指进入。
若问做了什么而前往，说道'语意'，即恶语和恶意。'依止'是指趣入。依止诃责则会堕入地狱，'将在其中住如此时间'是总义。为了使不知道语业不善行的不悦果报者了知其果报而远离，所以说此。为了显示圣者即使说不真实的恶语也不会改变，所以说'以恶心'等。
由于比丘密友和地生与具寿牛主在前世结怨，他们二人说恶语道：'牛主，我们看见比丘尼优钵罗色与人非梵行'等，针对此事而说'以恶心诽谤无过者'等。'无过'是指不真实。'诽谤'是指以恶语中伤。由谁？'以恶心'，即烦恼心。远离心过且断除过失的圣者不应诽谤。
若问诽谤将成何果，说道'只是为自杀而增长地狱'。为了摧毁自己而投生地狱，领受异熟果报和极难忍受的感受，即是针对现见法性境界的对境而见，而非未来大苦的相续。诸智者即使被他人加害也不会改变，为什么呢？如是'具力无过'是指此处各别观察的力量之义。'忍受'是指无不忍。'于彼'是指即使听到诽谤。
若问如何了知此义，说道'心亦不乱'，即心不混浊。理则是随顺圣者的教规，由于守护圣者的教规而无混浊。如说：'诸圣者虽被束缚，心不欲乱，乃至为命亦不乱，是故智者不欲为。'有些人说'心亦以勤勉而不乱'，意思是说圣者永远不会有混乱。为了显示圣者与非圣者的差别而说此。

།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསམ་བརླག་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷ་སྦྱིན་ གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་སྤངས་ཏེ།བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དོན་དམ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་འོ་མ་བཏུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་རྒྱུས་བེའུ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤ་བཟའ་བར་མི་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པའི་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།ཁ་ཚར་གཅད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཐགས་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ལན་ཚྭ་བཟའ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་ཁུ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། དགོན་པར་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ། སྦྱིན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ།དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་ཞིག་སྔར་མུ་སྟེགས་ཅན་ཞིག་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་གཏམ་མཛད་པ་ནི། ཇི་ཙམ་ན་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཡང་ཚིག་ངན་པས་སྨོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་འདིས་ནི་དམྱལ་ བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།ལོ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང་འདིར་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མཉན་པར་མི་འོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ལ་ཞིག་གོ། ། བསྟན་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་བསྟན་པའོ། འཕགས་པ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་མི་རྒྱལ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱིས་འཚོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་དེས་ནི་དོགས པ་མེད་པར་ཆོས་ཀྱིས་འཚོ་བར་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ།འདིར་རྩོད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བའི་མདོ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་དེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ པའོ།།དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསམ་བརླག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བློ་ངན་ཞིང་བླུན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་སྤོང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། སྡིག་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བ་ལོག་པ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་ཅན་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་བརྗོད་དེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དམ་པའི་གཞི་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་གདོལ་པ་ལྟ་བུ་དང་། དྲི་ང་བའི་མར་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་པས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ། སྨྱིག་མ་འབྲུ་ཆགས་ལྟ་བུར་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྨྱིག་མ་ལ་ཚེར་མ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་རང་ཉིད་གསོད་ པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་སྐྱེས་ན་དེ་སྐམས་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་གང་དེ་ལྟར་དེ་རང་གི་འབྲས་བུས་གསོད་པ་བཞིན་དུ་འདི་སྤོང་བར་བྱེད་ན་རང་གི་གནས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ངན་སོང་ལ་སོགས་པར་སྨིན་ཅིང་འབྲས་བུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དམ་པའི་ཆོས་ སྤོང་བར་དགག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་མན་ངག་མ་རུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྨྲས་པ། ཚིག་བཟང་ཁོ་ན་སྨྲ་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

为了说明在此处诽谤功德将会导致不悦意的特殊果报，故而说道：'愚昧者'等等。提婆达多舍弃了世尊所教导的道路，而宣说这五条学处才是获得胜义的方法，即：不应饮用牛奶，因为这会伤害小牛；不应食用肉类，因为这会产生伤害众生的业；不应剪断布边，因为这会使织工的工作受损；不应食用盐，因为这是从大自在天的精液中产生的；不应住在寂静处，因为这样就无法享用施主们布施的福德。因此说了这些。
有一位比丘，曾是外道，当世尊宣说圣谛之语时，他竟然三次用恶语诽谤。世尊说道：'由于此人诽谤正法，将会转生地狱，在八十亿年中感受痛苦。之后转生到此处时，他说的任何话也都不值得听闻。'其他人是这样说的。
'某某'是指任何人。'教导'是指如实开示。'圣者'是指见到真谛者。'阿罗汉'是指断除三界烦恼者，若不能彻底战胜一切烦恼敌，就不能成为阿罗汉。'依法生活'是指获得无学道者必定无疑地依法而活，在此也应当引用游行者经中关于争论的内容。'舍弃'是指与佛陀及其声闻们的教导相违背而完全舍弃。这样说'不是这样的'。
那是什么呢？回答说：'愚昧'，意思是智慧低劣且愚笨。依靠什么而如此舍弃呢？是依靠恶见。因为萨迦耶见是一切恶劣邪见的根本。或者说，恶见就是邪见，是指寻求萨迦耶见等恶见本身，因为能断除一切善根，能损坏正法基础，所以如同恶见旃陀罗，如同臭腐的酥油。或者是依靠其他外道见解，因为依靠那些见解就会产生这样的舍弃。
为显示其过患，说道：'如同结实的芦苇'。芦苇上长有带刺的果实，这会导致自身死亡而生长，一旦生长就会枯萎。就像这样，它被自己的果实所杀一般，这样舍弃时会摧毁自身所依，意思是会在恶趣等处成熟恶业果报而舍弃果报。这是为了遮止舍弃正法而说的。
因为不当的教授必定会带来不悦意的果报，所以说道：'唯说善语'等等。

།མཉན་ཡོད་ན་བུད་མེད་གཏུམ་མོ་ཁ་ཅིག་བབ་ཅོལ་དུ་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་དམོད་མོ་འདེབས་པ་ཡོད་དེ། དེ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་མཐོང་ན་ཁྱད་པར་དུ་དམོད་མོ་འདེབས་པར་བྱེད་པས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྡུག་ཅིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉོན་མོངས་པས་ཁྲོ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཚིག་བཟང་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ། ངག་གི་སྐྱོན་རྣམ་པ་བཞི དང་བྲལ་བའོ།།ཚིག་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱབས་ཀྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་སྨྲ་བར་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །སྡིག་པ་ཅན་དག་སྨྲ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནམ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་བརྫུན་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་ནི་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་སྨྲ་ བ།སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ནས་བརྗོད་ཅིང་འདོན་པའོ། །ཚིག་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་དམ་པ་སྟེ། ལེགས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྡིག་པ་ཅན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གདུང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ བདག་དང་གཞན་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་མེ་བཞིན་ནོ།།བྱིས་པ་སྡིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བདག་ཉིད་ལ་གདུང་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པར་སྟོན་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་ཞིག་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་སྨྲ་བར་བྱེད་ན་དེ་ནི་ངེས་པར་གཞན་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ལེགས་ཀྱང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྡིག་པ་མི་བྱེད་ཅིང་བསོད་ནམས་ཉེ་བར་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ པ་དག་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་སྡིག་པ་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་སྡིག་པ་བྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སྤོང་བ་ཡིན་ཞེས་གཟུང་བར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲ་བའི་ཚེ་ན་འཆིང་འགྱུར་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་དག་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྨྲ་བ་ན་ངན་སོང་གི་ལས་ཀྱི་ཞགས་པས་འཆིང་ བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནས་དེར་སྐྱེས་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཁྱད་པར་ཅན་དག་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་འཕགས་པ་མི་གསུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངག་མ་རུངས་པ་ནི་དམ་པ་རྣམས་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་ཞིག་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་བྱིས་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཉེས་དམིགས་ མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་སྐྱོན་མ་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་དེའི་སྐྱོན་བསྟན་པས་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་ངག་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པར་བྱེད་པས་ཆོས་སྟོན་པ་དེའི་ཚིག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དགེ་སློང་ངག་ནི་ བསྡམས་པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཙུན་པ་དགེ་སློང་རྣམས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་སྤྱན་ དྲངས་ཏེ།ཞལ་ཟས་བཏུང་བ་གྱ་ནོམ་པ་དག་གིས་ཚིམ་པར་བྱས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ལན་ཚྭ་བཟང་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རྒྱལ་པོས་ནི་བདག་ཅག་ལ་ཉིན་པར་ནི་ཟང་ཟིང་གིས་ཚིམ་པར་བྱས་སོ། །མཚན་མོ་ནི་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱིས་ཚིམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་དེས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར་སྙན་པའི་ཆོས་བསྟན་ཏེ།དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ངག་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ སློབ་ཅིང་སློང་བ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ངག་ཀྱལ་པ་སྤངས་པ་ཡང་དག་པར་བསྡམས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཚིག་དག་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།

在舍卫城有一些凶恶的妇女，她们轻率易怒且常常诅咒他人。她们见到沙门和婆罗门时尤其要诅咒，因此为众人所不喜，并且反复因烦恼而生嗔怒。基于此因缘，佛陀说了两个偈颂。
'善语'即是无过失的，远离四种语言过失。
言语生起是因为有所依靠的缘故。应当说那些话。不应说恶语，即是永远不应说带有过失的妄语等有过失的话语。
其功德与过患是：'说'即是口中说出。'善语'即是殊胜语，'善生'即是余语，意思是圆满的果报。'恶'如前所说。'烧恼'即是烧恼自他，如同火一般。
'愚人作恶'等说明特别是对自身造成烧恼和伤害。如果有人说恶语，那他必定是舍弃他者，即是舍弃后世。
这里'他'字是后世的缘故。因为以后世为重要的人不会造作能产生不悦意果报的恶业，而是积累福德。其他人则毫无疑问地开始造作恶业。
若问如何造恶业和舍弃后世，则说'说时成束缚'。因为若对圣者说恶语，则会被恶趣业的绳索束缚。
之后生于彼处时，将感受特殊的痛苦。因此说'圣者不说此'，即圣者不说恶语。
那么是谁在说呢？说'愚人'，因为他们未见其过患。
对于不知语言过失的人，为了使他们远离过失而说此教法。为了显示善护语业者说法的语言极为悦意，故说'比丘护语业'等。
有人请问：'大德，比丘们以何为善语？'因此说此教法。
其他人说：波斯匿王供养世尊及比丘僧众，以殊胜饮食使其满足。具寿盐上这样想：'国王白天以财物使我们满足，夜晚我也应以法使其满足。'因此他以种种殊胜方便说悦意之法，基于此因缘而说此教法。
'护语'即是善护口业之义，因为断除一切语业过失。'比丘'即是受教化和乞求者，世尊也说是'声闻'之义。
因为他断除绮语而善护语业，其他外道的言语则成为无关联的言语。

།དལ་བུས་ སྨྲ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉུང་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ།དོན་དང་ལྡན་ཞིང་དགོས་པའི་ཚིག་ཙམ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དལ་བུས་སྨྲ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རློམ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་མི་བརྟན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཆོས་ལྡན་དོན་སྟོན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྔར་ བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་སྟེ།དུས་དང་མཚམས་དག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཚིག་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དོན་ནི་ཐར་བ་སྟེ་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ནི་དེ་ ཐོབ་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་བཤད་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་སྐྱོན་མེད་པས་སྦྲང་རྩི་བཞིན་དུ་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྙན་ཅིང་རྣ་བའི་དབང་པོ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ལེགས་པར་ གསུངས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་པས་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཚིག་རྐང་བཞི་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཁྱེད་ལ་བཤད་པར་བྱ་བས། དེ་ཉོན་ཅིག་ཅེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འདི་གསུངས་སོ། །ཐ་དད་པ་རྣམས་མཚམས་སྦྱར་ནས་སྨྲས་པ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་ པའམ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་སྟེ།གང་གིས་ཐ་དད་པ་སྦྱར་བར་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་དེ་ཉིད་མཚམས་སྦྱར་བ་དེ་བཞིན་དུའོ། །མཆོག་གམ་གཙོ་བོ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྟེ། མཚམས་བྱེད་པར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པས་གསུངས་ པ་ནི་སྟོན་པའོ།།འཕགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཏེ། འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་པོའོ། །སྙན་སྨྲ་མི་སྙན་མ་ཡིན་དེ་གཉིས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇམ་པར་སྨྲ་ཞིང་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། མི་རྩུབ་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེན་སྨྲ་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་དེ་གསུམ་ པ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྨྲ་ཞིང་ནམ་ཡང་བརྫུན་གྱི་ཚིག་མི་སྨྲ་བ་འདི་ནི་གསུམ་པའོ། །ཆོས་སྨྲ་ཕལ་པ་མ་ཡིན་བཞི་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་རིགས་པའི་དོན་བཞིན་དུ་སྨྲ་བའོ། །ཕལ་པ་སྟེ་མ་འབྲེལ་བའི་ཚིག་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ནི་བསྔགས་ པའི་ཚིག་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ལ་བརྗོད་དོ།།དེ་ཡང་ཚུལ་གསུམ་སྟེ། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པའོ། །དེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྙན་སྨྲ་མི་སྙན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བས་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །བདེན་པར་སྨྲ་བས་ནི་ ཚུལ་ཁྲིམས་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ།།ཅི་ཁྱོད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་སམ་མ་ཉམས་ཞེས་དྲིས་པ་ན་བདག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང་ངོ་ཚ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ་འཆལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །འཆལ་པར་གྱུར་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱངས་པས་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ སྨྲས་པས་ནི་གཞན་མི་དགེ་བ་ལས་བཟློག་ཅིང་དགེ་བ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་བརྫུན་པ་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མེད་དོ། །ཕལ་པ་དག་ལ་ནི་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ངག་ཀྱལ་བ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་ལེགས་ པར་བཤད་པ་རྣམས་ཉན་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚིག་དེ་རྣམས་ནི་སྨྲ་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚིག་རྐང་བཞི་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ངག་ དབང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།གང་བདག་གིས་ཚིག་རྐང་བཞི་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཞུས་པ་དང་། གནང་བ་ཐོབ་སྟེ་དེས་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ཚིག་དེ་རྣམས་ནི་སྨྲ་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ།

所谓'缓慢说'即是少说，因为只说具有意义和必要的话语故为缓慢说。如何是这样呢？答：所谓'无骄慢'，即是寂静并断除不稳重故。
'凡是具法义之说者'，即是具有前述功德，于适当时机如理宣说法义之语，在诵经等时也是不颠倒地宣说具有意义之法。或者，义即是解脱，因为是一切义中最殊胜的缘故。法即是获得彼的道等。
'此即是悦耳语'，即是大士所说之语，因为悦意且无过失如蜜般令人喜爱，意思是悦耳且令耳根满足。因此善说是最为称赞的，所以说'善语最胜'等。
将为你解说四句法门，从'请听'到'如是说'。连接不同部分而说的是善说或善语，即由何者连接不同部分，这就是真实，即善说本身如是连接。最胜或主要是无差别之语，因为无有能作连接故。圣者所说即是教示。圣者即是佛陀和佛陀的声闻，这是第一法语。
'悦语非不悦是第二'，即是柔和语且生欢喜，不粗暴，这是第二法语。'实语非虚妄是第三'，即是不颠倒而说且永不说妄语，这是第三。'说法非庸俗是第四'，即是此处如理而说。意思是非庸俗即非无关之语。
或者，善语即是称赞语，用于善说。这也有三种：悦意、不颠倒和利益。这些分别由'悦语非不悦'等来显示。以悦语令极欢喜。以实语令戒律圆满。
当问'你的戒律是否已破'时，如实回答且因惭愧而不破戒或放逸。即使放逸，也因如实修习而能完全清净。说法则能令他人远离不善安住善法，因此悦语中无虚妄和非法。凡俗之人则有不实语等，这样说。
为了引导贪着无关绪语者听闻善说，故说此语。为了分别解说该偈颂而说'彼等语应说'等。当世尊宣说四句法门时，具寿语自在心想：我当赞叹此四句法门，如是广请后获得允许而说此等。'彼等语应说'即是应当宣说彼语。

།གང་གིས་བདག་ཀྱང་མི་ གདུང་ལ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གིས་བདག་ཉིད་ལ་ཚེ་འདིར་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། །ཕ་རོལ་དུ་སྡུག་བསྔལ་བས་གདུང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་མི་སྲེག་པའོ། །ཕ་རོལ་ལ་ཡང་གནོད་མེད་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནོད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་གིས་གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱ་བ་སྟེ། ཐ་དད་པར་མི་བྱ་ཞིང་མི་ དབྱེ་བར་བྱའོ།།ཚིག་དེ་ལེགས་པར་སྨྲ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རྐང་དང་པོའི་བསྟོད་པ་བྱས་ནས། གཉིས་པ་བསྟོད་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་མངོན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གིས་སྙན་པར་སྨྲ་བས་ དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ཚིག་འདིས་དགའ་འགྱུར་ཞེས་པ་སྟེ། གང་གིས་ཐོས་པས་ཀྱང་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་རངས་པ་སྟེ། འདི་མཉན་པས་དགའ་ཞིང་རངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་ན་ ཚིག་རྐང་སྔ་མས་ནི་དོན་སྙན་པར་བསྟན་ཏོ།།འདིས་ནི་ཚིག་འབྲུ་སྙན་པར་བསྟན་ཏོ། །མངོན་པར་དགའ་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་མཁས་པ་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་གང་གིས་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། རྟོགས་པ་དག་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ འཁྲུགས་པ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་དགའ་བར་ནི་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སིལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྙན་ཚིག་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚིག་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་བཞེད་ཅིང་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཇམ་ཞིང་འཇམ་པའི་ཚིག་གི་ངག་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ནི་བདག་ལ་རག་ལས་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་སུ་ཞིག་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བར་འགྱུར།གསུམ་པ་བསྟོད་པ་ནི། བདེན་པའི་ཚིག་ནི་བདུད་རྩི་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྨྲ་བ་ནི་བདུད་རྩིའི་ཚིག་ཏུ་བཤད་དེ། དེ་ལ་གནས་པས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའོ། །ཡང་ན་ བདུད་རྩི་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་བདེན་པ་ཉིད་ནི་རོ་ཤིན་ཏུ་བསོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་སྟེ། དེས་མཁས་པ་རྣམས་ཚིམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཉམས་བརྟས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་བཞིན་ནོ། །བདེན་པའི་ཚིག་ནི་བླ་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།དོན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཚིག་ནི་གཙུག་གི་ནོར་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ། ལེགས་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་རྒྱུ་སྨྲས་པ། བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདེན་པའི་ཚིག་ནི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དམ་པ་རྣམས་བརྗོད་དེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་དགོས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་ ཡང་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་དགོས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དོན་ལ་གནས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཆོས་ལ་གནས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དམ་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རེག་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ དང་།དེའི་གཞུང་ལ་སྤྱོད་པའི་ཉན་ཐོས་དག་གོ། །གསུངས་པ་ནི་འཆད་པའོ། །ཚིག་རྐང་བཞི་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གསུངས་ཚིག་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱིས་མཚོན་པ་སེམས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སངས་རྒྱས་སོ།།གང་ཅུང་ཟད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུས་གསུངས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། བདེན་པ་སྟེ་འཇིགས་པ་མེད་པ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུར་ གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ངེས་པར་ལེགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། དངོས་པོའི་སྐྱོན་མེད་པས་འདིར་བསམ་པའི་སྐྱོན་ཡང་ནམ་ཡང་མེད་དོ།

'所谓'不使我烦恼'是指言语不会在今生中带来不好的名声，也不会在来世中造成痛苦和烧灼。
'对他人也无害'是指不用身语去伤害他人，不制造分别，不作区分。
'应当善说此语'是指在当世善说。
赞叹完第一句后，为了赞叹第二句，说'由此显现'等。
由悦耳言语而生欢喜就是显现欢喜，称为悦耳言语。
因此说'谁因此语生欢喜'，即是听闻后显现欢喜和满意，听此会生起欢喜和满意。
或者，前句显示意义悦耳，此句显示文字悦耳。
为了解释'若显现欢喜'的含义，说'有何智者生贪著'，即是以何言语无贪著修行，觉悟者丝毫不动摇，但仍会欢喜。
或者说是断除一切随眠。
'此乃殊胜妙语'是指此语为圣者所欲求和实践，如说'柔和悦耳语言的正确生起是依赖于我，因此具有勇气的人谁会说粗暴语言呢？'
第三个赞叹是'真实语是甘露'，说无颠倒语称为甘露语，住于此中能获得涅槃。
或者说甘露是天人受用，因为经中说'真实本身是极美味'，由此使智者获得殊胜满足和增长体验，如同天人的甘露。
'真实语是无上'是指超胜一切，因为超胜一切义理。
或者说语言成为顶髻宝珠，因此是极为悦意的花鬘安住，应当以此语讲说善巧波罗蜜多的本生等。
为什么是无上呢？这里说明原因说'真实'，因为真实语安住于义理中，从此生起，故圣者们说，为了成办今世利益。
也安住于法中，为了成办来世利益。
或者说安住于义理是世间功德，安住于法是出世间功德等。
触及殊胜事物的真实性，即是一切智者和依其教法而行的声闻。
所说即是解说。
从第四句开始，说'佛陀所说语'等，即是以大悲心精进利他而成就一切智性，以戒律为标志的殊胜心即是佛陀。
佛世尊所说的一切即是十二分教。
若问佛世尊以何方式宣说，答：真实，因为是无畏的增上之因。
趣向涅槃即是获得解脱，因为成办决定善。
由于事物无过失，此处思维也永无过失。

།བསམ་པའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཚིག་དེའི་ དོན་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཟླ་མེད་པའོ། །ཚིག་གི་ཚོམས་ཏེ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཚུལ་ ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཚོམས་གསུམ་བསྟན་པ་ལས་ཕལ་ཆེར་ལས་ཀྱི་ཚུལ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེའི་འོག་ཏུ་ལས་ཀྱི་ཚོམས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཚོམས་དེས་ནི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་འདིས་ནི། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བརྗོད་ པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཚིག་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ལས་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་འདོན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེའི་ རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་བརྩམ་པར་འདོད་ནས་སྨྲས་པ།ཆོས་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་འབྱིན་པའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་འཛིན་གནས་ཏེ། དེ་གདུལ་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེར་གཤེགས་སོ། །དེས་ཀྱང་ཐག་རིང་ པོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེར་གཤེགས་པ་མཐོང་སྟེ།གདན་བཤམས་ཤིང་ཞབས་བཀྲུ་བ་དང་ཞབས་རྟེན་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གཞག་སྟེ། མདུན་བསུ་ནས་ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་ཁྱེར་རོ། །ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཞབས་བསིལ་ཏེ་ཆུ་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུ་ཅུང་ཟད་ ལྷག་པ་གཞག་ནས།ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་འཛིན་ལ་ཆུ་ཅུང་ཟད་ཙམ་འདི་མཐོང་ངམ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བཙུན་པ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཙམ་དེ་བཞིན་དུ་ངས་སྒྲ་གཅན་འཛིན་ཁྱོད་ལ་སྐྱེས་བུ་གཏི་མུག་ཅན་གྱི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་ ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་།ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། འཛེམ་པ་མེད་པ་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པ་དེ་ཡང་བོར་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་གཡོན་ཅན་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་སོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཧ་སྟི་ཤུ་ཎ་ཌ་ཏྱ་གའི་དཔེར་བརྗོད་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ གཅིག་ནི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དོན་ཏེ།གཅིག་གི་སྒྲ་ནི་མཆོག་གི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲོང་འདི་ན་ནི་རྒྱལ་གྱི་གྲོགས་པོ་གནས་སོ་ཞེས་གཙོ་བོར་ཤེས་པ་བཞིན་ཏེ། དེས་ན་བདེན་པའི་ཚིག་ནི་འདིར་ཆོས་སོ། །འཛིན་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་པས་ཆེན་པོའོ།།གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཆོས་གཅིག་ཅེས་བསྡུ་བ་བྱས་སོ། །དེ་ལས་འདས་པ་ནི་ཐལ་བ་སྟེ། བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བོར་བ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའོ། །འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བརྫུན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། སྨྲ་བ་ནི་ཚིག་གོ། །གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་བརྫུན་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བོ་དམ་པས་མ་བསྔགས་པ་བདེན་པའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དུག་ཧ་ལ་ཧ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེས་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུའོ། །ལུས་ཅན་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བཅོམ་པ་ཞེས་པ་ནི་བདེ་འགྲོ ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ།འདིར་ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲ་ནི་བསྔགས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སོང་ནས་བདེ་བ་སྦྱིན་པ་ནི་ཆོས་སོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་སྤངས་པས་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་སྤོང་བའོ། །སྡིག་པ་མི་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བདེན་པ་སྤངས་ཤིང་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ བས་སྡིག་པ་བསགས་ཏེ།རིམ་གྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ནི་མི་བྱ་བ་དང་། ངན་པར་སྤྱོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའོ། །དེས་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ལྕགས་གོང་ཟོས་པ་ཆེས་བླ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལྕགས་ཀྱི་གར་ བུའམ་ལྕགས་ཀྱི་གོང་པོ་མིད་པ་ནི་རུང་ངོ་ཞེས་པའོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསྲེག་པ་སྟེ་མེས་བསྲེགས་པའོ།

由于意乐无过失，为了利他，世尊所说的那些语言，其义理即是为了断除一切痛苦而说。为了息灭一切有情的一切痛苦。'此语无上'是说此语无与伦比。第八品语言品释论完。
在宣说戒律等三品之后，为了更清楚地阐明业的道理，因此接着宣说业品。或者说，刚才所说的品中阐述了真实语等，而此品则阐述妄语等。或者说，为了阐明较语言更为殊胜的业，因为诸佛教法的力量能使众生出离轮回，所以这是最殊胜的业，为了解释这些而说'一法'等。
世尊来到王舍城苦行林精舍，长老罗睺罗住在那里。为了调伏他，世尊前往那里。他从远处看见世尊前来，便铺设座位，准备洗足水和脚凳放在一边，上前迎接，拿着法衣和钵。当世尊洗完脚后，在水器中留下少许水，问长老罗睺罗说：'你看见这少许水吗？'尊者回答说：'是的，世尊。'
'罗睺罗，就像这少许水一样，我要对你说愚痴沙门的法。若有人明知而说妄语，无惭无愧无悔，舍弃了这些，我说这就是邪恶沙门的法。'并以象牙喻为例说了两个偈颂。
'一法'是指最主要的意思，因为'一'字是最胜义。'法'字也是义的异名，就像'此村中住着王的朋友'表示最主要的意思一样，因此这里的法指真实语。由于能执持，故为大。既是一又是法，所以合称'一法'。
超越此者即是堕落，即舍弃真实而具有的人。这是什么样的呢？所说'妄语'，妄即颠倒，语即言词。若人常说妄语，即是圣者所不赞叹的、违背真实法的，如同服用哈拉哈拉毒会夺取生命一样。'有身'即众生。'毁坏后世'即舍弃善趣，这里'后世'一词是赞叹的意思，如'往生后得乐即是法'之语。舍弃彼即舍弃其果报。
'无恶不造'是说由于舍弃真实而持取妄语，积累罪业，逐渐断除善根，即前述众生无所不为、无恶不作。因此又说'宁食烧红铁'，意为宁可吞食烧红的铁块或铁团。如何呢？即被火烧热的。

།མེ་ལྕེ་འབར་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་འབར་བ་དང་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མེས་སྲེག་ཅིང་འབར་བ་དང་མཉམ་པའོ། །བཟར་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཟོས་ཤིང་ མིད་པའོ།།འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་བསྲེགས་ཤིང་མེ་ལྕེ་འབར་བ་ལྟ་བུ་ཟ་བ་དང་། གང་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་ཟ་བར་བྱེད་པ་འདི་གཉིས་ལས་ནི་ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་ཟ་བ་དེ་ནི་བླའི། ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་ པར་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ལས་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་མཆོག་ཡིན་གྱི།གང་ཡང་མི་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་གང་དམིགས་པ་དང་། གང་ཡང་མི་དམིགས་པ་དེ་གཉིས་ལས་དམིགས་པ་ཉིད་ཆེས་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་ པ་འདི་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་སྟེ། བརྫུན་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡུལ་འཁོར་བསོད་སྙོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་ལ་སོགས་པ་ལས་རྙེད་པའི་བསོད་སྙོམས་ཏེ། གུས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བས་དགེ་སློང་ལ་བྱིན་པའི་ ཟས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མི་སྡོམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཡང་དབང་པོ་མ་དུལ་བ་དེས་བསོད་སྙོམས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་མི་རིགས་སོ། །ཡང་ན་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་མི་བརྩོན་པ་སྟེ། ལེ་ ལོ་ཅན་གྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པའི་འཚོ་བ་ནི་བུ་ལོན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལ་དད་པས་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་འབུལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ནང་ན་ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བུ་ལོན་དུ་འགྱུར་རོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་ བའི་ཉེས་དམིགས་བསྟོད་པས་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ།།སྡིག་པས་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་མི་བྱའོ་ཞེས་འདིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ར་བ་ཏྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆུ་ཀླུང་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་ ལས་ཉེ་བ་རྒན་པོ་ཞིག་གིས་ཉ་རྒྱས་ཉ་མང་པོ་བཟུང་ཞིང་ཕྱུང་བ་གཟིགས་ཏེ།ཅི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་གང་ལ་ལས་འཇིགས་པ་ཡོད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་སྡུག་བསྔལ་ལས་འཇིགས་པ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞན་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་མ་བསྐྱེད་ཅིག་།དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བྱས་ན་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཇིགས་པ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞིག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་བདག་འདིར་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པར་གྱུར་ན། དེ་ཐབས་གང་གིས་ བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་གསོལ་པ་དང་།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁྱོད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེའོ། །འཇིགས་པ་ནི་སྐྲག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་སྟེ། གསུམ་པའི་ གནས་སུ་ལྔ་པ་གཞག་པས་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཁྱོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་སྡུག་པ་སྟེ། བདེ་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཡིན་ན་སྟེ། ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡང་ དེས་ཉེ་བར་གདུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལས་འཇིགས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་སྡུག་བསྔལ་བར་ནམ་ཡང་མ་གྱུར་ཅིག་པའོ། །དེར་ལྟུང་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་སྨན་བསྟེན་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ།མེ་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ་ནམ་ཡང་མ་བྱེད་ཅིག་པའོ། །སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པའོ། །མངོན་སུམ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བར་རོ། །ལྐོག་ཏུའང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ན་སྐྱེ་བོས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། ཕག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

所谓'如火焰燃烧'，是指与火燃烧相似相等，即与火烧燃烧相同。所谓'不可食'，是指被吞食咽下。此处所说的是：吃燃烧着的、如火焰般的铁丸，与破戒者食用地方的施食相比，在这两者之中，吃铁丸反而更好，另一个则不然。如同在《分别论》中所说：'缘念是最胜法，而非不缘念。对一切法无我相，在缘念与不缘念二者之中，缘念是最殊胜的'，这个道理也应当如是理解。
所谓'破戒'，是指戒律败坏，意思是说妄语等。所谓'地方施食'，是指从村落等处获得的施食，意思是说以恭敬心供养给比丘的食物。
所谓'不节制'，是因为不具足根门律仪，即使具有戒律但根门未调伏者，不应受用施食。或者说是对善法不精进，因为经中说：'懈怠者所受用的生活资具是负债而用'。
人们因信任认为'此人很有节制'而供养施食等，但他内心实际极为恶劣，这一切都将成为负债。为了遮止妄语的过患而说此教法。
为了在此教示畏惧罪业者'不应造如是罪业'，故说'你畏惧痛苦'等。世尊行至名为罗伐底的河流时，见一位老人用渔网捕获许多鱼并拉上岸，便问道：'善男子，你害怕什么？'他回答说：'啊，乔达摩，我害怕痛苦。'世尊说：'既然如此，就不要给他人造成痛苦。为什么呢？因为通过造作痛苦而获得快乐是不可能的。'如是乃至说了两个偈颂。
其他说法是：一位畏惧痛苦的游方者如是说：'啊，乔达摩，我在此处畏惧痛苦，用什么方法才能使我远离痛苦？'正是为此而说此教法。
'你'是指假设。'畏惧'是指恐惧。'以痛苦'是指'从恶趣的痛苦'的省略语，以第五格代替第三格，意思是'从痛苦'。'于你'是指如果你不喜欢痛苦，即不想要善趣的痛苦或行苦，因为恶趣的痛苦前已说过。
又因为被其所苦恼故不欲求，因此随后趋向投生其中，故畏惧痛苦，愿我永远不要遭受痛苦。为了显示避免堕落彼处的对治方法而说：'莫作'，即永远不要做。'罪业'是指恶行。'显露'是指在一切众生面前明显可见。'或隐秘'是指在无人之处，意思是说在隐蔽处。

།ཇི་སྐད་དུ། མ་ མཐོང་ལྐོག་ཏུའང་མི་བྱ་སྟེ།།ལས་དེ་འཕགས་པས་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །གལ་ཏེ་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་སམ། །བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ཁྱོད་མི་ཤེས་པས། ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཉེས་པར་སྤྱོད་དམ་ ང་ཉིད་ད་ལྟར་འདུག་བཞིན་དུ་མདུན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱས་ན་དེས་ན་ཁྱོད་ནི།སྡུག་བསྔལ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་གདུང་བ་ལས་སོ། །ཐར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཅི་ཞིག་བྱས་ན་ཐར་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཀོག་ཅེས་ལངས་ཏེ་བྲོས་བྱས་ཀྱང་། །ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ།རང་གི་ཡུལ་ལམ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒལ་ཞིང་འདས་པར་བྱས་པའམ། ཡུལ་ཐག་ཤིན་ཏུ་རིང་པོར་སོང་བར་གྱུར་ཀྱང་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ། སྡིག་ཅན་བདག་ཉིད་གར་འགྲོ་བ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ནི་དེར་འགྲོ་སྟེ། །གང་དང་གང་དུ་མེ་གནས་པ། །དེ་ཉིད་ན་ནི་བསྲེག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བར་སྣང་ལ་སོགས་པར་བྲོས་ན་དེ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བདེན་པར་སྨྲ་བ་གཅད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་དུ་གནས་ན་འཆི་བས་མི་ཚུགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་གླེང་གཞི་དང་འབྲེལ་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཚོམས་སུ་བཤད་དེ། འཆི་བའི་གནས་ སུ་ལས་ཉི་ཚེ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ལས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་བྱེད་པས་དེ་བྱ་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཕ་རོལ་པོ་ལ་བརྟགས་ནས་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎའི་བཞི་ཆ་བརྐུས་པ་ཙམ་དང་། གཞན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་གསོད་བར་ བྱེད་དོ།།དེ་རེ་ཞིག་ཅིག་ན་རྐུན་མ་དང་བྱི་བོ་བྱེད་པ་དང་། ཞལ་ཆེ་ལ་གཡོ་བྱེད་པ་མང་པོ་དག་གསད་པའི་ཕྱིར་གཤེད་མ་པའི་ལག་ཏུ་གཏད་དེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐུན་པོ་དང་བྱི་བོ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལའོ། །བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་སྡིག་པ་བྱས། །ཞེས་སོ། །སྡིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་བཤད་དོ། །མཐོང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ངེས་པར་བྱས པའོ།།སྡིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུའོ། །བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལས་མི་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། སྡིག་བྱས་ལས་ནི་རྗེས་སུ་འབྲང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྡིག་ པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྨོད་ཅིང་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཐ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར།རང་གིས་བྱས་པའི་སྡིག་པའི་ལས་དེ་ནི་འདི་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་གིས་མིག་གིས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་སྐྱོན་བསྟན་པས་དེ་ འགག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།གང་ཡང་ལས་ཀྱི་ཞགས་པས་བཅིངས་པར་གྱུར་ན་ནི་གཡང་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལས་གང་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནས་སྲང་ལ་གཡོ་བྱེད་པའི་ཚོང་དཔོན་ཞིག་དང་། འཐབ་མོས་འཚོ་ བའི་གྲོང་དཔོན་ཞིག་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།འདི་ལ་ཟོལ་བྱེད་པས་གཞལ་བླུགས་གཅིག་ཏུ་འཚོས་པ་དང་། ལོག་པའི་འཚོ་བས་འཚོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཁར་བའི་སྲང་ལ་ཟོལ་བྱེད་པ་དང་། གཞལ་བླུགས་ལག་ཅིག་ཏུ་ཟོལ་བྱེད་པ་དང་མཆོག་ཏུ་ གཏུམ་ཞིང་མི་བཟད་པ་ལག་པ་ཁྲག་གིས་སྤགས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།གང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མིའི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ་སེམས་ཅན་ནོ། །ཟོལ་བྱེད་གཞལ་བླུགས་འཆོས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་ན་མེད་པའི་ བྲེ་ལ་སོགས་པ་འཆོས་པའོ།།འདིས་འཇལ་བ་ཡིན་པས་གཞལ་བླུགས་ཏེ། དེ་ཡང་བཅོས་མ་དེའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པའོ།

如是说道：'不见时也不应做，圣者不做此业。'
'若造作恶业，或正在造作'这句话是说，如果你因无知，在我圆寂之后造作杀生等恶行，或在我现前你造作此等恶业，那么你将'不得脱离'，即从'痛苦'中——身心煎熬中——'不得解脱'。这是必然的结果。
若问做什么不得解脱，答道：'纵然起身逃跑'，即越过自己的国土或渡过大海等，或去往极为遥远的地方。如是说：'罪人自身无论去何处，痛苦必定随之而去，火在何处，彼处即有烧灼。'
为了断除'逃往虚空等处就能解脱'这种妄语，故说：'何处住能不被死亡所及'等。此处所涉及的缘起在无常品中已说明，是专门讲述死亡处所的。
由于为业力所压制，故不应造作，因此说：'观察他人所作'等。阿阇世王仅因偷取四分之一迦利沙波拿（货币单位）或因他人改动（货币）而处死他人。
有一次，他将许多盗贼、诈骗者和市场欺诈者交给刽子手处死，基于此因缘而说此语。此处应配合'何者'和'罪业'二词。'他人'指盗贼、诈骗者等。'观察'即详细观察和寻求，即'何人造作罪业'。'罪恶'下文将解释。'见'即世间确定。
'罪恶'即为圣者所呵责及不欲求的果报。'自己'即自身。'不应作彼等'即不应造作罪恶之业。若问为何，则是因为：'造罪业者为业所随'，即因为人们会呵责说'此人造作罪业'，罪人是最低劣的缘故。
自己所造的罪业会在今生来世随逐不舍，如同我以眼见一切。为了通过显示罪业过患而遮止罪业，故说此语。
若为业索所缚必堕深渊，为显示此义故说：'何业极难忍'等。
其后，世尊对一位在市场行骗的商主和以斗殴为生的村长如是说道。
于此，以欺诈手段维生和以邪命谋生，即在陶罐称重时行骗，在度量器具上行骗，极为凶暴难忍，手沾鲜血者，将转生于诸地狱中。如是说了两个偈颂。
'何'与'人'相配，即众生。'欺诈度量器具'即伪造前所未有的斗量等。因为用此计量故称度量器具，且造作了虚假的计量。

།དེ་ལས་གབ་པ་ལས་གཞན་ལ་འཚེ་བའི་ཐབས་བསྟན་ནས་བསལ་བར་སྨྲས་པ། ལས་གང་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་ པ་རྣམ་པར་སྨད་པའི་སྤྱོད་པ་དེའོ།།མི་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཉེ་བར་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་བྱེད་པར་འཇུད་པའམ། གཞན་གྱི་ལག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡིས་གཡང་སར་ལྟུང་བར་བྱེད། །ཅེས་ བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཡང་ས་ནི་ངན་སོང་ངོ་། །དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚེ་བ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལས་དེ་མི་ཡི་རྗེས་འབྲང་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དེ་སྡིག་པ་ངན་སོང་གི་འབྲས་བུའི་ལས་ནག་པོའི་ ཞགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅིངས་པ་སྟེ།གཞན་གྱིས་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་མི་འདོད་ཀྱང་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ལུས་ཀྱིས་ལས་བྱས་པ་ནི་ལུས་ཉམས་པས་འཇིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གནས་ཉམས་ན་གནས་པ་ཉམས་པར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་ཡིས་ གང་དང་གང་བྱས་པའི།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཅུང་ཟད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སེམས་ཅན་འདི་སྤྱོད་པའོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་བ་འམ་ནི་སྡིག་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་དགེ་བའི་ལས་སམ་དགེ་བའི་ལས་སོ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རང་གིས་ བྱས་པ་ལས་སོ།།འབྲས་བུར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལས་རྣམས་ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན། ལས་རྣམས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ནི། །ཆུད་མི་ ཟ་བའང་ཚོགས་དང་དུས།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་སྡིག་པའི་ལས་སྤོང་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །དུས་ཅུང་ཟད་དུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བྱས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་མ་ཤིའི་བར་དུ་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལ། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། དེ་ཡི་ཚོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་དང་། རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་གཉིས་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པར་གྱུར་ཏེ། ཇི་ཙམ་ན་མ་སྐྱེས་དགྲས་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་གླང་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཕྲོགས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ རྒྱ་ཆེར་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་བསོད་སྙོམས་ལ་འོངས་པ་དག་ལས་གསན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་།ཡང་འཐབ་མོ་ལ་ཞུགས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་དེ་གསོན་བཞིན་དུ་བཟུང་སྟེ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་ནས་གསོལ་པ།བཙུན་པ་འདི་ནི་བདག་དང་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཁོན་མེད་པ་ལགས་ན། འདི་ཉིད་ཀྱིས་དགྲ་བགྱིས་པ་ཉི་ཚེར་ཟད་དོ་ཞེས་པ་ནས། གྲོགས་པོའི་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་གང་གིས་ཀྱང་མ་བཏང་ངོ་ཞེས་པ་ནས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ ཁྱོད་ཀྱིས་མ་བཏང་བ་དེས་ནི་ཡུན་རིང་པོར་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་མི་ཕན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེས་ན་ཇི་ཙམ་ན་འདི་གསུངས་སོ། །རུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པ་དང་། རྣམ་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྲིད་ཀྱི་དུས་སོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་ དགྲ་ལ་སོགས་པའོ།།དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་འདི་རུང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ཡི་ཚོགས་པ་ཇི་སྲིད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུས་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་དེའི་དགེ་བའི་ལས་མ་ཟད་ཅིང་ནུས་པ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཤིང་གནས་པའམ། སྒྲུབ་པའི་འདུ་འཕྲོད་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུའོ། །དེ་ནས་ གཞན་ཡང་རུང་བྱེད་དེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱི་ནས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཁྱོད་ལ་སོགས་པ་ཅི་ལ་རག་པ་མེད་པར་ཆས་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དོ།

从隐密处对他人伤害的方法进行说明后说道：'极其难忍的业'，即杀生等受到诽谤的行为。'对人造成伤害'，即对其他众生造成痛苦。'令他人作'，即令他人去做或通过他人之手的意思。'由此令堕入深渊'，即完全进入和趋入的意思。深渊即恶趣。'由此'即由伤害等。为何如此？说道：'此业随人而行'，即因为众生被恶趣果报的黑业绳索所束缚，被他人所控制，因此即使不愿意也会堕入恶趣。
那么，身体所造业因身体毁坏而灭尽，因为所依毁坏时所依止者也会毁坏，对此说道：'人所作种种'，即此众生所造的一切烦恼。这是什么？说道：'善或不善业'，即不善业或善业。'如是如是'即由自己所造的善与不善。'成为果报'即享受果报。为何如此？'诸业不会空耗'，即因为所造所积的业不会无果，因此'诸业即使经过百劫也不会空耗，因缘和合时'等词所说。为了令畏惧痛苦者远离恶业而说此。
对于'即使暂时造作恶行，在未死之前也有安乐'的说法，对此说道：'其聚集乃至'等。国王光胜与国王未生怨二人互不和睦，当未生怨夺取了国王光胜的象群等一切时，从前来乞食的众多比丘处闻知后，世尊说道'愿战胜敌人'等。又入于战斗，国王光胜生擒国王未生怨，带到世尊面前说道：'尊者，此人与我长久无怨，唯此人作敌'等，直至'是友人之子'为止，谁也未放。'大王，你不放他，将长久受害且无益'等所说。因此当时说此。
'摧毁'即完全破坏、完全摧毁。'乃至'即乃至之时。'此'即未生怨等。在何时摧毁？说道：'其聚集乃至'，即在其善业未尽、力量显现安住或随顺因缘和合运行之时。'其后复摧毁'中，'其后'即其后，即前述聚集分离时，不待你等任何人，国王未生怨等任何人都会被制服。

།གཞན་དག་ནི་སྔར་ གྱིས་རུང་བར་བྱེད་པ་དེ་འཇིག་པའི་འོག་ཏུ་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ།ཚོགས་པ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རུང་བར་བྱེད་པ་གཞན་དག་གིས་རུང་བར་བྱེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པའི་ཚེ། དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ན། ཚེ་རབས་སྔ་མའི་གཤིན་རྗེའི་ སྲུང་མ་དག་བསྟན་ནས།འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་དམྱལ་བ་དེ་དག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་ལ། ཤི་ནས་ནི་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་དེར་སྐྱེས་ནས་གནོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །འབྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ནི་ རྒུད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བག་མེད་པ་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུའི་ལས་བྱེད་པའི་དུས་སུ་མི་རྟོགས་ཀྱང་སྨིན་པའི་དུས་སུ་མི་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་བདག་རྗེས་མི་འབྲང་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་བྱིན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་ནི་ངེས་པར་དམུས་ལོང་ཡིན་ཏེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པས་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་བར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་ པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་པོ་འདི་གསུངས་སོ།།བྱས་པ་ནི་འབྱུང་བའོ། །མ་བརྟགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །བྱིས་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པ་སྟེ། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་ནི་བྱས་པའི་ལས་ཀྱང་དག་ལུས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ འདི་ལྟར་ངེས་པར་རྟོག་གོ།།ཇི་ལྟར་མ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །འདི་ནི་བདག་རྗེས་མི་འབྲང་བས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྡིག་པའི་ལས་འདི་ནི་བདག་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལུས་བྱེད་པ་པོ་འདི་ནི་འདི་ཉིད་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་དེས་བྱས་པས་ ལས་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའོ།།ཇི་ལྟར་གང་དང་གང་དུ་ལུས་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་གྲིབ་མ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་མེད་ན་ནི་དེ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་དུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་རྟོག་པར་འགྱུར་བའོ། །གང་དུ་གནས་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྡིག་ པའི་ལས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་གནས་པར་གྱུར་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །སྡིག་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡིག་པའི་ལས་ཉིད་དོ། །སྡིག་པ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་དག་ཏུ་གནས་ཤིང་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ན་སྡིག་པ ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།ནམ་ཞིག་ཅེ་ན་སྨྲས་པ། ནམ་ཞིག་ན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཚ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པའི་བྱིས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་བསྟན་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེའི་ཚེ་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུས་ཉེ་བར་གདུངས་པས་དེའི་སྐྱོན་ཤེས་ནས་ཡིད་ལ་གཅགས་པར་འགྱུར་ཏེ།བདག་གིས་ནི་གང་སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་ནི་ལེགས་པར་མ་བྱས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། རིགས་པའམ་ཡང་ན་མི་རིགས་པས། །ལོངས་སྤྱོད་བདག་གིས་གང་བསགས་པ། །གཞན་དག་བདེ་བས་དགའ་བར་འགྱུར། ། བདག་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྐལ་བ་ལེན། །ཞེས་བཤད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་སྔོན་སྡིག་པ་བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཕྱིས་ཀྱང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་མ་བྲལ་བའམ། ཡང་ན་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་ཡིད་ལ་གཅགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་སྡིག་པ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱས་པ་ན་རྨོངས་པས་སྡིག་པ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ལས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་སྡིག་པའི་ལས་དེ་དག་གིས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ན། བྱིས་པ དེ་གདུང་བར་འགྱུར་ཏེ།ཡིད་ལ་གཅགས་ཤིང་ཚེ་འདི་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བར་འགྱུར་རོ། །མེ་ཡིས་བསྲེགས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་མེས་བསྲེགས་པར་གྱུར་ན་གདུང་ཞིང་ཉམ་ཐག་པ་དེ་བཞིན་ནོ།

其他的是在先前使其成为适宜之后，在其毁坏之后则与之相反，因为聚集和合的缘故，其他使之成为适宜者使其成为适宜。世尊前往地狱处游行时，当地狱众生祈请时，示现前世阎罗守护者后说此语，据说因为他在活着时对那些地狱众生作害，死后其他极为可怕的地狱守护者也生于彼处而作害。一切圆满的终点是衰败，因此为了显示不应放逸而说此语。
为了显示即使在造作不欲果之业时不了知，但在成熟时彼人会了知，而说'此不随我而行'等。世尊对诸比丘开示：'诸比丘，这些凡夫必定是盲目的，因为不如实了知而以身造作恶行'等，乃至说此五偈颂。
所作即是生起。未观察即是不知。愚者即是愚痴众生，彼愚夫如是决定思维：所作之业也不会如身体般在他生中生起。
云何是未观察？'此不随我而行'，即是说此恶业不随我而行，譬如此造作者之身将在此处毁坏，如是由其所作之业也将毁坏。如同身体往何处，影子即往何处，无彼则无彼，如是'于他世'即是将于后世了知。
何处住而了知？'以恶业诸趣'即是说，'住于彼处时'是词之余。何为恶业即是恶业本身。造作恶业者住于地狱等诸趣中与之相应时即会了知恶业。
何时？答曰：何时此即成热恼，即当此造作恶业之愚者亲见异熟果报时将生大苦，尔时为苦果所逼恼而知其过失，于意生悔，即我所造作恶行非善，如说：'或以正理或非理，我所积聚诸受用，他人欢喜得安乐，我则领受诸苦分。'
又如先前造作恶业不知而趣入烦恼，后来也未离随眠，或者说因不欲果生起而于意生悔，故说'若'等。如是愚夫造作恶业，即身等业时，因愚痴故不知是恶业。'以自业'即是由自己所造作的那些恶业。其后在未离随眠的阶段，彼愚者将受煎熬，于意生悔，今生后世为苦所逼。'如为火所烧'即是譬如某人被火烧时煎熬痛苦一般。

།མི་ཤེས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་སྡིག་པ་སྤྱོད་པའི་གླེན་པ་དེ་ནི་ དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།བྱིས་པ་ཤེས་རབ་ཆུང་ངུ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ན་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་སད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་མཛེ་ཅན་ཞིག་ཡོད་དེ། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཚིག་ངན་པ་བརྗོད་པ་ལས་ བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།བྱེད་པ་ནི་སྤྱོད་པའོ། །བྱིས་པའི་མཚན་ཉིད་སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་མི་ཤེས་པའམ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་བློའོ། །ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདག་ལ་དགྲ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྗེས་སུ་གནོད་ པ་བྱེད་ཅིང་མི་མཛའ་བའམ།དགྲ་བོ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་སྟེ། བདག་གི་ལུས་ལ་མི་བཟད་པའི་དགྲར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ཞིག་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡིག་ཅན་ལས་ནི་སྤྱོད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཚར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ལས་སྨིན་པའི་དུས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྡིག་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དེ་ཡང་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་དང་། མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལས་དེ་དག་ནི་མ་བྱས ལེགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལས་དེ་དག་ནི་བྱས་ཀྱང་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གང་དག་བྱས་པས་གདུང་བར་ཡང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལས་གང་བསྟེན་པའི་འོག་ཏུ་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མེས་ གདུང་བར་འགྱུར་རོ།།རྒྱུ་དེས་ན་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་སྨྲས་པ། ངུ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉམ་ཐག་པས་ང་རོ་འདོན་བཞིན་དུའོ། །མཆི་མས་ཁྱབ་པའི་གདོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཆི་མས་གདོང་ཡོག་ པ་སྟེ།རྟག་ཏུ་མཆི་མའི་རྒྱུན་འབབ་ཅིང་གདོང་གནག་པའོ། །ཡང་ན་ངུ་བ་ནི་མཆི་མའི་རྒྱུན་འཛག་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སྡུག་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་བསྟན་ཏོ། །མཆི་མས་གདོང་ཡོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཆི་མ་འབབ་པས་གདོང་གཤེར་བར་བྱས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་འགག་པའི་ གནས་སྐབས་བསྟན་ཏོ།།གང་གིས་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །ནག་པོའི་ཕྱོགས་བསྟན་ནས་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལས་དེ་དག་ནི་བྱས་ན་ལེགས། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།དེ་ཡང་ལས་བྱེད་པས་ན་དགེ་བ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་གང་ཞིག་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་རྗེས་སུ་མི་གདུང་བ་དང་། ཕ་རོལ་དུ་ཡང་། དགའ་ཞིང་ཡིད་ནི་བདེ་བ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གིས་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པས་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་ཤིང་ལྡན་ པའོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པས་ཡིད་བདེ་བའོ། །ནང་གི་གཟུགས་མཛེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་དགའ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བའོ། །དགའ་བའི་ཚིག་གིས་བདེ་བའོ། །ཡིད་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཡིད་བདེ་བ་སྟེ། བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པས་སྡིག་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དང་། ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པས་དེ་ཉིད་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །རྨོངས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་ལ་དགོད་བཞིན་དུ་བརྐམ་པས་ནི འབྲས་བུ་མི་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།བདག་ཉིད་བདེ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུའི་ཐད་དུ་ཡི་དྭགས་ཤིག་འོངས་ཏེ་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བདག་ནི་སྔོན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ཚོང་པར་གྱུར་ཏེ། སེར་སྣ་ དང་རིགས་ཀྱི་དྲེགས་པའི་དབང་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྤྱོད་པའི་དབང་གིས་ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེས་སོ།

为了说明由于无知而为自己行恶业的愚人将堕入地狱，故说：'愚人智慧浅薄者'等。其他人说，在祇园精舍中有一个名叫善觉的游方麻风病人，因他对如来说恶语而作此偈。
'行'即是造作。说明愚人的特征：'智慧浅薄'，即不知业果等道理，或颠倒的见解。如何造作呢？说道：'如同自己的敌人'，即随后作害且不友好，或敌人与反对者，意思是对自己的身体如同难忍的敌人。
造作什么呢？'造作恶业'，造作即身等的恶行。这是什么呢？说'将会成熟'，即在成熟时令人痛苦，因为恶业的果报是不可欲的。
为了说明这些业为圣者所呵责，且是不可欲的果报，故说：'不做这些业为善'等。这些业即使做了也不好不善，既为圣者所呵责，做了之后也会痛苦，即依止这些业之后，会被懊悔等火焰所烧灼。因此不是好事。
说明了此世过患后，说明后世过患：'哭泣'即因痛苦而发出哀号。'泪满面'即泪水常流满面且面色暗黑。或者哭泣是泪水流淌，这表示进入痛苦的状态。'泪满面'即泪水使面部湿润，这表示停止的状态。
'造作并积累业而各自感受果报'即将感受果报。说明了黑分后为了说明白分故说：'做这些业为善'。即做善业为圣者所赞叹，此世不会后悔，来世也会'欢喜而心生安乐'。
由于造作并积累业而生起真实欢喜并具足。由获得外在资具圆满而心生安乐。由内在相貌端严等殊胜而欢喜心安。欢喜语即安乐。'心安'即欲界心乐，由禅定所生，如是依次。
通过说明恶业果报而令远离恶业，通过说明善行果报而令趣入善行，故说此偈。为了说明愚痴者虽欲求自身安乐却因贪著而行不可欲的果报，故说：'为求自身安乐'等。
在王舍城中，有一饿鬼来到长老舍利弗前说道：'圣者，我前世是王舍城的商人，因为吝啬和种姓傲慢的缘故，以及行持饿鬼道的缘故，而转生为饿鬼。'

།བདག་གི་ཉེ་དུ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་བཤོས་གསོལ་བར་བྱེད་དུ་གཞུག་ན་དེ་ནི་ལེགས་སོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་སྨྲས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ ལྔ་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་གཉིས་མནར་མེད་པར་སོང་བ་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་ལུས་དཔག་ཚད་དུ་མ་ཅན་མཐོང་བ་ན་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་ནད་མེད་དམ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །དེས་ཀྱང་མཐོང་ནས་ཤིན་ཏུ་ངུ་བར་གྱུར་ནས་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་ རོ།།དགོད་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞིན་འཛུམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུའི་བྱ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་བདེ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་བདེ་བ་ཚོལ་བའི་བྱིས་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།གཞན་དག་ནི་དེ་ལྟར་བདེ་བ་མི་འདོད་དོ། །ངུ་བཞིན་རྣམ་སྨིན་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་བདེ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར། །བྱས་པའི་སྡིག་པའི་ལས་དེས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། ངུ་བཞིན་དུ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ནི་གདུང་ བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྡིག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསགས་པས་ན་སྡིག་པ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་ཉེ་བར་བསགས་པའམ་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་སྡིག་པ་ཉེ་བར་བསགས་པ་དེས་ནི་ངེས་པར་དེའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གང་གིས་བསམས་ བཞིན་དུ་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།བསམས་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་བསགས་པ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་པ་གཉིས་དང་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་སྡིག་པའི་ལས་དགོད་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།འདི་ལྟར་ངེས་པར་སྡིག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ན་ཡི་དྭགས་སྐོམ་པས་ཉམ་ཐག་པ་ཞིག་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལས་སོ། །འཕྲལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་དེ་ཉིད་དུ་མྱུར་དུ་འགྱུར་ཞིང་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱས་པའི་ དུས་དེ་ཉིད་དུ་མི་སྨིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མྱོང་བའི་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་པ། འོ་མ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འོ་མ་ནི་དུས་དེ་ཉིད་དུ་ཞོར་མི་འགྱུར་ཏེ་འོན་ཀྱང་དུས་ཕྱི་མ་ཞིག་ན་ཞོར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་འཕྲལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སད་ཏྱ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩཝའི་རིགས་ཡོད་དེ་འོ་མ་ལ་དེས་བཏབ་ན་བཅུག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཞོར་འགྱུར་ཏེ།སྡིག་པའི་ལས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་བྱིས་པ་སྲེག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པའི་ལས་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་དུས་ན་ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྡིག་པ་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་རོ། །ཐལ་བས་གཡོགས་པའི་མེ་ལྟ་བུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་བས་གཡོགས་པའི་མེ་ལ་དཔེར་ན་བྱིས་པའི་གོམ་པ་བག་རྐྱོང་སྟེ་འགྲོ་བ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྡིག་ ལས་འཕྲལ་དུ་ངེས་པར་ནི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གཅོད་པས་ནི་གཅོད་ཅིང་དུམ་བུར་བྱེད་པ་སྟེ། ཟད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་མཚོན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །དཔེར་ན་མཚོན་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོས་ནི་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་གཅོད་པར་བྱེད་ དོ།།སྡིག་པའི་ལས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཕྲལ་དུ་མི་གཅོད་ན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་དུ་ནི་མངོན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ནི་གང་གིས་སྡིག་པ་བྱས་པས་སྐྱེ་བ་གང་དུ་སྐྱེ་བ་དེར་སྐྱེས་པ་ན་ཤེས་ པར་འགྱུར་ཏེ།སྡིག་པ་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་བའོ།

让我的亲属们供养佛陀等比丘僧众斋食是很好的，这样广泛地说后，为此而说了五个偈颂。
其他人说，当舍利子和目犍连二人去无间地狱时，看见提婆达多身高数由旬，便说道：'世尊问你是否无病'。他见到后也非常悲泣，因此而说。
所谓'微笑'是指面带笑容。所谓'造作恶业'是指行持不善果报之事。何为不善果报？'为自身求乐故'，意思是为自身寻求安乐的愚人。其他人则不如此求乐。
所说'哭泣受报'是指为自身求乐而造作的恶业，转生恶趣，哭泣着感受不欲之果报。这种果报本质是痛苦的。
所谓'恶业'是指积累的罪业，其果报也是积累或行持的方式所具有的，正是由于积累罪业，必定会感受其果报。如说：'我不说有人故意造作、积累业而不真实感受果报。'
故意积累罪业、做到究竟、无有悔意，这是过患。
如何是微笑造作恶业呢？答道：'如是定作恶业'，是从祇园中一个被饥渴折磨的饿鬼说起。'定'是指纯粹的罪业。'即刻'是指当时立即发生而不改变，意思是说造业的当时不会成熟。
因为一切业不显现于现世法中感受。以相应法说明比喻：'如牛乳'，譬如牛乳不会立即变成酸奶，而是在以后的某个时候变成酸奶，就是这样。
或者不相应的比喻是'即刻'，有一种名为萨底的草根，牛乳中加入它，仅仅放入就变成酸奶，恶业不是这样的。'彼烧诸愚人'是指恶业成熟时极为损害，会追随造恶的人。
'如覆盖灰烬的火'，是比喻如同被灰覆盖的火烧伤愚童迈出的脚步一样。以其他方式说明此事，即'恶业非定即刻'等。
'切断'是指切断成块，意思是毁坏。如何呢？以不相应的比喻'如兵器'来说明。譬如锋利的兵器仅仅触碰就能切断，恶业不是这样的。
如果不立即切断，以后是否也一样呢？所说'后世则显现'，是指在后世中，造作恶业者无论转生何处，生于彼处时就会了知，因造作恶业而痛苦。

།གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དེར་ནི་འདིར་བྱས་པའི་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལས་བསྐྱེད་པའི་སྡིག་པ་ཡིན་ན་ ཡང་མེ་བཞིན་དུ་རང་གི་གནས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ལྕགས་ལས་གཡའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ན་གནས་བརྟན་རྒྱལ་དང་། ཨ་ཀྲོ་ཤ་ཀ་དང་། རོ་ཤ་ཀ་དང་། པ་རི་བྷ་ཤ་ཀ་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། ། ལྕགས་ནི་ལྕགས་ཉིད་དེ་འདི་ལྟར་གཡའ་ནི་དྲི་མའོ། །ལངས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ལྕགས་ལས་དྲི་མ་བྱུང་ཞིང་གནས་པའི་དྲི་མ་དེ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་དང་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་ལངས་པ་ཡིན་ཡང་རང་གི་གནམ་ལྕགས་སམ་མཚོན་དེ་ཉིད་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང ཟད་པ་དང་འཇིག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་མ་བརྟགས་བྱས་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་བརྟགས་པར་བྱེད་པའི་བྱིས་པའོ། །རང་གི་ལས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་བྱས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱད་པའོ། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་བས་ན་ངན་པར་སྤྱོད་པས་འཇིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །ལས་ཀྱི་ཚོམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་སྟེ་དགུ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྡིག་པའི་ལས་ཟད་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་དད་པའི་ཚོམས་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན པས་ནི་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་ཟད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིའི་འགྲེལ་པ་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། དད་དང་ངོ་ཚ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་གྲོགས་པོ་བཞི་ཞིག་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་དད་པ་མེད་ཅིང་ཅི་ལ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ ནི་ངོ་ཚ་མེད་དོ།།གསུམ་པ་ནི་སྡིག་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །བཞི་པ་ནི་སེར་སྣ་ཆེ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་བསམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ཏེ། ནམ་ཞིག་ན་བདག་ཅག་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་བསྒྲུབས་ཏེ། གང་གིས་མཐོ་རིས་སུ་སོང་ནས་དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་མྱོང་བར་བྱའོ་ཞེས་ བསམས་སོ།།དེ་དག་ཀྱང་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པས་ཡོངས་སུ་དགའ་ཞིང་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་པ་དང་། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །དད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དང་བ་སྟེ། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།གང་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ཁ་ཅིག་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །མངོན་པར་འདོད་པས་སྤྲུལ་པའི་དངོས་པོ་ལ་ དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འདི་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་བཤད་པ། དད་པ་དགེ་བ་སྐྱེད་བྱེད་མ་ལྟ་བུ། །སྐྱེ་བོ་དགེ་ཡིད་དང་པོ་དེ་ལ་འཇུག་།དད་བྲལ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་དང་དམ་ཆོས་ཀྱི། །རིན་ཆེན་ཚོགས་འཛིན་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་སོ། ། རེ་རེ་ལ་ཡང་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་གི་སྒྲའོ། །ངོ་ཚ་བ་ནི་གང་གིས་སྡིག་པ་ལས་འཛེམ་ཞིང་ཞུམ་པར་བྱེད་ལ། ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་དག་ལ་གུས་པར་བྱེད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་སྤངས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །སྦྱིན་པ་ནི ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་སྟེ།འདི་ལ་གཅིག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་ཡིན་ཏེ། འདིས་སྦྱིན་པས་སྦྱིན་པའོ་ཞེས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་བཤད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ནོར་དག་ནི། །གང་ཚེ་བདག་གིས་ལ་མ་བྱིན། །སྐད་ཅིག་དེ་ལ་དགེ་བའི་ཚོགས། །སྦྱིན་པ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ ཡིན།།ཞེས་སོ། །ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་དགེ་བ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ།

因为在他世中，将会感受到在此世所造罪业的极其炽热的果报，并且会产生不悦意的痛苦。如果是由自身所造的罪业，就如同火一样会摧毁自己的住处，为了说明这一点而说'铁锈'等。
有人说这是在王舍城的竹林精舍中对长老胜、阿羯娑迦、卢沙迦、波利婆沙迦所说的。
铁即是铁本身，这里的锈是指垢秽。'生起'是指真实产生。就像铁上生起并存在的锈，虽然是从铁中产生、从铁中出生、从铁上生起，但却会吞噬自己的铁器或武器，使之耗尽毁坏。
如是，'如是不观察而造作'是指不经观察而行事的愚人。'自业'是指自己所造的恶行。'堕恶趣'是指获得恶趣中的转生。因此为了说明应当畏惧恶行而说此偈。
业品释第九终。
为了说明如前所述的灭尽罪业之方便，其后宣说信品。因为依靠此品，阿阇世王等的罪业得以灭尽。
开始解释此品，故说'信与惭'等。在舍卫城有四个商人之子为友，其中一个无信且对任何事都不相信，第二个无惭，第三个行恶，第四个极为悭吝。
他们常常生起这样的想法：'何时我们能成就天道，往生天界后能享受其圆满？'
他们获得圆满等而生欢喜，来到世尊面前，世尊针对他们而说此偈。
信是心的净信，以现前信解和希求为相而分为两种。因为生起现前信解者，有些会转为希求。所谓现前信解是指对业果关系和三宝等的信解。
对所希求的事物的希求也是信，因此这是一切功德的生因。又说：'信如善法生母，善人初入依此，离信不能摄持，菩提分及正法诸珍宝。'
每一个都是为了显示天道之路而用'与'字。惭是对罪业畏惧退缩，对功德和具德者恭敬。戒是断除破戒，如前所说。布施是舍予，
关于这一点，单纯的布施即是施者，由此布施而成布施，如论中所说：'何时以善心，未施予己财，彼刹那善聚，即说为布施。'
'此等诸法'是指这些特殊事物的功德之义，因为使之成为殊胜。以'法是功德与善行之作者'的词句表示。

།དེས་ན་དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པས་བསྔགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ སངས་རྒྱས་དང་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ཡིན་གྱི།སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ནི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འདི་དག་ཇི་ལྟར་བསྔགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེ་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། ལམ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ལྷ་ཡུལ་འགྲོ་བར་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་བཞིའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བའི་ཐབས་སུ་མཁས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། འདི་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞི་ལས་མ་འདས་ཏེ། མེ་དང་ཆུར་འཇུག་པ་དང་བྲལ་བའི་ལས་མཆོད་པ་སོགས་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བར འགྱུར་བ་ནི་འགྲོ་བར་བྱེད་པའོ།།ལྷའི་འཇིག་རྟེན་ནི་ལྷ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའོ། །དེ་ལ་དད་པ་ནི་དགེ་བའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་པོར་སྟོན་ཏོ། །དང་པོ་ཡོད་པ་ལ་ནི་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ དག་པ་ལ་ནི་སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཏེ།གོ་རིམས་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་ཚ་དང་དད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྦྱིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ལྷག་མས་ནི་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དག་ པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།འདིར་སྦྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་བཀོད་ཅིང་ཆེས་དམན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇུངས་རྣམས་ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་མི་འགྲོ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་ སྟོང་ཤིང་ཤི་རི་ཀ་ལས་བྱས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ན་ལྷའི་བུ་ཞིག་གནས་པ།གནས་བརྟན་པ་བ་ལང་བདག་གིས་མཐོང་ནས་གྲོགས་པོ་ཁྱོད་འདི་ནས་སྔོན་ཡུན་རིང་པོར་ཡང་གནས་པ་མཐོང་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་དེ་ཅི་འདི་མ་གསན་ཏམ། འཐོན་པར་འབྱུང་ཡང་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱལ་རིགས་སུ་ འགྱུར་བ་དེ་ནི་བདག་ཡིན་ཏེ།དེར་ཆད་པར་སྨྲ་བར་འགྱུར་ན། བདག་བཙུན་པ་འཕགས་པ་གཞོན་ནུར་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་བཏུལ་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སྨྲས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་གསན་ཏེ། ཅི་ཙམ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། ། འཇུངས་རྣམས་ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་མི་འགྲོ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སེར་སྣ་ཅན་ཉིད་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོ་བའི་ལས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡིས་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་གང་དག་འཇུངས་ཤིང་རྨོངས་པ་སྟེ། ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་སྨྲས་པ། སྦྱིན་པའི་བསྔགས་མི་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པར་མ་ཟད་དེ་རྨོངས་པ་རྣམས་ནི་སྨོད་པ་ཡང་ཡིན་པ་ཇི་སྐད་དུ། འཁོར་གསུམ་རྒྱུ་ཡི་ཁྱད་པར་ནོར་ཡིན་པས། །དེ་ཉམས་ཆེས་ན་གང་གིས་མ་ཉམས་ འགྱུར།།ཞེས་འཆད་དོ། །བརྟན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་མཁས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ནི་སྦྱིན་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། །ཞེས་ནོར་གཏོང་བའི་ཕན་ཡོན་ཡང་དག་པར་བསྔགས་པར་བྱེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ཡིན་ལ། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་ཚེ་ན་སེམས་དང་བ་ཡིན་ ཞིང་།བྱིན་ནས་ཀྱང་ཡིད་མགུ་བ་ཡིན་ཏེ་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་རྒྱུས་སོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པ་ཡང་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་པ་ཡ་སི་ཞེས་བྱ་བས་སྦྱིན་ གཏོང་གི་ཁང་པ་བྱས་ནས་ནོར་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ།དེར་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ཡང་གཞག་པས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་བྱིན་མོད་ཀྱི། དེ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེས་ཏེ་བརྟན་པ་རྣམས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་ནས། ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་ཅི་འདོད་པ་ཐོབ་ཅིང་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་ནོ།།དེས་ནི་དེ་དག་གཞན་དུ་བདེ་བ་འཐོབ། །ཅེས་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་དོ།

因此说道：'所谓圣者所赞'，即是被佛陀和其声闻所赞叹，而具过失者则不被赞叹。
若问这些是如何被赞叹的？因为是安乐之道，故而说道：'以此道路前往天界。'如是以四种差别而善巧宣说往生善趣之方便。
为何如此？说道：'以此'即不离彼四，远离投火投水等行为而作供养等意乐。'前往'即是使之前往。'天界'即与天人同等福报。
其中信心为一切善行之先导故首先宣说。有了最初的信心则会具有惭愧。具有惭愧则会获得清净戒律。具足清净戒律则会获得清净布施。
如是次第，以惭愧和信心二者成就意乐圆满。以戒律和布施二者成就行为圆满。其余则显示彼之功德，为令彼等正确受持故而宣说此义。
此中布施列于最后且最为卑下，为何是往生善趣之道呢？故说：'吝啬者不往天界'等。
三十三天宫中有一天子住在千株尸利迦树所成之宫殿中，长老牛主见到后说道：'朋友，我见你在此处已住很久。'彼答：'难道你没听说过吗？所谓转生王族者即是我，若说断见论者，我是被尊者圣迦叶调伏的'等语，世尊以天耳通听闻，随即说此偈颂：
'吝啬者不往天界'，即吝啬者无有往生天界之业。为何如此？因为'彼等愚者'，由于吝啬且愚痴，不了知业果关系之真实故。
因此说道：'不说布施功德'。不仅不说布施功德，愚者甚至还诽谤，如说：'三轮因之差别即是财物，若大损失，何能不损？'
'坚固者'即是智者，'彼随喜布施'即是真实赞叹布施功德。因为布施之前心生欢喜，布施之时心生净信，布施之后心生满足无有后悔，如是言说。
'以彼'即是以随喜布施之因。'彼等'即是作随喜者亦将感受安乐，因为帕雅西造布施堂并具足财物等，安置布施者于其中，虽自己未作布施，但生天界后，坚固者生善趣，获得如意天界受用而享受安乐。
'他处'即是他世间。故说'彼等他处得安乐'，如是他处宣说。

།འོ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིར་དད་པའི་སྒྲ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མ་དད་པའི་རྟགས་ནི་འཇུངས་པའི་རྟགས་ ཀྱིས་ཏེ།དུ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་མེ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཕྱིར་ན་དད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་དྲིས་པའི་ལན་འདི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དད་པའི་དབང་གིས་བརྟན་པ་རྣམས་སྦྱིན་པས་སེམས་ཡང་དག་པར་ཚིམ་ ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ལ།ཕ་རོལ་ཏུ་བདེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ན་སྐྱེས་བུའི་ནོར་མཆོག་དད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷ་ཞིག་གིས། འདི་ན་སྐྱེས་བུའི་ནོར་མཆོག་གང་ཞིག་ལགས། །ལེགས་སྤྱོད་གང་གིས་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རོ་ཡི་ ནང་ན་རོ་ཡི་མཆོག་ནི་གང་།།ཚོང་པའི་ནང་ན་ཚོང་མཆོག་གང་ལགས་གསུངས། །ཞེས་གསོལ་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །དད་པའི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདི་ན་སྐྱེས་བུའི་ནོར་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདིས་བདེ་བ་མྱོང་བས་ན་ནོར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནོར་གྱི་ མཆོག་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་བློ་དང་ལྡན་པའི་ནོར་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། ནོར་འདི་དག་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབྱིག་ལ་སོགས་པའི་ནོར་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པའི་ནོར་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནོར་མཆོག་རྣམས་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཆོག་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྩོགས་པས་ཉོན་མོངས་མི་དགའ་ལ། །གང་ཚེ་སྲུང་ལས་འཇིགས་པ་བྱུང་། །འཇིགས་ན་མྱ་ངན་འབའ་ཞིག་སྟེ། །འདི་ལ་སུ་ཞིག་དགའ་བར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ནི་སྦྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ སོགས་པ་ནི་འོག་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལེགས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་ལྔའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བདེ་བ་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་འཁྱམས་པ་ན། །སྦྱིན་པ་མ་ གཏོགས་གཉེན་མེད་དོ།།ཞེས་བྱ་བས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདེན་པ་ཁོ་ན་རོ་བྲོ་རྣམས་ཀྱི་ཕུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མཆོག་ཏུ་གཟུང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཏེ་འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་ཏོ། །བདེན་པའི་ཚིག་ཉིད་ནི་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ཟས་གྱ་ནོམ་པ་ ཐམས་ཅད་པས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བསོད་པ་ཡིན་ཏེ།ལྷ་དང་མི་རྣམས་མགུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། དེས་འཚོ་བ་ནི་འཚོ་བ་བཞིན་དུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེའོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ འཚོ་བའི་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ།བརྟགས་ནས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། འདིས་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བསྟན་ཏོ། །འཚོ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཚོ་བར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །མཆོག་ཏུ་ཅེས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་ ཞེས་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ།སྩོགས་དང་ཟད་པ་མ་མཐོང་བ། །ལོ་བརྒྱར་གསོན་པ་གང་ཡིན་པས། །ཞེས་བྱ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིས་ནི་དད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བསྟན་ ཏོ།།དད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་འབའ་ཞིག་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཡང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་འདས་པར་འགྲོ་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལྷ་ཞིག་གིས་ཞུས་པ། འཇིག་རྟེན་སྐྱེས་ བུ་ཇི་ལྟ་བུས།།ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དག་།འཐོབ་འགྱུར་ཡང་དག་ལྟ་བ་ནི། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་གསུངས། །ཞེས་པ་དང་། དེས་ན་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དད་པ་བསྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། གང་འདི་ལ་རིགས་པ་དང་ལུང་དག་གིས་ཡིད་ཆེས་པར་ བྱའོ།

若问：'在这个偈颂中没有信的词语，因此这是不合理的'，则答：由于与其义相关，故无过失。因此，不信的标志是通过吝啬的标志而知，如同通过烟的标志而知有火一样。由于随喜布施，故即是信。同样，对于其他问题也应如理作此回答。
又因为由信力而使坚定者以布施令心满足充盈，并使他人获得安乐，故说：'此处人之最胜财即是信'等。
有一天神问道：'此处人之最胜财为何？以何善行能得安乐？味中最胜味为何？商人中最胜商为何？'因此而说此偈。
信的含义前已说过。关于'此处人之最胜财'，由于能感受安乐故为财。众生财中最胜者，世间称为具慧之财。如说：'此等财仅是少许，譬如在珍宝等财中，信财最为殊胜。'外在财物最胜者因造成痛苦故非最胜，如说：'积聚生烦恼不乐，守护之时生怖畏，若怖唯有忧苦生，此中谁人能生喜？'
法即是布施本性的善行，持戒本性等下文将说。'善行'即如理而行，如说'圣者五种布施'等。'得安乐'即能作利益，应知如说：'轮回漂泊时，除施无亲友。'
'唯有诚实是诸味之最'，执持诚实为最即是戒律，此说明了戒律。诚实语本身即是所欲求者，较诸天人一切美味更为殊胜，因能令天人欢喜故。'唯'字表示决定。
关于'以慧谋生'，慧即了知真如，以此谋生即具有如是谋生者。或者说具有以慧谋生的方法，意为审察而行，此说明了修所生福德。关于'谋生'，在谋生者中决定取舍，为第六。'最胜'如说即'殊胜'，此下文将解释：'未见积聚与穷尽，若有百年寿命者。'
此中说明了以信为先的布施、持戒与修所生福德事。信不仅是布施等这些的先导，为显示也是慧根等功德的先导，故说'趣向涅槃'等。
有天神问：'世间何等人，能得决定慧，及得正见者，请佛为我说。'因此而说此偈。'生起信心'即应信解，应以理与教对此生起信解。

།ཅི་ཞིག་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགྲ་བཅོམ་ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་མོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་འགྲོ་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པས་འབྲས་བུའི་ཆོས་འཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ དད་པ་བསྐྱེད་དེ་དེའི་དོན་ལ་མངོན་པར་རྩོམ་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་ངེས་པར་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཐར་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འདིར་བརྗོད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ་དད་པ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་འདི་ལྟར་དད་ནོར་ཡོད་པ་དེས་ནི་ཤེས་ རབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།གུས་པར་བྱས་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ནི་དད་པས་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །གུས་པར་ཉན་པ་ནི་ཉན་པར་འདོད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དད་པ་ཡང་ཉན་པར་འདོད་པ་ཉིད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་དེ་ག་ལས་འཐོབ་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་དང་དེ་ཡི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་དང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལ་ངེས་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། རིགས་པས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་སོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི ཕྱིར་རོ།།དད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བག་ཅན་གྱིས་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷ་ཞིག་གིས་གསོལ་པ། རང་གི་ཆུ་བོ་གང་གིས་རྒལ། །གང་གིས་ རྒྱ་མཚོ་རྒལ་བར་འགྱུར།།བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་གང་གིས་སྤོང་། །གང་གིས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་འདི་གསུངས་སོ། །དད་པ་རྒྱུར་འགྱུར་བས་སྒྲོལ་བ་ནི་འདས་པའོ། །ཆུ་བོ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དད་པའི་གཟིངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆུ་ བོ་ཐམས་ཅད་ལས་བརྒལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ། དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་དད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །བག་ཡོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བརྒལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིར་བག་ཡོད་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་། །ཞེས་བྱ་བ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྟུལ་ཕོད་པ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་དག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ བསྟན་ཏེ།དེ་ཡོད་ན་ནི་རྒྱུད་ལ་དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཡང་ན་དད་པས་ནི་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ལས་བརྒལ་བ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཡོད་པས་ནི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བརྒལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྡུག་ བསྔལ་སྤོང་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པ་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་དག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གོང་མ་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་ སྤྱིར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ།།བག་ཡོད་པའི་སྒྲས་ནི་འདིར་འཕགས་པའི་ལམ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་མཚོན་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པ་དང་། མ་དད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་རྨོངས་པས་མ་རུངས་པར་བྱས་པའི་གདུལ་བྱ་མཐའ་དག་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་མན་ ངག་གི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དད་པ་ལ་བརྟེན་པས་ནི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དགེ་སློང་དད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷ་ཞིག་གིས་གསོལ་བ། འདི་ལྟར་གྲོགས་ནི་གང་ཞིག་ལགས། །གདམས་པ་ཡང་ནི་གང་ཞིག་གང་། ། དགེ་སློང་གང་ལ་དགའ་བ་ཡིས། །བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། འདི་གསུངས་སོ། །དད་པའི་གྲོགས་ནི་གཉིས་པ་གང་ལ་ཡོད་པའོ། །དད་པ་ལ་བརྟན་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་མེད་ན་ནི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果问对什么生起信心，即所谓'阿罗汉法'，是佛陀所教导的道路。'趣向涅槃'是指获得解脱，因此依靠教法和修行法而获得果位法。对此生起信心并且对其义理精进修持的话，必定能获得。
那么，如果智慧本身是获得解脱道等的因，为何在此处提及呢？在此回答说，信心也是智慧的因，因为如此具有信财者将获得智慧。恭敬听闻正法是由信心所希求的。恭敬听闻是指想要听闻，因为信心也能生起想要听闻的意愿。
如果问从何处获得智慧，回答说：'从彼彼'，即是对于真谛、蕴、界、处等必定能获得。所谓'智者'是指通达，是从以理获得的智慧修持。依此而生起闻所生等智慧。
不仅仅是以信心力获得智慧等，也能断除过失，为了显示这一点而说：'具慎者于大海'等。一位天人请问：'如何渡自己的河流？如何渡越大海？如何断除自己的痛苦？如何获得清净？'对此回答说。
以信心为因而度脱即是超越。河流有四种，是烦恼的自性。依靠信心之筏而渡越一切河流。'以'是指其义，即以信心断除圣道的一切烦恼，此处信心即是圣道。以正念力渡越三恶趣大海，此处正念是见道。
'以精进断除痛苦'是指精进修持，以修道断除三界的痛苦。'以智慧得清净'是指无学道，因为有此则相续无垢。
或者说，以信心渡越在家生活的河流，因为依靠出家。以正念渡越欲寻思等大海。以精进断除痛苦是为了断除欲界的痛苦。'以智慧得清净'是因为离欲上地。
有人说'以信心'是总说声闻、独觉、佛三种菩提。此处以正念之名显示并教导所化众生圣道，因此对于被不正念、不信、懈怠、愚痴所损害的一切所化众生，教导信心等教诫对治。
为了显示依靠信心能断除一切束缚而说：'比丘信心'等。一位天人请问：'如是何者为伴侣？何者为教诫？比丘以何欢喜能断除一切束缚？'对此回答说。
信心伴侣是指具有第二者。依靠信心获得别解脱戒等殊胜，因为若无彼则无此。

། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གཏམས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བློས་དགེ་སློང་འདི་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཏམས་པ་དང་། སྟོན་པ་སྟེ་འདིས་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །མྱ་ངན་འདས་ལ་མངོན་དགའ་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའོ། ། འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་གིས་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་ཞགས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དད་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།མྱ་ངན་འདས་ལ་མངོན་དགའ་བས། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མས་ནི་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ནི་ལེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གིས་དད་དང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ནི་ལེགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལ་བརྗོད་དེ། ཇི་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སོ། །དད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ ནོ།།འདི་དག་ནི་རེ་རེ་དང་མཐའ་དག་ལ་ལེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་གི་སྒྲ་གསུམ་སྨོས་སོ། །ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལེགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལེགས་བསྒོམས་ཤིང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་རྣམས་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤངས་པ་ནི་བསལ་བ་སྟེ། གང་གིས་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པའོ། །མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་དགོངས་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་ པའི་སེམས་ལས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་ཏེ་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་བཏགས་པའོ།།དེས་ན་ཡང་དད་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ དེའོ།།ལེགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལེགས་པའི་ངང་ཚུལ་དང་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ་སྐྱེ་བོ་དམ་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བོ་དམ་པས་བསྔགས་པའོ། །བརྗོད་པ་ནི་བཤད་པའོ། །དད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དད་དང་ཚུལ་ ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་འཁོར་དང་བཅས་པ་གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ། སྐབས་འདི་ལྟ་བུ་གསན་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །དད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དད་པའོ། ། དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང་ཕྲད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལས་ནི་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཏོང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གཟུང བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་ཕྱིར་དང་།རྨོངས་པས་ཡོ་བྱད་གཞན་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའོ། །གཏོང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕན་ཡོན་སྨྲས་པ། འཇུངས་པ་རྣམ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སེར་སྣ་དང་བྲལ་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་སྦྱིན་པ་སེམས་ཀྱི་སེར་སྣ་དང་ནི་ཆགས་པའི་སྐྱོན་གྱི་རྡུལ་ རྣམས་འཁྲུ་བར་བྱེད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པས་ཡུལ་གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་ཁྱད་པར་ཤེས་པའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །དད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ལུས་དང་ངག་དག་པས་བདག་གི་དོན་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།གཏོང་བ་དང་སེར་སྣ་སྤངས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དད་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནོར་ནི་ནོར་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མཁས་གང་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

'以智慧充满'这句话是说以智性的心如实充满此比丘并教导，这表明了恒常性。
'喜乐涅槃'这句话是说对解脱生起真实的欢喜。
背离轮回而通达涅槃，因此修习获得涅槃之道的比丘将斩断一切束缚即一切烦恼的绳索。
其中以信心和智慧表明修行圆满，以'喜乐涅槃'表明意乐圆满，其余表明其功德。
具足信心等将获得'善'的称誉，故说'若人具信'等。
世尊称赞比丘为善性者，若问以何等程度称为善性者，从'若人'开始说此。
'若人'是指任何众生。'具信'如前所述。
为显示这些是单独或全部称为善的因，故说三个'及'字。'即'字是确定，为与其他次第结合而称其为善性者。
'善修'是为善加修习而说，为断除一切烦恼故远离过失，远离即是断除，由此断除随眠。
'智者'在此是指等持，以'从等持心如实了知'之语，是从因安立果。
因此信心得以趣入，戒蕴、定蕴、慧蕴皆依此而有，即是断除烦恼者。
'善性者'是指具有善性和本质者，即具有圣者本性为圣者所赞叹。'称'即是说。
为显示具信者处处皆受供养故说'具信持戒'等。
具寿舍利子和目犍连带眷属所到之处，国王和大臣们都恭敬供养，听闻如此情况而说此。
具有信心者即是信者。唯有具信才能具戒，故说'戒圆满'，即获得别解脱戒。
从具戒而生布施圆满，故说'具施'，因舍弃一切所执，愚痴者不执持他物。
说具施之功德为'远离悭吝'，即离贪。如说'布施能洗净心中悭贪过失尘'。
由此自身清净，所到之处皆为具殊胜智慧的天人所供养。
以信心和戒圆满二者显示身语清净的自利圆满。
以布施和离悭二者显示利他圆满。
为显示信心和智慧财是最胜财故说'智者住世间'等。

།གཏེར་ལ་ ཆགས་པའི་ཚོང་དཔོན་ཞིག་གིས་ནོར་གྱི་མཆོག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་གཏེར་དུ་སྦས་པ་ལས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ།གང་བདག་གིས་གཏེར་ཐམས་ཅད་ཕྱུང་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་གང་ཡིན་པ་བཙོང་བར་བྱ་ན། བདག་གིས་ནི་མི་ཤེས་ཏེ། གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པ་དེར་བདག་སོང་སྟེ་ཞུའོ་ སྙམ་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འདི་གསུངས་སོ།།གང་ནི་གང་ལ་ལའོ། །འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་ནི་འགྲོ་བའམ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནའོ། །རྟེན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དད་དང་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་འདིར་ཤེས་རབ་བོ། །གང་ཞིག་རྟེན་ པར་བྱེད་ཅེ་ན།།སྨྲས་པ། མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཁས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་གཉིས་མི་སྒྲུབ་ཅིང་དེ་ལ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་དེ། རིགས་པའི་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་དེ་ཡི་ནོར་མཆོག་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མཁས་པ་དེའི་ནོར་ནི་འདི་ཉིད་མཆོག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡི་ནོར་གཞན་ཕལ་བར་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་སྟེ། སྐྱེ་བོ་ཐ་མལ་པས་མངོན་པར་བཀུར་བའི་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ནོར་དག་ནི་མངོན་པར་མི་བསྔགས་ཏེ། གདུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕལ་པར་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་དོར་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ངན་སོང་གི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཚོང་དཔོན་ལ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་འདི་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དད་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ཡིན་པས་དེས་ན་གཉི་ག་འདིར་བསྟན་ཏོ། །མེའི་རྟགས་དུ་བ་ ལས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་དད་པ་མི་མངོན་པའི་རྟགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།འཕགས་པ་ལྟ་བར་འདོད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་དད་པ་གང་གི་དད་པའི་རྟགས་ནི་གསུམ་པོ་འདི་དག་གོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ། ། འཕགས་པ་ནི་སྡིག་པ་ལས་རིང་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་ལྟ་བར་འདོད་ཅིང་བརྩོན་པ་ནི་ལྟ་བར་འདོད་པ་སྟེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དེ་དང་ཕྲད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འགྲོ་བས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དད་པ་མེད་པར་ནི་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བར་གྱུར་ཀྱང་མ་དད་པས་འཕགས་པའི་གན དུ་མི་འགྲོའོ།།དམ་ཆོས་ཉན་པར་དགའ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བཤད་པ་མཉན་པ་ལ་ཞེན་པ་སྟེ། སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ལེགས་པར་བཤད་པ་མཉན་པར་འདོད་པ་སྐྱེ་བའོ། །སེར་སྣའི་དྲི་མ་རྣམ་སྤངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏོང་བ་ལ་མཆོག་ ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སེར་སྣའི་ཚུལ་ཆགས་པའི་དྲི་མ་གང་གིས་སྤངས་པའོ།།ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ཆགས་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་དད་པ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་རྟགས་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ ཅན་རྣམས་ལ་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་གྱི་རྟགས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདུས་པ་དེ་དག་གིས་ནི་དད་པ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞག་སྟེ། དེ་ཉིད་དད་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། དེའི་འབྲས་བུ་མཐོང་ བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ།།འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པས་དགེ་བའི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་དད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་ངེས་པར་མི་བརྗོད་དོ། །དད་པ་གཅིག་པུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་སྙིང་པོ་བླངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དད་པའི་ལམ་ བརྒྱགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ལྷ་ཞིག་གིས་གསོལ་པ། ལམ་བརྒྱགས་གང་ཞིག་བསྐུར་བྱ་ཞིང་། །རྐུན་པོས་མི་འཕྲོགས་གང་ཞིག་ལགས། །གང་གིས་འཕྲོགས་ན་བཟློག་བགྱི་ཞིང་། །སྐྱེ་བོ་གང་གིས་འཕྲོགས་ན་དགའ། །གང་ཞིག་འོངས་ནས་རྟག་ཏུ་ནི། ། མཁས་པ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་འདི་གསུངས་སོ། །དད་པ་དེ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །བསྐུར་བ་ནི་ཉེ་བར་བླངས་པའོ། །ལམ་བརྒྱགས་ནི་ལམ་གྱི་འཚོ་བའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དད་པའི་ལག་པས་བསྐུར་བར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཡོ་བྱད་དོ།

有一位贪恋财宝的商主将所有珍贵财物藏为宝藏后这样想道：'我若将所有宝藏取出，要卖掉最珍贵的宝物，但我不知道哪个最珍贵。我应当前往世尊所在之处请教。'直至说出此言。
'某'是指任何人。'生存世间'是指众生或有情世间。'依止'是指获得。关于'信与智慧'，此处的智慧是指殊胜的智慧。
若问'谁在依止'？答曰：'智者'。非智者不能成就这两者，也不会精进于此，这是说明正理智慧的修习。
'这些是他的最胜财'，是说因为智者认为这些才是最殊胜的财富，因为这是一切圆满的因。
'他的其他财富皆为劣'，是指完全了知者的其他财富。凡夫所崇尚的金等珍宝财物并不值得赞叹，因为这些是一切痛苦的因。
'皆为劣'是说必须舍弃，因为会导致恶趣果报。
这是为商主所说，因为他无信且智慧错乱，所以这里说明这两者。
如同从烟推知有火一样，为显示不信的标志而说：'欲见圣者等'。
如广说：'比丘们，具信者的信相有这三种。'
'圣者'是因为远离罪恶。'欲见'是指想要见到具德者并精进，即一再亲近。因为无信者即使被他人劝导也因不信而不去亲近圣者。
'喜闻正法'是指执着于听闻真理等善说，即使为了性命也想要听闻善说。
'远离悭垢'是指因为最重视布施而远离悭吝习气的污垢。
对于行贪、嗔、痴者，依次显示信心的三种特征标志。或者说是依次显示声闻、缘觉、佛种姓者具有一、二、三种标志。
由这些集聚可以观察信心，这即称为信心，也称为具信，因为从见到果而推知。
世间共知在行善之时有信心，但不能确定说一切时都有。为显示单有信心即是从世间取其精华，故说'信为道粮'等。
一位天人问道：'应携带何种道粮，盗贼不能夺取何物？被谁夺取时应阻止，被何人夺取时欢喜？何者到来时，智者常生欢喜？'对此回答：信即是具信者。'携带'是指受持。'道粮'是指路上的资具。信手能携带布施等福德资粮，这是往生他世的资具。

།ཇི་སྐད་དུ། །དཔེར་ན་ལམ་བརྒྱགས་མང་པོས་ནི། །བདེ་བས་འདི་ན་འགྲོན་པོ་འགྲོ། །དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་དགེ་བྱས་པའི། །སེམས་ཅན་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །བསོད་ནམས་ཆོམ་པོས་དབྲོག་མི་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་ འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་རྐུན་མས་ཀྱང་གཞན་གྱི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དབྲོག་པར་མི་ནུས་ཏེ།བསོད་ནམས་རྒྱལ་པོ་ཆོམ་རྐུན་དག་།གཡོ་ཞིང་བརྩོན་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་། །འཕྲོག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཆོམ་རྐུན་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་བཟློག་།ཅེས་པ་ལ། རྐུན་ མས་གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པས་གསད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆད་པས་བྱས་པས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱིས་བླངས་ན་དགའ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་བགོ་བ་དང་ཁང་པ་ལ་སོགས་པ་འཕྲོག་ཅིང་ལེན་པར་བྱེད་ པའི་སྡོམ་བརྩོན་དགེ་བ་རྣམས་ལ་ནི་སྐྱེ་བོ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།འཕགས་པས་འཕྲོགས་ཤིང་བླངས་ན་བཟང་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དགེ་སྦྱོང་འོངས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་སྡོམ་བརྩོན་འོངས་པ་ལའོ། །རྟག་ཏུ་ ཞེས་པ་ནི་རྒྱུན་དུའོ།།མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །མཁས་པ་ནི་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའོ། །དད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཞིང་ལ་སྦྱིན་བདག་རྣམས་འབུལ་བར་བྱེད་པ་ན། ཕྲག་དོག་གི་དབང་གིས་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ཅི་རིགས་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ལ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཀོ་ཀ་ལི་ཀ་ ལ་སོགས་པས་ནི་ཁྱིམ་བདག་འདི་ནི་གང་ཟག་ལ་མངོན་པར་དད་དོ་ཞེས་འཕྱ་བར་བྱེད་དེ་ཇི་ཙམ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།སྦྱིན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་འབུལ་བར་བྱེད་པའོ། །གཅིག་ནི་གཅིག་ཏུ་སྟེ་དད་པའི་སེམས་ཅན་དག་གོ། ། དད་པ་ཇི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་དང་། དེས་བྱས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །ཅི་རིགས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱོར་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། འབྱོར་པ་ཅི་བསགས་པ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་སྟེ། དད་པ་ཇི་ལྟ་བ བཞིན་ནོ།།འབྱོར་པ་མ་བསགས་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འཚལ་བར་རོ། །དེ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་སྦྱིན་བདག་སྟེར་བ་ལའོ། །གང་ཞིག་ཡིད་ནི་མི་བདེ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་མི་དགའ་བའོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པ་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།དེས་ནི་ཉིན་དང་མཚན་རྣམས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་དེ་ནི་ཉིན་པར་དང་ནུབ་མོ་རྣམས་སུའོ། །ཏིང་འཛིན་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་མི་རྙེད་པ་སྟེ། ཕྲག་དོག་གིས་བྱས་པའི་གཡེང་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འོག་ནས་སྨོས་ཏེ། རང་ གི་རྙེད་པ་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ནག་པོའི་ཕྱོགས་བསྟན་ནས། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སྨྲས་པ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཡང་སྐྱེས་བུ་དམ་པས་སོ། །དེ་འདྲ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་རྙེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཡིད་མི་ བདེ་བ་དྲུངས་འབྱིན་པའོ།།ཡང་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཏ་ལའི་མགོ་བཅད་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་མེད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཏ་ལའི་མགོ་དང་མཉམ་པར་འཇུག་པ་ནི་ཏ་ལའི་རྩེ་མོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤིང་ཏ་ལའི་རྩེ་མོ་བཅད་པས་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྤང་བའོ། །དེས་ནི་ཉིན་དང་ མཚན་རྣམས་སུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་པར་སླའོ། །དད་པ་མེད་པ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཁྲོན་པ་སྐམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

如是说道：'譬如带着众多路粮，旅人在此安乐而行，如是于此作善业者，众生往生善趣亦然。'如是所说。
'福德盗贼不能夺'，是说即便摧毁村庄的盗贼也无法夺取他人的善行，如'福德之王盗贼等，虽勤巧诈作谋划，亦不能够夺取走'之句所说。
'制止盗贼行劫掠'，是说盗贼劫掠他人财物，应由国王等以处死等惩罚制止。
'沙门取之人欢喜'，是说若持戒的修行者取用他人的饮食、衣服、房舍等物，具信之人会极为欢喜，如'圣者夺取则为善'之句所说。
'沙门来时'是指寂静行持的持戒者来时。'恒常'即持续不断。'极为欢喜'即非常喜悦。'智者'即希求自利者。
当具信之施主们向相应福田行供养时，恶人因嫉妒而令禅定退失的过患，为显示此而说：'众生随其所应'等。
长者给孤独食施极为承事尊者舍利弗与目犍连，以衣物等供养。憍迦梨迦等人讥讽说此长者执著于个人，于是说了两个偈颂。
'施者'即向具德者供养。'一'即一向，即具信众生。'随信'即随顺信心，以信心小等差别，及由此所作布施等差别。'随其所应'即随顺资具，随所积聚资具而行布施，即随信心而行。未积聚资具者亦随力而为。'如是'即指施主布施饮食时。'心不悦'即因嫉妒等而不欢喜。'他'即与受者相关之词余。
'彼于昼夜中'即彼恶人于昼夜时分。'不得入定'即不得一心，即具有嫉妒所生散乱，如下所说'不应轻视自所得'等。
说明黑分后，为说白分而说'若人'等。'圣者'即指贤圣。'如是普行持'即断除他人获得因缘所生的不悦。
为令后不再生而说：'如断多罗树头'即令无种子，与多罗树头齐平而入即多罗树梢，如砍断多罗树梢则不复生长，应如是断除。'彼于昼夜中'等易解。
为显示无信者非圣者所应亲近而说'如枯井'等。

།དགེ་སློང་དག་དད་པ་མེད་པའི་གང་ཟག་ནི་སྟེན་པར་མ་བྱེད་ཅིག་།དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།དད་པ་མེད་པ་བསྟེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དད་པ་མེད་པ་བསྟེན་ཅིང་བསྟེན་པ་ལས་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་ཡང་སྟེ་འདི་གཉིས་གསུངས་སོ།།དད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དད་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྟེན་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྙེན་པར་མི་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པར་མི་བྱའོ། །ཁྲོན་པ་སྐམ་པོ་ཇི་ལྟ་བར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུ་བཏུང་བར་བྱ་བའི་གནས་དེ་ནི་ ཁྲོན་པ་སྟེ་རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཆུ་མེད་པའི་སྐམ་པ་དེ་ཆུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་གིས་མི་བསྟེན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཁྲོན་པ་ཆུ་མེད་ཅིང་སྐམ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བརྐོས་པར་གྱུར་ན་ཆུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཇི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པ་ ཆུ་མེད་ཅིང་སྐམ་པོ་ལ་ཆུ་དོན་དུ་གཉེར་བས་དེ་ཀུན་དུ་བརྐོས་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་མི་འབྱུང་ལ།གལ་ཏེ་བྱུང་བར་གྱུར་ན་ཡང་འདམ་ཆུ་དྲི་ང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདམ་རུལ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དྲི་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འདམ་ཆུ་དྲི་ང་བ་སྟེ། དེ་ནི་དབྱིག་པ་ཅན་བཞིན་ནོ། །ཤེས་ རབ་ཅན་གྱིས་དད་ལྡན་བསྟེན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དེས་ནི་དད་པ་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་བསྟེན་པར་བྱའོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པ། མཚོ་ལ་ཆུ་འདོད་ཇི་ལྟ་བར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་འདོད་པ་སྟེ། ཁྲུས་དང་བཏུང་བ་དང་དེའི་ནང་དུ་ཞུགས་པར་ འདོད་པས་ནི་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་སྟེན་པར་བྱེད་དོ།།མཚོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆུ་མང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆུ་མང་པོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆུ་མང་སྟེ། བྱ་རོག་གིས་བཏུང་དུ་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་དང་བ་ནི་རྙོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་གཙང་བའོ། །བསིལ་བར་གྱུར་ཅིང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་ཤིང་གི་གྲིབ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར།ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་དོ། །རྙོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་མེད་ཅིང་ན་ཀྲ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་གདུག་པ་ཅན་དང་འདམ་དང་ཆུ་བལ་ལ་སོགས་པས་མ་རྙོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཁྲུས་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་ པས་ནི་མཚོ་འདི་ལྟ་བུ་ཉེ་བར་སྟེན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་གཡོ་མེད་པ་དང་བསམ་པ་དག་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་ཤིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་།མི་ཤེས་པ་དང་། ཚུལ་འཆོས་པ་ལ་ སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་རྙོག་པ་མེད་པའི་དད་པ་ཅན་བསྟེན་ན་དེས་ནི་ཡིད་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།མཁས་པས་ནི་དད་པ་ཅན་བསྟེན་པར་བྱའི། ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆགས་སམ་མ་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་གཉིས་དགོན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་དང་ཆོས་གོས་བགོས་ཏེ་ལྷུང་བཟེད་བླངས་ནས། བྲམ་ཟེའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཏུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་སྤྱོས་ཤིང་བརྒྱད་དེ་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི ནང་དུ་ཡང་རྡུལ་གྱིས་བཀང་ངོ་།།བྲམ་ཟེ་དད་པ་དག་གིས་ནི་མཆོད་པར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །དེ་གཉིས་དམྱལ་བ་དང་མཐོ་རིས་དག་ཏུ་མི་དགའ་ཞིང་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །ཆགས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་དད་ཅིང་བློ་དང་ལྡན་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དམ་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་ སུ་ཆགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མ་ཆགས་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཁ་ཅིག་དམ་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་སྡང་བ་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ཡིས་ཐུབ་སྐུ་མི་ངས་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཆགས་པའམ་མ་ཆགས་པ་སྟེ། དད་པ་དང་མ་དད་ པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཞེས་སྐུ་མི་ངས་པ་སྟེ།འགྱུར་བར་མི་མཛད་དོ།

比丘们，不要亲近无信仰的人。为什么呢？亲近无信仰者是痛苦的，因为亲近无信仰者会导致身体造恶业，语言造恶业，乃至投生地狱。白分偈颂也说了这两句。
'无信仰'是指内心缺乏信仰的人。'不应亲近'是指不应接近，不应与之交往。
'如同干涸的井'，井是饮水之处，如水池等。就像无水干涸的井不被求水者所亲近一样。
若问：'即使井干涸无水，挖掘后也会出水'，对此回答：如果水池等处无水干涸，即使求水者挖掘，也不会立即出水，即使出水也会是臭烂的污水。所谓'臭烂污水'是指具有腐烂淤泥般气味的水，就像持杖者一样。
'智者应亲近有信者'是说具有正确理解的人应当亲近有信仰的人。
这里举例说明：'如同求水者亲近湖泊'，比如想要沐浴、饮水或游泳的人会亲近大湖。
什么样的湖呢？所说'多水'，即具有丰富水量，意思是连乌鸦都能饮用。'清澈'是指无浑浊且极为干净。'清凉'是说因为被树荫环绕而令人愉悦。'无浊'是指无尘土，无毒蛇等恶毒生物，无淤泥和水草等污染。
正如想要沐浴饮水等的人亲近这样的湖泊，同样，追求众多殊胜的人也应亲近那些不虚伪、心地纯净、乐于利益他人、远离无知和伪善等的有信仰者，这样就能成就内心所愿。
为了说明智者应亲近有信者而非其他人，故说'爱或不爱'等。
具寿舍利弗和目犍连二人从一处寂静处披上下衣持钵，进入一个婆罗门城乞食时，一些外道非常轻蔑地将尘土撒入他们的钵中。而有信仰的婆罗门则供养他们。
这两人对地狱和天界都不生喜厌，针对这种情况而说此教言。
'爱'是指对某些有信仰和智慧的优秀婆罗门和居士生起好感。'或'字表示'不爱也可以'，是指某些恶劣之人对善良之人生起嗔恨。
'以此圣者身不变'是说这些大德对于爱或不爱、信或不信的众生之因，其身不变，即不受影响。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་ཐུབ་པ་དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐུ་མི་ངས་ན་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མ་དད་པ་དག་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ།མ་དད་པའི་སེམས་ཅན་དོར་བར་བྱ་སྟེ། ཆུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆུ་འདོད་པས་ཁྲོན་པ་སྐམ་པོ་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དད་པ་རྣམས་ནི་ཉེ་བར་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ཅན་དག་དང་བསྙེན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ། ཆུ་འདོད་པ་དག་གིས་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་སྟེ། དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དད་པའི་ཚོམས་ཏེ་བཅུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚོམས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེ་ལ། དེའི མཐུས་ནི་དགེ་སྦྱོང་དུ་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཚོམས་སུ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རྣམ་གྲངས་དགེ་སྦྱོང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་འགྲེལ་པ་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེས་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རབ་ཏུ་དང་བ་ཕལ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་ཞིག་སེར་སྐྱའི་ཐར་པ་བསྒྲུབ་ པར་འདོད་པ་ལས་དེའི་ཐབས་མི་ཤེས་ཏེ།སངས་རྒྱས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་སྟེ་ཞུས་པ་ལས། དེའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཐོས་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ། །ཆོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ སྤང་ཞིང་དོར་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་མ་སྤངས་ན་ནི་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་རྒྱུན་བཅད་པར་ནུས་ཤེ་ན། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་ པར་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ།དད་པས་དམ་པ་བསྟེན་ཅིང་ལེགས་པར་གསུངས་པ་མཉན་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚོགས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉོན་མོངས་པ་ སྤང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་སྤང་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདོད་པ་རབ་སྤང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། འདོད་པའི་ ཁམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤངས་ན་བྲམ་ཟེར་འགྱུར་ཏེ།འདོད་པའི་མི་གཙང་བའི་ནང་དུ་འབྱིང་བ་ལས་ནི་བྲམ་ཟེར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིའི་དོན་ནི་འདོད་པ་དག་ལས་ཡིད་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།རབ་ཏུ་མ་སྤངས་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་དེ་ཐུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ཡང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་ དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའོ།།གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་འཐོབ་པ་ནི་རྟོགས་པའོ། །དེ་མ་ཐོབ་པར་ནི་རྒྱུན་ཆོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་ པར་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འདིར་དགེ་སྦྱོང་གི་སྒྲ་མེད་ཀྱང་བྲམ་ཟེ་དང་ཐུབ་པའི་སྒྲ་ནི་དེའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚོམས་སུ་དགོད་པར་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོར་ཡང་ཀུན་དུ་རྒྱུའི་སྒྲའི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དགེ་སྦྱོང་ལ་ བཏགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་མེད་དོ།།རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བས་སྔར་བསྟན་པའི་བྱ་བ་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

为什么呢？答道：因为这位圣者已经从三界中离开了贪欲。
如果身体不疲惫，那他要做什么呢？答道：应当远离不信者。
也就是说，应当远离不信的众生，就像缺水而渴求水的人应当远离干涸的水井一样，应当完全远离造作罪业的人。
'应当亲近有信者'，这是说应当亲近有信仰的人，就像渴求水的人亲近大海一样，因为这能增长他的福德资粮。
信仰品第十的注释完毕。
为了显示信仰的殊胜果报，其后宣说沙门品，因为依靠信仰的力量能生起圣道，通过其力量能成为沙门。
或者说，为了显示刚才所说品中'圣者'的异名就是'沙门'。
注释说：'婆罗门所愿'等等。有一位性情非常纯净的婆罗门想要成就解脱，但不知其方法。
他对佛陀生起信心后，来到世尊面前请教，因此世尊说了两个偈颂，他听闻后出家并证得阿罗汉果。
'断'是指应当舍弃、抛弃的意思。
什么是应当断的呢？'相续'，即生死相续。因为如果不断除这个，就不能获得一向解脱。
如何能够断除相续呢？说道'以精进'，精进是由修行所生起的殊胜，意思是以信心亲近善知识、听闻善说、受持出家戒律以及趣入善法等道的资粮。
依靠这些资粮之后应当做什么呢？答道：应当断除烦恼。
为了显示断除的次第而说：'应当极度远离欲望'，这是说断除欲界中应当以见道和修道所断的烦恼，然后是色界和无色界的烦恼。
完全断除欲界烦恼就成为婆罗门，沉溺在欲界不净之中是不能成为婆罗门的。为了显示这个意义而说'婆罗门'，其含义是心已经背离诸欲。
为什么应当断除贪欲等呢？'若未断除'，意思是只要没有断除贪欲等烦恼，就不是圣者，也不能获得一向解脱。
'圣者'是指获得有余涅槃者。'一向'是指无余涅槃。应当了知这两种涅槃都是通过断除烦恼而获得的。
在未获得这些之前，相续不会断除，因此必定要断除贪欲等。
此处虽然没有'沙门'一词，但因为'婆罗门'和'圣者'是其异名，所以这些偈颂理应编入沙门品。
在这两个偈颂中，'遍行'一词在世俗谛中是沙门的假名因，因此无可争议。
通过恒常精进和恭敬修行才能完成前面所说的事，否则是不可能的，为了显示这个道理而说'遍行'等等。

།བྱ་བ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཟླས་པ་ནི་གྱིས་ཤིག་གྱིས་ ཤིག་པའི་དོན་ཏོ།།རྟག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་རྒྱུན་གཅད་པར་བྱ་བ་སྟེ། རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྒོམས་པས་རྟག་ཏུ་དེ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་བག་མེད་པར་ནི་མི་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །གུས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་ བརྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཅིང་། དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་འཇུག་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །དེ་ལྟར་ག་ལས་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་ཞན་པ་ དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལྷོད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཀུན་དུ་རྒྱུ་གལ་ཏེ་བརྩོན་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱོ་བ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། ང་རྒྱལ་དང་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ནི་དེའི་ཚེ་སྤྱིར་ཡང་ཤས་ཆེར་སྩོགས་ཤིང་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་མ་སྤངས་པའོ།།གང་སྔར་བསྟན་པའི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་ཞན་པས་ཉེས་པ་འབྱུང་བར་ཡང་མ་ཟད་དེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞན་པའི་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་ བསྙེན་མ་ཞིག་གི་བུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བསྙེན་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་གི་བསླབ་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཉམས་པར་གྱུར་ཏེ།དེ་གནོད་སྦྱིན་ཞིག་གིས་བཟུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་མས་གནོད་སྦྱིན་དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨྲས་སོ། །ཇི་སྲིད་བཅུ་བཞི་བཅོ་ ལྔ་ནི།།བསྙེན་གནས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ། །འདི་ན་ལེགས་པར་མཉམ་གཞག་དང་། །གང་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་ལ། །གནོད་སྦྱིན་འཚེ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས། །བདག་གིས་ཐོས་ན་རིགས་ཡིན་ནམ། །ཞེས་སོ། །གནོད་སྦྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། ཐོས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ནི་ ལེགས་ཏེ།རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གནོད་སྦྱིན་ཐོང་ཤིག་ཅེས་བྱས་པ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དེས་ཀྱང་དེ་བཏང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་མ་དེས་རང་གི་བུ་དེ་དགོན་པའི་གནས་སུ་ཁྲིད་དེ་སོང་ ནས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་ཅི་ནས་ཀྱང་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་དེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ།།ཇི་སྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དོ། །ཞན་པའི་ལས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལ་སྤྲོ་བ་ཉམས་པའོ། །དོན་ཆེན་འགྱུར་སྙམ་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་འདིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཞིང་རྨོད་པ་དང་། བ་ལང་སྲུང་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་ཞ་འབྲིང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟག་ཏུ་བྱས་པ་དང་གུས་པའི་སྦྱོར་བ་མ་གཏོགས་པ་འབྲས་བུ་ཆུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལས་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས པའོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དཀའ་ཐུབ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་ཅུང་ཟད་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཚུལ་གལ་ཏེ་མ་སྤྱད་དམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་སྤྱད་པས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་། དོན་ཆེན་འགྱུར་སྙམ་མི་བྱེད་ དོ།།ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དཀའ་ཐུབ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་ལྡ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཚངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་མ་དག་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ལམ་གྱི་ ཚོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་བཤད་དོ།།ཡང་ན་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་བསྟེན་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ཆེན་འགྱུར་སྙམ་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་ཏེ། ལས་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་གང་བསྟན་པ་སྟེ། དེས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་ཆེན་པོར་མི་འགྱུར་བར་མ་ཟད་དེ། ངན་སོང་གི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མདའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མདའ་གཟུང་ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷོད་པར་གཟུང་བས་སོ།

关于'应当做'这个词的重复，是表示应当去做的意思。'永远如是'的意思是，对前面所说的相续不应间断，通过修习与自己相应的对治分，应当永远如是修持，在此不应放逸。
为了引导入恭敬修持，说道'唯以坚固精进'，意思是依止善知识、听闻正法等，应当以无障碍的精进而趣入。
若问如何趣入呢？'懈怠的行为'是指松懈的修持，如是若无精进、无厌离而生起傲慢嫉妒等，那时一般也会更多积累增长。烦恼即是未断除业、烦恼和生起的一切烦恼自性。
不仅如前所说的懈怠行为会产生过失，也无法获得所欲求的果报，为了显示这点，说'懈怠的业'等。
有一位优婆夷的儿子从八关斋戒的学处退失，被一个夜叉所执。之后他的母亲忆念那个夜叉，说了两个偈颂：'乃至十四十五日，于八关斋戒，此中善安住，若具足戒律，夜叉不应害，我如是所闻，是否合道理？'
夜叉说：'所闻皆善妙，确实合道理。'因此说'放开夜叉'，那夜叉也就放开了他，并且也说了佛陀所说的三个偈颂。
之后那位优婆夷带着自己的儿子去到寂静处出家，并且生起厌离而现证阿罗汉果。
'所有'即是一切。'懈怠的业'是指对诸行为失去兴趣。与'不思为大义'相连。
世间人耕田、放牛、为王服务等，若无恒常修持和恭敬心，也只能得小果，更何况出世间的不行善等。
'烦恼苦行'是指若对非时食等稍微禁止，或因烦恼而未如实修持而染污，也'不思为大义'。或者说烦恼的苦行是指外道修持火供等，这完全无有果报。
'不清净梵行'中，此处道的资粮戒律称为梵行。或者说是依止轮回中究竟灭尽的戒律功德差别，与'不思为大义'相连。所说的业等是由不如理而生，由此不能获得所欲求的广大果报。
不仅不能成就大义，也会成为恶趣之因，如何呢？'如箭'等，比如箭持拿错误，即是松懈持拿。

།ལག་པ་ནི་ལག པ་ཉིད་དེ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཆོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་བྱ་ཞིང་རྨ་འབྱུང་བར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་སྦྱོང་བསྲུང་བ་བྱ་ཉེས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་སྦྱོང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུ་ནི་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བཤད་པའོ། །ཡང་ན་དེ་ལྟར་ ཚུལ་ཁྲིམས་གཟུང་བ་ལེགས་པར་མ་བསྲུངས་སམ།ལེགས་པར་མ་བླངས་པས་བསྲུང་ཉེས་པའོ། །དམྱལ་བར་ཉེ་བར་ཁྲིད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་མདའ་ནི་གཟུང་ལེགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །མ་ཤེས་ པས་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དགེ་སྦྱོང་རྣམ་པར་མ་ཤེས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་རྒལ་དཀའ་བ་ནི་བྱིས་པ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྒལ་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།དགེ་སློང་དག་གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདི་ནི་གྲོང་ངམ་གྲོང་རྡལ་དག་ཏུ་ཉེ་བར་བསྟེན་ཅིང་གནས་ཏེ། ཇི་ཙམ་ན་དེར་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་བུད་མེད་མཐོང་ན་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་གཙེས་པ་ན་ བསླབ་པ་གཏོང་ཞིང་འདོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རྒལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རྒལ་དཀའ་སྟེ་འདའ་བར་དཀའ་བའོ། །དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ནི་ཐོབ་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་བཟོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།གྲོགས་དང་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་རྒལ་དཀའ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དགེ་སྦྱོང་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དཀའ་བས་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕ་རོལ་ནི་ཐར་པའོ། །བཟོད་ དཀའ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཐེག་ཅིང་བཟོད་པ་ཡིན་པས་བཟོད་དཀའ་བ་སྟེ།བདག་ཉིད་མ་སྦྱངས་པ་དག་དུས་དང་གནས་སྐབས་རྒྱུན་དུ་བསྲུང་བ་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནས་པ་ན་ཡང་དགའ་བ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ་མཐར་ཐུག་པར་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་གི་སྒྲ་ སྨོས་སོ།།འདིར་དགེ་སློང་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །གང་གིས་རྒལ་དཀའ་བ་དང་། བཟོད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ དང་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་དེ་དག་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་གནོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་སྟེ། ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ། གཞན་གྱི་ངོར་བལྟས་བསགས་ ཤིང་འཚོ་བ་དང་།།ངན་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོས་མ་བརྩིས་ཤིང་། །གོས་ངན་ཉེ་དུ་གྲོགས་བཤེས་རབ་བྲལ་བས། །ནགས་མཐར་ལུས་བོར་བ་ཡི་དུ་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པར་དཀའ་བ་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་ གྱུར་པ་ནའོ།།ཞན་པ་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གཉིས་ལ་རྟོག་པ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རབ་ཏུ་བྱུང་ལ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ནི། །མ་གོམས་པས་ན་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་གྱུར། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ནི་རྗེས་འབྲང་བས། །གཡང་ས་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོག་པར་ འགྱུར།།ཞེས་པའོ། །འགྱོད་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། མི་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་བདག་ནི་འདི་ལྟར་ཉམ་ང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བས་ནི་ཤེས་རབ་གཅིག་པུ་དག་པར་མ་ཟད་ དེ།སེམས་ཀྱང་དུལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་སེམས་དུལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་གང་གིས་འཇུག་པའོ།

手即是手，这是作为的意思。所谓'被切断'是指分成两段并造成伤口的意思。
'沙门护持有过失'中，沙门的名称原因是此处说戒律为沙门。或者说是因为没有善加护持或善加受持戒律而有过失。
'引导至地狱'是指引导至恶趣。
'如箭善持'等易于理解。
为了显示由于无知而难以完全护持沙门行为，故说'沙门不了知'等。
诸比丘，最难度越的是愚人、无闻凡夫出家，为什么呢？诸比丘，因为愚人、无闻凡夫依止村落或城镇而住，当见到令人贪著的女人时会生起贪著。如是广说，当为分别念所恼时，会舍弃学处而放弃。因此说这两个偈颂。
因为要以苦来度越所以难度、难越过。因为获得的方法难得的缘故。
'难忍'是指不容易忍受，因为依赖友伴和住处的差别。或者说因为深度难测而难以度到彼岸。
因为沙门的波罗蜜是以难行而获得的，如同大海。彼岸即是解脱。
'难忍'是指此中要承受并忍耐痛苦，因为未经调伏的人们无法长期忍受守护。不仅仅是暂时的喜悦，因为难以究竟通达，所以用'和'字。
此处比丘是指出家戒律，分为世俗和胜义两种。
为何难度难忍呢？因为'不了知'，即对事物真如愚痴，也就是不了解其体性、行相等的意思。
如何呢？说'诸多痛苦生起'，即出家有无量障碍生起，意思是退失的因。如说：'依他人意而活命，如同恶人不被众人尊重，衣服粗劣远离亲友，如同林边舍身的烟。'
'何者'是指被难以忍受的痛苦所压制时。'软弱'是指愚痴，因为不能分辨功德与过失。如说：'出家对大多数人来说，因不熟悉而生起恐惧，随顺欲贪而行，如同悬崖般生起分别。'
'生悔'的意思是从此退失，即生起不喜，想着'我如此可怜'。
护持沙门不仅仅是使智慧清净，也是调伏心的因，以智慧和调心二者使其圆满清净。为显示此义而说'如何行持'，即以何种方式趣入。

།གང་ལ་ཞེ་ན། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་ སུ་བསྲུང་བ་ལའོ།།སེམས་ནི་བཟློག་པ་མ་བྱས་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ལོག་པ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གལ་ཏེ་སེམས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འདོད་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཚུལ་ལས་མ་བཟློག་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་སྦྱར་བ་དེའི་ཚེ་ནི་འདི་ཇི་ལྟར་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་གི་སྤྱོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པར་བྱས་ ན་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་དག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་སེམས་དུལ་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དགེ་སྦྱོང་གི་སྤྱོད་པ་ནུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བརྩམ་ཞིང་བརྩམས་པ་ན་སྟེ་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོ་བ་དང་མི་ དགའ་བར་གྱུར་བ་འབྲེལ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཡང་བར་སྤྱོད་པ་ནུས་པར་འགྱུར་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། ཀུན་རྟོག་དབང་དུ་འགྲོ་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སྟེ། འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་གྱུར་པའོ། །ཀུན་དུ་རྟོག་ པ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། །གང་གིས་ཤེས་པས་དགེ་སྦྱོང་གི་སེམས་དུལ་བར་མ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཉེས་པར་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉེས་པར་རབ་བྱུང་ཉེས་དགའ་ བ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་ན་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་ཞིག་ཡ་མཚན་གྱིས་བརྟུལ་ཞུགས་དུ་མ་བླངས་ཤིང་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་ཡང་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་རང་གི་ཆུང་མ་བོར་ཏེ་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་དང་སྨད་འཚོང་མ་ དག་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་ཏོ།།དེའི་ཆུང་མ་ཡང་སྐྱེས་བུ་གཞན་དག་ལ་ཆགས་པས་དེའི་ནོར་ཟད་པར་བྱས་སོ། །དེ་ཡང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་བླངས་པ་ལས་དེས་མ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ཚིག་ངན་པ་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེས་ཀྱང་དེ་བརྡུངས་སོ། །ཇི་ཙམ་རྒྱལ་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་སྟེ་ཞུས་པ།འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཉེས་དགའ་གང་། །ཁྱིམ་དུ་ཉེས་པར་འདུག་འདོད་གང་། །སྡུག་བསྔལ་བསྟེན་པར་འདོད་པ་གང་། །སྡུག་བསྔལ་ཉེར་སྩོགས་གང་ཞིག་ལགས། །འདི་ན་གང་ཞིག་རབ་བརྟགས་པས། །འདི་ནས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་གང་། ། ཞེས་ཞུས་པ་ལས། དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཐོས་པས་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ནགས་ཆེན་པོ་ན་བ་ལང་རྫིའི་བུ་ཞིག་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་ལས བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཉེས་པ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རང་གི་ཡོན་ཏན་གྱིས་སྤངས་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཚུལ་བཞིན་དུ་བཟུང་བ་དང་བསྲུང་བ་དང་། མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ བསྐྱེད་པས་ཐར་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདི་ནི་ཉེས་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རངས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་ཤིང་མཉམ་པས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མངོན་པར་ དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་བཞིན་དུའོ།།ཉེས་རྩོམ་བྱེད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྩམ་པར་འོས་པ་ནི་བརྩམ་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཡོངས་སུ་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་བསྐྱེད་པས་བསྒྲུབས་པར་དཀའ་བ་ནི་ཉེས་རྩོམ་བྱེད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་འདུག་པ་སྟེ། ཐམས་ ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པར་འདུག་པས་ཚུལ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱིམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆུང་མ་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

对于什么呢？是对于守护沙门的戒律。
'心未被调伏'这句话是指未从分别妄想和不当行为中转变过来的剩余语词。'ni'这个词的含义是'假如'的意思，即假如心未从不当行为和欲望分别等行为中转变过来，未修习正确的思维等，那么此时如何能称为沙门呢，怎么能说是清净持戒的沙门行为呢，这就是其含义。
这里显示如果被分别妄想等所损害，则戒律不清净。
如果没有调伏心，怎么能行持沙门行为呢？所说'一再'是指开始并持续时，即忏悔等时候的意思。'后悔'是指厌倦和不喜，如此怎能再次行持呢？
为什么会一直后悔呢？如此说道：'随分别念所转'，即随顺欲望等分别念。随顺其他分别念的缘故，随烦恼所转，烦恼则会损害戒律。
以何知晓沙门心未被调伏时是邪乐呢？为显示此义，说'邪出家邪欢喜'等。
在憍萨罗国波斯匿王的国土中，有一个名叫遍问的婆罗门，他以稀奇心受持多种苦行并出家。他抛弃自己的妻子，贪恋他人妻子和妓女。
他的妻子也因贪恋其他男子而耗尽他的财产。他赌博等所得未获胜，便说恶语。她也打他。
当他与国王一同到佛前请问：'世间何为邪欢喜？在家何为邪安住？何为乐求苦？何为苦积聚？此中何所观察，从此趣恶道？'
针对这个问题，佛陀宣说了两个偈颂。他听后生起厌离心，出家证得阿罗汉果。
其他人说这是缘起于广严城大林中一个牧牛人之子出家后不欢喜的事。
'邪出家'是指远离出家圆满，即远离自身功德的出家之意。其功德是如法受持、守护，以及通过修习不净观等特殊法门而获得解脱。
其中'邪欢喜'是指远离对殊胜的欢喜，不能令圣者心生欢喜的意思。守护出家并保持平等则能生起殊胜欢喜，如同自身一般。
'造作邪行者'是指应当造作的是所应作的，即圆满修持。由于圆满修持而难以成就，故称'造作邪行者'。
安住是指趣入，与一切共同安住而破坏律仪，这是其含义。是什么呢？说'在家'，即是指娶妻。

།ཇི་སྐད་དུ་སྐྱེ་དགུ་ཁྱིམ་སྟེན་པར་བྱེད་པ་ནི་བུ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཆུང་མ་བསྟན་ཏེ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ངན་པར་སྤྱོད་པའི་བུད་མེད་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མགུ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པས་འདུག་པ་སྟེ། ཕ་དང་མ་དང་བུ་སྨད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དང་གང་གི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཁྱིམ་ན་འདུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ གྱིས་ཁྱིམ་མམ་གནས་གང་དག་ན་འདུག་ཀྱང་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོ།།ཉེས་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདིར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཉེས་པའམ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པས་གཟུང་བའི་ཁྱིམ་ནི་མེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ལྷན་ཅིག་ང་རྒྱལ་ལ་སྟེན་པས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ དང་ལྷན་ཅིག་པ་སྟེ།ངར་འཛིན་པ་དེ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ང་རྒྱལ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྲིད་སྡུག་བསྔལ་སྩོགས་པར་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་ ལ།སྲིད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། ལས་བསགས་པ་དེའི་འབྲས་བུའོ། །གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དགེ་སློང་དག་འཁོར་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །ངུར་སྨྲིག་གྱོན་པ་དག་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོས་ངུར་སྨྲིག་ནི་ ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་ཆོས་གོས་ཏེ།དེ་གྱོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆ་བྱད་ཙམ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚེམ་བུ་ནི་མང་པོ་སྟེ། གང་ཞིག་ཅེ་ན། ངུར་སྨྲིག་གྱོན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་དག་ལ་སྡིག་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་ནི་ སྡིག་པའི་ཆོས་ཏེ་ལྟ་བ་ངན་པའོ།།ལྟ་བ་ལོག་པས་ཉམས་པར་བྱས་པ་ནི་བསམ་པ་རྒུད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་ནི་བཅོས་མ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དག་མི་སྡོམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་བསྡམས་པ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱི་ཕོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱིས་བདག་གི་དོན་རྒུད་པར་བསྟན་ནས། གཞན་གྱི་དོན་རྒུད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡིག་ལ་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དགའ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སྡིག་པའི་ཆོས་སྟོན་ཅིང་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་ལ་ལོག་པར་སྟོན་ཅིང་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་སྡིག་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ།བདག་ཉིད་རྨོངས་པར་བྱས་ནས། གཞན་རྨོངས་པར་བྱེད་པའོ། །སྡིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་སྡིག་པའི་ལས་ཏེ། ལུས་ལ་སོགས་པས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ངན་སོང་གི་རྒྱུར་གྱུར་བས་དེ་དག་ངན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བའི་ བསྟན་པ་འདི་འམ་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་དེར་འགྲོ་སྟེ།ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སྦྱོང་དུ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་གཉི་གར་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སཱ་ལུའི་ཤིང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནས་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ གྲོང་དཔོན་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་གང་ལ་ལས་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པས་དེའི་འགྲོ་བ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །གྲོང་དཔོན་འདི་ལ་གཅིག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་སྲོག་གཅོད་པར་འགྱུར་ན་ དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟན་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ལའོ། །ཤིན་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྡིག་པའི་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ལྟུང་བ་ཐ་མ་སྤྱད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་ཀུན་དུ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན།སཱ་ལའི་ཤིང་ལ་འཁྲི་ཤིང་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དཔེར་ན་སཱ་ལའི་ཤིང་ལ་འཁྲི་ཤིང་ལྕུག་མ་དག་གིས་ཀུན་ནས་འཁྱུད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པས་བདག་ཉིད་ཀུན་དུ་ཉམས་པར་ བྱས་པའོ།།དེ་ནི་དེ་ལྟར་བདག་ལ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་གང་ཟག་དེ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་བདག་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོར་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ།

如所说，众生居家是为了得到儿子而娶妻，不是为了贪欲。行为恶劣的女人即使诸天也无法使其满意。因为过分执著而居住，即与父母子女等那些人一起常住在家中。或者说，无论住在何处的家或住所中都是痛苦的。这里也要加上'喜欢过失'的说法，即没有任何家庭是无过失或无痛苦的。
关于'与痛苦俱生我慢而依止'，与我慢相伴即是与我慢同在，在执我的状态下即是依止我慢。与之共处即造成痛苦，痛苦即是煎熬。
关于'轮回即是积聚痛苦'，有为即是生命，是所造业的果报。因为煎熬故称为痛苦，如经中所说：'诸比丘，轮回的形成即是痛苦'等。
关于'穿着袈裟者'，袈裟是染色的法衣，穿着它的人仅仅是保持外表形象的意思。缝制众多，指的是什么呢？说'穿着袈裟者'，即是说具有恶法者。这些人有恶法即是恶法，是邪见。
因邪见毁坏而导致发心退失，即是说此法是虚伪的。'不如实守护'即是极不自制，意思是身语意的匮乏。
以半偈显示自利退失后，为显示利他退失而说'喜好罪恶'，喜好的意思是宣说和讲述恶法，即是对他人错误地教导和解释的意思。这是极大的罪过，自己愚痴后又使他人愚痴。
'有罪者'是指自己所造的罪业，由身等造作的恶行成为恶趣的因，他们从此教法或此世间去往那里，即去往恶趣。
由于显示沙门的因——戒律毁坏而导致两世匮乏，故说'如娑罗树'等。其后，有一个名叫'恶性'的城主对世尊如是说道：'啊，乔达摩，若有人以身造作恶行，其去处将如何'等。
对这位城主单纯由于戒律毁坏而杀生则将转生地狱等的教示中说到：'若有人'即是指某人。'极破戒'即是极具恶行者，由于造作根本堕罪而毁坏戒律而安住的意思。
如何呢？'如娑罗树被藤蔓缠绕'，譬如娑罗树被藤蔓枝条遍覆缠绕一样，身等无量的恶行本性的破戒使自身完全毁坏。
'彼如是对己作'即是极破戒的补特伽罗如是对自己造作，即成就地狱等众苦。

།ཇི་ལྟར་དགྲ་བཞིན་བྱེད་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་བདག་ལ་ སྡང་ཞིང་མི་དགའ་བ་སྟེ།མི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་ཕྲད་པར་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་བདག་ལ་མ་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །འདི་ནི་འདི་ལྟར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཁྱད་པར་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མི་འདོད་ཀྱི།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ནི་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དགེ་སྦྱོང་གི་དམ་བཅས་པའི་ཚུལ་ཉམས་པ་ལས་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་ནི་རྒན་རབས་ཞེས་བྱའི།དགེ་སྦྱོང་གང་ཡང་རུང་བ་ནི་རྒན་རབས་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྒན་རབས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མགོ་བོ་སྐྱེ་བོར་གྱུར་བར་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཡུལ་བེ་ར་ཏྱའི་བི་ར་ཏི་ན་ཌེ་ར་བི་ཙུ་མན་དའི་རྩ་བ་ན་བཞུགས་ཏེ།དེ་ནས་ཡུལ་བེ་ར་ཏྱའི་བྲམ་ཟེ་ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལོན་པ། རྒས་ཤིང་འཁོགས་པས་གཟིར་བ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་གོས་ཀྱི་གྲཝ་ལས་བཟུང་སྟེ་གསོལ་བ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཁྱེད་ཤིན་ཏུ་རྒན་པ་དག་མཐོང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གུས་ པར་སྨྲས་པ་དང་།ཕྱག་བཙལ་བ་དང་། སྟན་ལས་ལྡང་ཞིང་སྟན་བསྟབ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་ཅེས་གསོལ་བ་དང་། ངས་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་བྲམ་ཟེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་མ་མཐོང་བས་སོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་རོ། །གཽ་ཏ་མ་དེ་ནི་རོ་མེད་པའོ། །གང་གིས་བྲམ་ཟེའི་གྲངས་ནི་ཡོད་ དེ།ང་ནི་རོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་དང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་སྤངས་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མངལ་དུ་འཇུག་པ་མེད་པ་དང་། ཡང་སྲིད་པའི་ཕུང་པོ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་ཁྱིམ་བྱའི་སྒོ་ང་རྣམས་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་ཇི་སྙམ་ དུ་སེམས།བྲམ་ཟེ་གང་ཁྱིམ་བྱའི་ཕྲུག་པ་དེ་རྣམས་ལས་དང་པོར་མཆུ་འམ་རྐང་པའི་སེན་མོའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་དྲལ་ཅིང་ཐོག་མར་བྱུང་བ་དེ་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་དེ་ནི་རྒན་རབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ང་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་དྲལ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ ཏེ་དེ་བས་ན་ང་ནི་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒན་རབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནས།ཇི་སྲིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཉེ་དགའ་རྒན་པོ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འདུག་ཅིང་ཚུལ་མཉམ་ལ་འཕྱ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ལས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་རྒན་རབས་ནི་ གསུམ་སྟེ།རིགས་ཀྱི་རྒན་རབས་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒན་རབས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྒན་རབས་ལས་ཐ་མ་ཉིད་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྒན་རབས་ནི་རྒན་པར་གྱུར་བའོ། །ད་དུང་མ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུས་མི་འགྱུར་བའོ། །གྱུར་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་མཚན་ མས་སོ།།མགོ་བོ་སྐྱ་བོ་ནི་མགོའི་སྐྲ་དཀར་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདིའི་སྐྲ་དཀར་བས་ན་རྒན་རབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཙམ་ན་རྒན་རབས་མ་ཡིན་ན་ཅི་བྱེད་བྱིས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྒན་བླུན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ལང་ཚོ་གཏུགས་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་དུས་ལ་ལྟོས་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ན་ཚོད་ནི་ལང་ཚོ་སྟེ། འདིར་ལང་ཚོ་འདི་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཅིང་གྱུར་པ་ནི་གཏུགས་པ་སྟེ། འདིའི་ལས་ལ་སོགས་པ་ནི་ནུས་པ་ཉམས་པར་གྱུར་ པའོ།།དེ་ནི་རྒན་བླུན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དེ། བླུན་པས་རྒ་བ་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ། རྒས་པས་དོན་མེད་པར་གྱུར་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབས་པ་དེས་ནི་དོན་དང་བཅས་པའི་རྒན་པའོ། །ཡང་ན་བླུན་པས་བཅོམ་པ་སྟེ། བྱ་བ་ངན་པས་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།

所谓'如何想要作为敌人'，是指对我怀有嗔恨和不喜，想要让我遭遇不安和痛苦。同样地，破戒的人也不希望对我这样做。这是这样比喻的：就像不希望自己获得快乐等殊胜，而是想要遭遇痛苦等殊胜。因此，违背沙门誓言的戒律会导致今世名誉不好，来世自身遭受痛苦。
具有持戒等功德者才称为长老，任何沙门都不一定是长老；为了说明究竟而言种姓等并非长老的道理而说：'直到头发变白'等。
世尊住在贝拉底亚的毗罗提那德拉毗祖曼达树下。当时贝拉底亚的一位一百二十岁、衰老弯曲的婆罗门抓住世尊法衣的边缘说道：'乔达摩啊，见到非常年长的人为何不恭敬说话、顶礼、起座让座等呢？'世尊回答说：'因为我在包括天界的世间中都未见过这样的真正婆罗门'等等广说。
'乔达摩，那是无味的。'虽然有婆罗门的数量，但我不是无味的，因为已断除色欲等功德受用，同样也无入胎，已断除再有蕴。比如，婆罗门，对于家鸡所生的蛋，你认为如何？婆罗门，对于那些小鸡中最先用嘴或爪破壳而出的，应该如何称呼？'乔达摩啊，那称为长老。'同样，我也是从他们中破除无明蛋壳而出的，因此我是一切有情的长老。'直到说了两个偈颂。
有些人说是针对与耆年长者同坐而轻慢如来的教法。有些人说长老有三种：种姓长老、世俗长老、法性长老，是从最后一种而说的。长老即年长者。'尚未达到'是说不会仅仅因为这些原因而成为长老。'直到'是说不会仅仅因为这些特征而成为长老。
'头发变白'是指头发变成白色，意思是说并非因为此人头发变白就是长老。如果这样还不是长老，那是否是孩童呢？'那称为老愚'。为什么这样说呢？为了说明原因而说：'他已衰老'，是指依时间而言的身体状态年龄即青春，这里是指青春已完全衰老，即其行为等能力已衰退。
所说'那称为老愚'，是指被愚痴所摧毁的衰老，即因衰老而变得无意义。因为具有功德才是有意义的长者。或者说被愚痴所摧毁，即因恶行而失去能力的意思。

།འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རིགས་དང་གཟུགས་དང་འབྱོར་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒན་རབས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །ཐུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་འདིས་ནི་གཞན་རིགས་ཀྱི་རྒན་རབས་སུ་ འདོད་པ་ཡང་དགག་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྒན་རབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ཞིག་དགེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་འབྲས་བུའི་ལས་སོ། །སྡིག་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་སྡིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ལས་སོ། །སྤངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ མཐུན་པ་རབ་ཏུ་དོར་བའོ།།འདིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཉིད་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚངས་པའི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་ལྡན་ནོ། །ཅི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་བྱས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྒན་རབས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་བརྗོད་དམ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཡང་ གང་གི་ཚེ།སྡེ་ཚོགས་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚོགས་དང་འབྲེལ་པ་ནི་སྡེ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། སྡེ་ནི་ཕུང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྤངས་པ་ནི་སྡེ་ཚོགས་སྤངས་པ་སྟེ། ཡང་སྲིད་པའི་ཕུང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ སློབ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པར་བྱས་ནས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ནི་རྒན་རབས་ཀྱི་སྒྲར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།དེ་ནི་རྒན་རབས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་རྒན་རབས་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ བཤད་དོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཡིན་གྱི། ཆ་བྱད་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྟུལ་ཞུགས་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནས་དབྱིག་པ་ཅན་ཡུལ་ལྡ་ལེན་ན་གནས་པའི་རྒྱས་པ་དང་། རོ་ཧི་ཏ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་ལ་དྲི་སྟེ། བཙུན་པ་ཇི་སྲིད་དུ་ཆ་བྱད་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་འགྱུར་རམ། དེའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལྔ་ལེན་ན། དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་བྲམ་ཟེ་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཆ་བྱད་འཛིན་པ་མཆིས་ཤིང་ཚུལ་ ཁྲིམས་འཆལ་ལ་སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཏེ།དེའི་ཆེད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །མགོ་བོ་བྲེགས་ཙམ་དགེ་སྦྱོང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་པ་ཙམ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དགེ་སྦྱོང་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་རྩིག་པ་ལ་བྲིས་པའི་མར་མེ་ལྟ་བུའོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།བརྟུལ་ཞུགས་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྟུལ་ཞུགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོག་མར་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དགེ་སློང་ནི་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ།།ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེགས་པར་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སྨྲས་པ། དེ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཀྱང་དགེ་སྦྱོང་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པར་སྨྲས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་བདེན་པ་ལ་དགོངས་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་ཏེ།དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། བརྫུན་སྨྲ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བརྫུན་པ་དང་མི་བདེན་པ་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་གིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བླངས་པ་ཡང་ངག་གིས་ཡང་དག་པར་བསྡམས་པ་མ་ཡིན་པའོ།

由此否定了世间上由种姓、容貌、财富等差别而世俗称为长老的说法。因为没有能力，不是功德的本性，由此也否定了认为其他种姓的长老。
为了显示法性的长老，所以说'何者'等。'何者善与'是指能带来安乐果报的业。'诸恶'是指能带来痛苦果报的业。'断除'是指完全舍弃随顺。
为了显示此处圣道即是对治，所说'梵行'，即为了梵果而行持，是为了涅槃果报而精进，这是'圣道'的意思。
'具足梵行'这句话的意思是，谁具有这个，谁就是具足梵行者。如果问是否仅仅断除一切随眠烦恼而证得涅槃就称为长老的名号？回答说：'又于何时'。
说'断除部众'，与众结合即成为部，部是与蕴相关。断除它就是断除部众，因为不再与后有蕴相关。在那里无生是因为断除了结缚。
安住于无学道后利益他人的阶段，称为长老的声音，所以说'此即名长老'。这才是真实义的长老，因为能利益自他相续，这是诸圣者所说。
为了显示具足戒等功德才是沙门，仅仅形相并非如此，所以说'无有禁戒'等。
其后住在持杖城的富人和名为罗希塔迦的婆罗门向世尊如是禀白：
'啊，乔达摩，我问您，尊者，仅仅获得形相就能成为沙门和婆罗门吗？因此尊者，在南方五取地区，有许多比丘和许多婆罗门虽持有形相却破戒造恶。'广说如是。为此宣说了这三个偈颂。
'仅剃头非沙门'是说仅仅剃除头发和胡须，即使在世俗谛中也不能成为沙门，如同墙上画的灯一样。
为什么呢？说'无有禁戒'，即是没有禁戒，因为未以最初受持别解脱戒等而生起它。'且'字是表示'因为'的意思，此处比丘是具戒者的意思。
说明如何不善持戒的原因说：不仅仅是这样，其他戒律也能表征沙门，如说实语等。出家是为了真谛，如此说道。
即说'若说妄语'，说妄语和不实语，即使如法受持别解脱戒，也不是真正以语言自制。

།དེས་ན་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ ནོ།།རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ནས་ཇི་ལྟར་བརྫུན་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རྨོངས་པ་འདོད་ལ་ཞུགས་པ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པ་དང་མ་རིག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐུལ་བའི་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའོ། །ཇི་ག་དགེ་སྦྱོང་ཡིན་ནམ་ཀྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཞི་བ་དེ་ཉིད་ནི་ནམ་ཡང་དགེ་སྦྱོང་དུ་མི་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་བཤད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བདེན་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བའི་གདགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉི་ག་དང་ལྡན་ན་ནི་དགེ་སྦྱོང་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཕགས་པའི་ གང་ཟག་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཉོན་མོངས་པའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གོ། །མགོ་བོ་བྲེགས་ཙམ་དགེ་སྦྱོང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ངེས་པར་བརྟགས་པའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་སྡིག་པ་ཞི་གྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མཐུས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ངན་སོང་གི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ནི། མཁས་པས་དགེ་སྦྱོང་ཡིན་པར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།ཉོན་མོངས་པའི་ལྷག་མ་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། གང་དག་སྡིག་པ་ཆེ་ཕྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྡིག་པ་ཞི་བ་དེ་དག་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྡིག་པ་སྤངས་ ཤིང་བོར་བའོ།།དེ་གང་ཞེ་ན། ཆེ་ཕྲ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་སོ། །ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་དག་སྟེ། ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པ་བརྟགས་ནས་སྤངས་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་རྒྱུས་དགེ་སྦྱོང་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དགེ་སྦྱོང་ཡིན་གྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་གི་རྣམ་གྲངས་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན། སྡིག་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།བྲམ་ཟེ་མེ་སྦྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། ཇི་ལྟ་བུ་ནི་བྲམ་ཟེ་ལགས། །དགེ་སྦྱོང་དག་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཅི་ཞིག་ལགས། །དེ་ནི་བདག་ལ་བཀའ་སྩལ་གསོལ། །ཞེས་པ་དང་། དེས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །སྤངས་པ་ནི་ གང་གིས་སྤངས་པ་བཅོམ་པ་སྟེ།གང་གིས་སྡིག་པ་དེ་བཅོམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཐག་རིང་དུ་སྤངས་པ་སྟེ། སྡིག་པ་ལ་དགའ་བའམ། འདོད་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་སྤངས་པ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཡིན་གྱི་ཚངས་པའི་སྐུད་པ་གདགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བར་ སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་སྟེ།སྙིང་རྗེ་གདུང་བའི་བློས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་བདག་གི་དོན་གང་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་ཞི་བར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་གི་དྲི་མ་རབ་སྤངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་བསལ་ཅིང་སྤངས་པ་དེས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའི།ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་ཚོམས་ཏེ་བཅུ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་རྫོགས་སོ།། །།དོན་དམ་ པའི་དགེ་སྦྱོང་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་གྱི་ཚོམས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏེ།གང་ཚེ་འཕགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འཕགས་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ནི་བཞིའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་ནས་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏོ།

因此，即便在世俗谛中他也不是沙门。若问出家后为何说妄语？答：'愚痴者趣入贪欲'，这是由于有和无明二者所驱使的见解本身为所缘。'怎么会是沙门呢？'意思是说那个未寂静者永远不会成为沙门。对此的解释是：远离戒律和真实者，即便在世俗谛中也不能安立沙门之名，若具足这二者则成为沙门。
若问什么是胜义谛的沙门？答：圣者补特伽罗有二种：有烦恼余习者和无余习者。其中有烦恼余习者是从预流果等七种开始，这是一个偈颂。'仅剃发非沙门'，这是确定观察的意义。'若人息灭诸恶业'，是说由见道力使身等恶行远离恶趣因的相续。'智者知彼为沙门'，是说应当了知该补特伽罗确实是佛陀的胜义沙门。
关于无烦恼余习，说'诸大小恶业'等。'息灭诸恶业者'，是说以修道断除舍弃罪业。若问是什么？'大小'是指三界所断的随眠。'一切'是说全部，因为断除一切地的种类。或者说小等。因此'观察后断除罪业'是说以断除一切烦恼为因称为沙门性，这才是圆满的沙门，其他则不是，这是其义。
若问为何将沙门的异名说为婆罗门等？故说'断除罪业'等。婆罗门火施问世尊：'如何为婆罗门？沙门复是何？出家为何义？请为我宣说。'因此说此偈颂。'断除'即由谁断除摧毁，即由谁摧毁罪业者，远离一切烦恼，断除喜爱罪业或贪爱欲望之心者是婆罗门，而不是仅仅系上梵线。
'寂静行'是说一切烦恼寂灭，因此而行，以悲愍心为有情利益和自利所作，这才是胜义沙门和寂静行者。'断除自身垢染'是说因为清除断除心的烦恼和随烦恼等垢染而称为出家，而不是仅仅舍弃在家住处而已。
沙门品第十一释论完。因为胜义沙门依赖圣道，所以其后为了理解道品而宣说：'当时圣者'等。经中说圣沙门的四圣谛后，宣说这三个偈颂。

།ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་འཐོབ་པའི་འཕགས་པ་དེའི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞུགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བཞི་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་འདི་བསྟན་པ་ནི་བླང་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་དང་བཅས་པ་ཁོང་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། སྲིན་བུ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་མོ། །དེ་ལ སྡུག་བསྔལ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའོ། །འགོག་པ་ནི་ཐར་པའོ། །ལམ་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །འདི་དག་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་སྟེ། ཐོག་མར་ནད་མཐོང་ཞིང་དེའི་ནད་གཞི་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། སྨན་སྟོན་པ་ བཞིན་ནོ།།མཐོང་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་དེ་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཚེ་ནི་དུས་གང་གི་ཚེ་སྟེ། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ སྨྲས་པ།ལམ་འདི་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཚེ་འདིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་ཡང་དེའི་འོག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་རབ་ཏུ་ འདྲལ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་སྟེ་སྲེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་རབ་ཏུ་འདྲལ་བ་ནི་སྤངས་པ་སྟེ། གང་གིས་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པས་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་གཟུད་པའི་ ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཕན་ཡོན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ནས། འཇིག་རྟེན་པའི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསླང་བ་ནི་གཏོར་བའོ། །རླུང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་མར་གྱི་ཞུགས་ཀྱིས་སོ། །རྡུལ་ནི་ས་རྡུལ་ལོ། །དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་དཔེས་འཇལ་བའོ།།ཆར་པ་བབ་པས་ཞི་བྱེད་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲིན་ལས་ཆར་གྱི་རྒྱུན་འོག་ཏུ་འབབ་ན་ཞི་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུའོ། །ཀུན་རྟོག་ཞི་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ལ་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་བསགས་པའམ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།གང་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་གནས་སྐབས་ན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བདེན་པ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ན་རགས་པ་དང་རྟོགས་པ་ངན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་སྨྲས་པ། །ཤེས་རབ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ།གང་ངེས་པར་འབྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨྲས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། དེས་ ལས་ཆེས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ངེས་འབྱེད་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་པས་ངེས་འབྱེད་དེ། མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་ འདྲེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་བཞིའམ། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་གང་གིས་མི་རྟག་པ་ ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་རྣལ་འབྱོར་དེས་རྟོག་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལས་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སོ།

获得无漏之道的圣者的真谛，即由于他如实了知苦等，而非凡夫入于颠倒，因为他执取颠倒。宣说此四数，是因为通达应取应舍之方便而获得解脱，而非由虫等之数。这些即是苦、集、灭、道。其中，苦是果位的五取蕴。其因即是集。灭即是解脱。道即是八支。这些是现观的次第，如同最初见病、见病因、无病、示药一样。
见即是各别了知，所谓智慧是因为由见道最初生起的缘故。何时即是何时分，意思是在道随知忍的阶段。为显示见道之果而说：'由善知此道'，此时由此瑜伽获得修道，因为第十六心刹那是修道，故此后了知。
道的差别即说：'能断有爱'，有爱即贪爱有三种之语。彻底断除即是断，由见谛所依故，离三界贪欲。为引导见谛而说此。
显示见谛出世间利益后，为显示世间而说。扬即是散。风即是风气。尘即是地尘。譬如即是以喻衡量。如雨降而息，即如云降雨流而息灭一样。
寂静分别即是如此令凡夫心中所积累的恶趣苦果或贪欲等分别寂静。何时慧见即是何时分位由见道了知谛理时，因为断除粗相及恶见。
说见道之因：'此慧为主'，即决定了知的智慧即是一切世间的主要，因为能获得圣道。为显示其因故说'即'字。世间即是有漏五蕴，故此是最主要。
即是决定所成即是决定，意思是见道。即是即是决定所成，即了知、获得、引导见道，如此方式即是四种决定分或法顶，何者即说：'由善了知'，即成为决定慧因的任何由瑜伽如实了知无常等的，当知即是决定所成。由此生暖，由此是十六行相的四谛境。

།ཅི་ཞིག་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ཞེ་ན།སྐྱེ་ཤི་ལེགས་པར་ཟད་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་ཤི་བ་ནི་སྐྱེ་ཤི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་གཉི་ག་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྐྱེ་ཤིའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །ཟད་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པ་དང་ ལམ་གཉིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།ཟད་པ་དང་ཀུན་དུ་ཟད་པ་ནི་འགོག་པའོ། །འདིས་ཟད་པར་བྱེད་པས་ན་ཟད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་ལམ་མོ། །སྐྱེ་ཤི་དང་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ནི། ཟླས་དབྱེ་བ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་སྟེ། དེས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དེའི་དབང་གིས་ བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་དོ།།དེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ཉིད་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་དང་འདྲ་ཞིང་མཉམ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འདོད་དོ། ། དེ་ནི་སྐལ་བ་མི་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་རྫས་སྐལ་བ་མཉམ་པ་སྟེ། རྣམ་པ་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་ཚོགས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ནི་ལམ་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདེན པའི་ནང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་ཨ་མྲའི་ནགས་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུས་བསྐྱེད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་སྟེ་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་ཞུས་པ། འབྲས་བུའི་ནང་ན་སྐྱུ་རུ་མཆོག་།རྩ་བའི་ནང་ན་ཙི་ ཏྲ་ཀ་།བསྐ་བའི་ནང་ན་མངར་བ་མཆོག་།ལན་ཚྭའི་ནང་ན་རྒྱམ་ཚ་མཆོག་།ཅེས་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །ལམ་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ནང་ན་སྟེ། གྲུབ་པའི་ཐབས་གཞན་དག་ཏུ་བསྟན་པའི་འདོན་པ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བཟླས་ བརྗོད་དང་།དཀའ་ཐུབ་དང་། མེ་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ནང་ན་སྟེ། དམིགས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ནི་བདུན་པའོ། །ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ། དབྱུག་པ་ཅན་བཞིན་ནོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ལམ་ནི་ཡན་ལག་བསྡུས་པའི་སྤྱི་སྟེ། ཡན་ལག་དྲུག་པའི་ཕྱེ་མ་བཞིན་ནོ། །མཆོག་ནི་རབ་མཆོག་སྟེ། རང་གི་འབྲས་བུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །བདེན་པའི་ནང་ན་བདེན བཞི་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་གྲུབ་པའི་མཐའ་སོ་སོ་ལས་ཀྱང་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་གཅིག་གོ། །ཟད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདག་ཉིད་དམ། སྲོག་དང་བཅས་པའམ་སྲོག་མེད་ པའི་བདག་ཉིད་དོ།།བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་གསུམ་མོ། །འདུས་བྱས་དང་དུས་གསུམ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བཞིའོ། །ཚིག་གི་དོན་ལྔ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལྔའོ། །བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དྲུག་གོ། །གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའོ།།དང་གི་སྒྲ་ནི་མཆོག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་ལམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་ཆགས་བྲལ་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་འབྱོར་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། འདིར་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ།དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཐར་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་ཉིད་དུ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཅུང་ཟད་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་མཆོག་གོ་ཞེས་མདོ་ལས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྐང་གཉིས་ནང་ན་མིག་ཅན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་སྤྱན་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ།

如果问何所思维？'生死善尽'，即生与死称为生死，是苦谛和集谛二者，因为是取蕴的自性，所以这是生死的异名。'尽'是说灭谛和道谛二者，尽和完全尽是灭谛。由此而尽故称为尽，即是道。生死和尽合为一，因此是四圣谛的意义。
依此而能现证谛理，其他世间智慧则无此能力。择法分即与圣道相似平等的行相，因为是随顺因，所以认为能生果。所说彼从不平等因所生，是事物平等，因为无平等行相。由具殊胜道分，故圣道是一切道中最胜，为显示此义，故说'于谛中'等。
世尊住在王舍城医王阿摩罗园。其时医童来到世尊前，以偈问道：'果中庵摩罗为胜，根中奇特拉迦为胜，苦中甘味为胜，盐中岩盐为胜。'因此说此偈。
'道中'即在解脱方便中，在其他成就方法中所说的诵经、礼拜、持咒、苦行、投火等之中，即是第七格。在一切道中具有正见等八支者，即是八支圣道，如持杖者。因为道是支分总集，如六分粉。胜即最胜，因为在给予自果上无错乱。
为显示道的境界，故说'于谛中四谛'。在各宗义中也说谛理，如唯识派说一谛，顺世派说二谛，即世俗谛和胜义谛的自性，或有命和无命的自性。婆罗门说三谛。主张有为和三世者说四谛。主张五种语义者说五谛。胜论派说六谛。数论派说二十五谛等，在这些之中四圣谛最胜。'及'字表示最胜义。因为是如实无颠倒，故唯从此境生道。
'法中离贪胜'，即成为无贪著，成为无所得，此中是由离贪所得的涅槃。在一切义中解脱是最胜，因为是永恒善性。如经中说：'在一切有为法和无为法中，离贪法最胜。'
'二足中具眼'，因为殊胜具足三眼，故称具眼，即是如来。

།དེ་ནི་རྐང་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་སུ་དག་རྐང་པ་མེད་པ་དང་། རྐང་པ་ གཉིས་དང་།རྐང་མངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཕྱི་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྐང་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ནང་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་མཆོག་ཡིན་པས་དང་གི་སྒྲའོ། །དེས་ན་འདིས་ནི་སྨན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ མཆོག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ལ།སྨན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ནི་ལམ་མོ། །ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ནི་འཁོར་བའོ། །ནད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ནི་ཐར་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འབད་པར་བྱའི། ཚེའི་རིག་བྱེད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་སྨན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཚུལ་འདིས་སྟོན་པའི་བདེན་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ལམ་དེའི་ཡུལ་བདེན་པ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་ཐར་པའི་འབྲས་བུའི་ལམ་ལ་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་འདིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་གྲོགས་པོ་བཞི་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ཏེ། འདི་སྐད་ཅེས་བཙུན་པ་གང་གིས་བདག་ཅག་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བདག་ཅག་ལ་བསྡུས་ཏེ་ ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་།ཇི་ཙམ་ན་དེ་དག་ལས་གཅིག་ནི་ལྟ་བ་གཞན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་དང་བསྡུས་པ་བཞི་གསུངས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་དོན་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །འོ་ན་ཀུན་འབྱུང་དང་ལམ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་ལ་མི་རྟག་པའི རྣམ་པར་མ་མཐོང་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བརྗོད་ན་བཤད་པ།ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མར་ཐམས་ཅད་འཐུངས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཟས་ཐམས་ཅད་ཟོས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །གང་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ རྟོགས་ཤིང་རིག་པ་སྟེ།མི་རྟག་པའི་རྣམ་པས་གང་གིས་གནས་སྐབས་ལ་མཐོང་བའོ། །དེ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡིད་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེའོ། །ཡིད་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྣལ་ འབྱོར་ཅན་དེ་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའོ།།གང་ལས་ཤེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལས་ཏེ། སྐྱོ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་གྱི། ལམ་ལས་མ་ ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ལམ་འདི་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པའི་ལམ་འདི་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཕྲ་རྒྱས་སྤོང་བར་ནུས་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །ཇི་ལྟར་ཡིད་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚིགས་བཅད་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་མི་རྟག་པ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཕགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་གཞོལ་ཞིང་སྲིད་པ་ལ་མི་གཞོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དག་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ།གོམས་པ་ཡིན་པས་དེ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གཟུད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་བདེ་བ་ལས་བཟློག་པ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

他是两足众中最殊胜的，因为经中说到无足、两足和多足等众生。'等'字是为了后面所说，因为在两足等众生中，唯有善逝最为殊胜，所以用'和'字。因此，这表明在所有医生中最殊胜的是世尊，在所有药中最殊胜的是道，在所有病中最严重的是轮回，在所有无病中最殊胜的是解脱，因此你应当为此精进。这是在说明：精通医方明的是医生。
因此，以这种方式显示：导师所说真理无误之道，其境界真理胜过一切义理，希求自利解脱果位之道者应当精进努力。
若问：以何因缘能见真理？答：'一切行'等。其时有四位比丘同伴来到世尊面前，如是说道：'尊者，请为我们简要开示能使我们漏尽的法。'当时，其中一人持异见，其余三人持乐等见。世尊随顺他们的根基而说四偈颂和四摄颂。
关于'一切行无常'，作为果报的五取蕴自性一切都是刹那性的。一切事物的本质都是有为法，应当如是作意无常性。若问：集谛和道谛也是行，若不见彼二者无常相，为何说'一切行'？答：'一切'是就一分而言，如说'喝尽一切酥油'、'吃尽一切食物'一样。
'以慧见'是指以别观了知，即以无常行相在何时所见。'从此厌离苦'中，'从此'意为'尔时'，即是说在见到时。'厌离'是指生起厌离，即瑜伽行者背离轮回。
若问从何厌离？说'从苦'，即从作为果报的诸蕴，因为是厌离的所依。若问：为何从苦生厌离而不从道生厌离？答：'此道得清净'，即是说从三界苦生起厌离的就是这无常之道，意思是能断除三界随眠的方便。'得清净'是为了解脱，因为能获得离贪，是圣道。
若问如何厌离？如下文偈颂中所说相应解释。为显示凡无常者即是苦，故说'一切行是苦'。因为与圣者相违，因为圣者趣向涅槃而不趣向有，如何行持即如是出离。因为对蕴执为常的习气，故引导至以无常行相见道。从乐颠倒而说苦行相等。

།མགོན་མེད་པ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་སྨྲས་པ།འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུས་ཀྱང་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་གྲོང་ན་རྒྱལ་པོ་གནས་པ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་འདི་དག་བདག་གང་གིས་ཀྱང་གནས་པ་མེད་དོ། །མ་བཟློག་པའི་ནད་ལ་སོགས་པ་ནི་དྲི་མས་ཉེ་བར་ གདུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདུས་བྱས་ཀྱི་ཚོགས་འདི་དག་ནི་སྟོང་པ་སྟེ། འདི་ལ་སེམས་ཅན་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་དབང་མེད་པས་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཆོས་ལ་བདག་མེད པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ།།བདེན་པའི་ཡུལ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པས་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མའི་རྒྱུ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་བྱས་ཏེ། དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་ པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་ནི་ངེས་པར་ཀུན་འབྱུང་གི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་གང་ཟག་ཇི་ལྟ་བ་དང་།དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ངེས་པར་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་བཅད་པ་སྟེ། བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ བདེན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ལམ་ལ་གདུལ་བྱ་དག་གཟུད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ། །ཁྱེད་ཅག་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཅག་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ངས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་ཅིང་ བྱ་བ་བྱས་སོ།།གལ་ཏེ་གཞན་དག་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་དུ་ཡང་བརྗོད་དེ། ང་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་གང་བདག་གིས་བཤད་པ་ནི་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ལམ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སོ། ། རཎྜ་དྲ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་བསྟན་པའི་ལམ་དགག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།མི་ཤེས་ཟུག་རྔུ་གཅོད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གཞན་དག་གིས་ནི་འདི་ལྟར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་ཤེས་པ་ནི་ཟད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པས་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལུང་ལས་འབྱུང་བས་སོ། །དེའི་ཟུག་རྔུ་ནི་ མངོན་སུམ་དུ་གེགས་ཡིན་ཏེ།སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་གཅོད་པས་ན་གཅོད་པ་སྟེ་རྩ་བ་ནས་བཅད་པའོ། །འདིས་ནི་སྟོན་པའི་ལམ་གྱི་ཉེས་པ་བསལ་ཏོ། །ཁྱེད་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་དགོས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཅག་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་དེ་རྟོགས་ཤིང་ གོམས་པར་བྱ་བ་ལ་བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་བྱེད་པ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་ནན་ཏན་དུ་མཛད་པ་དགྱེས་པར་འགྱུར་རོ། །ལམ་བསྟན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ནུས་པ་དེ་ལ་བག་ཡོད་ པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྟོན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྟོན་པ་པོ་ཁོ་ན་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་། མཆོག་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ལམ་བསྐྱེད་པར་མི་མཛད་དོ། །ཇི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཕྲ་རྒྱས་སྤང་པའི་ལམ་ཉི་ཚེ་སྟོན་ པར་ཟད་ཀྱི།ས་གཞན་གྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྲེད་པའི་ཟུག་རྔུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའོ།

为了说明无依怙即是痛苦的本质而说：'一切有为法皆空'。所谓空性，是因为无有任何依止，就如同城中有国王居住一样，这些有为法无有任何我的安住。未能遮除的病等，是因为被垢染所逼恼。这些有为法聚是空的，此中无有众生。如经中所说。由于乐与苦等是从常因的事物中生起，故说：'一切有为法无我'。以无我的方式见一切事物，因此一切法无有自在而有老死，因为远离随欲而为。在见道中也是对苦的本质法无我性作观察。
由于谛的对境是各别决定的，现证也是以苦谛的行相。其余的因仅作显示，这也应当如论典所说而了知。因此，对于生起无常行相等道者，必定会如补特伽罗和时间那样生起集的本质十二种行相，故说'必定从彼'。集谛也分为四种，由于是谛故，如苦谛等应当宣说。
为了引导所化众生趣入如前所说的道而说：'宣说'即是解释。'为你们'即是为了你们。'我'即是我已成就一切义利并作所作。如果其他人说则另有所说：'我是一切智者，具大悲心，我所说的是无误如实宣说。道是获得无颠倒解脱的方便。'
为了破除如兰达迦等所说的道而说：'断除无明刺'即是其他道如是有能力，由于经中说：'无明是尽无生智，获得彼智者即具一切智。'其刺即是现前的障碍，由于断除有顶的烦恼故称为断除，即是从根本断除。此即遣除了导师之道的过失。'你们应当作'即是你们自己应当作，即是对于证悟并修习彼道应当谨慎，因为无有他人能作。如果如此，则世尊精进于一切众生利益而欢喜。
为了显示应当谨慎于所能宣说道的程度而说：'唯是导师'即是唯有佛世尊是导师，不以神通、胜施等力于他相续中生起道。仅仅宣说乃至有顶细随眠断除之道，岂非是其他地的对治吗？说到'贪欲刺'等，'宣说'即是广大分别。

།སྲེད་པའི་ཟུག་རྔུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཐར་པ་འཐོབ་པའི་བགེགས་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ ཏེ།ཇི་ལྟར་མཁྲིས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་ཤིང་སྐོམ་པའི་ནད་ལ་བཀྲུ་སྨན་ཐབས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་འདི་ལ་ཡང་འདི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེལ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལམ་གྱིས་ཆགས་པའི་ཟུག་རྔུ་དྲུངས་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེལ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་ཏེ། རྒྱུད་ ལས་བསྩལ་ཅིང་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ།ཕྲལ་བ་དང་ཐ་དད་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྟོན་པ་དང་བསྟན་པ་ནི་བསྡུས་པ་དང་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྟོན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་འཆད་པ་སྟེ། བསྡུས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྔར་ནི་ཉེ་བར་གནས་པའི་གདུལ་ བྱ་དག་གི་ངོར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྤང་བ་ཙམ་གསུངས་ལ།འོག་མར་ནི་ས་དགུའི་འདོད་ཆགས་སྤང་བའོ། །སྟོན་པ་པོ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །འོ་ན་མཐོང་བའི་ལམ་ཁོ་ན་འདི་ལྟར་བསྟན་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད་མི་ནུས་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འདི་སྐད་བཤད་ཅེ་ན། དང་པོ་མཐོང་བ་ ལས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བསྟན་ཏེ།དེ་ཉིད་གོམས་པར་བྱས་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ ཉིད་ཐར་པ་འཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་མི་ནུས་ཤིང་འཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ། །ལམ་དེ་ལྟ་བུས་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བློ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ ཅད་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ།བློ་ངན་པ་དག་ལ་ནི་སྤོང་བར་ནུས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤངས་པ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ཉིད་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ག་ལས་ཤེས་པར་བྱ། དད་པ་ཙམ་མམ་ཚིག་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམས་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །སྤང་བར་གྱིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤོངས་ཤིག་ཅེའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཞི་གནས་ཏེ། ཡིད་གཡེང་བས་ནི་ཚོགས་འདི་བསྒྲུབ་ཅིང་དམིགས་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟ་བུས་ཅི་ཞིག་སྤང་བར་བྱ་ཞེ་ན། བདུད་ཀྱི་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཆིང་བ་འཐོབ་པར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདུད་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་འཐོབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལམ་འདི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ། འདི་ལྟ་བུར་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྟག་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་དྲང་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྟན་མ་ཐག་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །མཆོག་ཏུ་མ་ཡོ་བ་སྟེ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དྲང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་དྲང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་འདི་ཁོ་ན་ནི་ཉི་མ་ཤར་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་མུན་པའི ཚོགས་སེལ་བ་ཡིན་ཞིང་།འདིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་གང་རང་གི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྦྱོར་བ་སྨྲས་པ། བགྲོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།གཅིག་པོ་འདིས་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་ན་བགྲོད་པ་གཅིག་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐར་པའི་ལམ་འདི་ལ་ཐོག་མར་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ངང་པའི་སྲང་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ངང་ པའི་ལམ་ཡིན་པས་ངང་པའི་སྲང་སྟེ་ངང་པའི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

所谓'贪欲的刺'，是轮回一切的因，获得解脱的障碍，随后贪著的普遍结合。就像胆病正确生起而对于口渴病来说泻药是方法一样，对于这个贪著也是如此，为了说明这个而说'清除之道'，意思是以道路拔除贪欲之刺。清除是行走的意思，如经中所说'清除而行走'，意思是分离和区分。
教示和教法是略说和广说的区别。或者说教示是稍微解说，意思是简略。因为之前是对近住的所化众生而言，仅说有顶的断除，后面则是说九地的贪欲断除。教示者是能教导者。
那么，仅以见道如此宣说，不能断除一切烦恼，为何这样说呢？首先从见而在见道中宣说，如果修习彼即是修道，并非其他，为了说明这点，所以说'清净见解'等。'此'是如是，如所说的圣道相即是获得解脱的方法，并非其他，以世间道不能断除有顶的烦恼也不能获得。
为何以如此道路呢？'清净见解'，因为智慧无垢故能断除一切随眠，对于恶慧者则无法断除。因此经中说'比丘们，当以圣智慧断除'。或者说对于身见等见解清净，为了断除彼而趣入此道，此即是清净见解。
如何得知？不仅仅是信心或言词而已吗？说'入'，即趣入修行，殊胜地修习圣道。'应断'即是完全断除。'于三昧中'即是入于一心的止，以散乱心无法成就此资粮和所缘。
以如此应断何者呢？'魔的束缚'，因为获得束缚故为魔，意思是获得烦恼的束缚。此道不仅有如前所说的果，也有如此，为了观察故说'此是直道'等。'此'即刚说的圣道。最极不偏即以无我相等而是涅槃正直故，意思是不退转而正直。
'此是降伏他方'，此道如同日出般能驱除烦恼和黑暗的聚集，以此能度过痛苦大海。降伏他者，意思是能依止自己对治的士夫作用。因此说二者差别的结合，说'一乘道'，以此一道而行故为一乘道，如经中最初说'此是不共解脱道的沙门'等。
如何呢？'如鹅之道'，因为是鹅的道路故为鹅道，意思是鹅的行走。

།དཔེར་ན་ངང་པ་ནི་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་བགྲོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་དེར་འབབ་པ་ཡིན་ཞིང་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ས་ཕྱོགས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་ཐར་པ་ལ་ གཅིག་ཏུ་འབབ་པ་ཡིན་གྱི་འཁོར་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལམ་གང་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ནི་རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ་ནས་ལམ་འདི་ཉིད་བཤད་དོ། །ད་ལྟར་གྱི་བསྟན་པའི་སྟོན་པ་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ ན་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་ཡིན་གྱི།དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ལམ་འདི་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ལ་གནས་ནས་ཤེ་ན། མཉམ་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ སེམས་ལས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པར་ནི་དེ་མེད་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།བཤད་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ལམ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་གཞན་དག་ལ་སྟོན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ། གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚོགས་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སྟེ།འདིས་ནི་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་སྟེ། འདིས་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་ཤིའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དུས་གཅིག་ན་ཨུ་རུ་བིལ་བ་ནང་གནས་ཏེ། ཆུ་བོ་ནཻ་རཉྫ་ནའི་ངོགས་ན་ཇི་ཙམ་ན་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་འདུག་སྟེ། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོག་པ་སྐྱེས་སོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་འདི་ནི་སེམས་ ཅན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དང་།མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་པ་རྣམས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་གང་ལ་ལས་འདི་དག་ཏུ་གྲུབ་པའི་འཕགས་པ་ དེས་ནི་རིགས་པའི་ཆོས་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ།གང་འཕགས་པའི་རིགས་པའི་ཆོས་འཐོབ་པ་དེས་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བདུད་རྩི་ཐོབ་པས་དེ་ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་ཤི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིའོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ ནའི་ཐབས་ཡིན་གྱི།འཁོར་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་ཤིའི་མཐའ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །སྐྱེ་ཤི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འཁོར་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལ་བརྗོད་དོ། །མཐའི་སྒྲ་ནི་ཐར་པ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་དག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང་སྟོན་པ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །ལམ་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན་མཛད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པའི་ཐབས་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པའོ། །གཞན་ལ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།ཕན་མཛད་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕན་པས་འབྲས་བུའི་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བར་བྱེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པ་འདི་ཡང་ག་ ལས་ཤེ་ན།འདི་ལྟར་ལམ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་སོ། །རྒལ་བ་ནི་རྒལ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱ་མཚོ་དང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒལ་བ་སྟེ། མར་མེ་མཛད་ལ་སོགས་པའི་ཐུབ་པ་དང་། དེའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ རྣམས་སོ།

比如说天鹅是指湖泊，说是'唯一趋向大海'，是指唯一趋向于彼处而不会趋向墓地。同样，圣道也是唯一趋向解脱而不会趋向轮回。
那是什么呢？说'证悟'，即具有证悟之道。释迦牟尼从金刚座开始宣说此道。现在教法的导师是释迦牟尼，因此由于他亲近而说，如是一切如来也都证悟此道。
住于何种状态呢？说'等持'，即断除一切散乱而使心专一，因为有'由等持心能如实证悟'之语。
'离无所有处贪欲，一切菩萨必定胜出'是宗义。说明没有禅定就没有此证悟。
'此说法'是指自己所证悟之道的宣说，由于大悲而为他人宣说，不仅自己证悟，也如实为他人宣说，此为其义。
'对众'是指对众生群体，此说明无有偏袒。'再三'是指每一刹那，此说明无有再生。
为显示前说之力而说'生死边际'等。
比丘们，此处有一时，住在优楞频螺，在尼连禅河岸边，当独自一人安住时，不久即生起'将现前圆满成佛'之念。
此一乘道是为清净众生、超越忧恼、断除苦与不悦、证悟正法，即四念住，任何成就此等者即得正法，凡得圣正法者，乃至得圣道甘露皆不舍弃，此为'生死'等四偈颂。
一乘唯是涅槃之方便，非为轮回，此为其义。
'证知生死边际'是指如来。'生死'之词说的是轮回及其因。'边际'之词是指解脱，现见二者即是一切智者之义。
由于证知生死衰老等过患而如实证悟并宣说即是彼。'善说道路'是指向他人宣说解脱方便。
为显示对他宣说之因即是大悲，而说'利益具悲心'，即具有以利益为果的悲心者，意为大悲。因为大悲即是起大悲心与普遍救护。
此一乘从何而来？如是'此道'即是圣道。'昔'是指往昔时。'度'是指度过，即度过烦恼海和轮回海的燃灯佛等圣者及其声闻缘觉等。

།དེ་བཞིན་རྒལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལམ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་དྲང་བའི་དོན་ནི་དེ་བཞིན་གྱི་སྒྲ་སྟེ། འདིས་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྒལ་བར་འགྱུར་བའོ། །རྒལ་བར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་ བའི་དུས་ཀྱི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཡང་རྒལ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ལས་རྒལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆུ་བོ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་བོའམ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སོ། །འཕགས་པའི་ལམ་བསྟན་པས་དེའི་ཚོགས་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་དགོས་པ་སྨྲས་པ། ཤིན་ ཏུ་མཐར་གཏུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གཞན་དག་ནི་རྗེ་ངར་སྤོམ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལམ་བསྟན་ཞེས་གསོལ་པ་ལས། དེའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ལྡོག་པ་མེད་ པའོ།།མཐར་ཐུག་ཅིང་ཐ་མར་གྱུར་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མིང་ཙམ་དེ་ལའོ། །དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་སྟེ། ལམ་མ་རྟོགས་པར་ནི་དེ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་ནས། ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གདུལ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དབང་པོ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་སྟེ། མི་སློབ་པའི་ལམ་ནི་དབང་པོ་དུལ་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདིས་བསྟན་ནས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ སྨྲས་པ།དག་བྱ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སེམས་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བའི་སྐྱེ་ཤི་ཟད་པར་བྱ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་འཁོར་བ་ནི་ ངན་སོང་གི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སོ།།དེ་ལ་གང་སྐྱེ་ཤི་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་སོ། །ཟད་པ་ནི་བྲལ་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ངན་སོང་གི་ཕུང་པོ་ནི་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་གི་ སྒྲ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་སྨྲས་པ། ཁམས་རྣམས་དུ་མ་སོ་སོར་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁམས་དུ་མ་ནི་ཁམས་མང་པོ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ།བསམ་པ་དང་རང་བཞིན་དེ་རྣམས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་སོ་སོར་རིག་ཅིང་། གནས་རྣམ་པ་བདུན་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་འདིའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་གྱི་མཐུ་ཉིད་ ཀྱིས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཀུན་དུ་ལྟ་བ་དང་། རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ནི་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ།དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྤྱན་དང་ལྡན་པའོ། །དེའི་ལམ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་དང་དེའི་ཚོགས་ཏེ། འདིར་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར་རོ། །རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་བཤད་པའོ། །འདིའི་དགོས་པའི་གཙོ་བོ་ནི་ཐར་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡང་དཔེ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཆུ་ཀླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་གང་གཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་བོའོ། །ཆུ་རྒྱུན་ནི་ཆུའི་རྒྱུད་དོ། །རྒྱ་མཚོ་ནི་ཆུ་ཆེན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ནི་དེའི་སྣོད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། འབབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་འབྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ། །ཆུ་ཀླུང་ནི་ཆུ་བོའོ།

关于'如是将度'这句话，'以此道'是其直接含义，'如是'是词语，这表示慈氏等未来将出现的眷属将会度过。'使度'是指现在时期的释迦牟尼及其眷属也已度过。
若问从何处度过？答：四暴流，即从烦恼暴流或轮回大海中度过。
通过宣说圣道及其功德，以及世间的利益，说'究竟'等。其他人说，有一位名叫'傲慢游方者'的人向世尊请问'为何如来宣说道'，这是针对他而说的。'究竟'是指不再退转。
所谓'究竟'即最终之处，指涅槃，即无余依涅槃的名称。为了证悟这个而宣说，因为不了解道就无法获得它。
在宣说了圣道的共同果之后，为了宣说不共之果，说'调伏'，即为寂静诸根而生，因为无学道对调伏根性者无有错乱。
通过这个有余依涅槃宣说修道之果，说'清净'，即依此远离一切烦恼障，心得清净解脱，因此这也是道果。
说'灭尽轮回生死'，此中轮回是指恶趣五蕴自性，是见道果的阶段。其中生死即生与灭二者。灭尽即远离，因此以见道力获得恶趣蕴的非择灭，所以。'及'字是为了包含三昧游戏等。
宣说圣道资粮道的利益：'为证知诸界差别'，诸多界即如《多界经》等所说，了知意乐与自性等差别。了知处非处，通达七处等，这是此处的含义。以世尊所说道的力量，也能通达超越根境的词义，所以。
'具眼'即一切智，因为经中说以佛眼普见、观察。此处通达一切称为'眼'，具有此者即具眼。其道即圣道及其资粮，此处指在此世间。'善说'即开示。此中主要目的即是解脱，因为趣向于此，为了说明此义及其比喻。
因此说'如恒河'等。此中恒河即河流。水流即水的相续。大海即大水。除此之外别无其他，因为无有相应的容器。流注即流入之义。水流即河流。

། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ཉིད་གང་གཱའི་ཆུ་ཀླུང་དང་མཐུན་པ་ཡིན་གྱི། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྒྱུན་འདི་ཉིད་དུ་ཟད་པར་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཆད་པར མི་འགྱུར་ཞིང་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤུགས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གང་གཱའོ།།དེ་བཞིན་ནི་དེ་ལྟར་ཏེ། སྔར་བསྟན་པས་ལམ་མོ། །ཤེས་རབ་ཡངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་དེས་བསྟན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བསྟན་པའོ། །འཇུག་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་དེའི་སྤྱོད་པར་རོ།།འཆི་མེད་ཐོབ་པར་བྱ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཆུ་བོ་གང་གཱ་ནི་རྒྱ་མཚོར་བགྲོད་པ་གཅིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་འཐོབ་པའི་བགྲོད་བ་པ་གཅིག་པའོ།།ཤེས་རབ་ཡངས་པས་བཤད་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་འབྱུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ནི་འདིར་འཕགས་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་རྩིབས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱིས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་འབྱུང་བ་ནི་ ལྷ་ཞིག་གིས་མངོན་པར་བརྗོད་དེ།གནས་བརྟན་ཀཽཎྜི་ནྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་ལོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་ངོ་། །སྔོན་ཆད་མ་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་སློབ་དཔོན་བརྒྱུད་པ་ལས་མ་འོངས་ཤིང་སྔོན་གྱི་བ་ར་ད་ལ་སོགས་པས་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་གཏམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། འཕགས་པའི་ལམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྐོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐོར་བར་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡང་བསྟན་པས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་ཐུགས་བརྩེ བས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པར་གཞན་ལ་ཕན་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གྲགས་པ་ལ་སོགས་པས་གོས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སྐྱོབ་པ་ནི་འདིས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་སྐྱོབ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྟོན་པའོ། །དེ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྟན་པས་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་བུ་གཅིག་པ་ལ་བརྩེ་བའི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའོ། །ཡང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ མངའ་བརྙེས་པས་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སོ།།དེ་བསྟན་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷ་དང་མི་རྣམས་འདུལ་མཛད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལྷ་དང་མི་གཉིས་གདུལ་བར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྦྱར་ཏེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་ཞིང་དེ་གཉིས་འབའ་ཞིག་བདེན་པ་རྟོག་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདུལ་མཛད་པ་ནི་སྟོན་པ་མཛད་པའོ། །དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ། འཕགས་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གུས་པ་དང་ བཅས་པས་རྒྱུན་དུ་སྟེ།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་ཕྱག་འཚལ་བར་འགྱུར་ན་བཞུགས་པར་གྱུར་ན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་པའོ། །འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྲེད་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཁོར་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པར་ཕྱིན་པས་ཀྱང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཐུབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེས་བསྟན་པ་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ བསྟན་ཏོ།།དེ་ནས་བསྟན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་སེམས་སྐྱོ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྣམ་རྟོག་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

'如是'一词是确定把握的意思，即大海与恒河水流相应，而非其他大河，因为其他河流的水流可能在此耗尽，为了说明这一点而说'势'字，由于极大故水流不会断绝，具有涌出之相的势力，那就是恒河。'如是'即如此，即前面所说的道。'广大智慧'是指遍及一切所知的智慧，即一切智者所说。'入'是指其行为。'为得不死'是为了获得远离死亡等怖畏。譬如恒河流向大海是唯一的道路，同样佛陀所说的道路也是获得涅槃的唯一道路。
若问什么是广大智慧所说，即'有情'等。此处法即指圣道，它如同车轮的辐条等法相应。此处'出现'是某天神宣说，经中说长老憍陈如劝请世尊转法轮。'前所未闻'是指在其他生中未从师承传来，也非从前的婆罗陀等所获得，因为他们只获得世间道的言说机会，而非圣道。'转'是指已转，即如我所证悟那样也在他人相续中宣说修行。
'悲悯一切有情'是指对一切众生无差别的大悲，因为无因地利益他人，如来宣说道路，应知不是为了名声等染污。'救护'是指以此救护，即是导师。即以宣说圣道而全面守护所化众生相续，如经中所说'如慈母对独子'等。或者说世尊于一切法得自在，以'救护'等词表示。
为了明显说明这点，说'调伏天人'，即调伏天与人二者的意思。经中说'天人之师佛世尊'，因为这两类众生具有通达真理的根器。'调伏'即是教导。'顶礼彼尊者'是指如此殊胜众生，即知圣者殊胜和凡夫具足恭敬，恒常地，即使完全涅槃后也会礼敬，更何况在世时。
'成为'是为了说明声音而说'到达渴爱边际'，即到达轮回终点无余涅槃也应恭敬承事。因为牟尼具德无过且利益他人，故一切善士皆供养，因此应受持他所说，此偈颂如是显示。然后依止此教法而得其果，而非其他具厌离心者所能得，为显示此义而说'善分别'等。

།སྡིག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་དང་།གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་གསུམ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་ཙམ་ན་འདི་གསུངས་སོ། །གསུམ་ནི་གྲངས་གསུམ་མོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདིའི་དབྱེ་བ་ཡིན་པས་འདིའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ། །དགེ་བ་ནི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་བརྟག་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་ གོམས་པར་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་སྲིད་ན་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྨྲས་པ། དགེ་བ་མ་ཡིན་གསུམ་ཡང་རྣམ་པར་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བའི་འདོད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་འབྲས་བུའི་མི་འདོད་པ་ཡིན་པས་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཐག་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་སྤངས་ཤིང་མཉམ་པར་གཞག་པས་དགེ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་བླངས་ནས་སོ།།རྟོག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་བའི་སེམས་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་ མཐའ་དག་གོ།།དཔྱོད་པ་ནི་སེམས་ཕྲ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་དཔྱད་པ་ནི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསལ་བ་དང་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་དང་།རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། འདིར་མཐུན་པའི་དཔེ་བསྟན་པ། ཀུན་ནས་རྡུལ་ལངས་ཆར་གྱིས་མནན་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆར་འབབ་པས་ནི་རླུང་ཆེན་པོ་ལངས་ པས་ཀུན་ནས་བསླང་པའི་རྡུལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུའོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་གཉིས་ཀྱང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་དག་གིས་སྤོང་ཞིང་། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བདེ་ལ་རེག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ འདི་དང་སྦྱར་རོ།།སེམས་ལ་རྣམ་རྟོག་ཉེར་ཞི་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུས་འདོད་པའི་ཁམས་སྤང་དཀའ་བ་དེ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ གཡེང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ནི་གོང་མའི་སྟེ།དེའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་བདེ་ལ་རེག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དེས་ཟས་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་འབྲེལ་པས་སྲེད་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་འཐོབ་པའམ། སྙོམས་པར་ཞུགས་ པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བདེ་བའོ།།བླ་ན་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དབེན་པ་ལས་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཁོ་ནའི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་མདུད་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།མདུད་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་བརྣབ་སེམས་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །བཙུན་པ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་གང་གིས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་སུ་འདྲི་བ་པོའི་གཅེར་བུ་བའི་ཉན་ཐོས་ཞིག་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ གསུམ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ། གྲངས་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ལའོ། །ཡིད་གཏད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་ཆགས་པ་དང་སེམས་ཞེན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་མཐུས་མདུད་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་ བའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བས་སོ།།ཡང་ན་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་ཚད་མེད་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟེན་པས་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཁྱད་པར་རྣམས་སོ།

罪恶分别有三种：欲望分别、害心分别和损害分别。善的分别也有三种：即出离分别等，如是所说。三即是数字三。其他的分别都包含在这些分类中，故归入其中。分别即是遍计。善即是所欲之果，出离等分别，初禅地所应观察。
依此而修直至断除，故说：'亦断除三种不善。'即欲望分别等三种是不欲得的果报，故瑜伽行者应当远离。其后，即断除三种不善分别并入等持后，完全接受三种善分别。
寻即是欲界及初禅地粗重心的一切特征。伺即是细微心的特征，观察是殊胜禅定地。寂止即是去除和断除，如是依靠初禅，断除欲界的善与不善分别及观察。依靠第二禅也断除初禅，此处显示相应比喻：'如同降雨压制扬尘。'譬如降雨能平息大风扬起的尘埃一样。
其后，即不善分别、善分别以及二种观察也由等持地所断除，而触证无上菩提之乐。心中分别寂止后，即心中分别寂止、远离而专一，由修习第二禅等的因缘，难以断除的欲界以及初禅散乱识被制止，是为上地，因为与之相违故。
触证菩提之乐，即是瑜伽行者由不生智慧相应故灭尽贪欲而获得，或等持殊胜之乐。无上即离过失故，菩提之乐是最胜。
唯由寂静所生的禅定等断除烦恼结缚，为显示此义而说：'三摩地'等。结有四种：贪欲身结等，如是所说。尊者，一切欲望由何断除，此问由一位裸行外道弟子而起，其他人如是说。
三摩地有三种：空性、无相和无愿，即此三数。专注即是极为贪著和心执着之义。以其力故断除一切结，如金刚三昧经中所说。或者有寻有伺等三种。由寂静所生修无量，即显示修习三摩地之果，由真实依止彼而成就无量等殊胜。

།ས་འོག་མ་དག་ལས་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ནས་དེ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ། ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་འབྱུང་བའི་ ཕྱིར་དང་།ཚད་མེད་པའི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་གནོད་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ སྒྲར་བརྗོད་དོ།།འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་སྤྱིར་བསྟན་ནས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གནས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཏེ་རྟེན་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འདོད་ དེ།དེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་ཏེ། དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་རིང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་གསུམ་རབ་ཏུ་དྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་རྡོ་རྗེས་རི་ཆེན་པོ་ཕྱེ་ མར་འཇོམས་ཤིང་འཐག་པ་བཞིན་དུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།གསུམ་སྨོས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མོས་པ་ཙམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་ གསུམ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་ནི་ཞི་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྤང་བའོ། །མདུད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་འཆིང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།བདག་ཉིད་འཆིང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མདུད་པ་འདི་དག་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཏེ། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་བསྟན་ནས། མི་སློབ་པའི་ལམ་བསྟན་པ། ངེས་པ་སྲུང་བ་ཡིན་པས་ན་རྟོགས་ཤིང་ མཁས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་དང་གཞན་ཡོངས་སུ་སྲུང་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །ངེས་པར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བག་ཡོད་པ་སྟེ། ངེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །དྲན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་འཇུག་པ་དང་། དྲན་ པ་དང་ལྡན་པར་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། དྲུག་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་མིག་གིས་གཟུགས་ལྟ་བ་ན་ཡིད་བདེ་བར་མི་འགྱུར་ལ། ཡིད་མི་བདེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་ནི་དྲན་པ་ཤེས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཁམས་གསུམ་སྤངས་པ་ཉིད་དམ་མདུད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱ་མཚོ་རྒལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་མཚོན་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨོས་སོ། །མཚོན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པའི་མཚོན དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་ནི་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཐོས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཏུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་མཚོན་བཞིན་དུ་བག་ལ་ཉལ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དབེན་པའི་མཚོན་བསྟན་ཏོ།།འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་རྣམ་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པས་ན་དགེ་སློང་ཞེས་བརྗོད་ན་ ཇི་ཙམ་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ།།འདིར་དོན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་གང་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ངེས་པར་བྱས་པའི་མཚོན་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་མཚོན་ནོ།

对于厌离下界，应当修习慈等四无量，因为以三摩地力而能获得。或者应当依止彼等。无量是缘众生而生起，因为能生无量福德，以及是无量所欲之果。所谓慈悲喜舍，是对治害心、损恼、贪欲、害心的对治，故称为四无量。
总说世间与出世间道后，出世间道的分类即所谓三处，此三界是众生的住处即依处。其他论师认为是三恶趣，因为那是凡夫的自性住处，而这也是由见道远离的。以三者破除三处，即前说的三种三摩地，作为对治，如金刚摧毁大山成为粉末一样断除。
说三者是为了遮遣无量，因为彼等是基础，且是仅作胜解作意。以彼作意即能断除烦恼。或者三者是戒定慧蕴及圣道三蕴的缘故。
如是正行的瑜伽师应当寂灭，即是断除。结即烦恼和随烦恼能系缚，因为能系缚自身故称为结，此等即随眠，因为经中说是轮回之根本。
此说修道的作用后，说无学道。由于守护决定故称为通达智者，因为以此能圆满守护自他。此说具有正知。以决定观察为先故称为不放逸，他人说是决定观察。
所谓具念，即是念的趣入及具念常时显示，如说：'恒时安住于六处，何者？此中以眼见色时不生喜，不生忧，而住舍，即是念正知'等。
断除三界或寂灭诸结即是到彼岸，而非渡过大海，为显示此义，说'智慧武器'等两偈。武器有三种：闻慧武器等，如经中所说。其中智慧武器，此处说闻慧蕴为智慧，因为如同武器能摧破随眠等。
以'精进力'等说示远离武器。以'世间生'等说示智慧武器。以'一切解脱'等说示其果，此是摄义。
尊者说：'由到彼岸故称为比丘'，若问以何为到彼岸？针对此义而说，他人如是说。此中广说义理，凡是以智慧决定真如而有武器者即是智慧武器。

།དཔེར་ན་འཐབ་མོའི་དུས་སུ་མཚོན་གྱིས་དགྲའི་དཔུང་ཕམ་ པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལེན་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་སྟེ། དེ་དག་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་ བཞིན་ཏེ།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དག་གིས་ནི་མི་དགེ་བ་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། གཡེང་ བ་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་ནན་ཏན་དུ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་མོས་པ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེས་ཤིང་དད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དགའ་བ་ནི་རོ་མྱང་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་སྒོམ་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དྲན་ལྡན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།འདིས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་དབང་པོ་ལྔའི་སྟོབས་བསྟན་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་དང་འཇིག་པར་རྟོགས་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་དང་འགག་པར་ རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།།ཇི་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་རིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་བ་དེ་ནི་མིག་དང་ལྡན་པར་དེ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་རྣམ་གྲོལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་དེའི་གཞི་དག་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་སྟེ།འདིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་མཐའ་མའོ། །ལེགས་པར་རྟོགས་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་སྟེ།འདིས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་གྲོལ་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐར་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིས་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྟན་པའི་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། གང་གིས་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པའོ།།བདེ་འདོད་བདེ་བ་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བདེ་བ་འདོད་ན་ནི་བདེ་འགྲོའི་བདེ་བ་དང་སྲེད་པ་ཟད་པའི་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གང་གིས་ཤེ་ན། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པས་ལམ་བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སྤྱོད་པས་སོ། །སྙན་པ་ཐོབ་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་འཐོབ་པའོ།།གྲགས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྐོག་ན་གྲགས་པ་དེའི་བསྔགས་པ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་སྩོགས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཟག་གང་གིས་ལམ་དྲང་པོ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ དང་སྦྱར་རོ།།འཕགས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཟག་པ་མེད་པའོ། །ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པའོ། །དྲང་པོ་ནི་མ་ཡོ་བ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བདེ་བ་འདོད་པ་དག་གིས་བསྒོམ་པ་ཞི་བ་ནི་འཁོར་བའི་གནོད་པ་ ཞི་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པའི་ཐབས་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་ནི་བདུད་རྩི་རྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཆི་བ་མེད་པའི་གནས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བདེ་བ་འདོད་པ་དག་གིས་བསྒོམས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་བདུད་རྩི་དེས་ངེས་ པར་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ།སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་ཚོམས་ཏེ་བཅུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།

比如在战争时用武器击败敌军一样，以趣入取著的智慧断除烦恼，以智慧断除烦恼，如经中所说。关于精进力，精进即是四正断，这些如同四支军队，具足精进力的圣声闻们能断除诸不善，如此说。具足彼者即是获得，此即是圆满之义。所谓等持即是心一境性，因为能断除散乱而堪能专注。所谓喜爱禅定即是信解彼，若生起信解获得信心则会修习。或者喜爱即是品尝，因此会殊胜地修习。所谓具念即是具足正念，此说明了圣道资粮五根力后解说圣道：
了知世间生灭已，即是以无漏智慧了知取蕴的生起与灭尽，此即所说到彼岸。如何了知？说'彼知'，即是能知，如同有眼能见一样。此说明智慧圆满。所谓'遍解脱'即是从一切随眠及其所依中解脱，此说明断除圆满。所谓'世间边际'即是轮回的终点。所谓'善了知'即是如实通达，此说明有余涅槃。
其后为显示唯有了知真如才能解脱至世间边际而非他法，故说'到达世间边际'，即是趣入无余涅槃称为到彼岸。此是因为超越一切有为法之海。复次广说出世间道的利益，即'由彼寂静'等。关于'欲乐得乐'，若欲求安乐则将获得善趣之乐与爱尽之乐。由何获得？说'如是行'，即是以前所说方式修行道的差别。
'获得名声'即是获得当面赞叹。'声誉增长'即是背后称扬其真实功德，如是积集增长。何时？答：'何人修直道'等。如何是圣者？即无漏。'八支道'即具足正见等。'正直'即不歪曲，因为是胜义谛。欲求安乐者所修的寂静，因为能获得息灭轮回过患。'修道'即是熟习解脱方便。为何？'彼得甘露'，因为成就不死之处。欲求安乐者若修习，必定获得彼甘露，因为无欺诳。道品第十二释论圆满。

། །།ད་ནི་བཀུར་སྟིའི་ཚོམས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ལམ་བསྒོམས་པ་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་བགེགས་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ལས་ཤེ་ན། གཙང་བའི་ཐོབ་པ་ལས་སོ། །དྲེའུ་མོ་རང་གི་མངལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་འཕགས་མོའི་བུ་མ་ག་དྷྭའི་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ཤིང་རྟ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག་ནང་དང་ནུབ་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིར་བྱུང་བ་དང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་འདི་ལ་སྣོད་ཀྱི་བཙོ་བ་དག་རིམ་གྱིས་འབྲལ་བར་བྱེད་དོ། །ལྷ་སྦྱིན་ཡང་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཟས་ཀྱི་གྲལ་དང་པོར་ཉེ བར་འདུག་པར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ནས་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་སྔ་དྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་ཙམ་ན་དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཅག་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་འདོད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གསོད་ པའི་ཕྱིར་ཆུ་ཤིང་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།ཆུ་ཤིང་འབྲས་བུས་ཕུང་བ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་མོ་ཙ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆུ་ཤིང་ཕུང་བ་སྟེ་སྐེམ་པར་བྱེད་དོ། །ལྟར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ།།སྨྱིག་མ་འབྲས་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྨྱིག་མའམ། འོད་མ་སྟེ་ཕུང་བ་ནི་སྐམ་པའོ། །འདམ་བུ་འབྲས་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་འདམ་བུའི་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་འདམ་བུ་སྐམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ས་བོན་ ནི་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་དེ།མེ་ཏོག་ཙམ་ཁོ་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །དྲེའུ་མོ་རང་གི་མངལ་གྱིས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་དྲེའུ་མོའི་མངལ་ཆགས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་མངལ་དང་བཅས་པར་མ་ཉིད་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནང་དུ་ མངལ་ཆགས་པ་སྨིན་པར་ཤེས་ནས།དེ་ལ་བསླབ་པའི་སྐྱེས་བུ་མཚོན་གྱིས་དཀུ་དྲལ་ཏེ་མངལ་དེ་བླང་བར་བྱའི། གཞན་དུ་ན་མངལ་དང་བཅས་པར་མ་ཉིད་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་དཔེ་བསྟན་ནས་དཔེས་གཞལ་བར་བྱ་བ་སྨྲས་པ། ཕོ་བཤལ་བཀུར་སྟིས་ ཕུང་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་སྨད་པའི་མི་ནི་སྐྱེས་བུ་ངན་པ་སྟེ་རྨོངས་པའོ། །བདག་ལ་མཆོད་ཅིང་གུས་པར་བྱས་པའི་བསྙེན་བཀུར་གྱིས་ནི་སྐྱེས་བུ་གླེན་པ་ཕུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་དག་ལས་ཉམས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་དང་། ཀུན་དུ་ འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དཔེ་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་དག་ཉམས་པར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ། སྐྱེ་བའམ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དག་གི་ཡང་བགེགས་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྲིད་ བླུན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ངེས་པར་བཟུང་ཞིང་བཅད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ཇི་ཙམ་གྱི་ཚད་ནི་ཇི་སྲིད་དེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཤས་ཆེ་ཞིང་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བླུན་པོ་དག་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། བཀུར་སྟིའི་འཆིང་བ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཕུང་བ་ནི་བརླག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།གང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཉམས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་ནུས་པ་ནི་མ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་བ་སྟེ། དེ་སྲིད་ཅེས་པའི་སྒྲ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོད་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྙེན་ བཀུར་དང་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།འདིར་ཤེས་པའི་སྒྲ་ནི་མཆོད་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཕར་ཤེས་པ་དང་མར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང་བླ་མར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དེ་བརླག་པར་འགྱུར་ རམ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གླེན་པའོ།

现在要宣说恭敬品，因为修道时会有障碍出现，为了断除这些障碍。贪著利养恭敬的人们会从殊胜的证得中退失，从何处退失呢？从清净的证得中退失。
所说的'母骡因自己的胎'等，是说在王舍城提婆达多以这样的方式获得利养恭敬：与摩揭陀国阿阇世王同乘五百辆马车，早晚供养，又有五百人依次为他准备饮食器具。提婆达多与五百比丘一同坐在饮食的首座。
从'众多比丘清晨'开始，直到'诸比丘，你们不要贪求提婆达多的利养恭敬。为什么呢？诸比丘，提婆达多的利养恭敬是有害的，就像芭蕉生果实会导致死亡一样'，乃至宣说两个偈颂。
'如芭蕉果致毁'是说，当芭蕉结出叫做'莫遮'的果实时，会使芭蕉枯萎。'如'是表示相似。'竹子因果实'是说，当生出类似谷物的果实时，会使竹子或芦苇枯萎。'芦苇因果实'是说，当芦苇结果时，芦苇就会枯萎。其果实种子像花环一样，有人说只是花朵就是它的果实。
'母骡因自己的胎'是说，当母骡怀孕时，连同胎儿母骡也会死亡。因为当知道体内胎儿成熟时，必须由熟练的人用刀剖开腹部取出胎儿，否则母骡会连同胎儿一起死亡。以此为喻，然后说明所要比喻的内容：'愚人因恭敬而毁'，即是说卑劣的人就是恶劣的人，也就是愚痴的人。
由于他人对自己的供养和恭敬，愚昧的人会遭到毁坏，会从所获得的功德中退失，与戒律、见解、行为和圆满的生活方式不相应。这是用四个比喻来说明的。
利养恭敬不仅会使已获得的功德退失，还会障碍想要生起或想要获得的功德，为了说明这一点，所以说'乃至愚人'等。
为了确定和限定，这是一个语助词，这里'乃至'的程度就是'直到'，直到以最大和最胜的差别对愚人作供养，也就是说被恭敬的束缚，在这期间会遭到毁坏，即会失去一切功德。
'乃至'这个词的力量也包含了未说明的内容，因为它与'彼时'这个词相关联。'作供养'是指承事和供养的意思，这里'知'字用于供养的含义，就像'知父'、'知母'等用法一样。
那么，对佛世尊作承事供养和尊重等，也会导致毁坏吗？回答说：'愚人'，即是愚昧者。

།ཇི་ལྟར་འདི་ཉིད་བརླག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དཀར་པོའི་ཆ་འགྲིབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཀར་པོ་ནི་ཐར་པ་དང་དེའི་ལམ་སྟེ། དཀར་པོ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་ སོ།།དེའི་ཆ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་སྟེ། དེ་ཡང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དགེ་བ་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དྲོ་བར་གྱུར་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རེ་ཞིག་ཕར་གཞག་གི་།འོན་ཀྱང་དེ་ཡི་སྤྱི་བོའང་ངེས་པར་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྤྱི་བོའི་མིང་ཅན་དེ་ ལ་ཡང་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ།བྱིས་པ་འདིས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ཉམས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །ལྷ་སྦྱིན་ལས་བརྩམས་ཏེ་འདི་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། རྩེ་མོ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་འདི་མེད་དེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་རྩ་མི་འཆད། །ཅེས་ བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ།།མ་ཐོབ་པ་ཉམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཚིག་འདི་ལ་རྩོད་པ་མེད་དོ། །གཞན་དག་ནི་འོད་མའི་ཚལ་ན་ཚོང་དཔོན་གཞལ་བ་ལ་གཡོ་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། སྤྱིའི་སྲང་མདའ་ཆ་སྤྱད་བཅོས་པ་ལས་འདི་གསུངས་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལ་ཡང་རྩོད་པའི་སྐབས་མེད་དོ། ། བྱིས་པ་ཉིད་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་ངན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བུམ་པ་བཟང་པོའི་རྒན་པོ་ཞིག་གིས་གྲངས་སྟོང་ཙམ་གྱི་དགེ་འདུན་ཉེ་དགའ་ལ་སོགས་པ སྤྱན་དྲངས་པ་ལས་དེ་དག་ཀྱང་དེའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སོང་སྟེ།དེ་དག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བྱིན་ནས་དེ་ཐམས་ཅད་དེའི་གནས་སུ་འདུག་པ་ནི་ཉེས་པ་གཅིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་གློ་བུར་དུ་འོངས་པའི་ཤིན་ཏུ་རྒན་པ་དག་གི་མདུན་དུ་འདུག་ཅིང་བདག་པོ་བྱེད་པ་འདི་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ དགེ་སློང་གཞན་དག་གནས་ན་རབ་ཏུ་གནས་པ་ལས་འབྱིན་པ་འདི་ནི་གསུམ་པའོ།།བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་གི་ཁྱིམ་དག་དང་གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་དག་ཏུ་དེ་ཡང་མཆོད་པ་འདོད་པ་འདི་ནི་བཞི་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་གསུངས་སོ། །ངན་པ་ནི་བྱིས་ པ་སྟེ་ཕོ་བཤལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྙེད་པ་འདོད་པ་ནི་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་སྲིད་པ་འདོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ་སྲིད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྲིད་པ་སྟེ། ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་བདག་ལ་མ་དག་པ་ཡིན་ཡང་དད་པར་ ཤེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཡང་ན་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དངོས་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །གང་ཡང་སྐྱེ་བོ་ངན་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་འཁོར་ནི་འདོད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཆེ་བའི་རྒན་ ཞིང་རྒན་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལས་གཙོ་བོ་དང་མཆོག་དང་བཅས་པ་དང་འདྲེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་དང་གི་སྒྲའོ།།ཡང་ན་འཁོར་ཉིད་དུ་སྟེ། ཀྱེ་མའོ་དགེ་སློང་དག་ང་ལ་འཁོར་གྱི་དྲི་བ་དྲིས་ལ་བསྙེན་བཀུར་གྱིས་ཏེ་འདུག་ཤིག་དང་ཞེས་པའོ། །གནས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ ནི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་གནས་ཁང་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལས་དམ་པ་དག་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་དག་ཏུ་ནི་མི་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱིས་ཐོབ་པར་མི་འདོད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་གཞན་དག་གིས་མཆོད་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་གཞན་དེ་དག་ནི་ཉེ་དུའི་རིགས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཀྱེ་མའོ་ང་ལ་གཉེན་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་དང་མཆོད་པ་གྱིས་ཤིག་གཞན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་བྱུང་དང་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པའོ།།ཡང་ངེས་པར་དེ་ལྟར་གྱུར་ཅིག་པ་སྟེ། གང་ཁྱིམ་པ་ཐམས་ཅད་དམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་གང་ཡང་རུང་བས་བདག་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་འཕྲིགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཁྱིམ་པ་དག་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་པའོ།

若问：'这是如何毁坏的？'说道'白分减退'。白是指解脱及其道路，如说'白是指示涅槃境界'的词所说。其分是指顺决择分，这也会被利养恭敬所损坏，更何况其他善法。暂且不说暖位的退失。
然而'其顶也必定退失'，即使是名为顶位的也会受到损害。这愚者会使顺决择分退失并完全毁坏。这是以提婆达多为例而说的，获得顶位者则无此事，因为善根不会断绝。如说'获得顶位者不断根'。
这是就未获得者退失而言，因此对这些话没有争议。其他人说在竹林中有一商主欺诈称量，这是从公用秤杆器具造假而说的，因此对此也没有争议的余地。
特别指出这是对愚者的障碍。从何得知？说道：'如是恶者'等。从殊胜种姓出家的善瓶长老，邀请了约千位僧众如亲教师等，他们到他的寺院后，他一无所施，让他们全都住在他的处所，这是第一过失。
他本人在突然到访的非常年长者面前安坐并作主，这是第二过失。同样，将其他已住的比丘驱逐出住处，这是第三过失。想在婆罗门、居士家及其他寺院中受供养，这是第四过失。针对这些而说了四个偈颂。
'恶者'即愚者，意为粗鄙之人。'贪求利养'是指希望获得财物等。其他解释为'欲求有'，有即真实存在，了知和言说，即使世人对我不净信却要使他们知道信仰等。或者是追求利养恭敬之事。
为显示恶人的某一特征，说道'比丘欲求眷属'。'及'字表示想要在具大功德的长老比丘中作为首要、最胜和领导。或者是作为眷属，即'啊！诸比丘，你们要向我请教眷属的问题并承事我而住'。
'对住处吝啬者'是指对寺院、住房等处处执著，说'这些处所不可住'等，不愿他人获得而自己占有。'其他种姓供养'是指非亲属种姓，即'啊！要如亲人般对我布施供养，而不是对其他人'。
为显示由遍知而有贪著等有，故说'出家'等。又愿如是决定，即愿一切在家人或一切出家人，任何人都以我为首要，这是非善的遍知。在家人即住于家中者。

།རབ་ཏུ་ བྱུང་བ་ནི་ཁྱིམ་སྤངས་པ་སྟེ།ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གང་ཡང་རུང་བས་བདག་ལ་དེ་ལྟར་འཕྲིགས་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་པར་རོ། །བདག་དབང་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་རག་ལུས་པ་དང་འབྲེལ་པའོ། །རེ་སྟེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱུར་ཅིག་པ་སྟེ། གང་ཡང་རུང་བ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྗེས་སུ་འབྲེང་ངོ་།།གང་དུ་ཞེ་ན། བྱ་བ་བྱས་རུང་མ་བྱས་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཅུང་ཟད་བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་དག་བྱེད་པའམ་མི་བྱེད་པ་དེ་ཡང་བདག་གི་ལུང་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་བྱ་བ་ཆེ་ཆུང་ཅུང་ཟད་བྱས་པ་དང་མ་ བྱས་པ་དག་ལ་སྟེ།ལྷ་མོ་སྐེད་མེད་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱིས་པ་ཀུན་རྟོག་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་འདིས་ན་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་ཀླན་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཕེལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩཝ་ལ་ཆར་འབབ་པ་བཞིན་དུ། །སེམས་ལ་འདོད་ཆེན་འཕེལ་ བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྲེད་པ་དང་ང་རྒྱལ་འདིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་ནི་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་འཁྱམ་པ་ཡིན་ཞིང་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྙེད་པའི་ཐབས་ནི་གཞན་ཡིན་ལ། །ཞེས་བྱ་ བས་བསྟན་ཏེ་ཐབས་ནི་བྱེད་པ་དང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་གཞན་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་འཐོབ་པའི་ཐབས་ནི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བ་དང་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་གཞན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ གཞན་པ་ཉིད་ནི་ཐར་པར་འགྲོ་བའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཤེས་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གོམས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་ཐབས་གཞན་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་འཁོར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ ལྷག་མའོ།།ལྷག་མ་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཐར་པའི་བགེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་གིས་གང་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ཅི་རིགས་ཤེས་ནས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྔར་བསྟན་པའམ།འོག་ནས་སྨོས་པ་སྟེ། ཐར་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའམ། འཁོར་བར་འཇུག་པ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས་སོ། །སུ་ཞིག་གིས་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ། །སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་ལ་ ཡང་དགེ་སློང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐར་པ་ལ་དམིགས་ཤིང་གཞལ་བར་ནུས་ཀྱི། གཞན་དག་ནི་འཁོར་བ་ན་འབབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཀུར་སྟི་དག་ལ་ མི་དགའ་ཞིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའོ། །ལོག་པའི་ལྟ་བ་མང་པོ་ལ་མི་རྟོག་པ་འདིས་ནི་སེམས་དབེན་པར་བསྟན་ཏོ། །དགེ་སློང་གི་སྒྲས་ནི་ལུས་དབེན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབེན་པ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་དབེན་ པ་ཡིན་པས་དབེན་པ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ལས་སོ་སོ་བར་གྱུར་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བ་ནི་བསྒོམ་པས་སོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དབེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་སྐྱོན་ངེས་པར་ སྤང་བར་བྱ་ཞིང་ལམ་བསྒོམ་པས་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ།།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་མ་བྲལ་ན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་ཆད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མི་རྩོལ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ།

出家是指舍弃家庭，无论是在家人还是出家人，任何人都会这样对我造成伤害，而对其他人则不会。'如果我掌权'是指依赖于我、与我有关联。'但愿'是指希望如此，这里'任何'一词是随后连接的。
若问在何处，则说'无论做与不做'，意思是对于一切大小事情的做与不做，愿他们都按照我的指示行事。或者说，对于已做和未做的一切大小事情，如同天女无腰般。
'如是愚者妄分别'是指以这种方式被利养恭敬所压制的污染，是非理作意的分别念增长，如同'雨水落在根上般，心中贪欲将增长'，为此贪欲和我慢将会增长，这两者是轮回的根本。
利养和恭敬是在轮回中流转，而非获得解脱。为什么呢？如'获得方法是另外的'所说，方法即是作为和因。那是另外显现的，如此轮回获得的方法是贪欲等，那就是获得身体等的方法。
趣向涅槃和获得解脱的方法是另外的，即是不同于此的解脱之道，具有知法、无我和持戒熟练的自性。利养和恭敬是另一种方法，是非理作意的方式，其果报即是轮回，这是余下的话语。其余已经说过。
利养和恭敬是解脱的障碍，由谁以何而知？是由具智者所知。为显示此义而说'如是随理了知已'等。'如是'是指前面所说或后面所说，即如实了知是障碍解脱或趣入轮回。
谁应如何做？说'比丘'，即完全舍弃家居生活的出家人。若问外道中也有比丘，答曰：'佛陀声闻'表明是随顺如来教法者。因为唯有他们能观察衡量解脱，其他人则是沉溺轮回。
'于恭敬不喜'是指不追求。不作诸多邪见分别，这表明心的远离。比丘之名表明身体远离，因此'渐次增长远离'是指由于远离而远离，即从烦恼中各自分离的圣道之义。渐次增长是指通过修习而增上。
因此，应当依靠两种远离的智慧确实断除利养恭敬的过患，通过修道成为法器而修习。若未离利养恭敬则是禅定的障碍，为显示此义，说'于一切不勤求'等两个偈颂。

།དགེ་སློང་ཞིག་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ཏེ་གསོལ་བ།།བཙུན་པ་ཅི་ཙམ་དུ་དགེ་སློང་གིས་རྩོལ་ཞིང་འབད་པ་བགྱིས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པར་འགྱུར། དགེ་སློང་འདི་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་གཡེང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བར་ཏེ། གང་ལ་ལས་བདག་འཕྲིགས་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།མི་རྩོལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོལ་བ་མི་བྱ་བ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་བ་དག་ལ་རྣམ་པར་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བར་རོ། །འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བ་ལ་གཟུད་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ ཡིས་འཕྲིགས་པར་མ་གྱུར་པས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲིགས་པར་མ་གྱུར་པའི་མི་ཡིན་པས་ན། མི་ཡིས་འཕྲིགས་པར་མ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། །ཁྱེད་ཅག་གིས་སྡིག་པ་ནི་བསྒྲགས་པར་བྱ་ཞིང་དགེ་བ་ནི་མི་སྤྱོམས་པར་གནས་ པར་བྱའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ།།འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏོ། །ཕལ་ཆེར་འཕྲིགས་པ་ལས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་ངས་ཐོས་ཤིང་མཐོང་སྟེ། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཀཱརཥཱ་ པ་ཎ་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆེད་དུ་བརྫུན་མི་བརྗོད་དེ།དེ་ཉིད་དུས་གཞན་ཞིག་ན་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས། ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་གཅིག་གི་ཕྱིར་ཡང་བརྫུན་སྨྲ་བ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཚོ་བ་གཞན་ལ་མི་རྟེན་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའམ་གཞན་ལ་ཡང་ མི་རྟེན་ཅིང་འཚོ་བ་གཟུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཁྱེད་ཅག་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གླིང་ལ་གནས་ཤིང་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱབས་ལ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་ནི་གླིང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ལ་ཚོང་པ་བཞིན་མི་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ སོགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་ཚོང་པའི་ཚུལ་དུ་ཉེ་བར་སྦྱར་ཞིང་དེས་རྙེད་པའི་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཚོང་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་གང་ཡང་སྤྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ།བདག་ནི་མང་དུ་ཐོས་པའོ། །བདག་ནི་མདོ་སྡེ་འཛིན་པའོ། །བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་སྟེ། དེས་ན་བདག་ལ་རྙེད་ པ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཚོང་མི་བྱའོ།།རང་གི་རྙེད་པ་བླང་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་ལེགས་པར་འོངས་པའི་ཆུང་ངུ་བྱིན་པའམ། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་རྙེད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ ཞེས་བརྙས་པར་མི་བྱའོ།།གཞན་གྱི་ལ་ནི་འདོད་མི་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དག་ལ་ཡང་ཆགས་པར་མི་བྱ་སྟེ། ནམ་ཞིག་བདག་གིས་འདི་ལྟ་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ།འདི་ལྟར་དགེ་སློང་གང་དག་གཞན་གྱི་རྙེད་པ་ལ་ཞེན་པར་གྱུར་པ་དང་རང་རྙེད་པ་མི་ལེན་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་གཡེང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བགེགས་དེ་དག་སྤངས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་ མེད་པས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ནི་ལེགས་པར་འཚོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བདེ་བར་འཚོ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྨོས་སོ། །འཕགས་ པའི་རིགས་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་སོགས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཉེ་དགའ་དགེ་འདུན་གྱི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཆོག་མ་ཤེས་པ་ལྷག་པ་ལ་རྩོལ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་གིས་དུས་དེ་ཉིད་དུ་ཤིན་ཏུ་བལྟ་ན་ སྡུག་པའི་ཆུང་མ་ཞིག་བླངས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་དོ།

一位比丘来到世尊面前请问说：'尊者，比丘应当如何精进努力才能获得禅定？比丘如何才能专一不散乱，不为一切所知，不为任何人所惊扰？'等等，世尊如是说道。
'不精进'是指不要刻意用功，不要对一切事物产生执著。这是引导守护戒律，因为禅定是依此而成就的。
'不为人所惊扰'是指不被惊扰的人，即不为人所惊扰，不应向所有人显示自己的功德。经中说：'你们应当宣说过失而不夸耀善行。'这是教导清净戒律的方法。
我听闻并见到，大多数因惊扰而导致戒律等功德退失。比如有持戒具德的比丘，为了百千迦利沙波那（货币单位）也不说妄语，而在另一时候被利养恭敬所胜，为了一个迦利沙波那也说妄语等等。
'不依赖他人生活'是指不依靠国王或其他人而生活的意思。经中说：'你们应住于自洲、自依，不以他为洲。'
'不以法做买卖'是指不应像商人一样展示自己的戒律等功德来谋求利养，不应说'我是多闻者'、'我是持经者'、'我是持戒者'等，不应以此方式做买卖来获得大量利养。
'应取自己的所得'是指不应轻视如法获得的少许供养或衣物等自己的所得，不应说'这有什么用'而轻视。
'不贪求他人所得'是指不应贪著其他有福德者获得的巨大利养，不应想'何时我能得到这样的利养'。为什么呢？因为那是'他人的'。如是，比丘若贪著他人利养而不受自己所得，因这两种散乱而不能获得禅定，即不能获得专注。
远离这些障碍并无疑虑者，则能获得殊胜禅定。
为了明显显示背离利养恭敬才是善活，所以说了'若欲安乐住'等三个偈颂。
经中说到'四圣种'等，因此如是等等。其他人则因贪求过多僧团资具而不知足。恰在此时，一位居士娶了一位极其美丽的妻子，非常谨慎地守护着。

།ཉེ་དགའ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཁྱིམ་དུ་སྒོ་བས་མ་མཐོང་སྟེ། ཞུགས་པ་ལས་ཁྱིམ་བདག་འོངས་ཏེ་མཐོང་ནས་ཁྲོས་ཏེ། དེའི་ལྷུང་བཟེད་བཅག་ཅིང་ཆོས་གོས་དྲལ་ནས་ཤིན་ཏུ་ཡང་བརྙས་ཐབས་སུ་བྱས་ཏེ་ཁྱིམ་ནས་བྱུང་བར་གྱུར་ པ་ལས།དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བར་འཚོ་འདོད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་འཚེ་བ་མེད་པར་འཚོ་བས་སྤྱོད་པར་གང་ཞིག་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་འདིའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་བཤད་པ། དགེ་སྦྱོང་ འདི་ལ་ལྟ་འདོད་ན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགེ་སློང་ཉིད་དུའམ་འཕགས་པའི་ལམ་ལའོ། །ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་དགའ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་བདེ་བར་འཚོ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་རལ་པར་གྱུར་པ་ལ་ལམ་ བསྒོམ་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པ། དགེ་འདུན་གྱིས་ནི་ཆོས་གོས་བླང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ལ་དགེ་འདུན་གྱི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་གོས་ལ་བཟང་པོ་འདོད་པས་མི་བླང་བར་མི་བྱ་བའོ། །བཟའ་བཏུང་བྱིན་པར་གྱུར་ན་བླང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་ བ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པར་དཀའ་བ་མེད་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པའི་འཕགས་པའི་རིགས་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །གནས་མལ་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པའི་འཕགས་པའི་རིགས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ བདེ་བར་འཚོ་འདོད་ཅིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགེ་འདུན་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་གནས་པར་བྱ་སྟེ། བྱི་བའི་ཁུང་ལ་སྤྲུལ་ལྟ་བུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་སྤྲུལ་པོ་ཆེ་ནེའུ་ལེ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པས་བྱི་བའི་ཁུང་བུ་ ཤིན་ཏུ་དོག་པའི་ནང་དུ་འཇུག་སྟེ།ཤིན་ཏུ་དོགས་པར་བསྲུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་འབྱུང་བར་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལྟར་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པའི་གནས་མལ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་གནས་མལ་ལ་རབ་ཏུ་བརྟེན་པ་ནི་ ཆགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་དག་འདི་ལྟར་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟག་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ།།བསྟེན་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །གནས་མལ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་ ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བའི་འཕགས་པའི་རིགས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བདེ་བར་འཚོ་འདོད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་དམན་པ་བྱིན་པ་སྟེ། སྔར་བཤད་ པའི་འཚོ་བ་ཙམ་བསྐྱེད་པས་སོ།།ཆོག་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོག་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཆོག་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ལས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཆོས་གཅིག་པོ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཙོ་བོའི་ཆོས་ཏེ་ཐར་པ་མཆོག་གོ། །བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། ། ཡང་ན་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཆོས་གཅིག་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། །འདི་ལྟར་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པའོ། །ཞེས་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་བྱ་སྟེ། སྨད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི ཕྱིར་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མང་པོ་མི་ཤེས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྱེད་ཅག་དགེ་བ་མི་སྤྱོམས་པ། །སྡིག་པ་མི་བཅབ་པས་གནས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་དགེ་བ་མི་སྤྱོམས་པ་ལས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འབྲས་སཱ་ལུའི་ཞིང་ལ་ཞིང་པས་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་པ་ལྟར་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །མང་པོས་སམ་མང་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ སྟེ།གལ་ཏེ་མང་པོས་མི་རིགས་པར་གྱུར་པའོ།

尼陀也是这样未被门卫看见而进入其家中，当家主来到看见后生气，打碎了他的钵盂并撕破法衣，极为轻蔑地将他赶出家门。因此而说此偈。
'若欲安乐住'，是说若有人想要无害无恼而安住。此说明了此中的差别，为说明对方而说'欲见沙门者'，即是比丘或圣道。由具有见的特征故为见，具有此者即是欢喜且希求。
如是安乐住即是戒律未破而修道，为说明如是所欲之业，'应取僧伽衣'即是不应贪求僧众共有的好衣。'若得饮食取'是说饮食是无烦恼且易得的基础。
此说明以粗劣衣食知足的两种圣种。为说明以粗劣卧具知足的圣种而说'若欲安乐住'等，即应无过分执著而住于僧伽住处等，'如蛇入鼠穴'是说，譬如大蛇因惧怕鼬等而进入极窄小的鼠穴中，因极为警惕故不喜欢且想要离开而进入，圣声闻对精舍等卧具也是如此。
诸比丘于此依止卧具非为贪著，如经中所说：'乃至彼等如是为摧毁凡夫的漏而内正思惟为最胜'。'应依止'即是应住。'诸卧具'即是精舍等出家处所。
为说明喜好断除和修习的圣种而说'若欲安乐住'等，'粗劣'即是给予低劣的衣食等，以前述仅维生故。'知足'即是应知足。如是知足后应做何事？说道：'应修一法'，即是主要之法，即最胜解脱。'应修'即是应得。
或者是修习属于身的念住，即'应修一法，即是属于身的念住'，因经中如是说故。或者是圣道。不应追求利养恭敬，因为是诽谤等的因，应随顺持戒等，因为与称赞相关故，为显示此义而说'若不知众多'等。
你们应住于不炫耀善行、不隐藏罪过。为什么呢？因为不炫耀善行则善法增长，如同农夫守护稻田一般，乃至说了三个偈颂。不为众人所知或不知众人，即是若为众人所不理解。

།འོན་ཀྱང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལེགས་པར་མཉམ་གཞག་ན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ། སྡོམ་པ་བསྲུང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་གུས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་མང་པོའི་ཚིག་ནི་སྤོང་བ་བདུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོར་ཐར་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ཤེས་པ་དག་སྟོད་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པ་དེ་དག་ཉིད་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ བུར་ཞེ་ན།འཚོ་དག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་འཚོ་བ་སྟེ་མང་པོས་མི་ཤེས་པ་ལ་ནི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་མང་པོས་མི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། །སྙོམ་ལས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམ་པ་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ ལ་ལེ་ལོ་མེད་པའམ།ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བ་ལ་ལེ་ལོ་མེད་ཅིང་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཤེས་པ་དག་སྟོད་བྱེད་ཅེས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་སོ།།རིག་པ་གསུམ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་དང་། འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་སོ། །རིག་པ་གསུམ་དང་གལ་ཏེ་ལྡན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། རིག་པ་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པས་རིག་པ་གསུམ་ལྡན་ནོ། །འདིས་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པ་གསུམ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་སྨྲས་པ། འཆི་བདག་ཟད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་འཆི་བདག་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་ནི་འཆི་བདག་ཉམས་བྱེད་པ་སྟེ། འཆི་བའི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་ལས་འདས་པའོ།།དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཟག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་གཞན་དུ་དབང་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འཆི་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི་བསམས་ནས། དེ་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པར་ཤེས་ནས་སོ།།འཕྱ་བ་ནི་བརྙས་པ་དང་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་བར་དུའོ། །བླུན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་མི་ཤེས་པའོ། །གལ་ཏེ་བཟའ་དང་བཏུང་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ནས་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པ་ མང་པོ་གང་ཞིག་གི་རྙེད་པ་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དམན་པའི་དངོས་པོ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།ཟས་ནི་ཐ་མར་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་སྡིག་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་སྟེ་ངན་པར་སྤྱོད་པའོ། ། གལ་ཏེ་ཡང་དེས་མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པའི་ཉེས་པ་བསགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་འོན་ཀྱང་དེ་ལ་བླུན་པོ་དེ་དག་སྟེ། མཁས་པ་མ་ཡིན་པའི་ནང་དུ་ནི་མཆོད་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་དང་བྲལ་བ་ནི་དགྲ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི ཕྱིར།མགོ་བྲེགས་ངུར་སྨྲིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨོས་སོ།

然而，如经中所说：'若能善护持戒律'，对此最为重要的是，即以'对守护戒律极为恭敬，对微细罪过亦生畏惧'等词句来说明。
'诸戒律'一词用复数，是因为有七种断除，以及别解脱戒、禅定戒和无漏戒的区别。
'智者皆赞叹'，是指那些智者们对此赞叹称扬。
如何赞叹呢？'清净活命'，即无有过失的生活，因为不为众人所知的行为中没有邪命。这说明了不为众人所知的果报。
'无有懈怠'是指不生懈怠，即对戒律和禅定等无有懒惰，或者说对于守护戒律无有懈怠而精进。
以清净活命和精进来圆满成就戒蕴。
为何说'智者皆赞叹'？故说'若具'等。
'具三明'是指具足宿命、死生和漏尽等殊胜智慧。若具足三明之体性，即称为具三明。这表示智慧圆满，因为具足世间和出世间的智慧。
说明获得三明的利益：'能破死魔'。具有破坏死魔的性质即是摧毁死魔，超越死亡的追随。
为何如此？故说'如是无漏'，因为不被烦恼所控制，故不会遭受死亡。这说明断除圆满。
即便如此，大士思维后，'于彼'即知众人对此并不了知。
'轻蔑'即是轻视和藐视。'愚者'即是不知殊胜。
'若得饮食'等，是说即便从各方获得极为殊胜的众多饮食受用，表明并非获得卑劣之物。因为食物最终都会变成大小便等污秽。
'具恶法者'即是具有恶法的人，行为恶劣。
即便他造作了无间等罪业，然而那些愚者，即非智者们仍会供养恭敬他。
为了说明失去利养和恭敬者即是怨敌等，故说'剃发着袈裟'等两个偈颂。

།མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་ཞིག་གིས་སྔོན་ནི་བདག་ཅག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པར་གྱུར་ལ། ད་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་དང་བཅས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བར་གྱུར་པས་གང་བདག་ གིས་ངེས་པར་ཀུན་དུ་རྒྱུ་མཛེས་དགའ་མོ་བསད་ལ།རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་འོབས་བརྐོས་ཏེ་བཅུག་ལ་དེའི་ཆེད་དུ་ནི་མི་སྙན་པ་བསྒྲག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསམས་པ་ནས་ཇི་ཙམ་ན་ཞག་བདུན་གྱི་འོག་ཏུ་ཀུན་ལ་གསལ་བར་གྱུར་ནས། རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་རྒྱལ་པོ་དང་ཁྱིམ་བདག་རྣམས་དང་ ལྷན་ཅིག་འདུས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་བཙུན་པ་མ་དྷུ་རར་སྐྱེས་པའི་ལུས་ནི་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་མི་མཛེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་གསན་ནས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ལས་མ་ ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་འདས་པའི་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འདི་གསུངས་སོ། །དགྲ་བྱེད་མང་བ་ཁོ་ནར་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་དུ་མ་སྟེ། ཕྲག་དོག་གི་དབང་གིས་མི་བཟོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་གིར་འཛིན་པས་འདི་ལ་རྣམ་པར་ འཚེ་བའི་དགྲར་འགྱུར་ཞིང་དགྲ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་འབྱུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མགོ་བྲེགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་པའོ། །ལྷ་ཉེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡང་མགོ་བྲེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ངུར་སྨྲིག་གྱོན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་ཏེ།ཆོས་གོས་ཚོན་གྱིས་ཁ་བསྒྱུར་བའི་གོས་གྱོན་པ་སྟེ། གོས་བསྒྱུར་བས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་སྤང་བར་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཟའ་བ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། བཟའ་བ་དང་བགོ་བ་དང་གནས་ ཁང་གི་བདག་ཉིད་དོ།།དེའི་ཡོ་བྱད་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་བཏང་བའི་ཕན་ཡོན་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར། སྐྱོན་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་བྱས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བསྟན་པའི་ཉེས་དམིགས་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་སོ། །གང་གིས་ཤེ་ན་བཀུར་སྟི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་སུ་རྙེད་པ་དང་ བཀུར་སྟིའིའོ།།སྐྱོན་གྱི་ཁྱད་པར་སྨྲས་པ། འཇིགས་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོའི་འཇིགས་པ་ཡོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་གང་བྱུང་ཞིང་གྱུར་པའི་བསྒྲུབ་པ་དེ་སྨྲས་པ། འཕྲིགས་ཉུང་ཞེས་བྱ་བ་མང་པོས་མི་ཤེས་ པ་སྟེ།ལུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཁྲལ་བསྐྱུངས་ནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོ་བ་ཆུང་བ་སྟེ། ཡུལ་དག་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །དབེན་པའི་འབྲས་བུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། །དྲན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་ལེགས་པར་གནས་པ་སྟེ། དྲན་པ་འདིས་ནི་ལམ་གྱི་ཚོགས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཀུན་ཏུ་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཉེས་དམིགས་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་བཙལ་བར་མི་བྱའམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཁམ་གྱི་ཟས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སྲོག་ཆགས་ ཁ་ཅིག་གཡན་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ།བདེ་བ་ལ་རེག་པར་མི་གནས་ཤིང་དགོན་པར་ཡང་དགའ་བ་མེད་ལ། དུར་ཁྲོད་དུ་ཡང་དགའ་བ་མེད་དེ། དེས་མངོན་པར་གཙེས་བཞིན་དུ་དུས་བྱས་སོ།

从前有一个外道，原本供养我们，现在转而供养佛世尊及其声闻众，因此我决定杀死游行者妙欢女，将她埋入王舍城园林的沟渠中，并要散布诽谤之言。此事过了七日后公开，于是王舍城王和众居士一同前往佛世尊处，禀告说：'尊者，在摩偶罗城发现的尸体在各处都变得不雅观了。'世尊听到这个不好的消息后说道：'大王，这不是现在的业，而是过去的业。'并讲述了这个因缘。
'众多敌人'是指有许多敌人，由于嫉妒心而无法忍受，众生会遭受伤害。由于执著而成为加害的敌人并视为敌人。为了说明这一点，所说'剃头'是指剃除头发和面部毛发。
若问是否是为了天神过失等而剃头，故说'身着坏色衣'，即穿着染色的法衣，通过染衣表明出家并舍弃执著。
若问是什么样的，故说'饮食等'，表明身体资具有三种：饮食、衣服和住处。阐明获得这些资具和供养的功德。
如此，'了知诸过患'是指理解前面所说的过患。由什么而知？说'供养'是指实际的获得和供养。
说明过患的特点：'大怖畏'是指缺乏戒律等重大的怖畏。了知这些后所说的修行：'少来往'是指不为多人所知，因为是身体处于寂静状态。
'减少忧虑'是指兴趣减少，因为对境无有贪著，表明无有分别。为说明寂静的果报，故说'具念'，是指善住于四念处，此念表明道的资粮。
比丘是为了断除一切烦恼，表明有余涅槃。为了说明无余涅槃，故说'游行'，即是涅槃。
如果这样是过患，那么是否不应寻求乞食等？答：关于'块食'等。譬如有些众生被疥疮病所困，不得安乐，既不喜欢旷野，也不喜欢尸林，被病痛折磨而死亡。

།དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གང་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་གྱུར་ཅིང་ཡོངས་སུ་ འཛིན་པའི་སེམས་ཡོད་པ་དེ་ནི་གྲོང་དུ་ཡང་དགའ་བ་མེད་ལ་དགོན་པར་ཡང་དགའ་བ་མེད་དེ།ཇི་སྲིད་ན་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་འཆི་བ་ཡིན་ཏེ། གང་འཕགས་པའི་ཆོས་འདི་ལ་གཅིག་ཏུ་བསླབ་པ་གཏོང་ཞིང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ན་དགེ་སློང་ རྣམས་ཡིད་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ།ཡང་ཕྱིས་བསོད་སྙོམས་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་ཞག་གཅིག་ཀྱང་ཁ་ཟས་གཅོད་པར་བྱེད་དེ་ཇི་ཙམ་ན་དེ་དག་སྐྱ་བོ་བསེང་བསེང་པོར་གྱུར་པས་དེ་བས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །འཚོ་བ་འདི་ཕྱིར་མི་བཟའ་མི་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་བཟའ་ བ་དང་བཏུང་བ་མ་སྤྱད་ན་ནི་སྲོག་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ནི་ཁམ་གྱི་ཟས་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་ནི་དེ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཟས་དང་སྐོམ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་མཆོག་ཏུ་བྱས་པས་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཁམ་གྱི་ཟས་ཀྱིས་ལུས་ཞིར་མི་འགྱུར་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཁམ་གྱིས་བཅད་ཅིང་ཟོས་ཟོས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་།།ཁམ་གྱིས་བསྙོད་པ་ནི་བྱམས་པའི་གནས་ཀྱི་བདག་ཉིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་འདི་ལ་ལྷག་པར་མང་དུ་ཟོས་པར་གྱུར་ན་ཡང་སེམས་ཞི་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་ སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་མི་འགྱུར་གྱི།ནད་དང་དྲི་མ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བཟའ་བར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཁ་ཟས་ཀྱིས་ནི་ལུས་དག་གནས་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁ་ཟས་ཀྱིས་འཇུག་པ་འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གནས་པའི་དངོས་ པོ་ཡིན་ཏེ།འགྲོ་བ་ཟས་ཀྱིས་གནས་པའོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ནི་ཁམ་གྱི་ཟས་མ་ཡིན་པར་གནས་པ་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཡང་ཚད་དང་ལྡན་པའི་ཁམ་གྱི་ཟས་ཏེ་ཁ་ཟས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རགས་པའམ་ཕྲ་བ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་སྤྱོད་པའི་ ལུས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ན་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་སོ། །བསོད་སྙོམས་དག་ལ་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་བསོད་སྙོམས་དག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཅིག་པ་སྟེ། ལུས་འཚོ་བ་ཙམ་བཙལ་བའི་ རྒྱུས་ནི་མ་རུང་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདི་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ལ་བླུན་པོ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་བླུན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཡོན་ཏན་ལས་ཉམས་ལ་ཟུག་རྔུའི་གདུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ཉིད་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།རིགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འབྱིང་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་འདམ་ཞེས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱས་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན་འདམ་དེ་ལ་གནས་ན་ནི་འབྱིང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ན།སྐྱོན་ནམ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ལྟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་གང་ཞིག་བདག་གིས་འདམ་དང་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་རྟོགས་ པར་བྱ་ཞེ་ན།རིགས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱས་མཆོད་པ་གང་ཡིན་འདི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱག་བྱས་པ་ནི་ཕྱག་བཙལ་བའོ། །མཆོད་པ་ནི་རི་མོར་བྱས་པའོ། །གང་ཡིན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱིས་ཕྱག་དང་བཅས་པའི་ མཆོད་པས་ནི་བདག་ལ་འདམ་དང་འདྲ་བར་བྱས་པའོ།།འདི་ནི་ཡོན་ཏན་དག་ལས་ཀྱང་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཟུག་རྔུས་འཚོ་བ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟུག་རྔུ་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཟུག་རྔུ་གང་ཡིན་པ་འདི་ ནི་ཤིན་ཏུ་ཤེས་པར་དཀའ་སྟེ།ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པའི་མདེའུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།

同样地，比丘若被利养和恭敬所压制，心有执著，则于村落中不喜，于寂静处也不喜。直至堕落，诸比丘说这就是死亡，即于此圣法中舍弃一切学处而堕落。说此语时，诸比丘生起厌离心，
后来不再乞食，甚至一日断食，以至于他们变得面色苍白。因此说了两个偈颂。'不应为活命而食'，此处是说若不受用饮食则无法维持生命，欲界众生依靠段食而住，若无此则会灭亡。
若如是以饮食供养为最上，将如何呢？答：'虽以段食身不能寂静'，即使分段而食用。段食滋养是慈心所依等，此处应当说明。即使过量进食，心也不会寂静，
身心不会寂静，因为会成为疾病、污垢和烦恼的因。如是说不应食用时，答：'饮食能令身得住'，饮食的摄取是使身体得以安住的事物，因经中说'众生依食而住'。
欲界众生若无段食则不能存活，如是具足量的段食，无论粗细的饮食本质，能令欲界众生的身体增长，若完全离此则会死亡。'如是了知'即如是知晓。'行于乞食'即是寻求乞食，
仅为维持身命而寻求则无过失。其中利养和恭敬对智者是有益的，对愚者则不然。因为愚者会因愚痴过失而堕落，失去功德，生起刺痛般的痛苦。为显示此义，
说'种姓'等。'泥'是因与沉没相顺而称为泥，应与'礼敬供养'相连。譬如住于泥中则会沉没，如是随顺利养和恭敬，会堕入过失或痛苦之义。'善知'即是善说和解释之义。'汝等'即是你们。
若问什么是应当如泥般善知的？'种姓礼敬供养此'，礼敬即是顶礼。供养是恭敬。'此'是现前所经验的，即婆罗门等种姓以礼敬供养对我如泥般作用。
这也会使人失去功德，如同刺使生命衰败一样，为显示此义说'细微刺'，即利养和恭敬的刺非常难以觉察，应如身中入箭等来观察。

།དེ་ནམ་ཞིག་ན་རྒྱུད་ལས་དཀའ་བས་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འབད་པས་དབྱུང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཡིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་བླུན་པོས་སོ།།ཤིན་ཏུ་སྤང་བར་དཀའ་བ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ་དུས་དེ་ཉིད་དུ་ཡང་སྤངས་པར་དཀའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྤངས་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུས་དེ་ཉིད་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདེ་བར་སྤོང་བར་མི་ནུས་ ཏེ།དོན་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་བཟོད་དཀའ་ཞེས་བརྗོད་དེ། བཟོད་པར་དཀའ་བ་དང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཀུར་སྟིའི་ཚོམས་ཏེ་བཅུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དབང་ གིས་ནི་མངོན་པར་འཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་ཁྲོལ་སྟོང་ཕྲག་བསྟེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་འཁུ་བའི་ཚོམས་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་འདམ་དང་ཟུག་རྔུ་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་མ་ཐག་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ་འཁུ་བ་ལ་ སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འཁུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ལྷ་སྦྱིན་དམྱལ་བའི་མེ་འབར་བས་ཉམ་ཐག་ཅིང་ང་རོ་འདོན་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་འཕགས་སྐྱེས་པོས་ཤཱཀྱ་རྣམས་བསད་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡང་བག་འབེབས་པ་དང་ཐ་མལ་པ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། གང་གནོད་པ་དང་འཁུ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལའོ། །དེ་ལྟར་འཁུ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་གང་འཁུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁུ་བར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་འཚེ་བར་ བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་འཁུ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། སྡིག་པའི་ལས་ནི་མི་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཉེས་པའམ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དང་ཕན་འདོགས་པར་ནི་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་གོས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁུ་བ་སྟེ། འཁུ་བར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ལ་འཁུ་ བར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་གླེན་པ་དེ་ལ་ནི་སྟེ།འཁུ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲེད་དང་རུ་རུའི་སྐྱེས་པའི་རབས་དང་། ཀོ་ཀ་ ལི་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་འདིར་བརྗོད་དོ།།ཕ་རོལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་ཡང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉི་ག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པ་དང་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོར་བདག་ནི་ཕུང་བྱེད་ཅིང་། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་ཕ་རོལ་ལ་འཁུ་བར་བརྩོན་པ་དེ་ནི་དང་པོ་སྟེ། སྔོན་དུ་བདག་ནི་རང་ཉིད་དོ། །ཕུང་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཕུང་བ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངན་པར་སྤྱོད་པས་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཉེ་བར་གདུང་བས་སོ།།ཕྱི་ནས་གཞན་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཕྱི་ནས་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕུང་ཞིང་གཞན་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་བདག་ཉིད་ཕུང་བར་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གཞན་ཡང་ཕུང་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁྲ་ཡིས་གཟན་མའི་བྱ་ལྟ་བུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཤོག་པའི་རྩ་བ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པའི་བྱ་ནི་གཟན་མའི་བྱ་སྟེ། གཤོག་པ་གཅད་པའི་བྱ་དེས་བྱ་གཞན་རྣམས་གསོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་བྱ་ཁྲ་ཤིན་ཏུ་ལྟོགས་པས་ཕན་ཚུན་ བལྟས་པ་ན།ཤ་རི་ཀ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་མཐོང་ནས་གསད་པའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་བབས་པ་ན་ཕྱོགས་མི་མཉམ་པས་དེ་གཉིས་ཤི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་ཤི་བའི་གཟན་མའི་བྱ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡང་ན་བྱ་ཤི་བ་ཞིག་གི་གཟན་ལྕགས་ཀྱི་ཕུར་བུ་བརྒྱུས་ པས་བཏགས་ཏེ་གཞག་པ་ན།དེ་ལ་ཁྲས་མཐོང་སྟེ་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་ལ་བབས་པ་ན་གཟེར་བུ་དེས་ཕོག་ཅིང་དེ་ཡང་ཤི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ།

为了说明'某时从续部中以艰难抉择'的道理而说'难以生起'，因为需要以努力抉择。'人'即是愚钝之人。不仅极难断除，即便在当时也难以断除，为了说明这个道理而说'难断'，'即便在当时'是语词的剩余部分。即便是殊胜的人也不能轻易断除，因为了知其义故。在其他处说为'难忍'，意为难以忍受和难以克服。恭敬品第十三之注释圆满。
由于过分贪著利养恭敬的缘故，将会遭受千种诽谤等灾祸，为了证明这一点，其后宣说诽谤品。或者，刚说完'应当视利养恭敬如泥和刺'，为什么这样说呢？解释说因为与诽谤等过失相关，故说'诽谤'。以提婆达多在地狱火中焚烧痛苦而发出哀号为缘由而说两个偈颂。其他人说是以毗琉璃王杀害释迦族人为缘由。
对于施恩与作害也是由于轻慢和平庸等，即对不应诽谤和伤害者。如是对不应诽谤者进行诽谤，'诽谤'即是诽谤并伤害的意思。怎样是不应诽谤呢？答曰：'不造作恶业'，即不造作些许过失或伤害而且行持利他。'此即愚者染'，即是诽谤，对不应诽谤者进行诽谤的愚昧之人，即是对诽谤者本人造成伤害和痛苦。
在何处呢？说'此世间'，即是现见法中名誉不好等，如野兽和鹿的本生故事，以及骂迦梨等的故事也在此处说明。'他世'即是来世堕入恶趣等。虽然两者都造成伤害，为了首先显示对自己的伤害而说'先自毁'等。
某人精进于诽谤他人，'先'即最初，'自'即自己。'毁'即造成伤害，为了说明毁即是造成伤害，由于恶行而增长不好名声等痛苦。'后复毁他人'即是后来具足因缘时也毁坏其他众生。因此'毁已复毁他'即是首先毁坏自己然后再毁坏他人。
怎样呢？'如鹰食腐鸟'，即是失去翅根的鸟是腐鸟，即断翅之鸟杀害其他鸟一样。或者说，鹰极度饥饿时互相观望，见到鹙鸟等鸟类后为了杀害而猛力扑击时，由于方向不平衡两者都会死亡，其他人如是说。其他人说是死鸟的腐肉。或者说，在死鸟的腐肉上穿上铁钉系住放置时，鹰见到后猛力扑击，被钉子所伤而死亡。

།ཡང་ན་ཐུབ་པའི་ཆ་བྱད་ཅན་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཅ་ར་ཀ་ལས་བཤད་པ། སྨན་པའི་སྒྲས་ནི་རྗོད་བྱེད་ཅིང་། །ནད་ཀྱིས་བཏབ་པས་ཚོལ་ བྱེད་ལྟར།།འཇིགས་སུ་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །ནགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་བྱ་བ་བཞིན། །ཞེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱ་བ་ནི་ཨ་ཛི་ན་ནག་པོ་ལ་སོགས་པར་དཀའ་ཐུབ་ཅན་གྱི་ཆ་བྱད་དུ་བསྒྱུར་ནས་དགོན་པའི་གནས་དག་ན་འཇིགས་པ་མེད་པའི་བྱ་དང་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པ་གསོད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ནས་རི་དྭགས་ཀྱི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་རི་དྭགས་གཞན་ཡང་གསོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གཞན་དག་ནི་གཟེབ་ཅེས་ཟེར་ཏེ། བདག་ཉིད་སྲོག་མེད་པས་གཞན་སྲོག་དང་བཅས་པ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །འཁུ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཁུ་བས་ནི་སྐྱོན་རྣམ་པ་སྣ ཚོགས་འཐོབ་པར་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྡེག་པར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ནི་མངོན་པར་འཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་ཁྲོལ་སྟོང་ཕྲག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་འཁུ་བའི་ཚོམས་བསྟན་ཏོ། ། ཡང་ན་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་འདམ་དང་ཟུག་རྔུ་སྟེ། ལྷ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་གང་ཟག་བཞིས། །བཞི་པོ་དག་ནི་ཐོབ་གྱུར་པ། །སྐལ་བ་ཆེན་པོ་གང་ལགས་པའི། །ཞུས་པའི་ལན་དེ་བདག་ལ་གསུངས། །ཞེས་པ་དང་། རྡེག་པར་བྱེད་པས་རྡེག པ་འཐོབ།།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལྷ་ཞིག་གིས་གཞན་ལ་རྡེག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དབྱུག་པ་དང་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྡེག་པར་བྱ་བས་སོ། །བརྡེག་པ་དེས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འདི་ཉིད་དུ་བདག་ཉིད་ལ་རྡེག་པ་འཐོབ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་དང་འཚོ་བ་ རྣམས་འཕྲོགས་པར་བྱེད་པའོ།།འདིར་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་དང་མ་སྐྱེས་དགྲ་ཡང་ཕན་ཚུན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་གནོད་པའི་སྐྱོན་བསྟན་ནས་ངག་གི་གནོད་པ་སྨྲས་པ། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ནི་ཁོན་དུ་གཟུང་བ་སྟེ་ཞེ་སྡང་དང་འབྲེལ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཁོན་ཅན་ཏེ། གཞན་ལ་ཚིག་ ངན་དང་མཚང་འདྲུ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཁོན་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དེས་ཁོན་ཅན་མཐོང་སྟེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་གང་དག་གི་གནས་སྐབས་ལ་གཞན་ལ་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དེ་ཡང་ནང་དུ་ཁོན་དུ་འཛིན་ པར་འགྱུར་ཏེ་དྲུག་སྡེ་བཞིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེ་བས་གཤེ་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་རྩུབ་པོ་བརྗོད་པ་ནི་གཤེ་བའོ། །དེ་གང་སྨྲ་བ་དེ་ནི་གཤེ་བ་སྟེ། གཤེ་བར་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་བདག་ལ་གཞན་ལས་གཤེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་དེ་གཤེ་བ་ནི་བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། ། ཁྲོ་བར་བྱེད་ལ་ཁྲོ་བ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ལ་གཞན་དག་ལ་ཁྲོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཁྲོ་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ངན་པས་ཕྱིར་ཡང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉེ་དགའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིར་ནི་དགེ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་བསྟན་ཏེ། གོ་རིམས བཞིན་དུ་བརྡེག་པ་ལ་སླར་བརྡེག་པར་མི་བྱ་བ་དང་།མཚང་འདྲུ་བ་ལ་སླར་མཚང་འདྲུ་བར་མི་བྱ་བ་དང་། གཤེ་བ་ལ་སླར་གཤེ་བར་མི་བྱ་བ་དང་། ཁྲོ་བ་ལ་སླར་ཁྲོ་བར་མི་བྱ་བ་དང་། གཞན་དུ་ན་གནོད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །མི་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ལས་ནི་འཁུ་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདི་གཞན་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་ཀཽ་ཤཱམྦཱིའི་དགེ་སློང་དག་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཀ་ཤིའི་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་དིར་གི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཕན་ཚུན་མི་ མཐུན་པར་གྱུར་ཏེ།རྒྱ་ཆེར་དིར་གི་ལའི་མདོ་དང་ལུང་བར་མ་ལས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་བདག་ཅག་གིས་ནི་ནུས་སོ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་གསུངས་སོ། །གང་བྱིས་པ་རྣམས་ ཀྱི་འཆིང་བ་དང་ཁོན་དེ་སྨྲས་པ།འདི་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ།

或者是具有可怖的苦行者形象，如同《遮罗迦》中所说：'以医者之名而称呼，如被病所困而寻求，依靠可怖的形象，如同林中婆罗门。'这是说，为何要做这些呢？是因为穿上黑色羊皮等苦行者装束后，在寂静处无畏地杀害鸟兽等。然后获得鹿皮等物，并继续杀害其他野兽，如是而行。其他人称之为'网'，自己无生命却断他有情之命。
对不应生嗔恨者生起嗔恨，将明显遭受种种过患，故说'打击'等。由于过分贪著利养恭敬的缘故，将产生千种烦恼如嗔恨等，为了证明这点，其后宣说了嗔恨品。或者说利养恭敬如同泥潭和荆棘，有一天神向世尊请问：'世间上何种四人，获得四种果报，是大福报者，请为我解答此问。'
又说：'打者得打报'等。天神说他人行打击，即以各种棍棒兵器等进行打击。由此打击，大多在此生中自己也将遭受打击，即夺取受用和生计。此处应当互说金刚手和未生怨的故事。
说明身体危害的过患后，又说语言的危害：怀恨是指怀恨在心，与嗔恚相应，具有此者称为怀恨者，意思是对他人说恶语、揭短等使他人心生怨恨。由于怀恨而见到怀恨者，即生起体验。如同某些时候对他人怀恨一样，他人也会内心怀恨，如六群比丘。
'如是骂者得骂报'，说粗恶语即为骂。说骂者即是骂，骂人之后自己也将从他人得到谩骂，如同婆罗豆婆遮等人。'于嗔者生嗔恚'，即某人对他人生嗔，作为嗔恚的恶人也将得到报应，如同近爱等人。
此处说明四种沙门法：依次为被打不还打、被揭短不还揭短、被骂不还骂、被嗔不还嗔，否则将遭受伤害。为了说明一切嗔恚皆从无明相续中生起，故说'此外沙门'等。
这是从憍赏弥国的比丘们开始说起，从前迦尸国王梵授和憍萨罗国王提尔耆罗互不和睦，详见《提尔耆罗经》和《中部律》，其中说：'如世尊如是宣说，然我等能行'，乃至宣说十二偈颂。说明愚者的束缚和怨恨，'此外'是指无闻者，与'法'字相连。

།དམ་པའི་ཆོས་མ་མཉན་པས་ནི་གཅིག་ཏུ་དང་པོར་ཁོན་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱིར་མ་ ཡིན་པ་སྟེ།མ་ཐོས་པ་ནི་མི་ཉན་པའོ། །མི་སེམས་པ་དང་མི་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་འདིར་སོགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ཁོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་ པའོ།།དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །ཐོས་པ་ཉམས་པ་དང་མ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཡང་མི་རིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གིས་དེ་ལྟར་དམ་པའི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་ཡང་དེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ནམ་ཡང་ད་ལྟར་གྱི་སྤྱོད་པ་དེས་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་དོ། བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རིག་པས་ཐོབ་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡང་དག་པར་མངོན་པར་ཤེས་པ་མེད་པས་ཏེ། གཞན་ལས་ཤེས་པ་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཚེ་རིང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཚེའི་དྲེགས་པས་རློམ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཁོན་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཚེ་ཐུང་འདི་ལ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་འདིས་ཡུན་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བར་གནས་པའི་སྲོག་ཡོད་ཀྱང་བླུན་པས་ཁོན་པར་བྱེད་དོ། །གྱི་ནའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ ནི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལྷན་ཅིག་གྱི་ན་ཙམ་ལ་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པའི་རྒྱུ་དེས་བདག་ལ་རྗེས་སུ་འཆིང་བར་བྱེད་དོ།།འཁོན་པའི་འབྲས་བུ་འཐབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཐོས་པ་དང་མི་ཤེས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སོ་སོར་ སྨྲ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པའི་སྒྲ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་སྨྲ་བ་ཉིད་དེ།ཁྱེད་ཅག་གི་ནང་ནས་འདི་དག་ཁ་ཅིག་ནི་ཕན་ཚུན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཚིག་རྩུབ་པོ་ལ་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཐུན་པར་འཇུག་པ་ནི་མཉམ་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། གང་དུ་འཐབ་པར་ འདོད་པ་དང་།ཕྱིར་རྒོལ་བར་འདོད་པ་དང་། ཧ་ཅང་མི་མྱུར་བ་དང་མི་མགྱོགས་པས་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། འཐབ་མོ་དེ་དག་ནི་མྱུར་དུ་ཞི་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཐབ་མོ་འདི་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཅག་གི་ནང་ནས་ཁ་ཅིག་གིས་ འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།འདི་ནི་མཆོག་ཅེས་བསམས་ནས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་འདི་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་མཆོག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་སྟེ་དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་མངོན་པར་ཞེན་པས་བསམ་པ་སྟེ་རྩིས་པ་དང་། ལྷག་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། གལ་ ཏེ་ཁྱེད་ཅག་ཁོ་ནས་ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་སོ་སོར་སྨྲ་ཞིང་མཐུན་པར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་གང་དུ་ཡང་དེ་ལྟར་བསམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཅག་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་འདུན་འབྱེད་པའི་ཚེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དུ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་འབྱེད་པས་རྩོལ་བར་བྱེད་པ་དང་།ཚོགས་པ་མེད་ཅིང་སྐབས་ལ་དམིགས་པར་གྱུར་པ་དེ་འོན་ཀྱང་ཁྱེད་ཅག་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་མཆོག་མ་ཡིན་པ་དང་། བདག་གིས་བྱས་པ་ཡང་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་ པར་བྱེད།ེ་མའོ་ཀྱི་ཧུད་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་དགེ་འདུན་ཏེ། ཐར་པའི་ལམ་བསྒོམ་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པས་སོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་དགེ་འདུན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། འཐབ་མོ་ཞི་བར་བྱ་བ་མཚོན་ པའོ།།ཅི་ཕྱིར་སྟོབས་མེད་སེམས་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གི་ནང་ནས་གང་ལ་ལ་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་ཉམ་ཆུང་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ་དང་མི་དམིགས་པའོ།

由于未听闻正法，首先唯一与怨恨相连，而非其他的意思。这里'其他'的意思是不是为了其他，未听闻即是不听闻。由于也有不思维和不修习等情况，此处用'等'字来表示。
若问是谁在如此怨恨，是'愚者'。愚者的特征是不善巧，即是不了知。若问这是什么，是完全不了知实相的意义。这里'正法'一词也随之相连。由于不了知闻法衰退和未闻法的遍观察，因为如此不知正法而造作。
若有人现前了知此义，则永远不会以现在的行为而行。说'愚者'是因为没有通过智慧获得的知识，即没有正确的现前了知，没有从他处获得的知识。
若说极其长寿，因此由寿命的傲慢而生起执著、怨恨，则说'即使在这短暂的寿命中'。'在此'是指以此显现的方式，虽有极其短暂的生命，愚者仍然怨恨。
'因为'是指与其他众生一起仅仅因为这个原因而生起普遍争执，以此因缘束缚自己。
为了显示怨恨的果报如争斗等是从未闻和不知而生，故说'此为最胜'等。'各自言说'是指有各自不同方式的声音即是各自言说，意思是你们当中有些人以各种方式使用不和谐的粗语。
和合而行是指同时而行，即在何处欲求争斗、欲求反驳、不太迅速和不太快速而入于争执，这些争斗会迅速平息，其他则不然。
若问这些争斗是怎样的，比丘们，你们当中有人说如是，'思维此为最胜'，若是这由他方所作非为最胜，如此以相互执著而思维、计较，意思是超越解脱。
此说明：若仅是你们如何于你们一方各自言说而和合而行，在何处也是如此思维呢？说道：'你们自己于分裂僧团时'。'此'是指为何的意思。
于何处以分裂如来声闻僧团而努力，无有聚集而缘于机会，然而你们为何思维此非他人所作为最胜，自己所作才是最胜？意思是呜呼悲哉愚痴。
'此是'是指此即是僧团，能修持解脱道，因为殊胜信解无我。外道等非为僧团，这是表明应息止争斗。'为何无力而不思维'是指你们当中某些人对自己也是羸弱，为何不知和不缘念。

།གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་བདག་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་ཤེས་པས་སྟོབས་མེད་པ་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་བྲན་དང་དམན་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ང་རྒྱལ་དེ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་དེ་དག་ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ནི་རྩོད་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་དང་གཞན་ཉིད་ཀྱིས་བྱེ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཡང་ཕྱིས་ འདུམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་དེ་ས་བོན་བསྲེགས་པའི་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ལ།རུས་པ་གཅོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རུས་པ་བཅག་པ་ཡིན་པས་རུས་པ་གཅོག་པ་སྟེ་དགྲ་དེ་དག་ཡང་འདུམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཀ་ཤི་ཀ་དང་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་ནོ། །སྲོག་ གཅོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འཕྲོག་པ་ཙམ་ཡང་འདུམ་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཕྱིས་དགའ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཡོ་བྱད་ཉམས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྟ་དང་ཕྱུགས་དང་། ནོར་འཕྲོག་པའི་ངང་ཚུལ་ གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གོ།།རྟ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བའི་གནས་འཇིག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་འཁོར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་ཡང་ཕན་ཚུན་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་སྟེ། དེ་དག་གྱི་ན་ཙམ་གྱི་རྣམ་པས་འདུམ་པར་འགྱུར་ཏེ། མཇལ་དུམ་ནི་ཕྲད་པ་དང་དགའ་བ་དང་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྱེད་ཅག་ཅི་ཕྱིར་བྱེད་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ཀུན་དུ་བཟུང་བ་ཡང་དེ་ལྟར་འདུམ་པར་བྱེད་ན། ཁྱེད་ཅག་ཁྱིམ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་གྱུར་ཀྱང་རྒྱུ་གང་གིས འདུམ་པར་མི་བྱེད་ཅེས་སོ།།ཐོས་པ་ཉུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཡང་ཆོས་འདི་རྣམ་པར་ཤེས་ན་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཀྱང་རྒྱུ་གང་གིས་འདུམ་པར་མི་བྱེད་ཅེས་སོ། །ཐོས་པ་ཉུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཡང་ ཆོས་འདི་རྣམ་པར་ཤེས་ན་གོ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་པའོ། །ཡུལ་ཀཽ་ཤཱམྦཱིའི་དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་མི་བཟད་པ་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལུང་ལས་འབྱུང་ངོ་།།མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྩོད་པ་སྨད་དེ། དགེ་སློང་དག་འཐབ་པ་དང་མཚང་འདྲུ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཆོས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མཁས་ པས་བརྟགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བརྟགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྟགས་ཤིང་བརྟགས་པ་སྟེ། རིགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་གསལ་བ་སྟེ། མཁས་པས་ནི་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལེགས་པར་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཚིག་ནི་ངག་སྟེ་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་བཤད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྟོན་པར་བྱེད་ན་ཞི་བའི་ཚིག་།ཅེས་གསུངས་པའོ། །ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་ཁྱད་པར་ནི། །སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ ཡི།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་གནས་པ་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་སྟོན་པའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པའི་དེའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་འདིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་དོན་དུ་ཡང་ཐུབ་པ་མཆོག་གིས་བསྟན་པ། དེ་ཡི་དོན་ནི་ རྩོལ་བྱེད་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱེད་ཅིང་འདུག་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་བྱ་བ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འདིས་བསལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཁ་བྱ་ཡིས་ ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་དེ།གཅིག་ཏུ་སྲིད་པ་གསུམ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果有人说自知之明使自己无力，即无能，是无常等过患，被他人所控制而成为奴仆和低劣，认识到这点后就会远离我慢，因此说他们是因为支分不全而说的，就像片面一样，由于片面而使争论增长。如此由于片面和他性而分裂的，以后也不会和解，就像烧毁的种子不会发芽一样，对于这样的认识。
关于'打断骨头'等说法，因为骨头已断而打断骨头，那些敌人也会和解，就像迦尸国王和憍萨罗国王一样。'夺取生命'是说，即使仅仅夺取生命等也会和解，这些互相争斗的人后来也会建立友好关系。为了说明其资具损坏也会恢复，所以说：'马、牲畜和财物被抢夺的性质，凡是有这些的就是那些。'
为了显示马等生处的毁灭，所以说'也会摧毁国土'，即国土也会互相毁灭。'之后'是指其后，他们会以那样的方式和解，和解是指相遇、欢喜和慈爱的意思。
'你们为何不这样做'是指在家人，如此因欲望之心而执著家庭的也会这样和解，你们已经完全舍弃家庭，为何因什么原因而不和解呢？
如果说是因为听闻少的缘故，又说'如果了知此法就明白'，即使你们已经通达无颠倒地理解十二支所说之法，为何因什么原因而不和解呢？如果说是因为听闻少的缘故，又说'如果了知此法就明白'，即如果你们能通达无颠倒地理解十二支所说之法。
经中说到憍闪弥国的持经、持律、持论母的比丘'难忍调伏'。在一切经等中都完全呵斥争论，因为说了'诸比丘，不要争斗和揭露过失'等教导。
如何是了知法，所说的法又是怎样的呢？说'智者观察'等，'观察'是指最极观察，即合理的意思。'智者'是指智慧明晰，智者能使其明晰、如实显示、善加解释。'语'是言语，由具有智慧者解说，如所说能令理解，如说'若说则为寂静语'。
'语'是指所说之法，其特点是'显示行境'，安住于四念住是圣法律的行境，显示这个方法的就是那个。具有殊胜意义的是由此显示。
为了什么而最胜调御者所说，'为其义而精进'等，即正在做。由于随顺对治贪等所说的事而体验的缘故。
为什么要由此断除贪等呢？'如此颠倒'是极其颠倒，因为对三有没有完全背离。

།དེ་ཡང་དག་པར་མ་གོ་བས་རང་གི་དོན་མེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚིག་ཀྱང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཅག་ ཉིད་འཐབ་མོའི་ལུས་ཅན་ཐོབ་པར་བྱས་ཏེ།གང་གི་དེ་ཆད་པའི་བྱེད་པ་པོ་བླ་མ་གང་གིས་བྱས་པ་དེས་ཁྱེད་ཅག་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་བྱས་སོ། །ཁྱོད་ནི་མི་མཁས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་སྟོན་པ་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཁྱེད་ཅག་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ ཅི་དགོས་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་རབ་ཏུ་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་མ་དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཉིད་དེ་རབ་ཏུ་ཞེ་སྡང་བས་གནོད་པ་དང་ སྡང་བའི་སེམས་ཡོད་པའོ།།འདིར་ཚིག་གམ་གསུང་རབ་དེའི་དོན་ལ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ནམ་ཚིག་འབྲུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་རྟོགས་པའོ། །གང་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དག་ནི་ མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བདག་ཉིད་གནོད་སེམས་མེད་པས་འདི་ཉིད་རྟོགས་པའམ། འདི་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་ཞིང་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །འདི་ན་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྟེ། གང་ གང་དག་ཏུ་ནུས་པ་དེས་དེར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འདིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ན་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་བཞམས་པའི་ཚིག་གིས་ཞི། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕན་ཚུན་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕོ་ཉ་དང་ཕོ་ཉའི་ལན་དང་། བསྒོ་བ་དང་ཕྱིར་བསྒོས་པའི་རྒྱུན་ གྱིས་ནི་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ།རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་འདི་ན་དོན་གཞན་དུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། ཡུལ་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་གཉུག་མར་གནས་པ་གདུག་ཅིང་ཕ་རོལ་གནོན་པ་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་དང་། ཡངས་ པ་ཅན་གྱི་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དེར་ལྷགས་པ་དང་།དེ་དག་མདོའི་ཚིག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཆེད་དུ་རྩོད་པ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནས་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པས་དེའི་སྐྱོན་བཙལ་བའི་ནང་ཁྲིམས་བཅས་སོ། །དེ་ལ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་དག་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་སྟེ། དེས་ན་ དེ་དག་ལོ་བཅུ་གཉིས་སུ་རྩོད་པར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ལ་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པས་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་གི་མདོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་སྐབས་ལ་བབ་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་དག་ལ་མཚང་བྲུས་ནས་སྨྲས་པ། མཁས་པས་བརྟགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་བརྗོད་དོ།།བརྟགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མི་གསལ་ཞིང་རིགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟགས་ཤིང་གསུངས་པའི་ཚིག་གཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ་མཁས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ ཡང་ཡིན་ཏེ།མཁས་པ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེར་སྣང་བ་གང་གི་ཚིག་སྟེ་མཁས་པར་སྨོས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་མཉམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མཁས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ་འདིས་ན་མཁས་པ་ཞེས་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚིག་ནི་ངག་གོ། ། སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སུ་བསྐྱེད་པ་དང་སྐབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་མཚང་འདྲུ་བར་བྱེད་དོ། །ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པ་ལ་དེས་མཚང་བྲུས་ཏེ སྨྲས་པ།།ཁྱོད་ནི་མི་མཁས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁ་བྱ་ཡིས་ནི་རྩོལ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཆོག་ཉམས་པ་ནི་ཁ་བྱ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཁ་ནི་ཁའི་སྒོའོ། །རྩོལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་འབད་པའོ།

由于未能正确理解这个道理，所以对自己没有意义，并非其他原因。为了说明这一点，说'有身者'这句话。由于任何言语都不真实，你们获得了争斗之身。任何上师作为惩罚的施行者所做的事情，使你们陷入混乱。'你是无知'这句话是说，你们的导师尚且不知不颠倒的意义，更何况依止他的你们呢？
为什么他不知道呢？因为互相完全矛盾。如所说'以不信之心'等等，为了说明这个道理。'诸对方'是指现在的论敌，他们具有极大嗔恨、伤害和憎恨之心。此处所说的'不知'这些言教或经典的含义，是指未如实了解其义理或文字。
谁能如实了知呢？除了佛世尊和追随他的圣声闻们。为了说明这点，说'我'这个词。我自己无害心，应当精进于理解或修证这个道理并且实践。'此中何者为智者'是指圣者舍利子等，任何有能力的人都应在其处行事，这里的意思是说自己有能力做到。
'此中何者为智者，彼等以劝诫语安息'，是说通过互相联络的使者和使者的回复，以及教诫和回应教诫的过程而得以消除，意思是说争论得以平息。其他人则对此有不同解释，即所说：憍闪弥的本地比丘们性情凶恶、压制他人，持经等眷属，以及从广严城新来的比丘们同样来到那里。
他们因经文分析而产生争论。然后憍闪弥人寻找过失而制定内部规矩。对此广严城的比丘们不随顺，因此他们争论了十二年。其中憍闪弥人说：'我们对经典的解释是有意义的，且切合时机。'向广严城人挑衅而说'智者观察'等言论。
'观察'是指被他人观察，因为不明显且无理路关联，也因为不具备所欲求的义理和文字。不仅仅是观察所说的言语，也是似智者，智者是具有智慧者，显现为智者的言语即称为智者。然而将获得与其他凡夫相等的果报，意思是说这是智者的影像，因此称为智者。'言语'即语言。
'显示行境'是指产生处所且具有时机。如果不是显示行境，则在一切处都将无有理路，如此挑衅。对憍闪弥人挑衅而说'你是无知'等。'如鸦作努力'是说由于愚痴的缘故失去随顺的殊胜，称为鸦。'口'是指口门。'作努力'是指极为精进。

།ཁྱེད་ཅག་གིས་ཁའི་བྱ་བ་ གཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ།བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཅུང་ཟད་རྟོག་པ་མེད་དེ། ངེས་པར་ཁྱེད་ཅག་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་དང་གཞན་གྱི་ཚིག་གི་ལུགས་ཅན་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཁྱེད་ནི་མི་མཁས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གིས་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་བླ་མས་ཀྱང་ ཅི་ཡང་མི་ཤེས་ཏེ།དེས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་ན་དེས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ཅི་ཞིག་སློབ་པར་འགྱུར་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་དེ་ལ་ཡང་ལན་སྨྲས་པ། ཕ་རོལ་པོ་དག་མི་ཤེས་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་བདག་ཅག་དང་བདག་ཅག་གི་འདྲེན་པ་ལ་ཚིག་ངན་པ་བརྗོད་པ་ནི་ཁྱེད་ཅག་སྟེ་ ཕ་རོལ་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ལའོ། །མི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པའོ། །དེས་ན། འདི་ལ་བདག་ནི་བརྩོན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་འདིར་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱེད་ཀྱི། བདག་ཅག་མ་ཡིན་པར་ནི་ཚངས་པ་ལ་ སོགས་པས་ཀྱང་འདི་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡངས་པ་ཅན་པ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་གང་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་དེ་དག་ཉིད་ཞི་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །བཞམས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་གང་དག་བྱེ་བ་རྣམས་སྡུམ་པར་ བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་སྟེ་རྩོད་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཉིད་དེ།དེ་མེད་ན་ནི་དེ་ཡང་མེད་དོ། །བཞམས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་རྩོད་པའི་རྒྱུ་མཚང་འདྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །ཐོས་པ་མེད་པ་ལས་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །མི་ཤེས་པ་ལས་ནི་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་དྲན་པའོ། །དེ་ལས་ ནི་ཁོན་ནོ།།ཁོ་ན་ལས་ནི་རྩོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྒྱུད་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ལ་ཁ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བདག་ལ་གཤེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་བདག་ཚིག་རྩུབ་པ་འདིས་སྨྲས་སོ་ཞེས་གནོད་པ་བྱེད་པ་དྲན་པས་ཁོན་དུ་འཛིན་པའོ། །བདག་ལ་ཁ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲས་པ་སྟེ། ཅི་ཞེ་ན། བདག་ནི་འདི་གང་དེའི་བྲན་ཡིན་པས་སྨྲས་པ་ལྟ་བུའོ། །བདག་ཕམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཕམ་པར་བྱས་ཤིང་བསླུས་པས་བརྙས་པ་བྱས་པའོ། །བདག་ཕམ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ལག་གིས་བདག་ལ་ཕམ་པར་བྱས་པ་སྟེ། གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ བའི་དོན་དུ།འདི་གང་སེམས་ལ་འཛིན་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་མས་གང་བྱིས་པ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་ཁོན་ནི་ཞི་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་རྩོད་པའི་རྒྱུ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་བཟློག་པས་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ ཚིགས་བཅད་སྨྲས་པ།བདག་ལ་ཁ་ཟེར་བདག་ལ་གཤེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟོགས་པར་སླའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གང་གིས་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཞི་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ན་ཁོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གནོད་སྦྱིན་མོས་ བུད་མེད་ཅིག་ཟིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་གསུངས་ཏེ།གནོད་སྦྱིན་མོ་དེས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཁོན་ཁྱོད་ཀྱིས་བཏང་ན་ཁྱོད་ངས་བཏང་ངོ་ཞེས་པ་དང་། དེས་མི་གཏང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་ཐུབ་པས་འདི་གསུངས་སོ། །དེ་ཐོས་པས་གནོད་སྦྱིན་མོ་དུལ་བར་གྱུར་ཏོ། ། མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པའོ། །པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ་དྲི་མས་དྲི་མ་སེལ་བ་དང་། མུན་པས་མུན་པ་བསྩལ་བ་དེ་ནི་མེད་དེ། གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཁོན་ཏེ་གནོད་པ་དྲན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དེས་ཡིད་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་ཏེ་ཚུལ་དེ་ཉིད ཀྱིས་ནི་ཁོན་ཅན་དག་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དང་སེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ནི་མི་སྲིད་དེ།འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཏེ། གོང་མ་དག་ན་ནི་ཁོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གང་གི་ཚེ་ནའོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་གིས་ཞི་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཟོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ གྱི་གནོད་པ་ལ་བཟོད་པས་ཁོན་མེད་པ་སྟེ།སྒྲོན་མས་མུན་པ་བསལ་བ་བཞིན་ནོ།

你们不仅仅是口头上的行为，对论典的义理也毫无思考，你们确实是被他人驱使、依循他人言语、受制于他人。所谓'你们无知'是说，就连教导你们的上师也一无所知，他自己都一无所知，那么他又能教给你们什么呢？
对此他们回答说：'对方由于无知'，就是说那些对我们和我们的导师说恶语的就是你们，即所谓对方的意思。'对此'是指经义的分别。'无知'是指不知义理的真实。因此说'对此我当精进'，即我自己于此勤勉精进，除我们之外，即使是梵天等也无法做到这一点。
广严城的人们说：'于此'是指对于此事，如实了知的人们才能趋向寂静。'调解之语'是指能够调解、能够化解分裂的人所说的话，这就是争论的因，若无此因则彼亦不存在。有人说'调解之语'是指争论的因如揭人隐私等。
从无闻而来的无知，从无知而来的忆念他人加害，由此而生怨恨，从怨恨而生争论，为显示如此次第，故说'对我说坏话'等。'对我骂'是指忆念过去他用恶语说我而怀恨。'对我说坏话'是指说话，说什么呢？如说我是某人的奴仆。'我败'是指使我失败欺骗而轻蔑。'使我败'是指被他人手所败，意思是说使他人这样做。
'此等执于心中'是指以前所说的变化相而执著的愚人。'彼怨恨不息'是指他们争论的因不会穷尽。为对治彼等而说白分偈颂：'对我说坏话对我骂'等，易于理解。
为何因何缘使人发怒和怨恨的那个本身不能平息怨恨呢？故说'于此怨恨'等。依据一位女人被夜叉女附身的情况而说此语，那夜叉女说：'如果你放下怨恨，我就放过你'，她说'不放'等，佛陀依此而说此语。听闻此语后夜叉女变得调顺。
'无'是否定。'以'是因为，即垢不能除垢，暗不能遣暗，这是不可能的，因为是同一性质。同样在此，怨恨即忆念伤害而生，以此扰乱心意的因，以此方式不可能平息和消除怨恨者。'于此'是指欲界，因为上界无怨恨。'何时'是指任何时候。
那么以什么能平息呢？故说'以忍'，即以忍受他人伤害而无怨恨，如灯能除暗。

།ཅི་ད་ལྟའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པས་ཡིན་ཞེ་ན། །འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ཁོན་མེད་པ་ཡང་ཁོན་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ བསྟན་པ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་ཡོད་དོ།།སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་མཛད་དེ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོན་གྱིས་བྱས་པའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བའི་མཁས་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་ཁོན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཁོན་གྱིས་ཁོན་ཅན་ནམ་ཡང་ཞི་མི་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁོན་གྱིས་ཁོན་ནི་ནམ་ཡང་སེལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་གཙང་བས་མི་གཙང་བ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་དེའི་རང་བཞིན་ནི་སེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་གིས་ཞི་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཁོན་ མེད་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ།བཟོད་པ་དང་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཁོན་སེལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ནི་ཤ་ཁོན་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁོན་དང་འབྲེལ་པའོ། །གནོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་ སོགས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་གནས་ངན་པ་དང་གཟུགས་ངན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་ཡང་ཁོན་པར་མི་བྱ་སྟེ། མཁས་པ་ནི་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་དང་བདེ་བར་འདོད་པའོ། །ཁོན་བསྟེན་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་ ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ་དེ་བས་ན་རྙེད་པར་གྱུར་ན་ནི།རྟག་ཏུ་དམ་པ་དེ་དག་དང་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྟན་པས་ལེགས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུས་བསྐྱེད་ལ་བུ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་གནང་བ་ཐོབ་སྟེ། གཅིག་ནི་དྲུག་སྡེ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། །གཅིག་ནི་ཀ་ཕི་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་གཅིག་ནི་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་ཉམས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་དམ་པ་དག་ལ་བརྟེན་པས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། ། གལ་ཏེ་རྙེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་སྤང་བར་གལ་ཏེ་འདོད་ན་ནི་དམ་པ་བཙལ་བར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནའོ། །གྲོགས་པོ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། གུས་པའི་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ངན་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལས་སྲུང་བ་ཡིན་ཏེ། མཁས་པ་ནི་བག ཡོད་པ་སྟེ།དེའི་གྲོགས་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོའོ། །ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ནི་གང་གིས་གནས་གཅིག་ལ་རྟག་པ་ཉིད་དུའོ། །བརྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པ་སྟེ། མི་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཡོན་ཏན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ ཟིལ་མནན་ནས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་ནས་འཛག་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཚད་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ངེས་པར་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཡང་མི་རྩོལ་བས་སྤང་བ་སྟེ། ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །དེ་ཡང་སྤྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲོགས་པོ་མཁས་པ་བསྟེན་པའོ། ། ཇི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན། དགའ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མགུ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཏེ། དེའི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེའི་ལུང་ཁྱད་པར་ཅན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །རྨོངས་པ དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དྲན་པ་ཉམས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དམ་པ་དག་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པས་སོ། །བརྟེན་པས་ལེགས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །ཡུལ་འཁོར་ཡངས་པ་སྤངས་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལེགས་མཐོང་ཤིན་ཏུ་ རྒྱས་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ཏེ།ཆོས་ལ་དད་ནས་ཡུལ་འཁོར་དང་ཡུལ་མི་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་མཐས་གཏུགས་པ་སྤངས་ནས་གཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་པུས་སྤྱད་པ་ནི་གྲོགས་མེད་པར་ཡང་འདུག་པར་བྱ་སྟེ། སྡིག་པ་དག་ནི་མི་བྱ་བའོ།

是以现在的修行而显示，还是以往昔的行为而显示呢？说道：'这是法的自性'。这表明无怨恨者也归入息灭怨恨的数目中，这是恒常存在的。往昔诸佛未曾作此，是为了显明正法的自性。见到怨恨过患的智者在任何地方都不会怀恨，为显示此义而说：'以怨报怨永不能平息'等。以怨恨永不能消除怨恨，如同不净不能清净不净一样，法性的自性不能消除其自性。那么以什么能平息呢？以无怨恨者，即以修习忍辱、慈爱、悲悯等。
不能消除怨恨的过患即所谓'怀恨在心'，是与怨恨相连。'损害'是指对众生无益之义，因为会造作不名誉等事，也因为会成为转生为蛇等恶趣、丑陋等果报的因。因此，基于这个原因永远不应怀恨，智者是希求自利和安乐者。依止怨恨会堕入极难忍受的恶趣，因此若能获得，应当常与那些贤善者共处，为显示此义而说'坚定善住'等。
王舍城中有位医生青年有两个儿子，他们得到允许，一个从六众出家，一个从迦叶出家。其中一个因恶知识的过患而退失，另一个依止贤善者则不如此。基于此因缘而说了两个偈颂。
'若能获得'是说如果想要断除彼等，应当寻求贤善者，如果能获得的话。'智者友'是指以恒常实践和恭敬修习二者来护持自己远离恶行，智者即是具有正念者，因其为大友，故为大善知识。'共处'是指在同一处所恒常安住。'坚定'即是智者，因其不变故能了知其功德。
'降伏一切烦恼'中，流注烦恼不是以量等资具能决定断除的，彼等也是不用功即能断除，即从一切执著中。'修习'即是亲近智者友。如何修习呢？'以欢喜心'即以悦意心，因见其殊胜行为故。'具念'即是现前正念，因其未说殊胜教言故。这是显示具足正念与正知。对愚痴者则不然，因其失念故依止贤善者。'依止善住'等易于理解。
'如舍广大国土之王'，譬如大王善见舍弃极为广大的转轮王位，因信法而舍弃四大海为边际的广大国土与人民，成为独自修行者。如是独自修习即是无伴独处，不造作诸恶业。

།སྡིག་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལ་བརྟེན་པས་ངན་པར་བསྩགས་པར་མི་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་བུ་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་བཙལ་ཞིང་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བདག་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་ཞིག་གིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་ནས་རང་གི་ཡུལ་དག་ཏུ་གྲོགས་བཟང་པོ་བཙལ་བ་ལས་གང་ཡང་མ་རྙེད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་ དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་དོན་དེ་གསོལ་བ་དང་།དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་དེ་ཉིད་བསྣམས་ཏེ། དགོན་པར་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་ན། །གླང་པོ་ཆེ་རྒན་པོ་ཞིག་གླང་པོ་ཆེ་གཞོན་པའི་ཚོགས་དག་གིས་རྣམ་པར་གཙེས་པ་ལས་སྐྱོ་བར་གྱུར་ཏེ། རང་གི་ ཚོགས་བོར་ནས་གཅིག་པུ་ཞིག་གཞན་གྱིས་མ་ཟོས་པའི་རྩི་ཐོག་ཟ་བ་དང་།ཤིན་ཏུ་དངས་ཤིང་གཙང་བའི་ཆུ་འཐུངས་ལ་སེམས་ཁྲལ་བསྐྱུངས་པ་གཟིགས་ནས་ཚིགས་བཅད་འོག་མ་གསུངས་སོ། །སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གྲོགས་པོ་དམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་རྒྱུས་ཤིང་བཙལ་ཡང་འོན་ཀྱང་རྙེད་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་ཐོས་པར་མ་གྱུར་པའོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གྲོགས་བཟང་དག་དང་མཐུན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་དང་མཉམ་པ་ནི་བདག་དང་ཡོན་ཏན་མཉམ་པའི་གྲོགས་པོ་ཡང་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། བཟང་པོ་དང་མཉམ་པ་ནི་ ཡིན་གྱི་གྲོགས་པོ་གཞན་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྨྲས་པ། གཅིག་པུས་སྤྱོད་པ་བརྟན་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་མི་གཡོ་བར་འདུག་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱིས་པ་གྲོགས་སུ་མི་འགྱུར་བས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ལས་ནི་ཕན་འདོགས་པ་མེད་དོ། །གྲོགས་པོའི་དོན་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་ན་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགྲ་ཡིན་ཏེ་ལྷ་སྦྱིན་ལ་ཕྱོགས་ཤིང་མ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པས་མ་སྐྱེས་དགྲ་དང་འཕགས་སྐྱེས་པོ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ བར་གྱུར་པ་ཡང་འདིར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།འོ་ན་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གྲོགས་པོའི་གནས་སྐབས་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྣམས་ལ་ནི་ཡིན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། གཅིག་པུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་བླ་བས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཅིག་པུར་འདུག་ཅིང་གནས་པ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་ བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།བྱིས་པ་གྲོགས་སུ་མི་འགྱུར་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ན་ནི་དམ་པ་ཡིན་ཡང་དེའི་དབང་གིས་སྨད་པ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། སེམས་ཁྲལ་བསྐྱུངས་ཏེ་གཅིག་པུ་སྤྱོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གཅིག་པུ་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་སྤངས་ཤིང་གནས་པ་དེ་ནི་གདུང་བ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཁྲལ་ནི་སྤྲོ་བ་སྟེ། ནམ་ཞིག་འདི་ལས་གྲོལ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ལ་གདུང་བ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཁྲལ་བསྐྱུངས་པའོ། །ཡང་ན་བསྐྱུངས་པའི་སྒྲ་ནི་དགག པའི་དོན་ཏེ།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་ཏང་དགོན་པའི་གླང་པོ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མ་ཏང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དགོན་པ་དེ་ན་དྲང་སྲོང་མ་ཏང་གི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་པས་སོ། །ཡང་ན་དམོད་པའི་སེར་བས་སྐྱེ་བོ་དང་ཡུལ་མང་པོ་བསྲེགས་པས་དགོན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ན་གནས་པའི་གླང་པོ་ནི་དགོན་ པའི་གླང་པོ་སྟེ།དེས་ཇི་ལྟར་རང་གི་ཁྱུ་སྤངས་ནས་གཅིག་པུ་བག་རྐྱོང་ཞིང་རང་དགར་གནས་ལ་གདུང་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །འཁུ་བའི་ཚོམས་ཏེ་བཅུ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།སྔར་བསྟན་པའི་འཁུ་བ་སྤང་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་དྲན་པའི་ཚོམས་ བསྟན་ཏེ་རྔུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲན་པ་མེད་པར་བློ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་མེད་དོ།།སྡེ་ཚོམས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

不应依靠恶人而积累恶业，因为一切恶行都依赖于不善知识。为了明确说明应当寻求善友而非恶人，故说'与自己相应而行'等。
一位比丘听闻应当依止善士等言后，在自己的地方寻找善友却一无所获，于是前往世尊所在处禀告此事，世尊针对此事而说此语。
世尊也考虑到这点，当在旷野中行走时，看见一头老象被一群年轻象群骚扰而厌倦，离开自己的象群独自吃着未被他人吃过的草，喝着清净的水，减少烦恼，因此说出了下面的偈颂。
'行'是指即使到处寻找善友，但仍未能找到，未能听闻。如何呢？说'与善友相应'，与自己平等是指与自己功德相等的朋友尚且如此，更何况殊胜者。应当与善者相等，其他朋友则应当完全舍弃。
随后说与此相应的行为：'应当坚定独行'，在这种情况下应当安住不动。为什么呢？说'愚人不能成为友'，因为从恶人那里得不到利益。朋友的意义在于给予利益。
实际上恶人是一切人的敌人，就像提婆达多依止马等人，使阿阇世太子和圣者等人遭受痛苦，这里也应当说明。
那么如果在事业等方面也没有朋友的情况，为什么只对人们而言呢？对此疑问说：'独行为最上'。独自安住是诸圣者所赞叹的。
'愚人不能成为友'是指不应依止恶知识，因为依止他们即使是圣者也会因此而遭受诽谤等。因此说：'减少烦恼而独行'，远离恶人独自安住的人是无有痛苦而住。
心烦是指忧虑，为了远离'何时能从此解脱'这样的心中痛苦，故说减少心烦。或者减少的词义是遮止的意思。
怎样呢？说'如摩檀迦旷野之象'，摩檀迦是因为从前有一位名叫摩檀迦的仙人住在那里。或者因为诅咒的冰雹烧毁了许多人和地方而成为旷野，住在那里的象就是旷野之象。
如同它舍弃自己的象群，独自安闲自在而住没有痛苦一样。
嗔恨品第十四的解释完毕。
为了说明前面所说的断除嗔恨的方法，其后宣说念处品，因为没有入息等正念就没有善巧修心。
说品类的解释：'佛陀'等。

།དགེ་སློང་དག་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག་།གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ཙམ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ།དེས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །རྔུབ་པ་ཡིན་པས་རྔུབ་པ་སྟེ། རླུང་ནང་དུ་འཇུག་པའོ། །འབྱུང་བ་ཡིན་པས་འབྱུང་བ་སྟེ། གང་ཕྱིར་འབྱིན་པའོ། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དགེ་སློང་དག་དབུགས་རྔུབ་པ་ནི་རླུང་འཐུང་ཞིང་འཇུག་པའོ། ། དབུགས་འབྱུང་བ་ནི་རླུང་ཕྱིར་འབྱིན་པ་སྟེ། མངོན་པར་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་རྔུབ་བོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་རི་དེ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དྲན་པའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་དངོས་པོ་ལ་རྟོགས་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ དྲན་པའི་ཚིག་ནི་དེའི་ཚོགས་ཤས་ཆེ་བར་འཇུག་པ་སྟེ།རླུང་འཇུག་པ་དང་འབྱུང་བ་ལ་དྲན་པ་བརྗེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཆོས་འདི་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ལ་ནི་བདག་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་འདི་ལྟར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མཉམ་པར་གཞག་ན་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལེགས་བསྒོམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ བསྒོམ་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་ས་ན་ལེགས་པར་བསྒོམས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟེན་པའོ། །བསྒོམས་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ནི་རིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གྲངས་ལ་སོགས་ པའི་རིམ་པས་ལྷག་པར་བགྲང་བ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བགྲང་བ་ཡིན་ཏེ། བགྲང་བ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། འཇོག་པ་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། བསྒྱུར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །འདོད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རིམ་པས་ཀྱང་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་བསྟན་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རིམ་པ་གང་གིས་མདོ་དང་། མངོན་པའི་ཆོས་དག་ཏུ་གསུངས་པ་སྟེ། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །འཇིག རྟེན་འདི་ན་ཀུན་ནས་གསལ།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཟག་གང་གིས་འདི་ལ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་དེས་ནི་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་ཀུན་ནས་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། བྲལ་བ་སྟེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ འདིར་དཔེ་བསྟན་པ་ནི།སྤྲིན་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་དབྱར་གྱི་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། སྟོན་གྱི་དུས་སུ་ཟླ་བ་གང་བ་ནི་ལྷག་པར་མཛེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་སྲིད་པ་གསུམ་ནའོ། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་རྔུབ་དྲན་པ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལུས་ནི་འཇོག་བྱེད་ཅིང་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ།ལུས་མི་འགུལ་ཞིང་བརྟན་པས་ཡུལ་དག་ལ་ལྷག་པར་མི་གཡེང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཡེང་བ་ལས་ནི་ལུས་འགུལ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལས་ནི་བློ་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ནི་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་འཇོག་ནུས་པར་གྱུར་ན་ནི་ལྷག་པར་གནས་པའི་ངང་ ཚུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་འདིར་བརྟག་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་སེམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱིས་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ལས་ནི་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་ལུས་དབེན་པ་ལ་གཞོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།དང་གི་སྒྲ་ནི་གཉི་ག་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ན་སེམས་ཀྱང་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བུར་བྱས་ན་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པར་ནུས་པ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། འགྲེང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱོད་ལམ་གང་གིས་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པར་ནུས་པ་ ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྨྲས་པ།འགྲེང་བ་ནི་ལངས་པའོ། །འདུག་པ་ནི་ཉེ་བར་འདུག་པ་སྟེ། སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་འདིར་གཉི་གར་ཡང་སྦྱར་ཏེ་འདུག་པ་དང་འགྲེང་བའོ།

诸比丘，应当忆念入息出息。为何如此？因为如此则能断除分别妄念。因此说二偈。
入息为入，即风入内。出息为出，即向外出。如是所说，诸比丘，入息即饮风而入。出息即风向外出，即明显出去。入息与出入息。
其中念即缘于彼，即入出息念。此亦为智慧本体，因通达事物而趣入。其中念词即彼聚中多分趣入，因于风入出不忘念故。
'何者'即在家或出家之此法者，因外道等无胜解于我故。'圆满'即清净位时如是趣入。
为显示若入定则成就故说：'善修'即言，因为是等持地故。欲界中若无修习，如何于彼地成善修耶？善修即是正依止。
修习圆满即欲次第而说故说'次第'，即以数等次第增上计数。故此有六种计数：数、随逐、安置、相、转变、清净之分别。欲亦以近次第现前。
云何？'如佛所教'即世尊以何次第于经及阿毗达磨中所说，入出息为何？十六种等广说。
修习果报，于此世间悉皆明显。即任何补特伽罗于此善修者，则于一切众生胜伏而普皆明显。云何？说：解脱，因断除业及烦恼缚故。
此中显示譬喻：'离云'即言，譬如离夏云，于秋时满月极为庄严，如是彼亦于三有中。
云何修习入出息念？说：'安住其身'即身不动而稳固于境不散乱。因散乱则身动摇，由此则心动摇。由此则不能修习。
若能安住身则为殊胜安住性者，譬如寒热等，经中于此当观察。
'如是心'即安住，心舍离邪分别，即于正确决定身闲寂处安住之义。
'及'字即二者皆安住，谓安住身时心亦安住之义。
云何作则能如是修习？为成办此故说'立及'等。即以何威仪能如是修习即说：立即站立。坐即近坐，即结跏趺等。'及'字于此二者皆应用，即坐及立。

།དེ་བཞིན་ཉལ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུག་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྲོ་བ་ན་ནི་ གཡེང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དྲན་པའོ། །འཇོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ལེགས་པར་འཇོག་པ་སྟེ། ལྷག་པར་བསྒོམས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ལེན་ནའོ། །ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྙེད་ པར་འགྱུར་བའོ།།ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་རྣམས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔ་མའི་དང་ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་ནི་སྔ་ཕྱི་སྟེ། རླུང་འཇུག་པ་ནི་སྔ་མའོ། །འབྱུང་བ་ནི་ཕྱི་མ་སྟེ། དེའི་ཁྱད་པར་ནི་ཕན་ཡོན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ ཚལ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཁྱད་པར་འདི་ཐོབ་པས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཆི་བདག་རྒྱལ་པོས་བལྟར་ཡང་མེད་པར་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཆི་བདག་གི་མིང་ཅན་དེའི་དབང་དང་ཡུལ་དུ་མི་སྣང་བ་སྟེ། འཆི་བ་མེད་པའི་གོ་འཕང་དུ་འགྲོ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ དང་འཇིག་པའི་ཆོས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཕྲ་རྒྱས་སྤངས་ཤིང་དེར་འགྲོ་སྟེ།གང་དུ་འཆི་བའི་བདུད་ཀྱིས་མཐོང་ཞིང་བགེགས་སུ་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པའི་འཆི་བདག་གི་རྒྱལ་པོས་མཐོང་བ་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ་ཐར་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ ཁྱད་པར་འཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན།ལུས་གཏོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོན་པ་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་གི་དཔྱོད་པ་སྐྱེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་ནས་བཙུན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།དེ་ནི་བརྗོད་པར་མི་རུང་སྟེ། དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་གིས་དམུས་ལོང་ལ་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཡིད་འཕྲོག་པ་བསྟན་ན་ཅི་དེས་ཤེས་པར་འགྱུར་རམ། བཙུན་པ་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །དེ་དག་ནི་རང་གིས་རིག་པ་ ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་ཚིག་གིས་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ཅིག་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། འདི་ན་གཅིག་པུ་ཉམ་ང་བ་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ ནས་ཇི་ཙམ་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་ལུས་སུ་གཏོགས་པ་སྟེ། ལུས་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིའོ། །ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་མདོ་ལས་གསུངས་པའོ།།ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། ཉེ་བར་སྐྱེས་པ་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །འདིའི་མཚན་མ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དབང་པོ་སྡོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་ པ་འདུས་པ་ལ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཡུལ་ལ་རེག་པ་ནི་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་རྒྱུ་ཉིད་དེ་མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་སྟེ། གྲངས་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལའོ། །བསྡམས་པ་ནི་དུལ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་སྡོམ་པས་བསྡམ་པར་བྱའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་ སོ།།དབང་པོ་སྡོམ་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་བསྟན་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་གཏོགས་པར་ནི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་འདི་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་བསྒོམ་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འདིས་ནི་དྲན་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏེ། དེའི་མཐུས་དབང་པོ་དུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དབང་པོ་སྒོམ་པ་ལ་གནས་པ་ལ་ནི་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ཡོད་དེ། །རྟག་ཏུ་མཉམ་གཞག་འཇོག་བྱེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བསྟན པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའོ།

所谓'如是卧时'，意为'住时'。行走时因散乱，故显示一切念皆无。
'彼'即是出入息念。'安住'是指如是善巧安住于世尊声闻，增上修习并领受。
'将获得'即是'将得到'。若问是什么，说'前后差别'，前与后的差别即是前后，风入为前，出为后，其差别即是利益。若观察生灭，将获得无常想等分。
获得此差别将如何？'死王亦不得见观'，即不显现于名为死主的势力与境，即趣向无死之位。
当以圣道通达诸法生灭法时，断除随眠而趣向彼处，于一切死魔所见并成为障碍处，解脱于死主之王的见，即安住于解脱。
若问如何获得差别，'身属'等，住于寂静处的众多比丘生起思惟，来到世尊前问道：'世尊，涅槃是何等相？'世尊告曰：'此不可说。诸比丘，譬如有人向盲者显示种种悦意夺心之色，彼能知否？''世尊，不能。'彼等是自己所证，为何？以他人言语终不能通达。然如其所证，善听'等。
此中独居怖畏即是在家住，应修四念住，乃至说此偈。
因是身的行相故属于身，即缘身的四念住。何为属身念？如经中所说'诸比丘，于此内身随观身'等。
念住即是近住、近生、现前。为显示此相是戒与根律仪故说'触六处'，即境、根、相和合而生之心触境即是触。
其处即是能生及因性，即眼等六，于彼六数。律仪即调伏，如经中说'诸比丘，于此应以眼根律仪防护'。
以根律仪虽未说戒律仪亦可了知，离戒则无根律仪。因为唯有以此等行能修身念住，余者不能。
此显示念的果，以其力故根调伏。'何者'即安住于戒与根律仪的补特伽罗有身念住修习。
'常入等持住'，显示前说瑜伽师功德，'常入等持住'即恒常以三摩地为最胜修习。

།ཡང་ན་རྟག་པའི་སྒྲ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ པར་འགྱུར་ཏེ།མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ལས་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །གང་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་གནས་པར་ཐོབ་ཅེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་སོ་སོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟོགས་པར་ འགྱུར་ཏེ།ཕྱི་རོལ་ལ་ཡང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞིས་མཛེས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ཆོག་ཤེས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་ དགེ་སློང་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་བསྔགས་པ་བརྗོད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། དེ་ནི་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལ་ལ་ཞིག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་གནས་ཤིང་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་གང་གིས་ཡོངས་སུ་ འཛིན་པ་སྤངས་པ་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་སོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ནས་ཏེ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དྲན་པར་བྱེད་པ་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །དྲན་པ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ལོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུའོ། །ལུས་སུ་གཏོགས་པ་དྲན་ པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ་ཐར་པ་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།བདག་ཉིད་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་འདི་ལ་ངར་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་སྤངས་པར་གྱུར་པའོ། །འདིས་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བདག་ནི་དངོས་པོ་སྤོང་བར་འདོད་པ་བསྟན་ཏོ། །བདག་ གིར་འཛིན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་སྤང་བར་བསྟན་ཏོ།།གཉི་ག་རྣམ་པར་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་གི་སྒྲ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །འདིས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ནས། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་པའི་ ཕྱིར།བདག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མ་འོངས་པའི་བདག་དང་བདག་གིར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྤང་བར་འདུན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དགེ་སློང་མཉམ་འཇོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་དྲན་པ་ ཉེ་བར་གཞག་ཅིང་ཐར་པའི་བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ནི་རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི་མྱུར་དུ། ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་དག་ལས་རྒལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡུལ་རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་ལས་སྐྱེས་པ་སྤང་བ་ཉིད་དོ།།འཁོར་བའི་རྩ་བ་ནི་འདི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་སྐེམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་དག་ལས་རྒལ་བར་བྱས་ནས་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་ལས་ཀྱང་རྒལ་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་དྲན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དགེ་སློང་དག་གང་ལ་ལ་ཞིག་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བའི་མཐའ་མ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས སྨོས་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་སྟེ།ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མེལ་ཙེ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའོ། །མེལ་ཙེ་བྱེད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་ལྡན་ནི་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་ དྲན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་བཞིན་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངེས་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །དགའ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དང་ལྡན་པས་འགྱོད་པ་མེད་ཅིང་རྟག་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པའི་དབང་ གིས་རྙོག་པ་རྣམས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།སྟོན་གྱི་དུས་སུ་མཚོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་དང་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།

或者说，'常'这个词是涅槃的特性。入定者将经常以自身证悟涅槃，这是根据'由于入定之心而如实了知'这句话而说的。
若问：以何方式获得涅槃安住？答：以'自身'，即每个众生以自身证悟涅槃，因为在外境中也无彼涅槃。
为了显示'唯以念力即能度过轮回大海'而说'若人'等。
比丘们在世尊面前赞叹说：'具寿舍利弗以四种威仪庄严且极知足。'
世尊说道：'这并不稀奇。为什么呢？若有人安住并修习四念住'等。此说'于舍弃执著的比丘才有此事'。
'一切种'即是从一切方面，如教导对身等境保持正念。'念'即是不失念的方式。'常'即是持续。
不仅是身念住，也是希求解脱，为显示此义而说'无我且'。虽然如此，此处已断除我执。这表明现在的我是欲断除实体。
'无我所'是说断除现在的实体。以两个'且'字表明两者都要断除。
这是显示有余涅槃后，为求无余涅槃而说'不成我'，明显表示欲断除未来的我与我所实体。
'如是比丘入定'等，以此方式如来的声闻若生起殊胜解脱意乐并安住正念，则将以专一心修习成就。
'以专一心速疾度脱境贪著'，即是断除由种种境生起的三种贪著。因为这是轮回的根本，所以能枯竭一切轮回漏。
如是度脱境贪后，为显示也将度脱生老而说'若人念'等。
'诸比丘，若有人成就信圆满乃至定圆满。彼不久将得生老边际'等，说了四个偈颂。
'若人'即是下文所说精进者，意为'正确趣入'。
'警觉'即是以勤勉发起精进。警觉即是精进，因为一切殊胜都由精进引导。
'具念'是因为具有身分念。'正知'是无颠倒决定思维，即具有殊胜智慧。
'欢喜'是因为具足戒律圆满而无悔且常生欢喜。'极清净'是由信力除去污浊，如同秋季大海变得极为清净。

།དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འབྱུང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔྱོད་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་སྟེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་ཞིང་། དེ་ལས་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གདུལ་བའི་བྱ་བ་ལ་ནན་ཏན་དུ་གང་བྱེད་པ་ དེ་ཉིད་སྨྲས་པ།རྒལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རབ་ཏུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་ནི་འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་སྟེ། ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བས་སོ། །གསུངས་པ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པས་ང་ཉིད་སྨྲས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གཞན་དག་གི་བཤད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པས་དེ་ཉིད་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟས་རྟག་ཏུ་མེལ་ཙེ་བྱེད་སྟོན་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུས་རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ མེལ་ཙེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་ལ།ལེ་ལོ་ནི་གཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟུན་པས་སྤྱོད་ཅིང་གུས་པ་སྟེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བརྩོན་པ་ཅན་ཏེ། དབྱུག་པ་ཅན་བཞིན་ནོ། །སྡོད་པ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཉིན་མོ་འཆག་པ་དང་། འདུག་པ་གཉིས་ ཀྱིས་སེམས་སྒྲིབ་པ་དག་ལས་སྦྱང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ།།སྔ་མར་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་བསྟན་ནས། འདིས་ནི་གུས་པར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཙམ་གྱིས་གང་ཟག་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་རིགས་སོ། །མཁས་པས་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དབང་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བཀག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་ནོ། །ཀུན་དུ་ སྦྱོར་བ་སྤངས་ནས་སུ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དགུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེ་རྒའི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྲིད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ནི་འདི་ལ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དེས་ངེས་པར་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།ལེགས་པར་གསུངས་པ་མཉན་པ་དང་འབྲེལ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པས་སོ། །བསྟན་པས་ཉན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཉིད་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མེལ་ཙེ་བདག་ ལས་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེལ་ཙེ་བྱེད་པར་གྱུར་པས་ཤིན་ཏུ་གུས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ངས་ཁྱེད་ལ་བསྟན་གྱིས་ཉོན་ཅིག་པ་སྟེ། ཚད་མེད་པའི་བདེ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གུས་པར་མི་ཉན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གཉིད་ལོག་དེ་དག་སད་པར་བྱེད་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ རབ་ཏུ་སད་པར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ།གང་དེ་དག་བག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་དེ་དག་སད་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །གཞན་དུ་ན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་པར་ནི་འགྲོ་བ་དག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ བྱ་བ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་འཐོབ་པ་དེ་དག་ནི་གཉིད་མ་ལོག་པ་བཞིན་དུ་འཐོབ་པར་བྱས་པ་སྟེ།དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྟན་པས་ཉན་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་འདིས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། ཉལ་བས་མེལ་ཙེ་བྱེད་བླ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལེ་ ལོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཉལ་བ་ལས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་མེལ་ཙེ་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ཏེ།མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མེལ་ཙེ་བྱེད་ལ་འཇིགས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨྲོས་ཏེ། ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ དོན་ཏོ།

同样地，由于具足世俗资粮即信等根等圆满的缘故。'时时'是指逐渐生起现观的缘故。法即圣谛等。观察即以见道等遍观察，由其力断除一切烦恼，由此住于无学道。
对于调伏所作精进之事，即说'将度'，因为完全断除的缘故。生与老是轮回蕴，因为将获得无余涅槃。'所说'是由无畏故我自说，因为获得无颠倒智的缘故。其他人的解说是具有颠倒的缘故。
又为何具精进者导入彼义故，说'是故常时修警觉'，即是说常时当精进，因为警觉即是精进，懈怠是睡眠的自性故。'以精进'是指专注而恭敬，谁具有此即是精进者，如具杖者。
经中说'无间断常时修习，以白日经行与安坐二者净除心障'等。前者已说常时修习，此说恭敬修习。'比丘'是指仅以信戒圆满故作此前者阶段的补特伽罗，具此者应称为比丘。'智者'是指通达，因具正知故。'具念'是指有念，即以根力遮止的瑜伽者。
'断除一切结'是指贪嗔等，无差别显示九种。'生老'此说断除一切有结之事。'由此于此获涅槃'是指于现法中由此决定成就解脱，即由听闻善说相应的精进等。
为令听闻教法故说'睡眠'等。'警觉者当从我听'是指作警觉者极为恭敬，即我为汝说，因为显示无量乐之方便故。就不恭敬听闻者而言，'令彼等睡眠者觉醒'，即是说当令觉醒，即令彼等为放逸等睡眠所胜者觉醒。
否则无佛出世则于诸趣中无法圆满故。若于自他利行获得精进者，如同未睡眠般获得，以随顺彼教说故成为听闻之器，此即是修习。
为何如是修习？如是：'睡眠不如修警觉'，即从懈怠等事睡眠，较之精进等法警觉为胜，因为成办所欲义故。为显示其他因缘故说'修警觉无有畏惧'，'于'字表示因由义。

།གང་གི་ཕྱིར་དགེ་བ་བྱ་བ་དག་ལ་མེལ་ཙེ་བྱེད་པར་གྱུར་ན་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་མེད་དེ། དགེ་སློང་བསོད་ནམས་དག་གིས་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་ངོ་། །མེལ་ཙེ་བྱེད་པས་འཇིགས་པ་མེད་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། མེལ་ཙེ་བྱེད་པར་ བརྩོན་པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཉིད་མི་ལོག་པ་ཡིན་པས་མེལ་ཙེའོ། །མེལ་ཙེ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་མེལ་ཙེ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གུས་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ནས་རྟག་ཏུ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ། ཉིན་མཚན་རྗེས་སུ་སློབ་ བྱེད་ཅིང་།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚན་མོ་ནི་མུན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསླབ་པ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཕྱིན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ལྷག་པའི་འབྲས་བུ་འདི་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཆི་བ་མེད་ལ་ལྷག་མོས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ལ་འདོད་པ་སྟེ།ཐར་པའི་བསམ་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་གང་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་སྨྲས་པ། ཟག་པ་རྣམས་ནི་ཟད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བར་ འགྱུར་དུ་ཐོབ་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྒྱུ་འདི་དག་སྤྱད་པའི་ཕྱིར། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཉིན་དང་མཚན་རྣམས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཡུལ་བེ་ར་ཏྱ་ན་སྐྱེས་བུ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ངོ་། །གཞན་ཞིག་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམས་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གཞན་དག་ནི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་ དྲན་པའོ།།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ལ་དང་བ་སྐྱེས་ཏེ། ནོར་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལས། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་གསུམ་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ནི་ལྷའི་བུ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་པག་མོའི་མངལ་དུ་སྐྱེ་བ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྙེད་པ་ནི་འདིར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་། རྒྱ་ཆེར་མཆོག་ཏུ་ དགའ་བ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་རྙེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་དུ་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་སྟེ། གཡོག་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །རྒྱ་ཆེར་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྙེད་པ་གཉིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ བདེ་བར་གནས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།རྣམ་པར་དག་པ་རྙེད་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་ཟད་པའོ། །དེ་དག་མི་ཡི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ། །རྒྱུའི་སྟོབས་དང་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུ་གཉིས་དང་རྐྱེན་ གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་མ་ལུས་པར་ཕ་རོལ་གྱིས་བསྟན་པ་དང་། ནང་དུ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། གང་དག་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་གང་དག་གོ། །སངས་རྒྱས་ནི་སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ།དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སོ། །སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ལ་བརྟེན་ན། དེ་དག་མི་ཡི་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །གང་གི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པ་བཞིའི་དངོས་པོ་མངའ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཕན་འདོགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞིས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཤེས་པ ཉིད་དང་།ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ཁས་ལེན་པ་དང་། སྟོན་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།

如果对善行精进修持，就没有地狱等的恐惧，经中说：'比丘不会因福德而恐惧。'为什么精进修持就没有恐惧呢？如此说道：'精进修持'，因为不睡眠所以是精进。精进修持本身就是实体。精进瑜伽士们示现恭敬的修持后，常时修持的修行，'日夜随学'，夜晚是黑暗，因为随顺修学三学而到达涅槃。
为了显示精进的殊胜果报，'对无死深信解'，即是对涅槃的欲求，解脱的意乐增长，无漏道生起。圣道生起后会如何呢？答道：'诸漏将尽'，即是一切烦恼消失，为断除所得。
因为修习这些断除恐惧的因，将远离一切恐惧。为了显示念佛等的功德，说'于昼夜之中'等。在贝拉底亚地方，有人听闻佛的声音后皈依三宝。另有人修习念佛。其他人则念法。还有人念僧。
之后大王毗沙门对他们生起信心，布施财物。他们也长久享受快乐，出家后证得阿罗汉果，因此而说了三个偈颂。其他人说这是关于一个天子转生在王舍城猪胎中的典故。
所获得的是此处所希求的殊胜事物。这有四种：福德、广大最胜喜悦、禅定、清净自性。其中获得福德是利益他人，产生圆满眷属。获得广大最胜喜悦和禅定二者是现法乐住圆满。
获得清净则是永尽一切苦。'彼等人之'是指那些众生的。因力和缘力，如经中所说：'由二因二缘生起正见：他人完全宣说诸法，以及内自如理作意。'这是什么呢？说'诸人于佛'，'诸人'是指某些人。佛是佛世尊，因证悟一切法故称为佛。
'皈依'是依止救护者，与'彼等人之所得'相连。具有四种法相的即是佛：一切相、现证世间出世间、断除随眠习气、普遍利益一切的行为。以四种因决定皈依：了知功德、了知殊胜、承许、非由其他导师所教。

།རྙེད་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཡང་དེ་དག་གི་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཉིན་དང་མཚན་རྣམས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཏེ། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། ། ཉིན་མཚན་ཉི་ཉིན་དང་མཚན་མོའོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རམ། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་དག་གི་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འབའ་ཞིག་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན་སངས་རྒྱས་ལ དམིགས་པའི་དྲན་པའོ།།དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང་། དེ་ལ་མཆོད་པའི་བྱ་བ་དང་། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་འདི་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བདུན་རེ་བར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དྲན་པར་ འགྱུར་བ་དང་།དད་པ་ཤས་ཆེར་འགྱུར་བ་དང་། དམན་པའི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ལས་འཚེ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པས་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་ བར་འགྱུར་བའོ།།ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསྟན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། འབྲས་བུའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་པས་བཤད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་ པའི་ཆོས་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དེ་ལ་སྔ་མ་ནི་འབད་པ་མཐར་ཐུག་པས་ལམ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ན་ནི། སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་ དོ།།འཕགས་པའི་གང་ཟག་བཞིའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ནི་དགེ་འདུན་ནོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་ཐར་པའི་ཆ་ལྷག་མ་ལུས་པ་དེ་ཡང་འདིར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་སུ་གནས་པ་ ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུའི་ཆོས་ནི་ཐར་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཆུང་ངུ་དང་བར་མ་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱབས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་དགག་པ་ཉིད་ལ་སྟོན་པར་གསུངས་སོ། །ཆོས་ནི་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མཆོག་ཏུ་བཤད་དོ།།གླིང་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྐྱབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་སྐྱབས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་མཉན་པ་དང་། དེའི་དོན་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང་བསྒྲུབ་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་བྱེད་ཅིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གང་དག་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀུར་བའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ཏེ། སློབ་ པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་གི་དགེ་འདུན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པའི་དགེ་འདུན་ཏེ། ཚུལ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུག་ལྟར་ལྐུགས་ པའི་དགེ་འདུན་ཏེ།གསུང་རབ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱབས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་ལམ་སྟེ་ཉན་པའི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དགེ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཐབས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར། དགེ་འདུན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། འཁོར་བ་སྤོང་ཞིང་ཐར་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཐར་པའི་ལམ་དེའི་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་འདི་ལྟ་བུ་རྣམ་ པར་དག་པ་ནི་འདི་ལྟ་བ་གཞན་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了显示这个大利益也是他们所获得的，'于昼夜之中，某者'这句话是指心。'某者'是指有情。'昼夜'即白天和夜晚。'恒常'是指不间断或者在有生之年中忆念佛陀的人，这是他们的所得，而不仅仅是皈依而已。忆念佛陀时是缘佛的念。
这又有四种：精进于善根方面、对其作供养、对其忆念、忆念其恩德。如是修习此法有七种功德：能忆念前生、增长信心、不喜下劣法、不害他人、不受他害、临终无悔、得生善趣。
关于'诸法'，法有三种：教法、修法和果法的差别。其中教法是十二分教，因为是如实了知所说的自性。修法是意乐圆满和加行圆满，其中前者是以究竟精进而有世间和出世间两种道的差别。如果是佛陀相续的种类，则称为佛；四圣补特伽罗相续的则是僧。
其中加行圆满也是随顺于持戒等殊胜行为，应当如是了知。余下的解脱分也是住于此修法中。果法是解脱，因为是究竟果的体性。这三者也依次是以小、中、大而成为皈依处。世尊说教法是遮止，法是离欲的殊胜，以说明洲、救护、皈依等而成为皈依处。
听闻正法、修习其义及修行即是成就其果，这是摄受。'忆念诸法'是指三种法：以见相、体性和果德等利益。余者如前。'诸僧伽'是为恭敬而称僧伽，因为是从有学和无学道中生起，而非其他。
与此相关的补特伽罗僧伽有五种：无惭僧伽，因为破戒；如哑羊僧伽，因为不解经教；破坏僧伽，因为作不和合事。因此获得这三种相的是作非法事。声闻和道，因为宣说闻法的义、是最胜果、是无倒善法方便的果故。
以这些僧伽的种类而再三现前，因为是舍离轮回获得解脱，是解脱道的方式，因为如此清净的道路在其他见解中是没有的。

།གང་ཞིག་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་མེལ་ཙེ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་བག་ཆགས་མེད་པས་གཉིད་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ ཉིན་དང་མཚན་རྣམས་སུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲང་སྲོང་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལ་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགེ་སློང་གཅིག་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ནས་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡིད་མངོན་པར་མོས་པས་ནང་པར་ཐོ་རས་ཀྱི་དུས་སུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བརྡ་ཕྲད་པར་ལུང་བསྟན་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཤིང་རྟས་ཤིང་ཐུ་བའི་ བུ་རང་གི་ལས་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།རབ་ཏུ་སད་པ་ཡིན་པས་སད་པར་གྱུར་པའོ། །ལེགས་པར་རབ་ཏུ་སད་པའི་བྱ་བ་ལ། ལེགས་པར་སད་པ་ནི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་སད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ལེགས་པར་མེལ་ཙེ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཽ་ཏ་མའི་ཉན་ཐོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་གཽ་ཏ་མའི་རྒྱུད་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཽ་ཏ་མ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའོ། །འདིས་ནི་བཅོམ ལྡན་འདས་ཆོ་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་ཏེ།རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་བ་དག་ནི་རྟ་ཅང་ཤེས་བཞིན་དུ་བག་མེད་པ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཉན་ཐོས་དེ་ནི་བཀའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ བདག་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ།དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ལེགས་པར་སད་པས་རབ་ཏུ་སད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པའི་སྒོ་དེ་དག་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་དང་མི་གཙང་བ་དང་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དྲན་པ་རྟོག་པར་བྱ་བའོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དག་།སངས་ རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་བྱེད་པ།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐུ་དང་ཐུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཞན་ལ་ཕན་པ་ཕན་ ཚུན་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཆོས་དང་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་པས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གོ། །འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་ བས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུམ་མོ།།འདི་ལ་འཚོ་བའི་རྣམ་པར་དག་པས་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །འདི་ལ་ཆང་འཐུང་བ་ལས་ལྡོག་པས་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དག་པ་ལས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་ཡང་མངོན་པར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ན་ནི་སྦྱིན་པ་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ཡན་ལག་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ཡན་ལག་དགུ་དང་ལྡན་པ་དུས་སུ་སྦྱིན་པའི་རྫས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔར་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བསྟེན་ན། ལྷའི་འགྲོ་བ་རྙེད་པ་སླའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལྷ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ དང་།དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་མེད་པའོ།

凡是如此忆念修习佛陀等的人，才是真正的觉醒者，其他人因无习气而处于睡眠状态。为了说明这个道理，所以说'于昼夜之中'等。之后，世尊以三种神变教化了六十三位仙人。当时以神变出家的一位比丘，与佛陀一起修习念佛，如是广说。之后，由于如此修习，以对涅槃生起胜解之心，在清晨时分为他们所有人授记相见。为此而说此言。
其他人说，这是从车夫之子专注于自己的工作而开始的。因为是完全觉醒的，所以成为觉醒者。对于善妙觉醒的事业，善妙觉醒是事业的殊胜性。'成为觉醒者'是指善妙觉醒的意思，即如实通达善妙觉醒的意思。这是什么呢？
答曰：'乃瞿昙的声闻'，因为出自大仙瞿昙的传承，故称瞿昙，即世尊释迦牟尼。这表明世尊种姓圆满，说明生于殊胜种姓者如同良马一般不以放逸为上。其声闻即是随顺教法者，因为随顺世尊所说无我真如之教，因此他们由于善妙觉醒而成为觉醒者。
其入门即是圣道、不净观和入出息念的观修。这是什么呢？'念佛者'，即缘念和了知佛陀的功德。功德有二种，即身和意。果有三种，即利他互相圆满。念法和念僧亦复如是。
一切功德的根本是三宝，依此而有别解脱戒等殊胜。为显示此义，故说'念戒者'。其中，戒是圣者的行为，故为一种。由行止方式而有二种。由身等善行自性的关系而有三种清净。由活命清净而有四种。由远离饮酒而有六种清净远离遮罪。
也可观察为八种，即从因、果、自性等而忆念。具戒则布施清净，为显示此义，故说'念施者'。即圣者具足五种布施、六分布施、九分布施、应时布施等，此为所缘之义。
若修习前说的功德，则易得天趣，为显示此义，故说'念天者'。天有欲界天和其他二种。初者有六种。其他有二种，即色界和无色界。

།གཟུགས་ཅན་ནི་གནས་བཅུ་དྲུག་གོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་བཞིའོ། །དེར་སྐྱེས་པ་ཡང་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ བསྒོམས་པ་དག་གིས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ།།འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་རྟོགས་དྲན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ས་བོན་དང་ཞིང་དང་བསམ་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་འཇིག་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད་དོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལུས་གཅིག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཏིང་འཛིན་བཞི་དྲན་པ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་སྐྱེ་བའི་དབྱེ་བས་སོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའོ། །རྣམ་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་རོ་ མྱང་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བསྒོམ་པ་ལ་ནི་ཡིད་དགའ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམས་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་མྱོང་བས་མངོན་པར་འདོད་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་ རྩ་བའོ།།རིགས་པས་ཐོབ་པ་དང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་ནི་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཚེ་བ་མེད་ལ་ཡིད་དགའ་བ། །ཞེས་བྱ་ བ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱི་གནོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུས་མཉེན་པར་བྱས་ནས་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །གནོད་ སེམས་མེད་ལ་ཡིད་དགའ་བ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟེན་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གནོད་སེམས་མེད་པ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་དགེ་ བའི་རྩ་བའི་ངོ་བོ་སྟེ།བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའོ། །ཚད་མེད་པ་རྣམས་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ནོར་ཚང་བར་རྙེད་པའོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །ཡང་གསུངས་པ་དག་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བའི་ལམ་གྱི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡིད་དགའ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟེ། བདག་མེད་པ་དང་སྟོང་པའི་རྣམ་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །མཚན་མ་མེད་ལ་ཡིད་དགའ བ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་རྣམ་པ་བཅུའི་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། མི་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དག་གོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་ནི་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པ་ནི་ཞི་བའི་རྣམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཅི་ཡང་མེད་ལ ཡིད་དགའ་བ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་དག་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅི་ཡང་མེད་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་གང་ལ་ཡང་ སྨོན་པར་མི་བྱེད་ཅིང་གནས་པར་མི་བྱེད་ལ།དེ་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་དེ། ལམ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་ལྟ་བུར་སྤང་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

有色界有十六处。无色界有四处。生于彼处者也应当以布施、持戒和修定相应。为了说明离欲界贪的方法，
说'身念处'，如广说：身的分别念有六种，即种子、田地、意乐、等流、自相和坏灭。欲界身中离一贪即是离一切欲界贪。为了说明此果，
说'四禅定念'，此有二种，即以禅定和等至生起的差别。等至是专注于善法。五种等分别为寻伺等。为了说明禅定味著的功德，
说'于修喜乐'，即反复修习现前，由随后体验其殊胜而获得所欲之心生。或者是由修所生的善根。由于理得和闻所生二者最为殊胜，此即是从瑜伽师心开始。为了说明修喜的果，
说'于无害喜乐'，无害即是远离损害他人。于此欢喜是为了真实依止殊胜善品。以止为因调柔后，如何会损害他人。
'于无恚喜乐'，是显示真实依止禅定和修习的殊胜，因为由等至力获得慈等。无恚是无嗔善根的体性，即慈悲。有人说是圆满获得无量和无碍解智财。也应知其他所说，如是应说胜处等。
为了说明离无色界贪的道方便，说'于空喜乐'，即空解脱门，是趣入无我和空性行相。
'于无相喜乐'，即离有为十相之相的涅槃，是无相。彼等是什么呢？即所说的男、女、色、声、香、味、触、生、老、无常。或者因为无因故无相，以'无为即是无'之语，缘此等持即是无相，以'无相即是寂静行相'之语。
'于无所有喜乐'，即通达无所有，因为有为法变异。缘此等持是指无所有，即无愿义。因为此于任何都不愿求、不安住，无有欢喜，如同世间道应当断除等。

།དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། བདེན་པའི་རྣམ་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་གྱིས་ཞེས་ གསུངས་པ།དེ་དག་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་ཐར་པར་འཇུག་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཡོན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ངེས་པར་ འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་།དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། དེའི་ཕྱིར་དུས་རྟག་ཏུ་བདག་ཉིད་ལུས་དང་སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་པས་ལན་དུ་མར་འདི་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན་གྱི། གང་གི་ཚེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ནི་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་།དོན་དམ་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མངོན་པར་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །སྔར་ཡང་འདི་མི་ཤེས་པས་ཡུལ་དག་རོ་མྱང་བར་གྱུར་ཏོ། །མཚན་མ་མེད་པས་ཐོབ་ པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་བཞིན་ཏེ་དོན་གྱི་ནོམ་པ་དག་གང་མཐོང་ན་དེར་དགའ་བ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུ་འགོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ཞེས་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །སྔོན་མེད་པའི་མཐུས་འདུས་བྱས་གང་ལ་ཡང་སྨོན་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བ་དང་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྤྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པའི་ཚོམས་ཏེ་བཅོ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །། @##། །དེ་ནས་སིལ་བུའི་ཚོམས་དགོད་པར་བྱ་སྟེ། དྲན་པ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སིལ་བུ་རྣམ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དྲན་པ་ཉམས་པར་བྱས་པ་ལས་ ནི་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་མི་བྱེད་པས་སིལ་བུ་རྣམ་པར་བསྟན་པ་འདིས་ཉམས་པའི་རྒྱུ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དྲན་པའི་བསྒོམ་པས་རྒྱུད་ལ་གསོས་བཏབ་པ་ལ་ནི་ སིལ་བུ་རྣམ་པར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པར་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་དྲན་པ་བསྒོམ་པའི་དུས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོར་ནི་འདི་ཉིད་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དེས་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་པ།བདག་གི་བྱ་བ་བྱ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་ཅིག་གི་བུ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ན་ཚོད་གཞོན་ཞིང་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ལས་འདོད་པ་མཆོག་ཏུ་ བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ།།དེའི་ཕུ་བོ་ཞིག་གིས་ནི་ཆོས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྐུལ་ཞིང་ད་ནི་ཆོས་བྱ་བའི་དུས་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་ཆེར་རོ། །དེ་ཤི་སྟེ་གླང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། །ཇི་ཙམ་ན་ཕུ་བོས་ གླང་དེ་འབྲོག་ཅིག་ན་ཁུར་གྱིས་ནོན་ཅིང་ཤུགས་ནར་ཞེས་འབྱིན་ལ་ཁ་ནས་དབུགས་འབྱིན་པ་མཐོང་ནས།ཅི་དུས་ཡིན་ནམ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལས། ཇི་ཙམ་ན་ཡང་དེ་ལྷར་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།དང་པོ་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱ་བའི་མེལ་ཙེ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་བདག་ ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་དང་ལས་དེ་ལ་མེལ་ཙེ་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ་འབད་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ།།དང་པོ་ཉིད་དུ་གང་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་འབྱུང་བ་ལ་མི་བསྡད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསམ་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། བདག་གི་བྱ་བ་བྱ་བའི་དུས་ གཡོ་བས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་གིས་གང་བྱ་བ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དེར་ནི་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་རྒན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཚུལ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་ཡང་དེར་ནི་ མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གཡོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་བརྗོད་པའི་ལང་ཚོ་ལ་གནས་ན་ནི་འདོད་པ་སྤང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །བར་མ་ལ་ནི་དེའི་རོ་མྱང་བས་དེའི་དགོས་པ་ འདི་ཡིན་ནོ།།རྒས་པའི་དུས་སུ་ནི་ནོར་བསགས་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནི་ཆོས་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ།

此外，这十种相是：无愿、真实相、以及其他所说的，这些即是无漏解脱门，因为有漏者无有解脱之方便。为了依次显示这些解脱门的功德而说：喜欢出离、喜欢寂静。因此，经常以为自己具有身体和生命的信念，而多次在轮回中流转。当空性解脱门成为空性时，即背离轮回而趣向涅槃、胜义和出离。
以前因不知此而贪著境界。无相所得亦复如是，见到义利时即生欢喜。如是止观瑜伽者则无此事，背离而成就。以前所未有的力量，于任何有为法都不生希求，因为趣入无余涅槃之故。对于成为那种本性者，一切欢喜都得以寂灭。
念品第十五注释完毕。
其次当安立杂品，为对治念失坏因而显示杂品。由于念失坏则不重视修习念，以此杂品显示能破坏失念之因。或者，对于以念佛等修习而调伏相续者，杂品显示等不能损害，为显示此义。或为显示修习念的时机，因为这是一切之初，故而显示此义，说'做自己该做的'等。
有一位长者子，年纪很轻且富有，因而贪著欲乐。他的哥哥劝诫说这会损害法，现在正是修法的时候等等广说。他死后转生为牛。后来哥哥看见那头牛负重喘息，便说'什么时候呢？'之后他又转生为天人。世尊针对此事而说两个偈颂。
'首先'即是一开始就要精进的意思。'做该做的事'即是修习念等善行的自性事业，要努力精进。最初就要确定，不要等到以后，这是其义。以什么心态呢？说'因为做自己该做的时间流逝'，自己所应做的善行永远不会实现。世间所知的老年阶段行善的时机也不相应。
'流逝'即是过去而堕恶趣，因此世人说处在青年时难以舍弃欲望。中年则因贪著其味而有此需求。老年时则说要积累财富，之后才修法。

།དེ་ནི་སྲོག་ངེས་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་བརྟན་པ་མ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་བྱའོ་ཞེས་འདི་བསྟན་ཏོ། །ན་ཚོད་ཐ་མ་ལ་གང་བསམ་པར་བྱ་བ་དེའི་དུས་སུ་ ཡང་ཚོགས་པ་མི་འཐོབ་ཅིང་བྱ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཡོ་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་རང་གི་ལས་གཡོ་ཞིང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་གིས་དང་པོ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་གང་ཟག་གིས་དང་པོ་ཁོ་ནར་བྱ་བ་ བྱས་ན་ནི་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བྱ་བ་མ་བྱས་པ་ནི་བྱ་བ་ཉམས་པ་སྟེ། བྱ་བ་དེ་མ་བྱས་པའོ། །སྔ་མ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་དག་བསྐྱེད་ཅིང་བྱས་པས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཉིད་ནི་ཟད་འདོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་གདུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་བྱས་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་མ་བྱས་སོ་ཞེས་རྟོག་ནས། ཡང་ན་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེས་ན་དང་པོ་ཉེ་བར་བསགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །བྱ་བའི་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པའི་མིའི་ལུས་སོ། །ཟད་འདོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་འདས་པར་བྱས པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་སྲིད་བར་དུ་མི་ཡིས་བསྒྲིམ་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པས་དེ་སྲིད་དུ་འབད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དོན་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་ དུ་སྟེ།བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའམ། ཡིད་ལ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ཇི་སྲིད་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་དེའི་ཆེད་དུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡི་རང་བཞིན་ང་ཡིས་མཐོང་བས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དེ། །དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།འབད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་ནས་མཐོང་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པས་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའོ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་འབྱོར་འགྱུར་བར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་རྣམ་པ་དང་གང་གི་དངོས་པོས་བདག་ལ་ཕན་པའམ་གཞན་ལ་ཕན་པ་དེ་ འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་དེ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འཐོབ་སྟེ།འདི་ལ་དོན་གང་ཚོལ་བྱེད་པ། །དེ་དོན་རྩོལ་བར་བྱེད་པ་ན། །དེ་ནི་ངེས་པར་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །ཆད་པས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲིམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་ བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བསྒྲིམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་ཀོ་ས་ལའི་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་ལྟད་མོ་སའི་ཁང་པ་ན་འདུས་ཤིང་འཁོད་པར་གྱུར་པ་ལས་དེ་དག་ཉིད་བར་སྐབས་སུ་འདི་ལྟ་བུའི་གཏམ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏེ། མི་ རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་།རྒ་བ་ལས་འདའ་བར་གང་གིས་འགྱུར་ཞེས་སོ། དེ་ན་ཁ་ཅིག་གིས་སྨྲས་པ། དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོས་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་སྟེགས་ལ་གནས་སོ་ཞེས་སོ། །ལ་ལ་དག་ནི་མཆོད་སྦྱིན་དང་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ སྩལ་པ།བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དག་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ནགས་སྟུག་པོ་འམ། རྩཝ་སྟུག་པོ་དག་མེས་བསྲེགས་པར་གྱུར་ལ་ཆར་གྱིས་ཀུན་ཏུ་བརླན་པར་འགྱུར་ན་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ། །བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། །རྩཝ་རྩ་བ་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་ ལ་ཞིག་སེམས་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པའམ།སྟེགས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ། དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །བསྒྲིམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྒྲིམ་པའོ། ། བརྩོན་པར་བྱ་བ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། །མཐོང་བའི་ལམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམས་ཤིག་པའོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།

由于生命无常且不可靠，而法是一切安乐之根本，故此说明应当首先修法。在晚年想要做的事情，到那时也得不到机缘，一切事业都将衰败。
'动摇'、'毁坏'和'损害'等词的意思是指自己的业会动摇和毁坏。
如果我最初这样做，就是说如果此人最初就做了该做的事，就不会有未做之事。未做之事即是事业衰败，也就是没有做那件事。
由于最初就生起并做了该做的事，故上等人不会动摇和忧虑，想要了结。因为认识到'所做之事并未做好'，或者是因为没有做不该做的事，不善行为即是不该做的事。因此这是最初积累的因。
'做事的时机'是指前面所说的远离八无暇的人身。'想要了结'是指超越和胜过，因为语言界是多样的。
为了引导至此，所以说'如何'等等。'在此期间人应当精进'是说智者应当在此期间努力，直到'直至圆满成就为止'，即为了自他二利圆满或获得所愿之果，在此期间为此而努力。
为什么呢？'因为我见到了它的本性'，这样的本性即是它的自性，意思是'如此这般'。是说以精进心做事后所见到的，即是通过如实了知而见到。
如何见到呢？说道'如何所愿即能如是成就'，即是以何种方式何种事物对自利或利他有益，即以所欲求的方式必定获得，如说：'于此求何义，为彼义而行，必定能获得，不因阻碍退'。
为了显示由于这种精进必定能获得所欲之果，故说'精进'等等。
在憍萨罗国，众多婆罗门和居士聚集在观景楼中，他们谈论到这样的话题：'人们如何能超越生老？'其中有人说：'通过严厉的苦行。'其他人说：'依靠修行台。'有些人说：'通过祭祀和火供。'
这时，世尊开示道：'婆罗门和居士们，你们认为如何？如果密林或茂密的草被火烧过，被雨水浸润后，还会重新生长吗？''尊者，确实如此。''为什么呢？''因为草根未被斩断的缘故。'同样地，某些人修苦行或依靠修行台'等等，'为什么呢？因为未断诸结'，于是说了这个偈颂。
'精进'是指在道的资粮等方面精进。'应当勤勉'是指应当努力，即是说要精进于现证见道。或者说是按次第修习世间和出世间的道。

།བདག་ཉིད་གླིང་དུ་འགྱུར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རིས་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་གླིང་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་སྤངས་པའི་རིམ་པའི་དཔེ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། མགར་བ་ཡིས་ནི་དངུལ་བཞིན་དུ། །རང་གི་ དྲི་མ་སྦྱང་བར་གྱིས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། །དཔེར་ན་དངུལ་མགར་གྱིས་མཐར་གྱིས་དངུལ་གྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྦྱང་བ་དང་བསལ་བར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ། །ཇི་སྐད་དུ་ཆུང་ངུ་དང་། བར་མ་དང་། ཆེན་པོ་རྣམས་ དང་དེ་ཡང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དྲི་མ་བསལ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དྲི་མ་སྦྱངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྦྱངས་པ་ནི་བསྩལ་བའོ། །དྲི་མ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་དྲི་མའོ། །འཁོར་ས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་མེད་པ་སྟེ། །འདིས་ ནི་ཡང་སྲིད་པའི་ལས་སྤངས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་འཁོར་ས་གནས་དང་གཞིའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་འབྲས་བུའི་ལས་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་པོའི་ཕྱོགས་དེ་ལྟར་འཁོར་ཞིང་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་པོའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཡང་སྤངས་ན་ནི་འཕེན་ པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་སར་མི་འཇུག་གོ།།གཞན་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་གནས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སེམས་ཀྱི་གནས་ཀྱང་ལྔ་སྟེ། གནས་པར་འདོད་པ་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་བསླབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། སྐྱོན་མི་འབྱུང་ཞེས་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་དེ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དྲི་མ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པས་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་འདི་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་ནས་སྐྱེ་དང་རྒ་མི་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་མི་འཛིན་ཅིང་དེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར ཏེ།འདིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། ཡང་དག་པའི་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་མ་གཏོགས་པར་ནི་འདི་ལ་ཁྱད་པར་མི་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངོ་ཚ་མིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གོས་མེད་པའི་གཅེར་བུ་བ་མང་པོ་ལུས་དྲི་མ་མང་བ་ དང་།དྲི་ང་བ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ཉེ་བར་ཕྱིན་ཏེ་གསོལ་པ། བདག་ཅག་གིས་ཐོས་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་རིགས་བཞིའི་ནང་ན་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟགས་ནས། དམངས་རིགས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དམ་ཞེས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ ནི་མ་སྔོན་དུ་ཤི་བའམ།ཡི་དགས་ཤིག་གི་དབང་དུ་མཛད་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། གང་ལ་ངོ་ཚ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་ཚ་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། །གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དེས་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་གི་ཟས་སམ། གང་གིས་སྡིག་པ་མེད་པའི་ཟས་ལ་སོགས་པས་ ལུས་འཚོ་བར་བྱེད་པ་དང་།སྐྱེ་བོ་དམན་པ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བྱ་བ་སྟེ། །དེ་ལ་ངོ་ཚ་བ་དང་ཞུམ་པས་འཇུག་པར་མི་བྱའོ། །ངོ་ཚ་བ་ལ་ངོ་མི་ཚ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་ངོ་ཚ་བར་བྱ་བ་ནི་གཅེར་བུར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །དེ་ལ་ངོ་ཚ་དང་བྲལ་ཞིང་ཞུམ་པར་མི་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཅག་ལྟ་བུ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ངོ་ཚ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ངོ་མི་ཚ་བའོ། །མི་འཇིགས་པ་ལ་འཇིགས་ལྟ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་འཇིགས་པ་དང་། མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་དེ་ནི་མི་འཇིགས་པའོ། །ཡང་ན་ལེགས་པར་མྱོང་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི ཕྱིར་དེ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་སྟེ།ཁྱེད་ཅག་གིས་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུར་མཐོང་བའོ།

'要使自身成为洲'这句话是说依靠自身而住而修行，即涅槃的意思。
如此，那么以修行应断除的烦恼类如何使自身成为洲呢？为了说明断除的次第的比喻，说'如同铁匠对银，清净自己的垢染'。譬如银匠逐渐清净银子的垢染一样，你们也要清净和去除以修行应断除的自心垢染。如所说，小、中、大等，也是以小等差别而分。
为了显示去除垢染的利益，说'清净垢染'。清净即是去除。垢染即是烦恼，那就是垢染。'无所转'是说无有处所，这是显示已断除轮回业。
如同转处是处所和基础之处，如是轮回果报之业也如同作者之处而转，如同随作者之力而行，如是若断除烦恼，则因无有能引发者，故不入轮回王之转处。
其他人说是'离心住'。心住有五种：即经中所说的欲住、法住、僧住、学处住、随教住等。
其他解释为'过患不生'，即是离贪著的意思。再次说'清净垢染'是为了显示这是最主要的。
'此后不得生与老'是说不再受取轮回，也不会得到其变异，这显示修行道的果报。
除了以正确修行方式的精进，于此不能获得殊胜，为了显示这一点而说'于无惭'等。
众多无衣裸体外道，身有多垢且臭秽，来到世尊前请问说：'我等听说沙门乔答摩您在四种姓中是清净的，是否也摄受首陀罗种姓？'于是说此。
其他人说是为了已死的母亲或一个饿鬼的缘故而说。
对于不应惭愧的即是无惭之事，即以无过失所得的比丘食物，或以无罪过的食物等维持生命，也为了摄受下等众生而行，对此不应以惭愧和怯弱而行。
'于应惭不惭'是说对于应当惭愧的裸行等，对此离惭愧且不怯弱，即是显示如同你们一样。有无惭者即是不惭。
'于无畏见畏'是说无有恐惧和不欲果报即是无畏。或者，善所受用因是所欲果报，对此见为可畏，即你们见为不欲果报。

།འཇིགས་ལ་མི་འཇིགས་ལྟ་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་འཇིགས་པ་ཡོད་པ་སྟེ། །ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡོད་པ་དེར་ནི་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འཇིགས་པར་མཐོང་བ་མེད་དེ་འདིར་སྲིད་པ་ལ་ བརྐམ་པ་དང་བ་ལང་གི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱི་གཏམ་དག་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་དྲང་སྲོང་གི་མཆོག་གིས་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་དང་ཁྱི་དང་བ་གླང་གི་མངལ་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་མི་འཇིགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། འཇིགས་ པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བས་སོ། །འཇིགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཇིགས་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་བླངས་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཡོངས་སུ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ངན་སོང་ངམ་འཁོར་བ་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །མཁས་པས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བླངས་པ་ལས་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་ བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་མངོན་པར་ཞུགས་པས་ནི་བདེ་འགྲོ་ཡིན་ལ། ལོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞུགས་པས་ནི་ངན་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་མ་ཐག་པ་དེ་གཉིས་བླངས་པ་དང་། གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟེ་བག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པ།འདི་ན་གང་སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རི་བྲགས་པའི་བྲམ་ཟེ་གསུམ་རིག་པ་ཞིག་གི་ཆུང་མ་ལ་བུ་ཆགས་པ་ལས་དེ་སྐོམ་པར་གྱུར་ནས་མཚོན་ཐམས་ཅད་བཀྲུས་པའི་ཆུ་འཐུངས་པར་གྱུར་ཏོ། །བཙས་པའི་དུས་སུ་ཡང་དེའི་ཁྱིམ་དུ་ཁྲག་གི་ཆར་བབ་པས་མི་དགེ་བའི་ མཚན་མ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ།དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་འདི་ལ་འཚེ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་མིང་བཏགས་སོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་རོ། །དེའི་མཁན་པོ་ཆུང་མ་མ་རུངས་པ་ཞིག་གིས་ཟིན་པས་རྩོད་དེ་སྨྲས་པ། ང་ལས་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་བསླབས་ཏེ། ད་ནི་རང་གི་ལུས་ཀྱིས་མཐོ་ རིས་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དེས་དེ་ལ་རལ་གྱི་རྣོན་པོ་དང་ཕུབ་བྱིན་ཏེ།དྲ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ནགས་ཚལ་ནི་གྲུབ་པའི་ཞིང་ཡིན་ཏེ། དེར་མི་སྟོང་རྙེད་སོད་ལ་རེ་རེ་བསད་པའི་སོར་མོ་རེ་རེ་ལས་སོར་མོ་བཅུ་བཅུ་སྦྲེངས་པའི་ཕྲེང་བ་མགོ་ལ་བཏགས་ན་དེས་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཐེམ་སྐས་སུ་རབ་ཏུ་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།མ་གསད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་གཟུགས་ཕུན་ཚོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ སྨྲས་པ།གང་ཞིག་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །འཚེ་བར་མ་བྱེད་དེ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་གཞན་ལ་མི་འཚེ་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱ་ཞེས་དེ་སྐད་ཞུས་པ་ལས། རྒྱལ་པོ་གསལ་ རྒྱལ་ལ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་སྤྱིར་བསྟན་པའོ། །མི་དགེ་པའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པའི་བག་མེད་པའི་རྒྱུས་སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་སྟེ་ཐོག་མའོ། །བག་མེད་ལས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བག་མེད་པར་བྱས་ནས་སོ།།འདི་ན་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལའོ། །ཡང་ན་བདེན་པ་ཡིན་ཡང་གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་ཡིད་མི་ཆེས་པའོ། །ཡང་ན་གང་ལ་ལ་ངན་པར་སྤྱོད་པ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པས་ཆོས་ལ་ སྔོན་བག་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཞན་ན་སྟེ། དེ་ཉིད་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་བག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དགེ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་དེའི་ཕྲ་རྒྱས་སྤང་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ རྟེན་འདི་ན་ཀུན་ནས་གསལ།།ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ནའོ།

'关于对可怖与不可怖的见解'这句话是说，对于有恐惧的地方，也就是极其困难的地方，你们丝毫都不见有恐惧。在此也要谈论贪著轮回和牛戒行者的故事。因为大仙人说过他转生于地狱处以及狗和牛的胎中。
或者'不可怖'是指涅槃，因为远离一切恐惧。对此生起恐惧见解是因为断见。'可怖'是指轮回，因为是痛苦的本质。'视为不可怖'是因为不断追求轮回。
'由于接受邪见'是指执著颠倒并完全陷入其中。'众生'是指凡夫。'将堕恶趣'是指将感受恶道或轮回。智者由于接受正见将往生善趣和涅槃。
显示通过趣入正道是善趣，通过趣入邪道是恶趣，为了阐明这两种取舍，按次第说明唯应取持正念，因此说'此中何者先'等。
山地的一位通晓三明的婆罗门之妻怀孕后，她口渴饮用了洗涤所有武器的水。在分娩时，其家中降下血雨，出现不祥之兆。亲属为对治此事，为他取名'无害'，如是广说。
他的和尚被一个邪恶的妻子所迷惑，争论说：'你从我这里学习了所有吠陀，现在应当以自己的身体获得天界。'于是给了他一把锋利的剑和盾牌，说：'有一个叫网林的森林是成就之地，在那里杀死一千人，用每个人的一根手指串成十串戴在头上，这将成为你通往天界的阶梯。'
他为了不杀生而出家。以'我是'等偈颂表明对殊胜色身知足，出家后获得阿罗汉果位。说偈曰：
'所谓无害者，即是身语意，皆不作损害，不害于他人。'
如同世尊对作恶者开示出家，因此为使国王明月了解而说两偈。'何者'是泛指有情世界。由于遇到恶知识等放逸因缘而'先前'即最初。'由放逸'即放逸而行。
'此中何者'是指在佛陀所教导的律法中。或者虽是真实但因愚痴而不信受。或者某些人一味行恶而对法先前放逸。
'其后'是指在其他时候，即是说此人由于亲近善士等因缘而具足正念，由于精进修善，现见圣道而断除烦恼。'此世间光明'是指包括天人的这个世间。

།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྤྲིན་བྲལ་ཉི་མ་ཟླ་བ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་དང་བྲལ་བའི་ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་མཛེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བག་མེད་པ་མཐོང་བས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྣལ་འབྱོར་པའོ།།ཀུན་ནས་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སྐྱུ་རུ་ར་ལག་མཐིལ་དུ་གཞག་པ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྲེད་བ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། འདིས་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་པར་བྱ་ བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྲེད་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རིས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་ལས་འདའ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དྲན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་དྲན་ པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤངས་པ་བསྟན་ཏེ།དྲན་པས་བསྒོམ་པ་སྲུང་བར་གྱུར་ན་མི་དགེ་བ་རྣམས་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། དྲན་པ་དེ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་མཐུས་དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་འདའ་བར་འགྱུར་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྤངས་པའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་བག་ཡོད་པར་བྱས་ན་དེས་ནི་མང་པོ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཅིག་པུ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་གཞོན་ནུར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ནི་མགོ་སྐྱ་བ་དག་ལ་དད་པ་ཡིན་གྱི། གཞོན་ནུ་དག་ལ་ནི་དད་པ་མེད་དོ། །ཇི་ཙམ་ན་བཅུ་བདུན་སྡེ་གློ་བུར་དུ་འོངས་ནས་དེའི་རྒྱབ་ན་ཆུ་བུམ་པ་གང་བ་ཐོགས་ཤིང་དངར་བ་མཐོང་བས་རྒྱལ་པོ་དེ་དད་པ་ཐོབ་སྟེ། དགའ་ཞིང་ཚིམ་པ་ སྐྱེས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ནས་བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏེ།གཞོན་པར་གྱུར་ཀྱང་སེམས་སྟོབས་དང་ལྡན་ན་ཁྱད་པར་གྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་གཞོན་ ནུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གལ་ཏེ་གཞོན་ཞིང་གཞོན་པའི་དྲེགས་པས་དྲེགས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཁྱད་པར་ཐོབ་པས་གསལ་ཞིང་གསལ་བ་ཡིན་ན།རྒན་པོར་གྱུར་པ་གསལ་བར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། སུ་རུ་པ་དང་ཙི་རི་ཀ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདིར་ བརྗོད་པར་བྱའོ།།རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་དབེན་པ་བླངས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས་གང་བྱ་བ་དེ་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་འཇུག་པ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་ པའི་སྒྲ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བསྟན་ཏོ།།ཚིགས་བཅད་གཉིས་པས་ཀྱང་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པས་ནི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ནི་བག་ཡོད་པ་ལ་འབད་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ གྱི།དེ་མ་གཏོགས་པར་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྤང་བ་དང་བླང་བ་མེད་དེ། དེས་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་སྤངས་པས་ཀྱང་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་འམ། སྤྲིན་སྲབ་པའི་སྟོན་གྱི་[(]ནམཁའ་[,]ནམ་མཁའ་[)]ལ་ཟླ་བ་གང་བ་ བཞིན་ནོ།།ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །གང་གིས་དགེ་བ་བསགས་པ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་སྡིག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལུས་འཕགས་ཀྱི་ཡུལ་ན་མཚམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་སྡེ་སྣོད་ གསུམ་པར་གྱུར་ཏེ།རིགས་པ་དང་གྲོལ་བའི་སྤོབས་པས་གང་རི་བྲགས་ན་གནས་པ་དེར་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དེ་དག་མངོན་པར་དད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་སློབ་མ་མང་པོར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་རིས་གྲང་བས་ཉམ་ཐག་སྟེ། །དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཛེན་ཏ་ཀ་ཞེས་ བྱ་བའི་དགེ་འདུན་ལ་བཤོས་གསོལ་བར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ཤི་སྟེ་མནར་མེད་པར་སྐྱེས་ནས་འདི་ནི་ཛེན་ཏ་ཀ་ཤིན་ཏུ་ཆའོ་ཞེས་སོ།

怎样呢？'如同无云的日月'这句话是比喻，就像远离云团的月亮和太阳美丽一样，由见到放逸而断除。'彼'指的是瑜伽士。'完全明了'是说因为成为一切智智慧的对境，如同阿摩勒果放在手掌中一样。'在此世间从贪欲'这句话意思是成为轮回之因。这里显示了由修断的烦恼类别，因为贪欲是主要的。见和疑是见断类别的主要，因为经中如是说。为了显示超越对境贪欲的方法，说'以正念'这句话，此处显示随顺念道的断除，说'若以正念守护修行，则能断除诸不善'，意思是具足彼念。
由于其力量而能完全舍弃，所以说'善能超越'，即是完全断除。如果在此青年时期也行持不放逸，则不仅是做一件事，而是做很多事，为了说明这一点而说'若人年少'等。
国王胜光信仰白发之人，而不信仰年轻人。当十七群比丘忽然到来，见到他们背后带着满水瓶而行走，国王生起信心，欢喜满足，来到世尊面前说：'大德世尊，真是稀有！虽然年轻，若具足勇猛心力，也能获得殊胜果位。'因此说了两个偈颂。
'若人年少'是说，即使年轻而有年少的骄慢，但若精进于善法，在此世间由获得殊胜而显赫光明，更何况年老者呢？此处也应说苏卢巴和吉利迦等的事例。
'出家已'这句话显示受持清净律仪并具足戒律。住于戒律后应做何事，说'入佛教'等，此处佛所教诲之声显示见道。第二偈颂也显示修道，合说这两者是为了断除一切非行。
修习佛所教示之道是由精进于不放逸而获得，除此之外，没有所断与所取二者的断除与获得。由此断除一切烦恼而处处庄严。由断支分也如同远离云或云薄的秋天虚空中的满月一般。其余易解。
为了显示积集善法者也处处庄严，所以说'若人作恶'等。在毗提诃国有一名为无间的出家人，成为三藏持者，以理和解脱的辩才，在山岩处住时，使众人生起净信，有许多弟子。
后来因寒冷而受苦，为了消除寒冷而向名为善德迦的僧团乞食。他死后生于无间地狱，说'这善德迦非常冷啊！'

།དེ་ནས་གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུས་ཐོ་བས་བསྣུན་པས་དེ་ལས་ཤི་འཕོས་ཏེ། གྲང་བ་དག་ཏུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་གཉིས་གཉིས་གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དོ། །སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་བསགས་པ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །དགེ་བས་འགེབས་པར་བྱེད་པ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཞན་ན་བྱས་པའི་ལེགས་ པར་སྤྱོད་པས་མུན་པ་ལ་སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་སེལ་ཞིང་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གང་ཡུལ་གྱིས་གཙེས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་མྱ་ངན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གང་ཞིག་གསོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཤཱཀྱ་རྣམས་བསད་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ནི་མྱ་ངན་མི་མཛད་དོ།།དེ་ནས་སེར་སྐྱའི་གནས་ན་གནས་པའི་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་ཏེ་གསོལ་པ། ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤིན་ཏུ་ཡང་མྱ་ངན་མཛད་དམ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། ཇི་ཙམ་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་ གཙོ་བོ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་ཏེ།གསོན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོ་ལ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པའོ། །མི་དགའ་བ་ནི་མི་གསལ་བ་དང་མི་མཛེས་པ་དང་། དེ་ལ་ཡིད་མི་འཇུག་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ། ཚངས་ སྤྱོད་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་།།དེ་བཞིན་ལམ་ནི་ལེགས་བསྒོམ་པ། །ཚེ་ཟད་དགའ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དུག་སྣོད་སྤངས་པ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤི་ནའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་དུས་ན་མྱ་ངན་མི་བྱེད་ཅིང་གདུང་བ་དང་མི་འབྲེལ་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་མ་ཆགས་ པ་དེས་ནི་བྲལ་བས་དོགས་པའི་མྱ་ངན་མེད་དེ།འདིར་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཤི་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐ་མར་ཤི་ན་ཡང་ངོ་། །གང་མཁས་པ་ནི་དགའ་བའམ་རངས་པ་ཉིད་མི་འདོད་དེ། །དེ་འཆི་ཞིང་འདི་ཞིག་པར་གྱུར་ཀྱང་དམ་པ་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་མི་བྱེད་དེ། དགའ་བའི་ མཐའ་མྱ་ངན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྟོན་ཏོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ཉིད་དེ། །མྱ་ངན་དབུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གསེས་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་ནང་ན་གནས་ཀྱང་མྱ་ངན་མི་བྱེད་དེ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གོ་འཕང་མཐོང་བ་དེ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ སྟེ།མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡ་ང་བ་མེད་དེ། འཇིག་ཅིང་འཚེ་བར་འདོད་པ་ལ་ནི་མྱ་ངན་འབྱུང་གི། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མྱ་ངན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྟན་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཉོན་ མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རི་རབ་བཞིན་དུ་མི་གཡོ་བ་སྟེ།དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མྱ་ངན་གྱི་དབུས་ན་ཡང་གདུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་དེས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མིའི་ནང་ངམ། དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ན་གནས་ཀྱང་། རྒྱུད་གདུང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་མྱ་ངན་དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་ནང་ན་གནས་པ་སྟེ། སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་འདུན་དབུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་གྱིས་ཉེ་བར་གདུང་བའི་ཉེ་དུའི་དབུས་ན་གནས་ཀྱང་སྐྱོ་བ་མེད་པའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་མྱ་ངན་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཉེ་དུའི་ནང་ན་མི་མཛེས་སོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ལམ་མེར་འདུག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྟོན་གྱི་ཟླ་བ་སྐར་མའི་ནང་ན་རྣམ་པར་མཛེས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མྱ་ངན་མི་བྱེད་ཅིང་ཉེ་དུའི་དབུས་ན་ལམ་མེར་འདུག་པ་ཡིན ཏེ།ཀྱེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བས་བདེ། །གང་གིས་ང་ལ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དགེ་སློང་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་མི་མཛད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་།བྲམ་ཟེ་ང་ལ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དེ་གང་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།

然后阎罗使者用锤子击打，从此死亡转生于寒冷之处等等，从此宣说了两个偈颂。'某人'是指有情相续。'造作恶业'是指往昔所积累的身等不善行为。'以善遮蔽'是指在其他时间所作的善行，如同黑暗中的明灯般驱除并照亮的意思。其余如前。为了显示即使受到地域所逼迫也无忧愁，所以说'某人活着'等。虽然释迦族人被杀，世尊却不忧愁。
然后住在迦毗罗卫城的大婆罗门来到世尊面前问道：'世尊是否极为忧愁？'于是宣说了这三个偈颂。对某些执著主要事物者开示：'活着'是指命根，是第七因缘。'不喜'是指不明显、不美好、心不趣入，因为是极大痛苦之事。如说：'善修梵行者，如是善修道，寿尽生欢喜，如弃毒器然。'
'死亡时'是指临终时不忧愁也不苦恼，因为无执著者不会因分离而有忧愁。此处如何呢？答：'死亡时'即最后死亡时。智者不求喜悦或欢乐，即使死亡毁灭，圣者也不忧愁，因为欢喜的终点是忧愁，显示无因则无果。'彼'即是彼。'忧愁中'是指忧愁等的分类，即使住于轮回中也不忧愁。
如何呢？见到境界即是见到真谛，因为思维无常等行相。对一切有为法无所畏惧，对于将毁灭损害者才生忧愁，为了显示离欲者无忧愁故说'坚固'，因为断除一切烦恼而如须弥山不动，即是阿罗汉的意思。即使在忧愁中也不苦恼，是指以忧愁等过患为标志，即使住在欲界人中或其自性中，相续也不会体验苦恼。
或者'忧愁中'是指住在轮回中，因为一切有为法都是忧愁的自性。'亲眷中'是指即使住在被忧愁所逼恼的亲属中也无厌倦。如果说既然无忧愁，在亲属中不庄严，答：'光明而住'，譬如秋月在星宿中庄严。因为无有任何，所以不忧愁而在亲属中光明而住。如偈所说：'啊！极为安乐，于我无所有。'为了显示此义而说'比丘白'等。
然后那位婆罗门问世尊：'为何世尊不忧愁？'世尊回答：'婆罗门，我无有任何，凡无有任何者则无有忧愁等任何。'

།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཇི་ལྟར་ཅི་ཡང་མི་མངའ་བ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ། །ནག་པོའི་ཆོས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།ནག་པོ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ནག་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་སྤོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསལ་བ་དང་། རིང་དུ་བྱོས་ཞེས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། དེས་ན་ཇི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དཀར་པོ་བསྒོམ་གྱིས་ལ་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ།ཁྱེད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གོམས་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །ནག་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཅི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་མང་པོའི་ཚིག་སྨོས་སོ། །གང་ཡང་འདོད་པའི་ ཁམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ཡང་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ།།འདོད་པ་ལས་རྒལ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་རབ་བྱུང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པ་དང་གནས་ནས་གནས་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་འགྲོ་བ་སྟེ། ཁྱིམ་ནས་ ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་ལུང་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་མེད་པར་སོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱོད་ཡུལ་དབེན་པ་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་ཁྱིམ་མེད་པ་དེ་ལ་ལུས་དང་སེམས་གཉིས་དབེན་པའི་ངོ་བོས་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་གཡེང་བ་དག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསླབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་ཅིང་ངོ་། །དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་མངོན་ པར་དགའ་བའོ།།ཉེས་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ནི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱང་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཤིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ རོ་མྱང་བས་གང་སྤོང་བར་བསྒྲུབ་པ་དེ་སྨྲས་པ།འདོད་པ་སྤོངས་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། འདོད་པ་རྣམས་ནི་ངན་ངོན་དང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མཆོག་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྤངས་པས་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པར་ འགྱུར་ཏེ།ཅི་ཡང་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ངན་པའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་སུན་ད་རི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་བདག་ནི་ཆུ་བོ་སུན་ད་རི་ ཀ་ལ་ཁྲུས་བྱེད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྲམ་ཟེ་ཆུ་བོ་སུན་ད་རི་ཀ་ལ་ཁྲུས་བྱས་པས་ཅི་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཀྱེ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་སྟེགས་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་བོ་སུན་ད་རི་ཀ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་བསྔགས་ཏེ། གང་ཞིག་ཆུ་བོ་སུན་ད་རི་ཀ་ལ་ ཁྲུས་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་།ཇི་ཙམ་ན་འདི་གསུངས་སོ། །དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆུས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་བཀྲུས་པ་ཉིད་དེ་ལུས་དང་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་བོས་ནི་ཕྱི་རོལ་ གྱི་དག་པར་ཟད་དེ།ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤངས་པ་མེད་དོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །སྙིང་པོ་ནི་དུས་ཚིགས་ཏེ། ཁྲུས་དང་དགའ་སྟོན་ལ་སོགས་པའི་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྟེགས་སུ་ཁྲུས་བྱས་པ་ནི་བརྒྱ་ལ་དྲི་མ་ནག་པོ་ཉིད་སེལ་ཞིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དྲི་མ་ དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྲལ་བ་ནི་མེད་པས་གཞན་དག་ནི་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཅེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

当问及'噢，乔达摩，如何是无所有'时，他回答说：'关于黑法，所谓黑法是指身体的黑业等。所谓断除，就是去除、远离的意思，因为受他人控制就无法修习善法。那么应当如何做呢？应当修习白法，即你们要熟习善法。'
为了显示断除一切黑法，以及完全受持禅定等一切善法的利益而说：'比丘'等词，'断除一切烦恼'是词的余义。由于离三界贪欲，究竟上将成为无所有，这是所要显示的。
为了显示三种菩提而说'诸比丘'这个复数词。凡是离欲界贪者，也即是无所有性。为了显示超越欲界的次第，说'从家至无家而出家'，即从有家到无家、从有处到无处而出家，因为经中说'从家至无家而出家'。
如何是去往无家呢？说'所行处寂静'，即于无家者有身心二者寂静本性所行的状态，因此摄受出家，这就是显示完全圆满的出家之法。因为在家住者是散乱的本性。
'学习'即是修行。于此欢喜是指对出家生活的欢喜。对于善妙出家以'欢喜'一词显示清净戒律，依此而得禅定喜味，因此对出家生活生起极大欢喜。
如是住于戒律并以禅定喜味，所应断除的即说：'断除欲望'，即成就离欲贪，因为诸欲是低劣且无实义，是非殊胜之事物。由断除此而成无所有，无所有即是劣质事物。
为显示无所有性即是清净，故说'常为精要'等。婆罗豆婆遮孙陀利迦婆罗门向世尊请问：'沙门乔达摩，我要去孙陀利迦河沐浴。'世尊告曰：'婆罗门，于孙陀利迦河沐浴有何用？'
'噢，沙门乔达摩，此渡口受人赞叹，孙陀利迦河吉祥且受赞，若人于孙陀利迦河沐浴，能除一切罪业。'于是说道：'清净'是指以清净戒水洗涤众生相续，因为断除了身语一切恶行而无所有。
河水仅能清净外在，丝毫未能断除（内在垢染）。'常时'即一切时。'精要'即时节，意为沐浴与庆典等的日子。于渡口沐浴百次能除黑垢且离外在污垢，但与一切恶行丝毫不相离，故其他非为精要，即非珍贵之意。

། ཕལ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོ་ནི་སྙིང་པོ་ སྟེ། ཕལ་གུའིའོ། །སྡིག་པ་སྤངས་པ་ཉིད་སྙིང་པོ་ཡིན་གྱི་སྟེགས་ལ་ཁྲུས་བྱས་པས་ནི་སྡིག་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་བསགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནང་དུལ་བ་དང་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སྟེགས་ལ་ཁྲུས་བྱས་པས་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྟག་ཏུ་གསོ་སྦྱོང་དག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དག་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིན་རེ་ཞིང་གསོ་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བྲམ་ཟེ་ཀ་བྱིན་ནས་ཅི་བདག་དང་གསོ་སྦྱོང་བྱའམ་མི་བྱ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ རྟག་ཏུ་གསོ་སྦྱོང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུས་ཚིགས་བཅོ་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྗོད་དེ་གསོ་སྦྱོང་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བསྟན་པ་དེས་ཚུལ་ཁྲིམས་གསོ་བ་སྐྱེས་པའོ། །ལམ་བསྒོམ་པས་ནི་ཡིད་གདུལ་བ་དང་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།གཙང་མའི་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནང་གི་དྲི་མ་རྣམས་བསལ་བས་སོ། །དེ་ཡི་བརྟུལ་ཞུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་རང་རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡོངས་ སུ་དག་པ་དེ་ཞིང་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཞིང་གི་སྐྱོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མི་བཀྲེན་པ་ཞིག་གིས་རབ་འབྱོར་ལ་ཕྱེ་བྱིན་པས་གཏེར་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་བཤོས་གསོལ་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དེ་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་ མདུན་དུ་འདུག་པ་དང་།དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། གང་ལ་སྦྱིན་པ་སྩལ་བར་བགྱི། །ཞེས་ཞུས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ལ་སེམས་དང་བའོ་ཞེས་སོ། ། གཞན་དག་ནི་སྡེ་པ་གཞན་དག་གིས་གསོལ་པ། བཙུན་པ་གང་ལ་སྩལ་ན་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར། །ཞེས་ཞུས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་ཏོག་འགྲུབ་པའི་གཞི་དག་གོ། །རྩཝའི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་རྩཝའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྩཝའི་སྐྱོན་ཏེ། རྩཝ་དང་ཚེར་མ་དང རོ་དྲོད་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཆུང་བའམ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ།།སྐྱེ་དགུ་འདི་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱོན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་སྲེད་པ་དང་བཅས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེ་བཞིན་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཞིང་ལ་རྩཝ་ལ་སོགས་བས་མ་རུང་བར་བྱས་ན་ནི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུས་སྡིག་པ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྲལ་བ་ནི་སྤངས་ཤིང་མེད་པར་བྱས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ལ་བྱིན་པས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་བས་འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ ཟན་དྲོན་ཆང་བ་སྦྱིན་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།སྐྱོན་ནི་མ་རུང་བར་བྱེད་པས་སྐྱོན་ཏེ། ཁོང་ཁྲོ་བ་དེའི་སྐྱོན་དང་ཉེས་པ་གང་ལ་ཡོད་བས་ནི་བདག་ཤིན་ཏུ་མ་རུང་བར་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཞེ་སྡང་སྐྱོན་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་ལུས་ཀྱི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་འདྲེན་པས་ན་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

'法嗢'一词是非精要的同义词，因为它的对治是精要，即'法嗢'。断除罪业才是精要，而在台阶上沐浴并不能远离罪业。通过积累善行使内心调伏清净，而不是通过在台阶上沐浴。为了说明这个道理，
所以说'经常清净布萨'。清净是指每日修持别解脱戒等，如同婆罗门迦宾那问：'我是否应该布萨？'因此世尊说'经常清净布萨'。
因此在十五等时节宣说布萨，即通过宣说别解脱经来恢复戒律。通过修道则是为了调伏心意和积累功德。为什么呢？
所说'清净业'，是因为无过失行为的补特伽罗圆满持戒的缘故。'清净'是指通过道的力量清除内在污垢。
'其律仪成就'是指仅仅通过各自的圆满而成就，并与所欲求的果报相应。是为了引导殊胜道路，为了引导殊胜果报，而非其他。
为了说明凡是清净者即是福田，所以说'田地过患'等。一位贫穷人供养饼给罗布，因此获得宝藏，之后供养世尊及声闻僧众斋食。那个人为了听法坐在前面，
针对他的情况，世尊宣说了四个偈颂。其他人说是国王明胜向世尊请问：'应当布施给谁？'世尊回答说：'大王，对谁生起信心即可。'
其他人说是其他部派请问：'尊者，布施给谁能获得大果报？'
'田地'是指庄稼生长的基础。'荆棘过患'是指有荆棘过患的田地即是荆棘过患，因为被荆棘、刺、碎石等损坏，所以果实微小或无果实。
'众生贪欲过'是指一切众生因具有贪著过患而受损害。'于'字表示'如是'之义。
如同田地被荆棘等损坏就不会成为丰收之地。同样，贪欲使众生相续具有不悦意的果报，因为由此而过分造作罪业。
因此，'离'是指断除、消除，即是断除随贪欲而执著的结缚。'布施给他们能获得大果报'是指供养饮食等能生起无量果报，如供养热粥等在此可作为例证。
'过患'是指造作损害，凡是具有嗔恨过患和过失的，因为使自己极度受损，所以在此说明嗔恨是过患。或者说因为能生起嗔恨，
如所说'身体过患'等，因为将因安立为果的缘故，由于引发生起嗔恨的身体等，所以称为过患。

།གཏི་མུག་བྲལ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་སྤངས་པས་ཏེ། མི་ཤིས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་འཆིང་བ་ཡིན་ཏེ། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རྐང་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ང་རྒྱལ་བྲལ་རྣམས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་དང་གཞན་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས སྐྱེས་པའི་སེམས་མཐོན་པོ་ནི་ང་རྒྱལ་ཏེ།ལས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པས་སྤངས་པའོ། །འདོད་ཆགས་སྤངས་པའི་འཆིང་བ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ འདིར་སྨྲས་པ།།ཆགས་པའི་སྐྱོན་དང་སྲེད་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་ཆགས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །གོང་མའི་འདོད་ཆགས་ནི་སྲེད་པ་ཉིད་དེ་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྲོར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ང་རྒྱལ་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རང་གི་ ངོ་བོ་རྒོད་པའི་ཐ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་པའི་ང་རྒྱལ་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ན་ཡང་ཞིང་ཉིད་དུ་ འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་སྲས་དགའ་ལྡན་དུ་སོང་ནས་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་རྩེ་མོ་ན་ཚིགས་བཅད་ གཅིག་བྲིས་པ་མཐོང་སྟེ།དེའི་དོན་མ་རྟོགས་ནས་འདབ་མ་ལ་བྲིས་ཏེ། གནོད་སྦྱིན་ཧི་ར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱིན་ནས། འདིའི་དོན་ཚོལ་ཅིག་ཅེས་བྱས་སོ། །དེས་ཀྱང་ཆ་བྱད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་དང་དེར་སོང་ཞིང་བཙལ་བ་ལས་དེའི་དོན་མ་རྙེད་དོ། །དེའི་དོན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་བུ་ དེ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཨེ་ལའི་འདབ་ལ་ཕྱིན་ནོ།།ཅི་ཙམ་ན་ཆ་བྱད་མཐུན་པས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ནས། དོན་གྱི་དེ་ཉིད་རྙེད་པར་གྱུར་ཏེ་འདི་ཡང་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ འགྱུར་ལ།སེམས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུས་ནི་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ལས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དྲུག་པར་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་དེ་ལ་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ པར་རྟོག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁམས་གསུམ་དུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ནི་དབང་བསྒྱུར་བས་ཏེ། དེས་འཕངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ། རླུང་གིས་ལྗོན་ཤིང་བསྒུལ་བའམ་དེ་ལ་ གནས་པའི་ཕྱིར་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་ལ་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།ཆགས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་ན་ཆགས་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་མ་བྲལ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཆགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆགས་ཅན་ཏེ། དྲི་མ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཆགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཆགས་གྱུར་ན་ཆགས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པའི་མིང་ཅན་ཆགས་པ་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་དྲུག་པ་དེ་ཉིད་དེ།དེ་ལ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་དེས་བདག་ཉིད་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཆགས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཆགས་པ་བྱིས་ པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲུག་པས་རྒྱུད་ལ་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་བྱིས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

关于'离无明者'这句话，是指已断除无明，因为已断除一切不祥之事。这三者是束缚，由我慢心而显示。为了说明如同解脱脚上的束缚一般，故说'是故离慢者'。我慢是由执著自他而生起的高傲心，通过作意其本性而降伏，由了知真实而断除。
断除贪欲的束缚，因为是集谛的缘故，因此在此处说其分类。离贪过和渴爱过失，因为欲贪是贪著过失。上界贪著即是渴爱，因为无有外向之故。其后显示我慢的分类，是因为烦恼自性中最后的掉举。
烦恼有两种：身体的六识之贪等，以及意识的我慢。这两者的分类都应当说明，因为断除烦恼后也会成为清净。
如何说有贪者和离贪者？为了说明此处的特征，故说'第六'等。大王毗沙门天去到兜率天后，见到天宫顶上写着一个偈颂，不解其义，便抄写在叶子上，交给一个叫希拉的夜叉说：'去寻找这个意思。'他用各种装扮到处寻找，但未能找到其义。
为了了知其义，那张纸条到了龙王爱罗跟前。不久，以相应的装扮来到王舍城佛陀面前，得到了真实义，并说了这个。其他人说，如经中所说：'由心烦恼故众生成烦恼，由心清净因故成清净'等。
'第六'是指意识，因为是第六识。'第六主'是指力量大，因为具有三种分别，具有无漏等殊胜，遍及三界。'王'是指主宰，因为由它引发其他识，如风动摇树木或依止于树干的枝叶等。
'若生贪'是指若入贪等过失则成为有贪者，这是句子的剩余部分，即未离贪、未离嗔等。具有贪烦恼者即是有贪者，意思是有垢者。此处贪即是贪欲，因为经中如是说。
'若无贪即非贪'是指若无名为贪欲等的贪著，即是第六识本身，若如是，则彼非贪著，意思是离贪等。若问众生相续中成为有贪者有何过失？'贪著称为凡夫'，即是说被第六识的贪等染污相续的众生称为凡夫。

།ངན་ངོན་དང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། འཁོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆགས་བྲལ་མཁས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མ་བཤད་དེ། དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་སྙིང་རྗེ་བས་སེམས་ཁོ་ན་དུལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། དྲུག་པ་དེས་ཕལ་ཆེར་གང་ལ་གནས་ནས་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་དང་ལུས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁམས་གཉིས་ན་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཇུག་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །ལུས་ཅན་དེ ཉིད་ངེས་པར་བརྟག་པའི་ཕྱིར།།འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ནི་གནས་བརྟན་དགའ་བོ་ཡུལ་མིའི་བུད་མེད་གཟུགས་བཟང་བ་མཐོང་ནས་ཀུན་དུ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ གི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནགས་ཚལ་ན་བཞུགས་པ་ལས་ཉན་ཐོས་དག་ལ་ཤི་བའི་རོ་དག་སྟོན་ཅིང་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ན་ལྷ་ཞིག་ཉེ་བར་འོངས་ཏེ་གསོལ་པ།ལུས་ནི་ཇི་ལྟར་འཚལ་བར་བགྱི། །ར་བ་ཞལ་ཞལ་ཇི་ལྟ་བུ། །བཅོམ་ལྡན་འདིར་ནི་ གང་ཞིག་གི་།རྟག་པའི་འཆིང་བའི་གནས་གང་ལགས། །ཞེས་ཞུས་པ་ལས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་དེ། སྡང་བའི་གཞིའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །དེ་དང་འདྲ བའི་ཕྱིར་དང་།།སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འོག་ནས་ཁྱད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུ་བ་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རུས་པའི་ར་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལ་རུས་པ་ནི་ར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རུས་ པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྩིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལ་ཤ་དང་ཁྲག་གིས་ཞལ་ཞལ་བྱས་པ་ནི་དཔེར་ན་ཤིང་དང་སོ་ཕག་ལ་སོགས་པ་བཀོད་ལ་གླེགས་བུ་ལ་གཟེར་བུ་དང་ཐག་པ་ལ་སོགས་པས་བཅིངས་ནས་འདག་པ་ལ་སོགས་པས་བྱུགས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ བཞིན་དུ་ནང་གི་རུས་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུས་བཀོད་ལ།རྒྱུས་པ་ལ་སོགས་པས་བཅིངས་ནས། ཤ་དང་ཁྲག་གིས་བྱུགས་ནས་ལུས་སུ་འགྱུར་རོ། །འདིར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གང་ཞིག་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་སྨྲས་པ། གང་དུ་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལུས་གང་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གནས་པའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་འཁོར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེ་སྡང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་དེའི་དྲི་མ་ཁྲོ་བ་ལ སོགས་པ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།ང་རྒྱལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ། དང་གི་སྒྲ་ནི་དེ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འཆབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །སྡིག་པ་སྦེད་པ་དང་ཕྱི་རོལ་ནས་ཀུན་དུ་བྱུག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འཆབ་པ་སྟེ། སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འཆབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཚིགས་བཅད་སྔ་མའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འདིར་སྦྱོར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་མེད་པའི་ནི་གནས་པ་མེད་པའོ། །དཔེར་ན་གྲོང་ལ་རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་དང་། བྱ་པྲི་ཏ་ཀ དང་།མདུན་ན་འདོན་དང་། ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། འཆབ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གནས་པ་ནི་འཇུག་པའོ། །ལུས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ག་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་འདིར་གང་གི་འཆིང་བར་འགྱུར་བ་དང་། གང་གིས་འདི་སྤང་བ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཡི་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ུཏྤ་ལའི་མདོག་ཅན་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དྲུག་ཏུ་སྨད་འཚོང་མ་བྱས་སོ།

恶劣和被他人所控制，以及被役使的意思，因为被烦恼所控制。应当了知离欲智者，这是因为通过推理可以理解所以未说明。因此，应当以离欲和慈悲来调伏心，如此做就会无过失并成为福田，这是所教导的。
第六，多数依止于何处而生起极大贪著呢？是就有色和有身而言，这是因为二界中依于色而转的心和心所，这是宗义。为了确定观察有身者本身，所以说'贪欲、嗔恨'等。
其他人说这是因上座难陀见到地方女子容貌端正而生起贪著而作。其他人说，世尊住在林中时，为声闻们示现死尸并教导身念处时，有一天神前来请问：'身体应当如何了知？围墙如何？世尊，于此何者是永恒束缚之处？'从此请问而说此法。
所谓城市，因为不了解对法的欢喜，故为城市本身，意为嗔恨之基的身体。因为与此相似，因为是时机，因为下文说明差别，如见到有烟而了知有火一样。
什么样的差别呢？'有骨为墙'等。此中骨头如同围墙，意为骨性的墙壁。此中以肉血涂抹，譬如安置木材砖瓦等，以钉子绳索等系缚，以泥等涂抹，成为城市之数，如是内部以三百六十骨安置，以筋等系缚，以肉血涂抹而成为身体。
此中应当观察城市为何？对此说道：'于此贪欲'等，即身体中随贪结使所住。'和'字包含无惭等其眷属，因为是贪欲的垢染。'嗔恨和'是指嗔恚结使，'和'字包含其垢染忿等。'慢和'是指慢结使，'和'字也表示与此相应。'覆'是举例说明随烦恼。
隐藏罪过并从外涂抹即是覆，从贪爱和无明而生是覆的特征。前偈的识也应当在此配合，因为说明依此的事物，即无处所的住处。譬如城中由国王、大臣、市民、侍从、能者等所住，如是此中应当说识、贪欲、嗔恨、我慢、覆等。住即是趣入。
为了说明此身城从何而来，如何于此成为何者的束缚，以及由何舍弃，故说'从因所生起'等。因贪欲而被控制，在六大城中做了容貌极其美丽如青莲花色的妓女。

།དེ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་ཡི་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པ་དང་རྒྱུ་དང་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་རབ་བྱུང་སྟེ་ཀུན་ འབྱུང་གི་ཚོགས་པ་སྟེ།དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དང་དེ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རྐྱེན་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པར་གྱུར་པས་སོ། ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་སྐྱེས་པའོ། །ལུས་ཀྱི་ གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་མ་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཤེས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའོ། །གང་ལ་ལས་འདི་མ་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པ་དེས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཙང་ བར་གྱུར་པའི་ལུས་དེའོ།།འཆིང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་གཙང་བ་ལ་ཕག་བཞིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་མི་ཤེས་པས་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་དག་རྟོགས་ན་ཆུ་བོ་རྣམས་ ནི་རབ་ཏུ་སྤོང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་ལ་ནི་ལུས་དེ་དག་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ན་ཆུ་བོ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ལམ་དང་འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་ཏེ། རྟོགས་པ་དང་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཞེས་བསྟན་པས་སོ། །རྟོགས་པ་ ཁོ་ནས་ཆུ་བོ་རྣམས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ག་ལས་ཤེ་ན།ཕྱི་རོལ་པ་ལ་ཆགས་པ་དེ་དག་སྤོང་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་ཐར་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཆུ་བོའི་མིང་ཅན་ཆགས་པ་སྤོང་བ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་འདི་པ་དག་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པས་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་ཞིང་ག་ལས་ཤེ་ན། ཕྱི་རོལ་པ་ལས་ཆགས་པ་དེ་དག་སྤོང་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཁོར་བ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་ཅིང་བདག་མེད་ པ་ལ་མོས་པས་ཆད་པས་འཇིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཐར་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད།སིལ་བུའི་ཚོམས་ཏེ་བཅུ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།སིལ་བུ་བསྟན་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཡེང་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་རྡུལ་ལ་ཆུ་དང་འདྲ་བའི་ བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཞི་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེའི་འོག་ཏུ་ཆུའི་ཚོམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཁྱིམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི་གཡེང་བ་ ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།།དེས་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཁྱིམ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཕྱི་རོལ་པ་ལ་ཆགས་པ་དེ་དག་སྤོང་བ་མེད་དེ། རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་ཅེ་ན། སྨྲས་ པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལ་མ་ཞུགས་པར་ནི་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བསམ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།དེ་དག་ཁྱིམ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཨུ་དུམ་བཱ་རི་ཀ་ན་བྲམ་ཟེ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ཞེས་བྱ་བ་པདྨ་ཆེན་པོའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་གྲོང་བཅུ་དྲུག་དང་། བྲན་གྱི་གྲོང་སུམ་ཅུ་དང་གླང་དོར་སྟོང་དུ་གཅིག་གིས་མ་ཚང་བ་དང་། དབྱིག་བྱེ་བ་ དྲུག་ཅུ་དང་།ནས་དང་གསེར་བང་ཆུང་བརྒྱད་ཅུ་ཡོད་པ་དེའི་བུ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ཆུང་མ་བླང་བ་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ཀྱང་ཕའི་ངག་གཅོག་པར་མ་ནུས་ཏེ། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་གྱི་གཟུགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བུ་ མོ་ཡོད་ན་ནི་བླང་ངོ་ཞེས་བྱས་སོ།

然后出家并获得阿罗汉果位，依此而说此经。所谓'因缘出生'是指生起、因缘和作用，从这些出生故称为出生，即集谛之聚合，有其生起之因及从其所生之果，因为没有任何事物是从单一因缘而生。因此成为集谛。所谓'遍起'即是遍生。因为是身体的阶段，即是苦谛之义。所谓'若不见彼'即是不如实了知彼身，即是此世间的生灭。对此业不了知即是无明。'彼'即是不净之身。所谓'成为束缚'即是因过度执著而为他所控，如猪贪著不净，即是'世间人为无明所蔽'之语。'若了知彼等则能断除诸暴流'中，'彼等'即是彼等身体，以无漏智如实见时，则能断除四种暴流。此说明道谛与灭谛，以宣说了知与断除故。
何以说唯有了知才能断除诸暴流？'外道无法断除彼等执著'，即外道们无法断除作为解脱障碍的名为暴流的执著，因为无出世间智慧故。此法中人通过了知四圣谛而断除一切随眠。如何确定及从何而知？说'外道无法断除彼等执著'，因为他们过度执著轮回且因信解无我而畏惧断灭，若是这样断除，何来解脱？零散品第十六释论完。
从零散教法所生的散乱所引发的尘垢，以水般的精进摄持诸根等差别并随顺而示寂静方便故，其后当说水品。为显示此义，故说'彼等于家'等。或者出家即是断除一切散乱，故为显示此义而说'彼等舍家'。或者外道无法断除执著，因为无了知故，于此所说，为何彼等无证悟？答曰：因为无出家故，未入于此则非断除，出家即是无执著轮回故，且本性为舍离之意乐故。因此断除烦恼依赖于出家，为显示此义，故说'彼等舍家'等。
王舍城优昙婆利迦有一婆罗门名尼拘陀，作大莲花祭祀，法中有十六村庄、三十奴隶村、九百九十九头役畜、六千万钱财、八十箱稻米和黄金，其子大迦叶欲令其娶妻。他也无法违背父命，说道：'若有胜过瞻部河金身、具足相好的女子则可娶之。'

ཇི་ཙམ་ན་ཡུལ་མ་ག་དྷཱ་ནས་སེར་སྐྱ་བཟང་མོ་ཞེས་བྱ་བ་བླངས་ན། དེ་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །འབད་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་ བ་བྱ་བ་དག་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱེད་པའོ།།སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དྲན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉམས་ན་ནི་བག་མེད་པས་དྲན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། དྲན་པ་ཉེ་ བར་གཞག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དྲན་པས་སྒོ་བསྲུངས་པར་གྱུར་ན་མི་དགེ་བ་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ཁྱིམ་ལ་མི་དགའ་བར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁྱིམ་ནི་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཁང་པ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་རྙེད་པ་ནི་དྲན་པ་དང་ བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཁྱིམ་ན་ནི་གཡེང་བ་དང་བྱ་བ་ངན་པས་གཡེང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དེ་སྤངས་པས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དྲན་པ་དང་ བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་ལམ་བསྒོམས་ཏེ།ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆུ་བོ་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། འདིར་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་ངང་པ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ངང་པས་མཚོ་ངན་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ་ཆར་ཆུས་ རྙོག་པའི་ཆུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུའོ།།ཡང་ན་མཚོ་ངན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་ཆུང་བ་སྟེ། མཚེའུ་དང་། རྫིང་བུ་དང་། ཆུ་བྲན་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆུ་བོ་སྤང་བ་ལ་འབད་པས་ནི་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།བརྟན་པ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉི་མའི་ལམ་ནས་ངང་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་ཉི་མ་ནི་[(]ནམཁའི་[,]ནམ་མཁའི་[)]ངོས་ཀྱི་ལམ་ལ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདིས་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བའི་གནས་བསྟན་ནས་འོག་དང་ཐད་ཀར་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཡང་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནི་མཁའ་ལ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ངང་པ་ནི་[(]ནམཁའ་[,]ནམ་མཁའ་[)]ལ་རང་གི་གཤོག་པའི་མཐུས་འཕུར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཟང་ཟིང་ལ་ཡིད་ཆགས་ཤིང་དགའ་བ་མེད་པར་ཆུ་བོ་ལས་རྒལ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ངན་སོང་ལ་སོགས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱས་ནས་དུག་གི་སྣོད བཞིན་དུ་ལུས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ངེས་བྱུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བར་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྲོ་བའོ། །བརྟན་པ་ནི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པས་ཆད་པས་མི་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཆད་པས་མི་འཇིགས་ པ་ཡོད་ན།ཅི་དེ་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདུད་ཀྱི་སྡེ་རྣམས་རབ་བཅོམ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྟོབས་བཅོམ་པས་བརྟན་པ་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་ཁྱིམ་ལ་བག་མེད་པར་འདུག་པ་དེ་དག་གི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་སྤྱད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

当从摩揭陀国迎娶名为'释迦贤女'时，她舍弃了这一切出家修行，获得了阿罗汉果。针对这件事，说了两个偈颂。'以精进'是指对善事勤奋精进。
在显示修行圆满之后，为了显示发心圆满，说'具正念'。因为如果失去正念，就会因放逸而失念，但对于念住则不会如此。经中说:'以正念守护诸根门，就能断除诸不善。'
关于'他们不喜欢在家'，'家'是指可居住的房屋，对此不生欢喜是因为具有殊胜的正念和精进。因为在家会被散乱和恶行所扰乱。若是如此，他们就会受持出家而舍弃在家生活。
舍弃在家后，在某个时候，因具足正念和精进而修道，断除三界烦恼本性的暴流。这里以'如鹅'为比喻，就像鹅舍弃恶池一样，舍弃被雨水搅浑的水。或者'恶池'是指小水池，包括小湖、池塘和小溪等所有水体。
为了显示以如是精进断除暴流，究竟进入涅槃城，所以说'坚定者世间'等。关于'如鹅从日道'，是因为太阳行于虚空道路。这里显示了天人所行之处，为了显示下方和平行的行处，说'以神通行于空'。
就像鹅凭借自己翅膀的力量在空中飞翔一样，诸大士也是无执著喜爱受用而度过暴流，如同太阳运行于虚空中一样，为了利益他人而普遍游行。这也是为了在恶趣等处利益所化众生。因此，利益所化众生后，如同毒器一般舍弃身体。
'出离世间已'是指不再返回轮回。'坚定'是因通达无我而不畏断见。某些具有闻法的凡夫虽然也有不畏断见的完全理解，但是否他们也是决定出离呢？
所以说'摧毁魔军已'，是以如实了知烦恼集而断除。由于摧毁烦恼力而成为坚定者决定出离，而非其他。
为了显示那些放逸居家者的过患而说:'未行梵行等'。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་དང་། ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སྦྱོང་ ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཁྱོ་ཤུག་ཅིག་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ་ནས་གཟེར་བ་བ་ལང་གི་སྣ་ལྟར་ཡོ་བ་ཞིག་མཐོང་ངོ་།།གཞན་ཞིག་ན་ཕྱག་དར་གྱི་ཕུང་པོ་ན་འདུག་ཅིང་ཆུ་སྐྱར་རྒན་པོ་ཁྱོ་ཤུག་བཞིན་དུ་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་གཟིགས་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ བཀའ་སྩལ་པ།གལ་ཏེ་ཁྱོ་ཤུག་འདིས་ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྡུས་ཤིང་བསྩགས་པར་བྱས་ན་ནི་དགའ་བ་འཐོབ་པ་འདི་ནི་གནས་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདིས་ནི་ཁྱིམ་གྱི་མཆོག་ཉིད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ནི་དགྲ་ བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁྱིམ་གཉིས་པས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའོ། །ཁྱིམ་གསུམ་པས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་སྤྱད་ ཅིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་ཚོགས་མ་བསྲུངས་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་ལམ་མ་བསྒོམས་པའོ། །གཞོན་ནུར་ནོར་ནི་མ་རྙེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིག་ལ་སོགས་པའི་ནོར་མ་བསྩགས་པ་སྟེ། ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་ནི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ནན་ཏན་བྱ་བར་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལང་ཚོ་ལ་གནས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ནུས་པ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འབད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་མ་བྱས་ན་ནི་རྒན་སེམས་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་སེམས་མྱ་ངན་དང་ཡིད་མི་བདེ་བས་གདུང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས ཀྱི་གདུང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཆུ་སྐྱར་རྒན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒ་བས་འཁོགས་པར་བྱས་པའི་བྱ་གར་ཆུ་སྐྱར་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀྲུང་ཀྲུང་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱིར་ཁྲུང་ཁྲུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །གང་དུ་སེམས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཉ་ཉུང་ངོགས་ དག་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་ན་ཉ་ཉུང་བའི་མཚོ་ངན་པ་ཉིད་ན་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་མཚོ་དང་རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པ་ན་འདམ་དང་ཆུ་བ་ལ་སོགས་པས་རྙོག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆུ་ཡང་སྐམ་དུ་ཉེ་ཞིང་ཟད་པའི་ཕྱིར་ངན་པའོ། །ཉལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གཉིད་ལོག་པ་ལྟ་བུར་རྨོངས་པས་འདུག་པ་སྟེ།རྐང་ལག་རྣམས་ཞིགས་ཤིང་ལྷོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་བསྐུམས་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བ་བད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་གཞུ་དྲངས་པ་བཞིན་དུ་འཁུམས་པའི་ལུས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ ཡང་གི་དོན་ཏེ།སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གཅིག་པུར་ཡང་མ་ཟད་དེ། ལུས་ཀྱང་བསྐུམས་ཏེ་བྲང་གི་ཐད་ཀར་པུས་མོའི་ལྷ་ང་བཀུག་ཅིང་ཡན་ལག་རྣམས་བསྡུས་ནས་ཉལ་བར་བྱེད་དོ། །སྔོན་ཆད་བྱས་པ་ཞེས་དྲན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་རྩེ་བ་དང་དགོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་ བཟང་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་དུ་མྱོང་བ་དང་བྲལ་བས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་བ་མེད་པའོ།།སྡིག་པ་ཆུང་དུས་ནི་གནོད་པར་མི་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་ཡུལ་གཅིག་ལ་ནི་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་པ་ལ། དེའི་ ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྡིག་པ་ཆུང་བྱས་བདག་ཉིད་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཙམ་བྱེད་དེ། ཆུང་ངུ་སྤྱད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཞིག་ནི་ཅུང་ཟད་ ཅུང་ཟད་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ནུས་ཀྱང་མི་བྱེད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་སྐར་ཁུང་གི་བུ་ག་ལས་འབྱུང་བའི་རྡུལ་དག་གིས་ནི་ར་བ་བྱེད་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སེམས་པ་ལས་དེ་གཉིས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཆུང་བྱས་མ་སེམས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ ཟད་ཅུང་ཟད་དུ་མ་རྟོག་ཤིག་པའོ།།སྡིག་པ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པའོ། །ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་དྲུག་པ་སྟེ། སྡིག་པའི་ནང་ནས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ་བཞིན་དུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཟས་དུག་དང་འདྲ་བ་བཞིན་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

世尊在舍卫城乞食游行时，随从的比丘具寿阿难见到一对年老佝偻、疾病缠身、如牛鼻般弯曲的夫妇。
又在另一处见到一对老水鸟夫妇栖息在垃圾堆上，内心忧愁。世尊对阿难说道：
如果这对夫妇在年轻时积累丰富的受用，这是可能的，因为他们将成为最上等的在家人。如果出家的话，将证得阿罗汉果。
同样，第二等的在家人将证得不还果。第三等的在家人将证得预流果。因此说了两个偈颂。
'不修梵行'是指不守护道的资粮，或虽然出家但未修道。
'年轻时未获财富'是指未积累金银等财富，因为年轻时能够勤奋做一切事业。
因此年轻力壮时对一切都有能力，所以应当精进于取舍诸事。如果不这样做，就会像老鸟一样忧愁，即内心被忧愁和不悦所折磨，意思是将体验内心的痛苦。
'老水鸟'是指被衰老弯曲的鸟类如水鸟，因为发出'鹤鹤'声音，所以'鹤'是确切的词。
在哪里忧愁呢？'在少鱼的岸边'，即在鱼少的劣质湖泊，在极小的湖泊和池塘等处，因为泥浆和水草等混浊，而且水也将干涸耗尽故为劣质。
'躺卧'是指如同睡着般愚痴地待着，因为四肢松弛无力。
'蜷缩身体'是指如同弓弦被拉紧一样弯曲的身体。'又'字是表示'也'的意思，不仅内心忧愁，身体也蜷缩着，将膝盖弯向胸前，收敛四肢而卧。
'忆念往昔所作'是指因失去从前玩乐、欢笑等和美好形貌等经常享受的事物，对这一切都不再抱有希望。
小的罪业并不造成伤害，比如对于一个极微尘境，感官的差别认识无法生起，因此有人说修梵行有什么用？对此回答说：'造作小罪自身'等等。
在王舍城有一个居士造作一些小的恶行，认为造作小的恶行不会造成伤害。
另一个人虽能行小善但不去做，因为认为从窗户缝隙射入的尘埃无法堆成围墙。基于这两者而说了两个偈颂。
'莫轻视小罪'是说不要认为小的恶行无关紧要。罪业是指恶行。'必定'是第六词，因为即使是最小的罪业也如火般灼烧，如毒食般致命。

།ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྡིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བརྟག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཕྱི་བཞིན་མི་འོང་མ་སེམས་ཤིག་།ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྡིག་པ་སྤྱད་པ་འདི་ནི་ཆུང་བ་ཡིན་པས་བདག་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་ན་རྗེས་སུ་འོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་གདུང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་ཞིག་རྟོག་ན་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་ མི་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཉུང་ངུའི་དངོས་པོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྩགས་པ་སྟེ། དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆུ་ཡི་ཐིགས་པ་ལྷུང་བ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱུན་དུ་ཆུའི་ཐིགས་པ་འབབ་པ་དེ་ནི་བུམ་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཁེངས་པར་འགྱུར་ བ་དེ་བཞིན་དུ་སྟེ།བུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཚད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཆུའི་སྣོད་དོ། །སྡིག་པས་བྱིས་པ་གང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པས་བྱིས་པས་ཉེ་བར་བསྩགས་པ་སྟེ། བུམ་པ་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཉུང་ངུས་བྱིས་པ་ཡོངས་སུ་གང་བར་ འགྱུར་ཞེ་ན།ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་བྱིས་པས་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཉེ་བར་བསྩགས་པས་ཡོངས་སུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གྲོག་མཁར་གྱི་ཕུང་པོ་བཞིན་ནོ། །དགེ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། བདེ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྟན་པ་ནི་མཁས་པའོ། སྡིག་ པ་དང་བསོད་ནམས་སྤང་བ་དང་ལེན་པ་ལ་སྲེད་པ་སྤང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།འདི་ལྟར་ཀུན་ན་ཆུ་ཡོད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟིགས་སུ་གསོལ། །ཡུལ་བེ+ེ་ར་ཏྱ་ན་བྲམ་ ཟེ་ཞིག་ཁྲོན་པ་ནས་ཆུ་འབྱིན་ཅིང་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་ཆུ་བླུགས་པར་འདོད་དོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ།།དེས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་པ་མཐོང་སྟེ། བསམས་པ་གལ་ཏེ་ཀུན་དགའ་ར་བ་འདིར་བྱོན་ན་ནི་ལན་དུ་མར་ཆུ་འཐུངས་ཏེ་འདི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་དེས་སྒོ་ བཅད་ཅིང་ཟོ་ཆུན་ཡང་སྦས་ཏེ་འདུག་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཀུན་དགའ་ར་བ་དེའི་ནང་དུ་གཤེགས་ཏེ། ཁྲོན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཆུས་བཀང་བ་དང་། བྲམ་ཟེ་དེ་མངོན་པར་དད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདིར་གཤེགས་ སུ་གསོལ།།ཟོ་བ་དང་ཆུན་པོ་འདི་བཞེས་ལ་ཅི་བདེར་ཆབ་ལ་ལོངས་སྤྱད་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཁྲོན་པའི་ཆུ་ལྟ་ཅི་ཞིག་དགོས། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཁྲོན་པས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཆུ་བཏུང་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཁྲོན་པ་སྟེ། མཚོ་དང་རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །ནམ་ཞིག་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་ཀུན་ན་ཆུ་ཡོད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཀུན་ནས་ཆུ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་རྙེད་པ་ཡོད་ན་དཀའ་བས་གདོན་ དགོས་པས་ཁྲོན་པའི་ཆུ་དེས་ནི་སྐོམ་པར་གྱུར་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་ན།སྐོམ་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། བརྗོད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཐམས་ཅད་ན་ཆུ་ཡོད་ཅིང་སུས་ཀྱང་དགག་པ་མེད་ལ། རྙེད་སླ་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཁྲོན་པའི་ཆུས་སྐོམ་ཡང་མི་དགོས་ པ་ཉིད་ཡིན་ན།སྲེད་པ་རྩ་ནས་བཅད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། གང་གི་དོན་དུ་ཅི་ཞིག་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྐོམ་པ་ཡོད་ན་ནི་ཆུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། དེ་མེད་ན་ནི་དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་རྣལ་འབྱོར་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྒོམས་ པས་སྲེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྩ་བ་མ་རིག་པའམ་ཚོར་བ་འཐོབ་པ།འཇིག་རྟེན་འདིར་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་ཞིང་སྤངས་ལ་གཞི་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཤིང་བསལ་བས་ང་ལྟ་བུ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཚོལ་བས་རྗེས་སུ་གནས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་སྲེད་ པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཁྲོན་པ་དང་།ཀུན་དགའ་ར་བ་ལ་སོགས་པ་དགོས་པ་ཡིན་གྱི། སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་མི་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྲིད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།

为了说明'不应认为些许罪业不是罪业'的道理，说'不要认为它不会跟随'。若有人认为'所造的这个罪业很小，我去往他世时它不会跟随，不会带来痛苦'，不应如此认为。
为什么呢？因为在此积累微小事物不会间断，为了说明比喻而说'水滴落下'。譬如持续滴落的水滴，能装满大水瓶，大水瓶是指极大的盛水器。'罪业充满愚人'是说由于造作恶行，愚人积累罪业，如同水瓶被水完全充满一样。
如何以微小而使愚人充满呢？'一点一点'是说愚人一点一点积累而增长，如同蚁穴堆积一样。善即是善行，意思是快乐的因。坚固是指智者。
为了说明断除对舍弃罪业和获取福德的贪著之因而说'如是一切处有水'等。阿难对世尊说：'尊者世尊请看，在毗罗底国有一婆罗门从井中取水，想要浇灌园林。'
他看见世尊前来，心想：'如果来到这个园林，多次饮水就会用尽。'于是关闭门户，隐藏绳桶而住。世尊以神通进入那个园林，以不需要那口井的方式使园林充满水。
那个婆罗门生起信心说：'请世尊到此，请取用这绳桶，随意用水。'针对此因缘，世尊说了这个偈颂。他后来出家成为阿罗汉。
'何需井水'是说不需要井的作用。因为饮水之处即是井，如湖泊池塘等。何时呢？'如是一切处有水'，若一切处都能轻易获得无污染的水，就不需要费力取井水，即使口渴也不需要，更何况已离渴爱等。
这是说，譬如在一切处都有水，谁也不会阻止，容易获得时，即使口渴也不需要井水，更何况已从根本断除渴爱，为何还要寻求什么？
因为有渴时才寻水，无渴则不需要。瑜伽士以出世间道修行，断除无明或受所得的贪爱渴求之根，在此世间完全拔除、舍弃、根除、清净，如我这样是为一切义利而寻求水等随顺而住，不是其他。
你们有贪著则需要井和园林等，与离贪著者不同，这是其义。在轮回中行即是趋入一切非理之事，因此为了使其转变而说此。

། སྲེད་པ་སྤངས་པས་ནི་ཆུ་བོ་བཞི་ལས་རྒལ་ཏེ། སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་རགས་བརྩིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གྲོང་ཁྱེར་པ་ཏྲ་ལེ་པུ་ཏྲ་ན་བར་ཤ་ཀ་ར་ཞེས་བྱ་བ་མ་ག་དྷཱའི་བློན་པོ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྤྱན་དྲངས་ནས་བཤོས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་ནས་ཡོན་ཕུལ་ལོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སླར་གཤེགས་ཏེ། དུས་དེར་བྱས་པའི་རགས་བརྩིགས་པས་ མཚོ་ངན་པ་ལས་རྒལ་ཞིང་གང་གཱའི་ཡང་ཚུ་རོལ་གྱི་ངོགས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཕ་རོལ་དུ་གཤེགས་ཏེ་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ།།དགེ་སློང་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་གྲུ་དང་གཟིངས་དང་ཤིང་ཤལ་མ་ལིའི་སྤང་ལེབ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒལ་བར་གྱུར་ཏེ། ཅི་ཙམ་ན་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་རྒལ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་རྒལ་བར་ཆས་པའི་སྐྱེ་བོའོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན། རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆུ་ཆེན་ནོ། །རྒྱ་མཚོར་འགྲོ་བའི་འབབ་ཆུ་སྟེ། གང་གཱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རགས་བརྩིགས་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཆུ་ལོན་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཟམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོ་ངན་སྤངས་པ་ནི་རྒལ་བ་སྟེ།རྫིང་བུ་དང་ཀེ་དྷ་ར་ལ་སོགས་པ་ཆུས་ཁྱབ་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ནས་ཅི་ཞིག་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཟིངས་ནི་བཅས་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྩཝ་དང་ཡལ་ག་དང་ ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཆུའི་གཟིངས་འགོད་པའམ།གྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། །སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གཱ་རྒལ་བར་འདོད་པའོ། །དེས་གྲུ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བླངས་ཏེ། ཁ་ཅིག་རྒལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་རྒལ་བ་སྟེ། ཆུ་བོའི་ཕ་རོལ་གྱི་ འགྲམ་དུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མཁས་ཤིང་རྟོགས་པའོ། །སྡོད་པ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་རྒལ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདྲེན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒལ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད དུ་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོར་རྒལ་བའོ། །བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཡིད་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ནི་ཐུབ་པ་མཆོག་ལ་བརྗོད་དོ། །སྐམ་སར་གནས་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གཱའི་འགྲམ་དུ་ བཞུགས་པའོ།།དེ་ལ་དགེ་སློང་ཁྲུས་བྱེད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་དག་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་དུ་ལུས་ལ་ཆུས་ཡོངས་སུ་འཁྲུ་བའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་གཟིངས་ཀྱང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ད་དུང་མ་རྒལ་བ་སྟེ། ཕྱིས་འོངས་པའི་དགེ་སློང་དག་གཟིངས་ཡོངས་ སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་བསྟན་ནས། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་རྒལ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་བོ་ནི་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་བོའོ། ། སྤོང་བར་འདོད་པ་འདིས་ནི་ཐར་པའི་ཆ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་མ་ཡིན་པར་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རགས་བརྩིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པས་སོ། །སྤངས་པ་ནི་བསྩལ་བ་སྟེ། མཐོང་བས་སྤང བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའོ།།སྐྱེ་བོས་གཟིངས་ནི་བཅས་ནས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཕྲ་རྒྱས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ དུ་སྦྱོར་བ་རིམ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྒལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།མཁས་པ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གོ། །མ་རྒལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདྲེན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྒལ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་ཉིད་བྱུང་བར་བསྟན་ཏོ།

为了说明断除贪欲就能渡过四瀑流，从而超越轮回大海，所以说'某人建造桥梁'等等。在巴特利普特拉城中，摩揭陀国大臣名叫跋沙迦罗的人供养佛世尊及其眷属斋饭并献上供养。世尊被比丘众围绕着从城南门返回，当时由于建造了桥梁而得以渡过恶池，并且从恒河此岸用神通力到达彼岸安住。有些比丘则依靠船只、筏子和木棉树板等渡河，这时说了两个偈颂。
'某人欲渡'是指当时准备渡河的人。是什么呢？'大海'即大水。流入大海的河流，就是指恒河。'建造桥梁'是指依靠水渠等方式搭建桥梁而渡过恶池，即池塘和水渠等被水覆盖的地方。然后做什么呢？说'造筏'，即用草、树枝和树叶等制作水上的筏子，或者依靠船只等。'众人'是指想要渡过恒河的人。他们取用船只等，有些人渡河，即到达河对岸。
这些是谁呢？是'智者'，即聪明有智慧的人。为了不停留，首先渡河，为了表明智者们的引导者是世尊，所以说'渡过后佛世尊'。这表明了次第断除和圆满智慧，因为断除了带有习气的烦恼，因为在一切法中以一切方式觉悟，而且是最先渡过的。'婆罗门'是指心常向外，究竟是指最胜牟尼。'住于干地'是指安住在恒河岸边。'其中比丘沐浴'是指比丘们在对岸用水清洗身体。'声闻们也造筏'是指那些尚未渡河的，后来的比丘们准备筏子。
如是首先解释了偈颂的字面意思后，这里也要解释其含义：'某人欲渡'是指想要断除。'大海之流'是指能成就轮回生死的烦恼之流。这想要断除的表示解脱分等资粮，因为离开这个就不会生起如实知见。'建造桥梁'是指现证见道。'断除'是指超越，即见所断烦恼。
'众人造筏'是指如是现证见道者，即安立于修道，因为要断除随眠。通过两种道路断除两种结缚，所以能够渡过。'智者'是指圣者。为了显示引导未渡者，所以说'渡过后佛世尊'，表明自然成就。

།སྐམ་སར་ གནས་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏེ།ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ན་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་མཛད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་མེད་པར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་སྲིད་པ་ན་གནས་པར་མི་མཛད་དོ། །དེ་ལ་དགེ་སློང་ཁྲུས་བྱེད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་ དོན་དུ་བཞུགས་ཤིང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བསྟན་ཏོ།།གཟིངས་ཀྱང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གནས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདིས་ནི་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་ཡང་ཞུགས་པ་བཞི་དང་འབྲས་བུ་བཞི་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་འདི་ནི་སྦྱིན་གནས་ཡིན་ཏེ།རིག་པ་དང་རྐང་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པས་བར་ཤ་ཀ་ར་པ་ཏྲ་ལེ་པུ་ཏྲ་ན་ན་གནས་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཁྱད་པར་གྱི་ཞིང་ལ་ཕུལ་བ་འདིས་ནི་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།།སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཐོབ་པ་དག་ཇི་སྐད་བསྟན་པས་བདག་ཉིད་གདུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙོ་བླག་མཁན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་སྦྱིན་བདག་ཁྱིམ་བདག་དཔའ་ བོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་བུ་སྐྱེས་མ་ཐག་རྐང་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷའི་པདྨ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ།དེ་དེར་འདུག་ནས་ཚིགས་བཅད་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་ལྟ་བུའི་ཞིང་མེད་ཅིང་། །སྦྱིན་པ་ལྟ་བུའི་གྲོགས་མེད་དེ། །གང་ཕྱིར་བདག་འདྲའི་དབུལ་བ་ཡང་། །འདི་ལྟར་ཕྱུག་པོར་ བྱས་གྱུར་ཏོ།།ཞེས་སོ། །མཚན་མ་བརྒྱ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཡང་བྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕ་ལ་གཏམ་སྙན་སྐྱེལ་བའི་མི་བྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཁ་རིན་པོ་ཆེས་བཀང་ངོ་། །ཁྱེའུ་དེ་ཡང་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མིང་དུ་བཏགས་ཏེ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་གྲོང་ གི་རྣམ་པ་བགོ་བཤའ་བྱས་སོ།།མུ་གེ་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བོས་ནས་དེར་འགྲོ་བར་ཞུགས་པ་དང་། ལམ་གྱི་བར་དུ་སློང་མོ་པ་དག་གིས་བསླངས་སོ། །དེས་ཀྱང་ཀླུ་དག་ལས་ནོར་བསླངས་ཏེ་དེ་དག་ལ་བྱིན་ནོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་དག་མངོན་ པར་དང་ནས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ཏེ།དེ་དག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཇི་ཙམ་ན་དེ་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་སྟེ། སེམས་གདུལ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཡང་མཁན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་བསོད་སྙོམས་སུ་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་བར་ན་ཆུ་ཆུན་ཞིག་མཐོང་སྟེ། མཁན་པོ་ལ་འདི་གང་དག་ལགས་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། འདི་དག་ནི་ཆུ་བླངས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཞིང་ལ་ཁྱེར་ཏེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ལས་བྱེད་དོ། །ཅི་ཆུ་ལ་སེམས་མེད་པ་ཡང གཞན་གྱིས་ཁྱེར་བ་ཡིན་ནམ།དེ་བཞིན་ཏེ། སེམས་མེད་ཀྱང་ཁྱེར་ནས་ལས་བྱེད་པ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཅག་སེམས་དང་བཅས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གདུལ་བར་མི་བྱ་ཞེས་སོ། །ཡང་མདའ་མཁན་དག་མཐོང་བ་མདའ་མེ་ལ་སྲོ་བར་བྱེད་ཅིང་མིག་གི་ཟུར་ གྱིས་རྩེ་མོར་བལྟས་ཏེ་དྲང་པོར་བྱེད་དོ།།མདའ་སེམས་མེད་པ་ཡང་དྲང་པོར་བྱེད་ན། བདག་ཅག་སེམས་དང་བཅས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གི་སེམས་དབང་དུ་མི་བྱེད་ཅེས་སོ། །ཡང་མཐོན་པོ་ནི་འཇོག་པ་ལ་སོགས་པས་ཤིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་མཐོང་སྟེ་འདི་དག་ནི་ཤིང་ལ་ སོགས་པ་བཞོགས་ནས་སྲོག་ཤིང་ལ་སོགས་པས་འཁོར་ལོ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་བསམས་པ་སེམས་མེད་པའི་ཤིང་ལས་ཀྱང་འཁོར་ལོ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅག་སེམས་དང་བཅས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མི་བྱེད་ཅེས་ནས། ཇི་ཙམ་ན་མཁན་པོའི་ ལྷུང་བཟེད་བླངས་ཏེ།སླར་ལོག་ནས་གནས་སུ་སོང་སྟེ། སེམས་དུལ་བར་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབས་པས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལས་བསམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།

所谓'住于陆地'是指示现有余涅槃，因为经中说'彼岸即是有余涅槃界的异名'。
'安住'是表示大悲心，因为若无此，世尊一刹那也不会住于轮回中。
'于此比丘沐浴'等，是显示已离三界贪欲者为众生利益而住，安住于现法乐。
'亦备船筏'是指住于顺决择分位而现证见道等，此处是表示诸入流者。
因此，住于四向四果的比丘是应供处，具足明行足，所以婆罗门和居士们在华氏城子城所作供养，将生无量福德。
为显示应以所说获得有学无学果位方式调伏自心而说'厨师等'。
具寿舍利子的施主居士勇士之子甫一出生，足下生出天莲花，坐于其上说偈：'无如佛福田，无如施伴侣，以致如我贫，亦得成富贵。'
并出现百种瑞相与花雨。有人向其父报喜，父亲三次以珍宝赏赐。
为童子取名'贤者'，国王也分给城中财物。
当时发生饥荒，世尊召其前往，途中遇乞丐乞讨。他向龙族求取财物后施予彼等。
之后婆罗门童子们生起净信，与他一同到世尊前，获得阿罗汉果。
如是当他被圣者舍利子出家时，也教导说应调伏心。
他与和尚一同去托钵，路上见到水渠，问和尚这是什么。回答说：'这是取水引到自己田里随意使用。'
'无心的水尚且被他人携带，为何我们有心者不调伏自心？'
又见箭匠们以火矫箭，用眼角看箭尖使其笔直。'无心之箭尚且令其笔直，我们有心者为何不能调伏自心？'
又见木匠用斧等工具加工木材说：'这是锯木做成轴等制造车轮。'他想：'无心之木尚且能制成车轮，我们有心者为何不转法轮？'
不久后取了和尚的钵，返回住处精进修行，证得阿罗汉果。世尊因此而说偈。

།ཆུས་འཁྲུ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུས་ཞིང་འཇམ་པར་བྱེད་ ཅིང་སྐྱེད་པ་སྟེ།ནི་ཛིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་གཙང་བ་དང་། སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཙོ་བླག་མཁན་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། ཆུ་ཆུན་ཞེས་ཟེར་བས་ཆུ་ཆུན་ནི་ཆུ་འདྲེན་པ་སྟེ་ཞིང་པའོ། །གཞན་དག་ནི་བཙོ་བླག་མཁན་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བུལ་ཏོག་གི་ཆུ་ལ་སོགས་པས་གོས་ ལ་སོགས་པ་འཁྲུ་ཞིང་དག་པ་དང་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་པའོ།།མདའ་མཁན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་འདམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་མདའི་བཟོ་བྱེད་པའོ། །མེས་ནི་སྲོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདའ་བསྲོས་ནས་དྲང་པོར་བྱེད་པའོ། །ཤིང་མཁན་ཤིང་ལ་འཇོག་སྦྱོང་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཤིང་ཀུན་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ།།མཁས་པས་བདག་ཉིད་གདུལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གདུལ་བར་བྱའོ། །བདག་ཉིད་གདུལ་བ་ལ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མཚོ་ཆེན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་ནགས་ན་བཞུགས་ཏེ། དེ་ན་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་ལ་གཟིགས་ནས་གཙུག་ཕུད་ལྔ་པའི་བདག་པོ་ལས་བརྩམས་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཀ་ནི་མ་ཏྲི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་ རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཚད་པས་གདུངས་པའི་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། མཚོ་ཆེན་པོའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལྟར་རོ། །མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ། ཟབ་མོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཏིང་དཔག་དཀའ་བའོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་དང་ནི་ཤིན་དུ་གཙང་བའོ། །རྙོག་པ་མེད་པའི་ནི་འདམ་དང་ཆུ་བལ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའོ། །ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ན་ཆོས་ནི་ཉན་པར་བྱེད། ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀུན་དུ་ཉན་པར་བྱེད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཆོས་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དང་བས་ནི་ཙི་རི་ཀ་ལ་སོགས་པས མ་བྱང་ཡང་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྙོག་པ་མེད་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་བལ་དང་འདམ་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་སེམས་དང་བ་ཆེན་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དད་པ་ཚང་བ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ།དེས་ཀྱང་སེམས་དུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཤེས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་བལྟས་ན་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དད་པ་དང་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐོས་ན་སེམས་དུལ་བས་མཁས་པ་དང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།ཆོས་མཉན་པས་སེམས་དུལ་བར་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཆགས་མེད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་འབད་པ་ཆེན་པོས་དགེ་སློང་མང་པོ་དབང་དུ་བྱས་ཤིང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་འདོད་པ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ དང་སྒོ་ཐེམ་དང་མཚེའུ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་སྟེ།དེ་ལ་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མ་གོས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་མི་གཙང་བ་དང་གཙང་བས་ཀྱང་མི་གོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟེའུ་དང་ཙནྡན་གྱི་བརྟག་པ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་རོ།

'水洗'是指用水使田地柔软并生长，'尼吉尔'这个词的含义是清净和生长。这里不称为'洗染者'，而称为'水夫'，水夫就是引水者，即农夫。其他人则称为'洗染者'，是指用碱水等清洗衣物等，使其洁净无垢。
'箭匠'是指制作芦苇等箭的工匠。'用火矫直'是指将箭加热使其笔直。'如木匠加工木材'是指全面加工木材。
'智者应调伏自己'是指希望对自己有益者应调伏自己的心。为了说明调伏自己的方法是听闻正法，因此说'如大海'等。
世尊住在优昙婆罗林中，观看大无热恼池，以五髻童子为缘而说此法。其他人说是以背离正法听闻的迦尼末底迦为缘而说。
'海'是指能令人满足，是就被热所恼的口渴等而言，即大海。'如何'是指怎样。若问这大海是怎样的，则说'甚深'等。'甚深'是指难以测量深度。'极清净'是指非常清净。'无浊'是指远离泥沙和水草等过失。'如是'是指同样。
'于此听闻法'是指全面听闻和理解教法，因此这法难以通达，因为连舍利弗等也不能通达其真如。'极清净'是因为即使支利迦等未修练也能通达。'无浊'是因为远离贪欲等水草和泥垢。
'极净'是指以极大信心成就听闻正法，如说'对具足信者应圆满宣说'这句话，这也是因为心调伏的缘故。'智者'是指了知殊胜。如说观看功德大海能生起心的热切、信心和极大清净，同样听闻法后以调伏心而成为智者，获得无所执著。
为了说明以听闻法调伏心的功德而说'如虚空无著'等。
提婆达多以大精进降伏众多比丘，但未能降伏具寿舍利弗，以此因缘而说此偈颂。其他人说是赞叹大迦叶少欲等功德，以虚空、门槛、池塘等为喻，因此而说此法。
与虚空相等相同，是因为断除贪著和嗔恨。'无著'是指无有执著，完全不染著，意思是说不为世间八法所染。譬如虚空不为不净和清净所染，同样离烦恼者也不为有益和有害二者所染，如同檀香和斧斤的比喻。

། གཞན་དགྲ་བོ་དག་ལ་ཡང་བདག་དུལ་བ་དག་ནི་ཁོན་དུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ནས་དུས་དེར་འགྱུར་བ་མེད་པར་བསྟན་པ། སྒོ་ཐེམ་ལྟ་བུར་གཡོ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གྲོང་གི་སྒོའི་ནང་དུ་གཞུག་པའི་འཁོར་གཏན་གང་ལ་བརྟེན་པས་ནི་སྒོ་སྲན་ཐུབ་པ ཡིན་ཏེ།དེ་ཁྱེའུ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བོང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྣུན་ན་ཡང་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་རང་གི་བྱ་བ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་གཞན་ལ་བརྙས་པ་ཐོབ་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཏོང་བར་མི་བྱེད་པའོ། །སྒོ་ཐེམ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའོ།།གཡོ་བ་མེད་པ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །མཁས་པ་འཁོར་བ་ལ་མི་དགའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་དཔེར་བསྟན་པ་མཚོ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཚེའུ་ལྟ་བུར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྙོག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདམ་དང་ཆུ་བལ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་ ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པའོ།།ཡང་ན་ཆུ་སྐམ་པ་ལ་ནི་ངང་པ་ཡང་དགའ་བ་མ་ཡིན་ལ། ལུས་ཚ་བས་གདུངས་པ་དག་ཀྱང་ཁྲུས་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ལ་མཁས་པ་དེ་ཡང་དགའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་དུ་མས་མ་རུང་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་བློ་དང་ ལྡན་པ་དག་ནི་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བ་མི་སྐྱེད་དོ།།ཆུའི་ཚོམས་ཏེ་བཅུ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་བཅུད་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ཡང་སློབ་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིའི་འོག་ཏུ་མེ་ཏོག་གི་ཚོམས་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་འཁོར་བ་ལ་མཁས་པ་མི་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལ་འཁོར་བ་ལ་མི་དགའ་བ་ལ་ནི་ངེས་པར་ཐར་པ་འདོད་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།ལྷར་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདོད་པའི་ལྷ་ཡི་བུ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོས་ཞུས་པ། དེ་ལ་ཐུབ་པ་མཆོག་གིས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་པས་ལན་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གང་ ཞིག་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གང་ངོ་།།འདིས་ས་སྟེང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་འགྲོ་ལ་འདི་ལས་སོ། །རྒྱལ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕམ་པར་བྱ་བ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདོད་པའི་ལྷ་ནི་ཉེ་དབང་གི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ལྷ་དང་ལྷ་ མ་ཡིན་འཐབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་ལས་རྒྱལ་བར་འདོད་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་སྟེ། ཅི་འདི་བསྒྲུབ་པར་ནུས་སམ་མི་ནུས་ཞེས་པའོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་ཚོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་དེ། ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་གི་གནས་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནས་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་འདས་པ་ན་གཤིན་རྗེའི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཡོད་དེ། དེར་དམྱལ་བའི་སྲུང་མས་སྐྱེ་བ་ཁྱེར་བར་བྱེད་དོ། །ལས་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་ཇི་ལྟར་ ལྡན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཡང་ཡང་སོས་ལ་སོགས་པར་ལྷུང་བར་འགྱུར་ཏེ།ལྷའི་ཕོ་ཉའི་མདོ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་ནི་རྣམ་པ་དེས་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ལས་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷར་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་ པའི་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ཏེ།ལྷའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདིས་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་བསྟན་ཏེ། ལྷ་དང་མི་དང་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་སྲིད་པ་གསུམ་ལས་རྒྱལ་ཏེ། སེང་གེའི་སྟན་ལ་འདུག་ནས་ཆོས་ཀྱི་ རྒྱལ་པོས་ཆོས་སྟོན་པར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་ཆོས་ལས་རྒྱལ་བར་འདོད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གཞི་གང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་སྟེ། ཆོས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་ པ་ནི་སྟོན་མཁས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ལེགས་པར་གསུངས་པ་སྟེ་སྡིག་པ་མི་བྱ་བ་དང་། སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་དང་། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འབད་ཅིང་དབང་པོ་དུལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

为了说明对其他敌人，调伏自己的人不会怀恨，并说明当时不会改变，说'如门槛般不动摇'。就像城门内安装的门闩，能够防护门户，即使孩童等用石块等击打，也不会动摇，也不会放弃自己的职责。同样，即使受到他人轻蔑，也不会放弃自利利他的事业。'如门槛般'是一种比喻。'不动摇'即是不改变。
'智者不乐轮回'，这里以'如湖泊'为比喻，即如小湖。怎样呢？说'浑浊'，即生起泥沙、水草等污垢。或者说，当水干涸时，天鹅也不喜欢，被炎热所苦的人也不会为沐浴而进入其中。同样，智者也不喜欢轮回，因为被诸多过患所损，具慧者不会对轮回生起欢喜。
水品第十七释论完。
如一切花等精华都从水中生长存在，同样，出家人也将生起一切学道等，为了说明这个道理，此后安立花品。或者说，为了说明智者不喜轮回之后，对于不喜轮回者，必定要说明渴求解脱的见道等方便，因此说明此品，说'包含天界'等。
一位欲界天子以第一偈向世尊请问，对此至尊以第二偈作答。'何者'即何人。'从地上'即从人道中。'胜'即是降伏、战胜、制服，这里是就欲界天子帝释而言。天与阿修罗交战时，欲求胜过三界，来到世尊面前，问是否能够成办此事。
其他处说'将感受'，即将了知的意思。'阎魔世间'即恶趣处，因为从此处过五百由旬后有阎魔王宫殿，狱卒将带去转生。随业过失而受报，并堕入等活等地狱，此处应引用天使经为例。'如是'即以此方式胜过阎魔世间的意思。
'包含天界'即与天界一起的阎魔世间，即天界的意思。此处说明著名的三界：天、人、阎魔世界。胜过三有后，坐于狮子座上作为法王说法。因此为了说明欲求胜出正法的方式，说'何为法基'，即依何而住于正法之基，意为说法。
对此的说明即'善巧说'，即善说：不造恶、不与作恶者共住、精进行善、调伏诸根，因此是这样的言教的意思。

།དེ་ལྟ་བུས་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ བའི་ཆོས་ཏེ།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་གང་ཞིག་རབ་ཏུ་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དཔེ་ནི་གང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། །མེ་ཏོག་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་མཁན་རང་གི་ལས་ལ་མཁས་པས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལས་མེ་ཏོག་བླངས་ཏེ། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་སུ་ལེགས་པར་བཀོད་ཅིང་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དམ་པ་དེས་ཀྱང་གྱ་ནོམ་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཆོས་ཀྱི་གཞི་བླངས་ཏེ།རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རིམ་པས་འབྲེལ་བར་བྱས་ནས། འཁོར་དག་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རབ་ཏུ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་པའོ།།འདིའི་ལན་གསུངས་པ། སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་སློབ་པའི་ཕྱིར་སློབ་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཞི་བར་འདོད་པ་དེ་བས་ནི་སློབ་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །ལུས་དང་ངག་དུལ་བ་དང་། སེམས་དུལ་བ་དེའི་ཐབས་ ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དུལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཏེ་དེ་ཡང་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བདག་གིར་བྱེད་པ་དང་།།རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ལམ་བསྒོམ་པ་མེད་པར་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ནུས་པ་ནི་ སུ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ནི་སྐྱོན་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་རྣམ་པར་སྤངས་པས་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་བ་ཉིད་དོ། །ཆོས་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ལེགས་པར་སྟོན་མཁས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དང་ཚིག་འབྲུའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཞི་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་གོང་ མ་བཞིན་ནོ།།ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནགས་ཚལ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་མེ་ཏོག་ནི་ནགས་ཚལ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཚིགས་བཅད་དང་ནགས་འབྲེལ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ལ་དའི་གྲོང་ཞིག་ན་ན་ལ་ད་དང་ཨུ་པ་ན་ལ་ད་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་གཉིས་གནས་སོ། །དེ་ལས་བྲམ་ཟེ་ཨུ་པ་ན་ལ་ད་ལ་ཁྱེའུ་གཟུགས་བཟང་བ་ཞིག་བཙས་སོ། །དེ་ཡང་མཚན་ལྟས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་པས་དེ་ཚེ་ཐུང་བར་ མཐོང་ནས་སེམས་མི་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ།བུའི་དོན་དུ་ལྟས་བསང་གི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པས་ཚངས་པ་མཉེས་པར་བྱས་སོ། །དེས་དེ་ལ་ཅི་འདོད་མཆོག་སློངས་ཤིག་ཅེས་བྱས་པ་དང་། ངའི་བུ་ཚེ་རིང་བར་འདོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ། དེ་ནི་ངས་ ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་ཚངས་པ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཐོས་པས་རི་ཁ་བ་ཅན་ན་མེ་ཏོག་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གནས་ན་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ མཉེས་པའི་མཆོད་སྦྱིན་བརྩམས་སོ།།དེ་དག་ཀྱང་འོངས་སོ། །དེ་ནས་དེ་དག་ལ་བུ་བྱིན་ཏེ། ཁྱེར་ནས་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གནས་སུ་སོང་སྟེ། དེས་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་མཆོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་འཁོར་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་གཤིན་ རྗེས་མཐོང་སྟེ།ཞག་བདུན་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ནས་བསྐུལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེས་སྨྲས་པ། བདག་ནི་དབང་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སོ། །གཤིན་རྗེས་སྨྲས་པ། ད་དུང་ཁྱོད་འཕགས་པའི་དབང་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བརྟེན་པར་གྱིས་ ཤིག་དང་།དེ་ནི་ད་ལྟར་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་ན་བཞུགས་ཏེ། འཕགས་པའི་དབང་ཐོབ་པ་ནི་དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་སོ། །དེ་ནས་དེ་ཉི་མའི་ཚ་བ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཀེ་ས་ར་ཞེས་བྱ་བའི་ཤིང་ཆེན་པོ་གཉིས་ཕྱུང་སྟེ། དྲང་སྲོང་ལྔ་བརྒྱའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་ འཕུར་ཏེ་སོང་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉན་པར་བྱེད་དོ།

如是转动法轮的法，应当配合'如是成为法之基础何者极为所欲'之语。何种譬喻呢？如同花朵，譬如精通自己工作的花环编织者从花园中采摘花朵，将花朵编织成各种美丽的花环赠予他人。如是彼圣者亦从殊胜论典中取法之基础，以相应次第串联，为眷属宣说。'极为所欲'即是极为安立。
对此回答说：'学'即是为学习三学而学，如经中所说'欲求寂静故为学'。身语调伏与心调伏，具足彼方便智慧的圣者调伏殊胜之义，为获得解脱而摄受，及随顺方便。'彼'即是彼性。若无修习断除烦恼之道，则任何人也不会生起压伏三有一切的能力。
因为功德即是摧毁过失，遍断过失即是胜一切。'法基'即是具足十二支分之相，因为是一切善行之基础。因为具足善说善巧之义及文字差别。有些人说四圣谛为法基。有些人说三十七菩提分法。余者如前。
为显示离欲三界的对治，故说'从林中'等。或者，花朵是从林中生，因为与刚说的偈颂和林相关。
在王舍城有一个名为那罗陀的村庄，住着两位婆罗门，名为那罗陀和优波那罗陀。其中婆罗门优波那罗陀生了一个相貌端正的儿子。一位通晓相术者见其命短，心生不悦，为儿子以祭祀等供养取悦梵天。梵天对他说'随意求所欲'，他说'愿我儿长寿'。
梵天说：'此非我所能，大仙人知晓'，说完梵天消失不见。他听闻后，得知雪山中有一处名为具花的苦行处，住着具大神通的大仙人，便如其所教开始悦意供养。彼等也来了。然后将儿子交给他们，带去苦行处，他也获得神通，成为特别供养处。
不久阎罗见其为眷属说法，告知七日后将死。他说：'我已得自在。'阎罗说：'你尚未成为圣者之自在，应当依止佛世尊，他现住在波罗奈城，获得圣者之自在要依靠他。'
于是他为遮蔽日晒拔起两棵名为吉萨拉的大树，与五百仙人眷属一起飞上虚空而去，住于虚空中听法。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དྲང་སྲོང་གཞོན་ནུ་སྔོན་ནས་ཀྱི་ཐོང་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཤིང་གཅིག་བོར་རོ། །རྒྱབ་ཀྱི་ཐོང་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཤིང་གཉིས་པ་བོར་རོ། །བར་གྱི་ཐོང་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བདག་ ཉིད་འཁོར་དང་བཅས་པ་ས་ལ་ལྷགས་པར་གྱུར་ཏོ།།མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་ཐོང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །ཚིགས་བཅད་འདིའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་ གཉིས་ཏེ།རེ་ཞིག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་བཤད་དོ། །ནགས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་དང་ལྡུམ་བུ་དང་རྩཝ་ལ་སོགས་པའི་ནགས་སྟུག་པོའོ། །བཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱུང་བ་དང་ཉམས་པར་བྱས་པའོ། །ཤིང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ཤིང་གཅིག་པུ་འགྲེང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།ནགས་ཚལ་ལས་ནི་འཇིགས་སྐྱེས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནགས་ཚལ་ཉིད་ལས་ནི་འདི་ལྟར་སེང་གེ་དང་རྐུན་མ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་གཅིག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནགས་བཅད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནགས་དང་ནགས་ སྦྱོར་ཆོད་ཅིག་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནགས་དང་ནགས་ཀྱི་རྩ་བ་སྟུག་པོ་འཇིག་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་ནགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བསྲུངས་པས། འབྱུང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྒྱུ་ཁྱེད་ཀྱིས་མེད་པར་བྱས་པས་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཀྱེ་དགེ་སློང་དག་ངའི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་གྱིས། དོན་དམ་པར་ནི་ནགས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལ་བསྟན་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ནགས་ནི་སྒྲིབ་པའོ། །ཤིང་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲག་པའི་ཉོན་མོངས་ པ་ཉིད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ནགས་ཉིད་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ནགས་ཚལ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་འཇུག་པས་གནོད་པ་དང་ཕ་རོལ་གནོན་པའི་དུས་མེད་ཅིང་དེ་ལྟར་དེ་ལ་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་སྐབས་མེད་དེ། དེ་ལས་འཇིགས་པར་བྱའོ། །གང་ཉོན་མོངས་ པ་དྲག་པོ་ནི་རེས་འགའ་ཀུན་དུ་འབྱུང་ཡང་དེའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་སྐབས་ཡང་དག་པར་ཡོད་ཅིང་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་དེ།དེས་ན་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེས་པ་ནི་འབྱུང་བའོ། །འཇིག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ནགས་ཆོད་ཅིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནགས་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པའམ། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པ་བཅད་པ་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཐོབ་པས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཅག་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེས་བྱ་ བར་འདོད་དོ།།ཉོན་མོངས་པ་མང་པོ་དེ་དག་ལ་འདིས་དེ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་ལྡོག་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཐོས་པས་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་གྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏོ། །ནགས་སྦྱོར་མ་བཅད་པའི་ཉེས་དམིགས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།གལ་ཏེ་ནགས་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་ཨཾ་ག་ད་ན་ཨུད་ཏ་ར་པ་ར་ཤརྱའི་ཉན་ཐོས་ཨུ་ཏ་ར་ཞེས་བྱ་བ་དེར་ནོར་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཅུང་ཟད་ཅི་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བུ་ལ་བྱིན་ཏེ། བདག་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བསམས་སོ།།ཇི་ཙམ་ན་བུ་ཤི་ཞིང་ཁྱིམ་མེས་ཚིག་ལ་ཉེ་དུའི་ཚོགས་མང་དུ་རྣམ་པར་ཉམས་པ་ལས་དེའི་ཆེད་དུ་ལྷག་པར་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཨུད་ཏ་ར་པ་ར་ཤརྱའི་ཉན་ཐོས་དེ་དག་ནི་དབང་པོ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལ་མིག་གིས་གཟུགས་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་། རྣ་བས་སྒྲ་མི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ངའི་ཚིག་གིས་ནི་ལོང་བ་ཡང་དབང་པོ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ལ། འོན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།

世尊说道：'仙人童子，向前看！'说完这句话后，扔掉了一根木头。'向后看！'说完这句话后，扔掉了第二根木头。'向中间看！'说完这句话后，他自己和随从都倒在了地上。从'向前看和向后看'这些话开始，他说了偈颂，直到出家为止，以此为缘由而说此法。
这个偈颂的含义有两种：首先解释其字面意思。'森林'是指树木、灌木和草等茂密的丛林。'砍伐'是指清除和毁坏。'不是树'是说不是单独的一棵树。为什么呢？因为'从森林生起恐惧'，就是说正是从森林中会出现狮子和盗贼等危险，而不是从单独的一棵树。
为了显示砍伐森林的利益，说道：'砍断森林和森林的连结'，意思是要毁坏森林和森林茂密的根基。'依靠守护使之不再生起'是指将不再有恐惧，意思是说你们已经断除了其因。
'诸比丘，你们要随顺我的言教。'就究竟义而言，'森林'是指未断的烦恼相续，因为是烦恼障，如此森林即是遮蔽。'树'即是极重的烦恼。
为什么要砍伐森林呢？说道'从森林中'，这是因为它经常现行，无有降伏和制服的时机，因此无有修习对治的机会，应当对此生起恐惧。而重大烦恼虽然有时会生起，但仍有修习对治的机会，也有降伏的时机，因此说明这不是烦恼障。'生起'是指出现。'毁坏'是指生等。
'砍断森林'是指以对治力断除它。'森林连结'是指贪爱或同分因的趋入的断除，因为已获得择灭而明显。'将得涅槃'是指你们将远离恐惧之因，意思是说没有从烦恼和业而生。'如是诸比丘'是指完全舍弃在家住处。也说希望出家是为了断除烦恼。
对于那些多烦恼者，以此显示遮止其现行。听闻此法后，他们精进修道，全都成为阿罗汉。为了显示不断除森林连结的过患，说'若森林连结'等。
在鸯伽国有优多罗波罗舍利的弟子名叫优多罗，他把所有的财物和粮食等一切所有都给了儿子，想着：'我无所执取就会解脱。'不久之后，儿子死了，房屋将被火烧，众多亲属也遭受损失，因此他更加悲伤。
世尊说道：'优多罗波罗舍利的那些弟子是修习诸根。'世尊的教导是说在此不以眼看色，不以耳听声等。如此的话，按我的话，盲人也成为修习诸根，聋人也是如此等，世尊广为宣说。

། བཙུན་པ་ཇི་ལྟར་དབང་པོ་བསྒོམ་པར་བཏགས་པ་ལགས། དེ་དགེ་སློང་དག་གང་གིས་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་ཏེ། དེ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཁྱེད་ཅག་གི་མིག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ། །ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་ཏེ། དུས་ཇི་སྲིད་དུའོ། །ནགས་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་ནགས་སྟུག་པོའི་རྒྱུ་སྲེད་པའོ། །མ་བཅད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྤངས་ནའོ། །ཕྲ་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་མའི་རྣམ་པ་ཡང་སྟེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཡང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས། མི་རྣམས ནི་སེམས་ཅན་ནོ།།སྐྱེ་བ་ནི་སྲིད་པ་དག་ཏུའོ། །འདིས་ནི་སྲིད་པའི་ཡུལ་ཉིད་སྲེད་པ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ས་དགུ་དག་ཏུ་སྟེ་དུས་དེ་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ། །ཡིད་ནི་རབ་ཏུ་འཆིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔར་ སྤངས་པའི་རྣམ་པས་ལྷག་མ་ནི་དེའི་ཡུལ་གྱིས་དྲི་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་མ་བཅད་པའོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ཏུའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་དྲུང་ནུ་ཞོ་འདོད་བེའུ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནུ་ཞོ་འདོད་པའི་བེ+ེའུ་ནི་ནུ་ཞོ་ འཐུང་བའི་བེའུ་སྟེ།མའི་དྲུང་དུ་ཡིད་འཆིང་བ་དེ་བཞིན་དུའོ། །ཇི་ལྟར་སྲེད་པ་སྤང་བར་བྱ་ཞེ་ན། ལག་པས་སྟོན་ཀའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཞིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་གཤེགས་ཏེ། དེར་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཞིག་མཚོ་ཆེན་ པོ་དེ་ལ་ཞུགས་ནས་པདྨ་རྣམས་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ།།ཇི་ཙམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་གོས་བཞི་བལྟབ་ཀྱི་གདན་ལ་བཞུགས་ཏེ། གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ས་ཅན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ས་ཅན་སྲེད་པ་ནི་དྲ་བ་དང་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ ཏེ།ཇི་ཙམ་ན་འདི་གསུངས་སོ། །བཅད་ནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟ་བས་ཕྱུང་བ་དང་སྤངས་པ་སྟེ། ཞི་བའི་ལམ་ནི་བསྐྱེད་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་གཉེན་པོས་བཀག་ནས་ལམ་གྱིས་དྲུངས་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། དགའ་བ་ནི་སྲེད་པ་ སྟེ།བདག་དང་འབྲེལ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །བདག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་སྲེད་པ་སྤང་བར་ནི་གང་གིས་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ནི་བདག་གྲོལ་བར་མཛད་ནས་གཞན་མཐའ་དག་གྲོལ་བར་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་ན་བདག་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་སེམས་ལའོ།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལག་པས་སྟོན་ཀའི་པདྨ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་པདྨའི་ནགས་ལས་སྟོན་གྱི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་པདྨ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་སྲེད་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །ལམ་ཉིད་ གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་དེ་བསྒོམ་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། ཞི་བའི་ལམ་ནི་སྐྱེད་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སློབ་པའི་ལམ་བསྒོམ་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བསྐྱེད་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་བར་མ་དང་ཆེན་པོའི་རིམ་པས་འཕེལ་བར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐར་པ་ ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་བསྟན་པའི་ལམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། །དེས་བསྟན་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ བསྟན་ཏོ།།གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་དེ་ལ་ནི་བདག་ཀྱང་གནས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་མེ་ཏོག་ཡིད་འོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

比丘问：'如何修习诸根？'
诸比丘，由于断除了贪欲爱著，正因为断除了这些，你们的眼根才得以完全断除，所以这样说。
'乃至'是表示时间限定的意思，即在多长时间内。
'林结'是指有林密集的因即贪爱。
'若未断'是指若未舍弃。
'即使微细'是指即使是细小的形态，连有顶的金刚喻定都应当断除，更何况其他。
'人'是指众生。
'生'是指在诸有中。
这是显示有的境界即是贪爱。
或者说在九地中，即在那么长的时间内。
'意极缚'是指具有被他控制的心的意思。
如前所说断除的方式，余下的是由其境界的垢染之词。
'由此'是指未断除轮回。
'于彼'是指在生生世世中。
如何呢？'如犊求母乳'，譬如渴求母乳的犊子，即饮乳的小牛，系心于母亲身边一样。
如何断除贪爱呢？说到'手如秋'等。
在一处花园中，世尊与声闻僧众同行，在那里有一个人进入大池中，从根部采摘莲花。
当世尊坐在四叠僧衣座上，与长老舍利子一起对具地者开示：'具地者，贪爱是网和对境的执著'，如是宣说。
'断已'是指以相应对治而拔除和断除，与'当生寂静道'相连。
以世间对治遮止后以道根除。
'喜'即是贪爱，'与我相关'是词的余义。
'于我'是指因为没有任何人能断除安住于处的相续中的贪爱。
'牟尼王'是指自己解脱后令一切他者解脱的行者。
或者'于我'是指于我的心。
如何呢？'如手摘秋莲'，譬如有人从莲池中采摘秋季生长的莲花一样，应当从心中断除贪欲和爱著。
道itself是对治，因此为了令入修习，说'当生寂静道'，意思是说以见道和修道二者断除三界一切烦恼，故当修学有学道。
'当生'是指以小、中、大的次第增长。
为何要生起道呢？说'为得涅槃故'，即为了远离痛苦和获得解脱。
以谁所教示的道而趣向涅槃呢？说'佛所说'，即佛陀所说。由于他所教示无误，故当一心修习。
我也安住于世尊所教示的道中，因为无倒教示的事相是修行和果位，否则就不会趣入，为了显示这一点而说'如悦意妙花'等。

། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགོན་པར་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་དང་། ཤིང་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀི་དང་། དངོ་ཀའི་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་མདོག་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡོད་ལ། དྲི་ཤིན་ཏུ་མི་ཞིམ་པ་དང་དྲི་ང་བ་གཟིགས་སོ། །གཞན་དག་ནི་མདོག་དང་དྲི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སྲི་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ གཟིགས་ནས།དེའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུའོ། །མེ་ཏོག་ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་ཡིད་འཕྲོག་ཅིང་མཛེས་ལ་སིམ་པར་བྱེད་པའི་མེ་ཏོག་གོ། །གང་གིས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁ་དོག་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མདོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལས་བླང་བར་མི་བྱ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དྲི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་དྲི་བཟང་པོ་མེད་པ་སྟེ། དྲི་སྨད་པ་དང་དྲི་ང་བ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པའི་དྲི་ང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཚིག་།ཅེས་བྱ་བ ནི་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་འབྲས་བུ་མེད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཐུན་པར་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ་ནི་གང་ཟག་གི་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མེ་ཏོག་ཡིད་འོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ཁ་དོག་ གིས་ནི་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་དོ།།དྲི་ཞིམ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཉེ་བ་ནས་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཚིག་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལྷག་མ་དག་ནི་ཤེས་པར་སླའོ། །གང་འཚེ་བ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་བུང་བ་མེ་ཏོག་གི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལོག་པར་དད་སེལ་གྱི་ཉན་ཐོས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་དག་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་བསྟན་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ ཚལ་ན་སེར་སྣ་ཅན་ཤིན་ཏུ་བརྐམ་པ་ཀོ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོང་དཔོན་གྲོང་དང་གྲོང་དག་ལས་ཀྱང་ནོར་དག་ལེན་པར་བྱེད་དོ།དེ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཇི་ལྟར་བུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་སྦྲང་རྩི་བྱེད་ཀྱིས་མེ་ཏོག་པདྨ་ལ་སོགས་པའི་བཅུད་བླངས་པ་སྟེ། ཁུ་བ་གཞིབས་ ནས་འཕུར་བ་ལྟར།།ཞེས་པ་དང་སྦྱར་རོ། ཅི་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཁ་དོག་དྲི་ལ་མི་གནོད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁ་དོག་དང་དྲི་ནི་ཁ་དོག་དྲི་སྟེ་དེ་གཉིས་ཉམས་པར་མ་བྱས་པའོ། །འཕུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའོ། །ཁུ་བ་གཞིབས་ནས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཀ་རཎྜ་ཞེས་བྱ་བ་མེ་ཏོག་གི་རྡུལ་བླངས་པའོ།།དཔེ་སྒྲུབ་པ་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་རོ། །ཐུབ་པ་གྲོང་དུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བའོ། །དཔེར་ན་བུང་བས་མེ་ཏོག་གི་བཅུད་བླངས་ནས་འཕུར་ གྱི།ཁ་དོག་དང་དྲི་ནི་འཇིག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱིམ་དག་ཏུ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པར་བྱས་ནས་བསོད་སྙོམས་བླང་བར་བྱའི། འདི་ལ་གནོད་པས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་དང་། དད་པ་ཉམས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་བྱའོ། །གཞི་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ ཐུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་འཚེ་བ་སྤངས་པར་བྱས་ནས་གྲོང་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་གྱི།དྲག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གཞན་དག་ནི་སྐྱོན་གྱིས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ། ཉེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསེར་ཐུབ་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དག་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་གྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་བདག་ལ་སྟོད་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་ལ་བརྙས་པར་བྱེད་དེ། གཞན་གྱི་ཆོས་ངེས་པར་བྱས་ནས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་དེས ན་དེའི་གཉེན་པོའི་དོན་དུ་དང་པོར་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་བསྟན་ཏོ།།གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་མ་རུངས་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཆད་པ་གཅོད་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

复次，世尊游行于旷野时，见到了俱舍多迦树和东迦树的花等色相极为美妙，但气味极不芬芳且臭秽。又见到其他具有色相和香气的花，如尸利沙花等。因此，说了这两个偈颂。
'如何'即是'怎样'。'悦意之花'即是夺人心魄、美丽且令人愉悦的花。为了说明以何令人满意，故说'色相美妙'，因为这是显示色相圆满。为了说明不应取之因由，故说'无香'，即是没有芬芳，意思是具有劣香和臭味。'如是善说之语'即是如此明显显示事物的语言不要使之无果，因为如此无有功德，故不应随顺而行。对于善说，应以补特伽罗的修行为核心。
'如悦意之花'即是以色相从远处夺人心魄。以芳香则从近处夺人心魄。'如是闻善说之语'等，其余易知。为了显示唯有无害才是善说义理的修行，故说'如蜂采花'等。
正等觉释迦牟尼有些声闻希求利养恭敬。因此，首先宣说了这个别解脱。其他人说，是因为在祇园中有一个名为俱尸迦的极为贪婪的吝啬商主从诸多村庄收取财物而作此开示。
'如蜂'即是譬如蜜蜂从莲花等采取精华，与'采取汁液而飞走'相连。若问是否对此造成损害，故说'不损色香'，色香即是色相和香气二者未受损害。'飞走'即是行于虚空。'采取汁液'即是采取所谓摩羯兰陀的花粉。
为了显示譬喻所成立的义理，故说'如是'，即是如此。'牟尼游行于聚落'即是出家人为了乞食而往诸聚落。譬如蜜蜂采取花的精华后飞走，而不损坏色相和香气，如是应当在诸家中生起信心等后取乞食，而决不应以损害而破坏及令信心退失。
依于其他根据而说，牟尼是舍弃对他人的伤害而行于聚落等处，而非以暴力。其他人说，是针对那些认为以过失亲近无过失的人而说'于他人过失'等。
佛世尊金寂如来的声闻们随顺非善士法，因为他们赞叹自己而轻蔑他人，确定他人的法后加以诋毁，因此为了对治此过而首先宣说此别解脱。其他人说是因阿阇世王的恶人们以处罚为主而开示。

།གཞན་གྱི་སྐྱོན་ལ་མི་བརྟག་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་སྤྱོད་པ་ཉམས་པ་དང་། ངན་ པར་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ནི་ངེས་པར་མི་བརྟག་སྟེ།དེ་གཞན་གྱི་ཉེས་པ་ལ་ལྟ་བ་ནི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་སོ། །གཞན་གྱིས་བྱས་དང་མ་བྱས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་འདི་དག་ནི་ལེགས་པར་མ་བྱས་སོ་ཞེའམ། ཡང་ན་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པའོ། །དེ་ཚོལ་ ན་ནི་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའམ།གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ལ་ནི་བརྟག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་བརྟག་པ་དང་། ངེས་པར་བརྟག་པ་དང་བཙལ་བར་བྱའོ། །ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །སྔར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མར་བདག་ཉིད་དུལ་བར་བྱས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་དུལ་བར་བྱས་ན་ནི་དཀའ་བ་མེད་པར་གཞན་འདུལ་བ་ནི་གནས ཡིན་ནོ།།བདག་ཉིད་མ་དུལ་བར་གཞན་འདུལ་བ་ནི་གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་དག་འདི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། མཐོ་བའི་དཔེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་ཕྱག་དར་ཕུང་པོ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱིམ་བདག་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དྲིས་པ་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཁྱིམ་བདག་མི་གཙང་བའི་འདམ་ལས་གཙང་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་པདྨ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་རོ། །ཕྱག་དར་ཕུང་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་སོ། །འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་ སོ།།མི་གཙང་བ་ནི་གཙང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དྲི་ང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རྫས་དེས་སྨད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདི་ལ་ཆུ་མེད་པ་སྟེ། ཆུ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེར་སྣོད་བཀྲུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆུས་བླུགས་ན་ནི་པདྨ་བྱེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་ གཙང་བའི་ཕུང་པོ་གང་ཆུ་མེད་པ་དེ་ལས་པདྨ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། གཙང་ཞིང་དྲི་ཞིམ་ཡིད་འོང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཙང་ཞིང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དྲི་འདི་ལ་ཡོད་པ་ནི་གཙང་ཞིང་དྲི་ཞིམ་མོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་དྲི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་སིམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ དྲི་ཞིམ་པ་དང་།གཙང་བ་དང་དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །དཔེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བཤད་པ་ནི་ཕྱག་དར་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་དང་འདྲ་བའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ།ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དང་བཅས་པའི་རྫས་དེ་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། མདོངས་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་མེད་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་མེད་པས་མདོངས་པ་དང་འདྲ་བ་ སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གསལ་བ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དངོས་པོའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ཤིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ ཏེ།རབ་ཏུ་གསལ་བར་འབྱུང་བའོ། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་དེའི་བཀའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གཞན་དག་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཕྱག་དར་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལྟ་བུའི་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། ཇི་ལྟར་ཆུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་སྲེད་པའོ།

'不观察他人过失'是指不要观察他人的行为过失和恶行，因为观察他人过失是非善士之人的行为。
'不论他人作与未作'是指不要说'这些是他人做得不好'或者'这是应当的还是不应当的'。如果寻找这些，就会具有轻视等行为，或者会因不好的名声等而被舍弃。
'应当观察自己'是指应当观察、详细观察和寻找自己。观察什么呢？就是观察应当与不应当、善行与恶行。
前面所说两句偈颂的分别是这样的：首先要调伏自己，因为自己调伏后，调伏他人就容易，这是合理的。未调伏自己而调伏他人是没有机会的。
那些如此无过失地教导的人会转生到何处呢？为了以高尚的比喻来说明，所以说'如同垃圾堆中'等等。
这是从祇园精舍中一位名叫'贱民'的居士问这样的事情而开始的，就像从不净污泥中生出清净悦意的莲花一样。同样地，从凡夫中也会出现如来和如来的声闻，从此开始说了两个偈颂。
'如何'是指怎样。'垃圾堆'是指众所周知的尘垢聚集。'从此'是指从这个世间。'不净'是指不清净，因为是臭秽本性的物质所以被贱视。
'无水'是指这里没有水，意思是远离水。如果在那里倒入洗器皿等的水，就会生出莲花，也就是说从那个无水的不净堆中会生出莲花。
怎样的莲花呢？'清净芬芳悦意'，具有清净且令人喜爱的香气是清净芬芳。因为有悦意的香气所以令人心生欢喜，因此意思是具有芬芳、清净和完美形态而悦意美丽。
如此这般。用比喻来说明的意思是：'垃圾堆'是比喻尘垢的聚集。'于此'是指属于欲界的凡夫，因为是由内外物质所成就的。
怎样呢？说'盲目'，因为如同无心识，因为没有无漏智慧眼而如盲，意思是从这样的凡夫中。
'以智慧而显明'是说虽然如此，但对一切事物的境界有所了知，以无漏智慧超越包括天界在内的世间并胜过它们，而显现光明。
'圆满佛陀的声闻'是指正等正觉佛陀和随顺他教法的其他离贪者，按顺序是因为成就一切智和离欲界顶的贪欲。
如同那垃圾堆是欲界的凡夫，如同无水是贪爱。

།ཇི་ལྟར་པདྨ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །གཙང་བ་དང་དྲི་ཞིམ་ པས་ཆེ་བར་གྲགས་པ་ཉིད་དོ།།སྲིད་པ་གསུམ་ལ་གྲགས་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་དུ་འོང་བས་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་ནི་ཤེས་ རབ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གོམས་པའི་མཐུས་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཉིད་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མེ་ཏོག་ཕུང་པོ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་སར་བྱུང་སྟེ།རྩེ་བ་དང་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བྱས་ནས་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་འདི་ཉིད་དུ་སྤྱན་དྲངས་ལ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་འདི་ལས་བཤོས་གསོལ་ བར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཏེ།ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་སོང་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་འདི་ཉིད་དུ་བཤོས་ལ་སྤྱན་དྲོངས་ཤིག་ཅེས་བསྒོའོ། །ཇི་ཙམ་ན་ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ་བཀུར་སྟི་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་དེ། མེ་ཏོག་གི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་གང་གི་ཕྱིར་བཙུན་ མོའི་འཁོར་གྱིས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྦྱར་ཅིང་བཀོད་པ་ན།དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་རི་དགས་འཛིན་གྱི་མའི་ཁང་པ་ན་དགེ་བསྙེན་མ་ས་ག་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ ལྟ་བུར་རོ།།མེ་ཏོག་ཕུང་པོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་པོ་མང་པོའོ། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་མང་བྱེད་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་སྦྲེལ་ཞིང་བརྒྱུས་པ་སྟེ། རྣ་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའོ། །དེ་བཞིན་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །མིར་ནི་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་ བའི་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བ་ལའོ།།སྐྱེ་བ་རྣམས་ནི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་མིའོ། །བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའོ། །དགེ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། གཞན་དག་གི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ བ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།བློ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ལ་གོམས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཕྲ་རྒྱས་སྤངས་པ་ཡིན་པའམ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་དབྱར་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དབྱར་གྱི་དུས་སུ་ཤིང་བ་ཀུ་ལ་མེ་ཏོག་རྒྱས་པར་གཟིགས་ནས་དགོན་པ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་སློང་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་དབྱར་ཀ་མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དབྱར་གྱི་དུས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ན་བ་ཀུ་ལ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་གི་རིགས་རྣམ་པར་འབྲུལ་བ་དང་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་ནི་དབྱར་གྱི་དུས་སུ་མེ་ཏོག་འབྱུང་སྟེ། ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རླུང་དང་ཆར་ལ་སོགས་པས་རེག་པར་གྱུར་ན། དེའི་མེ་ཏོག་ཕལ་ཆེར་ས་ལ་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ དེ་བཞིན་གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་བརྗོད་དོ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་རྣམ་གསུམ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྲུལ་ བ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དོར་བར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ།དགག་པ་དང་རྩ་བ་ནས་དབྱུང་བ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུད་ལས་བསལ་བའོ། །བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱིམ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་བོད་པ་སྟེ། དུས་དེའི་གདུལ་བྱ་རྣ་གཏོད་པ་ལ་གཟུད་པའོ། །དེས་ནི་དེ་དག་ སྤོང་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་མིང་ཇི་སྐད་དུ་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པ་དང་རྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如同莲花那样，是佛等的本性。以清净和芳香而广为人知。名声遍及三界。以庄严而具足相好圆满。关于'以智慧'，因为一切福德资粮和智慧资粮及其果德的殊胜成就都依赖于智慧。如是，由于以智慧善行熟习之力而生起菩提等，因此为了引导趣入彼义，故说'如从花聚中'等。
王子光胜来到游园之地，体验游戏和快乐后说：'这是福德之果，我应当在此处邀请世尊及声闻僧众，与后宫眷属一起供养斋食'等广说。'嘱咐说：喂，你去请世尊来此游园受供。'到第二日以大供养供养世尊，堆积大量鲜花，因后宫眷属为世尊编制各种花鬘装饰，由此而说此经。
其他人说是从鹿母讲堂的优婆夷娑伽开始。'如何'即是怎样。'花聚'即是众多芳香之花。'如结众花鬘'即是连结编织花鬘，如耳饰等形状。'如是'即是那样。'生为人'即是佛出世时的现世之生。因为诸生都是有死法故为人。'作'即是行为。'善'即是智慧及其果，即他人的善行。'众多'即是多种，因为与彼相应故能生起一切所欲之果。
具慧者修习之功德即是断除随眠或烦恼，以断除烦恼故能生起一切无过失的善行，为显示此义故说'如夏季'等。夏季时见到婆俱罗树开花，从称为阿兰若的比丘及眷属开始说此经。'如夏季花'即是如夏季时婆俱罗树之花开放散落，如是此树于夏季开花，因极其柔软，若为风雨等触碰，其花多数坠落于地。
'贪欲、嗔恨如是愚痴'即是如断除贪欲和嗔恨，如是也应断除，为显示同样一味愚痴故说'如是'声。如是也应当完全舍弃三种贪等系缚，以遮止和根除二者从相续中除去。为显示此是出离在家故，呼唤'比丘'，为引导当时所化机倾听。因为他们能断除彼等。
若问断除烦恼者名为何，即是'比丘'，意为摧毁烦恼和超越之义。

།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་ན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཡེང་བ་མེད་ཅིང་བགེགས་མེད་ན། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་འཕེལ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མི་ཡི་ཡིད་ལ་རྣམ་ཆགས་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ཧེན་དྲ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་གང་གཱའི་འགྲམ་གྱི་སྐྱེད མོས་ཚལ་དུ་རྩེ་བའི་ཕྱིར་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་བྱུང་ངོ་།།ཉི་མ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གི་བར་དུ་འདུག་སྟེ། མཚན་མོ་བག་ཕབ་སྟེ་རབ་ཏུ་ཉལ་བ་ལས། བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་གང་གཱའི་འབབ་ཆུས་ཁྱེར་རོ། །དེ་བས་ན་གནས་སྐབས་འདི་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་འདི་གསུངས་སོ།།མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་མཁན་མཁས་པས་མེ་ཏོག་གི་ཀུན་དགའ་ར་བར་ཞུགས་ཏེ། མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་བསྩགས་པ་འམ། ཡང་ན་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ལས་དེ་ཡིད་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་དེ་དག་བལྟས་ཏེ་སོགས་པར་བྱེད་དོ། དེ་བསྩགས་ཤིང་ཉེ་བར་བསྩགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་རྣམ་ཆགས་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་སེམས་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པའོ། །མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཏེ། འཆི་བདག་གིས་ནི་བླངས་ནས འགྲོ།།ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཉལ་གྲོང་ཆུ་བོས་བདས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་མང་པོའི་ཆུ་བོའི་ཚོགས་ཀྱིས་བག་ཕབ་སྟེ་ཉལ་བའི་གྲོང་ཅན་དང་གྲོང་བདས་ནས་ཁྱེར་བ་བཞིན་དུ་བག་མེད་པ་བྱ་བ་མ་བྱས་[(]བ་[,]པ་[)]ཉིད་དུ་ གཡེངས་ནས་འཆི་བདག་གིས་བླངས་ཏེ།དེའི་འཚོ་བ་ཕྲོགས་ནས་འགྲོ་བའི་ཐ་མར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དེ། འཆི་བདག་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཡིད་ལ་བསམ་པ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་མི་རྣམས་འཆི་བདག་ གིས་ཁྱེར་རམ།གཞན་དུ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། མི་ཡི་ཡིད་ལ་རྣམ་ཆགས་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པའི་ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་བུད་མེད་ཅིག་ཤི་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མ་ངོམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འདོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཉིད་དུའོ།།ངོམས་པའི་སྒྲ་ནི་དྲུག་པ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པས་སྐོམ་པ་ཞི་བར་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ནོ། །འཆི་བདག་ནི་མཐར་བྱེད་ པའོ།།དབང་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རག་ལུས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་གི་དྲུང་དུ་ཁྱེར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ཐོབ་པའི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མ་ངོམས་ཤིང་འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་རེ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེས་ཀྱང་ མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ལོངས་སྤྱོད་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་དག་ལ་རེ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཡོ་བྱད་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དག་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པར་སྟོན་ཏོ། །བྱ་བ་མཐར་ནི་མ་ཕྱིན་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་རེ་བའི་འབྲས་བུ་མཐའ་དག་མ་ རྫོགས་པར་རོ།གང་གི་ཕྱིར་འཆི་བདག་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལས་འདི་ལྟར་འདའ་བར་བྱ་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་འདི་བུམ་པ་འདྲ་བར་རྟོགས་བྱས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལུས་འདི་ནི་བུམ་པ་ལྟ་བུར་ཁོང་སྟོང་ པ་དང་།སྨིག་རྒྱུ་དང་འདྲ་བར་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་། དབུ་བའི་གོང་བུ་དང་འདྲ་བར་ཡུན་རིང་པོར་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་གསུངས་སོ། བུམ་པ་ནི་སའི་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །འདྲ་བ་ནི་ལུས་དང་འདྲ་བའོ། །ལུས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་བྱས་ ཤིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་ཤེས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་སྣོད་ནི་བུམ་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་མི་གཙང་བའི་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་སྣོད་ཀྱང་ལུས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།

为了说明在断除贪欲等烦恼时，如果对境等无有散乱且无有障碍，则善行增长，反之则不然，故说：'人心有贪著'等。
有一位名为摩醯因陀罗的国王，他对境生起贪著，在春季时节与后妃眷属一同前往恒河岸边的游园嬉戏。
稍坐片刻，夜晚安然入睡时，与后妃眷属一同被恒河水冲走。因此，在此时说此偈颂。
'如同花朵'是指譬如善巧的编花匠进入花园，采集花朵，或者从所有花树上以意念摄取观察等。如是采集、近采，如是'心有贪著'，即是对色等种种境界之心生起贪著。'人'是指贪欲众生，与'为死主所摄去'相连。
为显示此喻故说'如睡村被水冲'，譬如被众多河水之流冲走安然入睡的村庄与村民一样，放逸未作所应作而散乱，为死主摄取，夺其生命而去，最终灭亡。此句意为死主于一切时无差别而入。
对于'人们是在意愿圆满获得后被死主带走，还是不然'的思惟，说'人心有贪著'等。
其他人说这是针对一位极受赞誉的年轻女子死亡而作。
'未满足'即是欲望未圆满。为显示满足声是第六关联，故说'以诸欲'，即是对色等境界之欲望未得止渴的众生。
'死主'即是终结者。'掌控'即是使之屈服，意为带至自处。
即便对已获得的受用少许也未满足而死，更何况说对欲望受用的期待，为显示即便为此精进也不会成就，故说'受用不生起'。对境的期待即是显示对未生、未来的欲望资具格外执著。
'事业未究竟'即是意愿之果未圆满。
由于死主是无有退转而入，因此为显示应当如是精进于超越此事，故说'应知此身如瓶等'。
此身如同瓶子般中空，如同阳焰般无实质，如同水泡般不能长久安住，如是显示后说四偈。
瓶即是地器之相。'相似'即是与身相似。'身亦如是应了知'即是以世间智了知，因为出世间无有如是。
譬如瓶是水等物质之器，如是身亦是三十六种不净物质之器，此为所显。

།དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ སྨིག་རྒྱུ་འདྲར་ཤེས་ནས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨིག་རྒྱུ་ནི་རི་དགས་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ལུས་འདི་སྟེ། ཡུན་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་པ་དང་། སླུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཡང་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དཔེས་ནི་མཐར་འཇིག་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདིས་ ནི་མྱུར་དུ་འཇིག་པའོ།།མི་རྟག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུན་གྱིས་མི་རྟག་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལུས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སུ་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའོ། །ལམ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་ལས་སྐྱེས་པའི་ལམ་ གྱི་མཚོན་གྱིས་བཅད་པ་ནི་སྤངས་པའོ།།འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་འདིར་རོ། །ཅི་ཞིག་གཅོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །བདུད་ཀྱི་མེ་ཏོག་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དུ་གྱུར་པ་ནི་མེ་ཏོག་སར་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བྱིས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ།ཡང་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་དང་པོ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་མཆོག་གོ། །དེ་སྤངས་པས་ནི་ངེས་པར་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཆི་བདག་ རྒྱལ་པོས་བལྟར་ཡང་མེད་པར་འགྲོ།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཆི་བདག་གི་མིང་ཅན་དེའི་དབང་ཕྱུག་གིས་བལྟར་མི་སྣང་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའོ། །དབུ་བ་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་སྔོན་དུ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་ལུས་འདི་ཡིན་ཏེ། བུམ་པའི་དཔེས་བསྒྲུབས་ནས་འདིར་ཡང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རླུང་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་གི་ཡན་ལག་ཅན་ནི་དབུ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དབུ་བ་དེ་ལྟར་ལུས་ཀྱང་རླུང་གིས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་ལུས་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དབུ་བའི་གོང་བུ་དང་འདྲ་བར་སྙིང་པོ མེད་པའི་ཕྱིར་བརྟག་མི་བཟོད་པ་ཉིད་དོ།།ལུས་འབའ་ཞིག་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་མ་ཟད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབུ་བ་འདྲ་བར་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང་། །ལྟ་གནས་སྲིད་པའང་ དེ་དག་ཡིན།།ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ལྟར་དབུ་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་འཇིག་རྟེན་གཉིས་བཟུང་བས་འཇུག་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པས་འཇུག་ པ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ནི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལུས་དང་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀ་སྙིང་པོ་མེད་པས་དེས་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྲིད་པ་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་ན་པདྨའི་ གདན་ལ་བཞུགས་ཏེ།དེ་དང་ཉེ་བ་ན་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་ནགས་ལ་གཟིགས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་དག་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། གང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་ཟག་མཁས་པ་སྟེ། དེས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ཞེ་ན་སྲིད་པ་ལ་སྙིང་པོའོ། །འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་ཅིང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་དངོས་པོ་ བཙལ་བར་གྱུར་ཅིང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ལོང་བས་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་ལྟར་སེམས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་ལྟར་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་ པར་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོས་བཙལ་བར་གྱུར་ཀྱང་མེ་ཏོག་དེ་མི་རྙེད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བསམས་ཤིང་བཙལ་བར་གྱུར་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ།

对于'如是了知诸法如阳焰'一句，阳焰是指鹿等口渴时所见。法的自性即是此身，因为住时极短暂故为暂时性，又因为是虚妄的缘故。或者说以瓶子为喻说明最终会毁灭，这里是说速灭。
无常有两种：相续无常和刹那无常，为显示欲界所行之身故。'了知二种'是指通达。由道资粮力所生之道剑所断即是断除。
'此中'是指在此世间。若问断何物，则说'魔之胜花'，即成为烦恼魔之资具如新鲜花朵，即愚者之色等，缘于彼而断除烦恼故。或者说见所断之结使因为是首先应断除的，故为胜花。由断除此，必定不久即得涅槃，为显示此义故说'死王亦不得见往'，即不显现于名为死王之自在，即趣入无余涅槃。
'如水泡'是说此身由先前意识所作业所成，以瓶子为喻成立后，此处也显示是从缘所生。与风相混合的风支即是水泡，如同水泡，身体也是由风维持，若无彼则身体也会毁坏。如同水泡聚，因无实质故不堪观察。
不仅仅是身体如此，为显示五蕴故说'如水泡世间'，五取蕴即是世间，如经中说'苦集世间及见处有亦即彼等'。如是因为如同水泡，执取身体和世间二者即显示两种趣入，因此以观察蕴之一分方式，以不净等趣入圣道。
世间则是由观察一切蕴而趣入。因为身体和世间二者皆无实质，为显示此义故说'有如优昙钵罗'等。世尊住于大无热池莲花座上，观看近处优昙钵罗林，告诸比丘：'譬如优昙钵罗花难得，如是见轮回无实质者即解脱生老'等，说此偈颂。
'何无实质'中的'何'指智者，彼亦不能通达，于何处？于有中无实质。诸众生是坏灭的，因为所欲求执取之事物寻求而不可得故。
若问是否如盲者什么都不见？答曰：'如优昙钵罗花思维'，譬如除佛陀和转轮王出世外，即使以大烦恼寻求亦不得彼花，如是虽详细思维寻求亦不能通达。

།དགེ་སློང་དེ་ནི་སྤོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་མཐའ་ དག་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་མཐོང་བར་བྱས་ནས་ལམ་གྱི་ཚོགས་ལ་འཇུག་པས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་མིན་པའི་ཕ་རོལ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཚུ་རོལ་གྱི་འགྲམ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལམ་ཞེས་བྱ་བས་བསྐང་བར་བྱ་ སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ལམ་མེད་པར་སྲིད་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་མེད་དོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྦྲུལ་རྒས་ལྤགས་རྙིང་བརྗེ་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་སྦྲུལ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་པགས་པ་རྙིང་པར་གྱུར་ཅིང་བུ་ག་དུ་མ་སྐྱེ་བ་དང་ཡུན་རིང་པོར་ཉེ་ བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་པགས་པ་ཡོངས་སུ་འདོར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པས་གཙེས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཕ་རོལ་མ་ཡིན་པའི་ཕ་རོལ་པོ་ཐོག་མ་མེད་པས་རྙིང་ཞིང་རྒས་པའི་ཕྱིར་འདོར་བ་ཡིན་ ནོ།།འཁོར་བར་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ན་དེས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆུ་སྐྱེས་རྩ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། གན་ ད་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་དགའ་རབ་པ་འདམ་དུ་ཞུགས་ནས་མྱུར་དུ་པདྨ་དག་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་གཟིགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དུས་དེའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གསུངས་སོ།།གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་གི་བྱེ་བྲག་གོ། །འདོད་ཆགས་མ་ ལུས་གཅོད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཁམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔའོ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྩ་བའི་མེ་ཏོག་ལྟའི་ཞེས་བྱ་བ་པདྨའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་པདྨ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་མཁན་གྱིས་ཕྱུང་བའོ། །ཐང་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་ འབྱུང་ངམ་ཞེ་ན།ཆུ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་ཆུ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ནི་ཐང་ལས་སྐྱེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ། །ཆུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨའི་མཚོ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་གང་ཞིག་པདྨའི་ནགས་སུ་ཞུགས་ ཏེ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མངོན་པར་འདོད་པའི་པདྨ་འདོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་ཏེ་རྨོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་ཅིང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། དེའི་ཐོབ་པ་བཅད་པ་དང་། རྩ་ནས་ འདོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་དྲུངས་འབྱིན་ཅིང་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ནི་གཞན་ལ་གནོད་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྟེ། སྟག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ལྔ་པོ་མཐའ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་བར་སླའོ། མེ་ཏོག་གི་ཚོམས་ཏེ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སྟོ།། །།པདྨའི་ནགས་ནས་པདྨ་བཞིན་དུ་ཡང་གང་དག་ གིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་དེ་དག་སྤོང་བར་ནུས་ཤེ་ན།སྨྲས་པ། དཔེར་ན་གང་ཞིག་གིས་པདྨའི་ནགས་སུ་ཞུགས་པ་སྟེ། ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མངོན་པར་འདོད་པའི་པདྨ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་ཏེ་རྨོངས་པ་དང་། ཉེ་ བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་ཅིང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཐོབ་པ་བཅད་དེ་རྩ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མཐའ་དག་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་ཀྱི།གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་འཁོར་བས་སྐྱོ་བ་དང་། གང་ཡང་དད་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡིད་དག་པར་བྱས་པ་ནི་རྟ་བཟང་པོ་བཞིན་དུ་བཟང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་རྟའི་ཚོམས་ལས་བརྩམས་ནས་རྟ་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

所谓'比丘舍弃'是指舍弃散乱等的出家人，他自己见到轮回一切无有实质，通过趣入道之资粮而完全舍弃。什么是舍弃呢？'非彼岸之彼岸'，是指此岸，意为五取蕴。应当以'道'来圆满，因为没有道就没有舍弃轮回的方法。
为了显示此处的比喻，说'如同老蛇蜕旧皮'。譬如蛇在春季时皮变旧且生出许多孔洞，因长期受用而无有实质，所以完全舍弃皮。同样，瑜伽士因为被变异等过患所害，以及非彼岸之彼岸无始以来衰老的缘故而舍弃。
首先观察轮回无实质，之后对一切世间生起不喜之想，由此能断除一切烦恼，为了显示这个道理而说'莲花根'等。世尊见到名为甘达迦的园丁进入泥中迅速采摘莲花，针对当时的所化众而说了六个偈颂。
'何者'是指比丘的特征。'断除一切贪欲'是指完全拔除渴爱，即三界十五种。怎样呢？'如根之花'是指从莲根生出的莲花，譬如花鬘师所采摘的。
若问在旱地是否也这样生长，故说'水生'，因为从水中生故称水生，这与从旱地生的有所区别。'住水'是指进入莲池，是由环境所成就。
譬如有人进入莲林，采摘悦意且所欲的莲花。同样，以圣道趣入自相续，如同所欲般对治愚痴和随烦恼，断除贪欲等及其所得，从根本拔除。
正是由此拔除轮回根本、舍弃一切有，而非由其他。嗔恚是害心和忿怒的因，以'虎'字来表示。五种一切是由见道和修道所断，因为是欲界所行。其余易于理解。
花品第十八释论完。
若问谁能如同从莲林中采莲花般断除一切贪欲等？答：譬如有人进入莲林，采摘悦意且所欲的莲花。同样，以圣道趣入相续，如同所欲般对治愚痴和随烦恼，断除贪欲等及其所得，从根本拔除，正是由此拔除一切轮回根本，而非由其他。
对于厌离轮回以及以信心等功德净化心意者，如同良马般具有善良本性、调柔的自性，为了显示这个道理，其后从马品开始说'良马'等。

།ཡང་ན་སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་སེམས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་རྟ་ལ་སོགས་པའོ། །མེ་ཏོག་ལྟ་བུར་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྡེ་ཚོམས་བསྟན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་རྟ་དང་འདྲ་བར་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྡེ་ཚོམས་དགོད་པ་ཡིན པའི་ཕྱིར།རྟ་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་ཤོས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ན་དགེ་སློང་དག་རྩོད་པ་བྱུང་ནས་དེ་ཉིད་ན་གནས་སོ། །དེར་ཡང་གང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དག་ནི་བདག་ཉིད་རྩོད་པར་མི་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལས་ ཟློག་པར་བྱེད་དོ།།སྐབས་དེ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་རྟ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་རྟའི་མཆོག་ལ་ཞོན་ཏེ། ཕྱོགས་དེར་འོངས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་བཀའ་སྩལ་ ཏོ།།བཟང་བ་ནི་བྱ་བ་ཤེས་ལ་རིགས་ཀྱིས་ལེགས་པར་དུལ་བ་ཡིན་གྱི། རྟ་ཕྱི་ལང་ཅན་ངན་པ་ནི་དུལ་བར་འགྱུར་བའམ། བཟང་པོའི་མིང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞག་གཅིག་གིས་དུལ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བཤད་ དེ།[་(]མགྱོས་[,]མགྱོགས་[)]པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རྟའོ། ལྕག་གིས་གཞུས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་པའི་ཤིང་ལ་སོགས་པས་བསྣུན་པའོ། །ཤུགས་དྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྟུན་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་དང་སྤྲོ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་སྟེ། མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་ཤིང་འཕྲོས་པའི་ཤིང་བཞིན་ནོ། །བཟང བའི་ཕྱིར་ལྕག་ལ་སོགས་པས་བསྡིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྐྲག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྐྱོ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་ཞིང་བསྔགས་ཏེ། ཡང་བག་མེད་པས་ལྕག་གིས་གཞུས་པ་ཐོབ་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་རྣ་བ་གཉིས་འདེགས་པར་བྱེད་དོ། །དཔེ་བསྟན་ནས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།དད་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དད་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །ཇི་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིས་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དད་པ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་དག་གི་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཏེ་སྡིག་པ་ལས་འཇིགས་པས་དགེ་བའི་བྱ་བ་དག་ ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ལྡན་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་ཞི་གནས་གཉིས་དང་ལྡན་པའོ། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་ལྡན་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པས་སོ། དེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ནོ།།བཟོད་པ་དང་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་ལྡན་པ་དང་། དབང་པོ་དུལ་བ་གང་ཡིན་པའི་བཟོད་པ་དང་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །བཟོད་པ་ནི་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲོགས་ ན་བདེ་བ་ནི་དེས་པ་སྟེ།གཞན་དང་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། གཞན་མངོན་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །སྲིད་པ་མ་ལུས་སྤོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ པོ་སྤོང་ཞིང་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་སྟེ།དེའི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་པ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་འདི་ཉིད་དམ་ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ལའོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉག་གཅིག་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།ཡང་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་ཅིང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པས་སྐྱོབ་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པར་བཞུགས་ཤིང་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྲིད་པ་མ་ལུས་སྤོང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པར་ཞུགས་པ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྷག་མ་སྤོང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་སུ་བསྟན་ནོ། །རིག་དང་རྐང་པར་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིག་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །རྐང་པར་ལྡན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ དེ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

或者说心的资具有两种：非有情和有情。其中非有情是指花等。另一种是指马等。在讲述如花一般无执著的品类之后，其后安立如马一般无执著的品类，因此说'良马'等。
在彼岸的岸边，诸比丘生起争论而住于彼处。在那里，如象等大德们自己不争论，也劝阻他人争论。当时诸比丘向世尊禀告此事。那时，胜光王骑着调马师的上等马来到那里，世尊以此为喻宣说了两个偈颂。
所谓良马是知事且种姓高贵而调顺，劣马狂躁不调，不能成为调顺，也不能获得良马之名。如《宝马经》中说一日即可成为调顺之境。[因]疾驰而称为马。'被鞭打'是指被竹杖等击打。'猛力'是指生起精进和欢喜，如花开放飘散的树。
若问良马仅以鞭等恐吓会如何，即'惊惧'，生起厌离而警惕，为不再因放逸而遭受鞭打而竖起双耳。为显示譬喻所要成立的义理，故说'信等'。具足信根。'如是'表示此具精进，因此具足胜信者被圣教之鞭策励，因畏惧罪业而迅速趣入诸善行。
'具戒定'是指具足圣者行为和止观二者。'抉择诸法'是指以理证悟真如。'彼'是指如是有情。
安住于忍辱和善，调伏诸根者即是忍辱和善。忍辱是指对他人加害等的忍耐。和善是指温和，意思是即使与他人有大的不和，也不损害自他。或者说是远离损害他人，令他人生起欢喜。
'断尽诸有'是指断除并舍弃三界，以从根本断除烦恼的方式。'此中'是指此现见法或是此佛教中。救护者，如说一切有部所说：'唯有法王世尊一人是诸法的救护者'。
或者说因为如实开示并利益他人故为救护，意思是住于有余依而作他利。'断尽诸有'表示入于无余涅槃，显示为欲断除苦的余习者之方便。
'具明足'中，明是指宿住随念等三明。具足是指戒律。这是因为别解脱戒等是一切功德之基础。

།ལྡན་པ་ནི་རིག་པ་དང་རྐང་པ་མ་ཉམས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དྲན་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་དྲན་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་རིག་པ་དང་རྐང་པར་ལྡན་པའོ། དེས་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པས་འཁོར་བ་ སྤོང་བར་བྱེད་དེ།སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དབང་པོ་དུལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།མཉན་ཡོད་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞིག་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །བྲམ་ཟེ་མ་དད་པ་ཞིག་ཀྱང་གྲོང་དུ་ཆས་པ་ལས། དེ་མཐོང་ནས་འཁྲུགས་ཏེ་ཁུ་ཚུར་གྱིས་དེ་ལ་བསྣུན་ཏོ། དེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བའི་སེམས་ནི་མ་སྐྱེས་སོ། ཇི་ཙམ་ན་དེ་དད་ནས་དད་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའོ། །དབང་པོ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། །ལེགས་པར་སྡོམ་པ་ནི་མི་སྙོམས་པ་སྤངས་པས་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་སྟེ་དུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་པས་ལེགས བཏུལ་རྟ་ལྟ་བུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདུལ་སྦྱོང་མཁས་པས་བྱས་པའི་རྒྱུས་ཇི་ལྟར་དུལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྤངས་པས་དབང་པོ་དུལ་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་གཉི་ག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཁྲོ་བ་སྤོང་བ་ཟག་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།ཁོང་ཁྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་སྟེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷ་ཡི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཡང་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་བློ་གཡེངས་པའི་ལྷ་དེས་ཀྱང་མཆོད་པ་ཡིན་ན། བློ་གསལ་བར་གནས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བྱས་པ་སྟེ། དབང་པོ་དུལ་བ ལའོ།མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཞིག་བདག་གིས་འདི་མཐོང་ཞིང་མཆོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ནམ་ཞིག་བདག་གིས་འདི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་མངོན་པར་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ་འདིར་སྐྱོབ་པ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཆོས་ བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་ཕན་པ་འཇུག་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ།དབང་པོ་ཉེ་བར་མ་དུལ་བས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་མ་དུལ་བར་གཞན་གདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །དབང་པོ་དུལ་བ་ན་ནི་བག་ ཡོད་པ་དང་།བརྩོན་འགྲུས་དང་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་རྟ་བཟང་པོ་དང་རྟ་རྒོད་སྟོབས་ཆུང་བ་གཉིས་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོར་ཞུགས་ན་དེས་སྟོབས་ཆུང་བ་བོར་ཏེ་མྱུར་དུ་འབྲོག་དགོན་པ་དེ་ལས་རྒལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བག་ཡོད་པས་ བག་མེད་པ་འདི་ཉིད་དུ་བོར་ནས་འཁོར་བ་ལས་རྒལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནས་དེས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ།།བག་ཡོད་པ་ནི་དགེ་བའི་བྱ་བ་དག་ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་བག་མེད་པ་དག་ཡོད་ན་མཁས་པ་དེ་ལས་ འདས་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།གཉིད་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལ་ལོ་དང་གཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བའི་སེམས་ཅན་ཏེ། བརྩོན་པ་མི་བྱེད་པའོ། །མི་ཉལ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དུ་མས་མི་ཉལ་ཞིང་རྟུལ་ཕོད་པ་ནི་མི་ཉལ་མང་པོ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་ རྩོམ་པ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།།དགེ་བ་མི་རྩོམ་པ་དག་རྣམ་པར་གཅད་པ་སྟེ། བདེན་པ་ཡིན་ཡང་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟ་བས་ན་བག་ཡོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །འདིར་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རྟ་བཟང་ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་ཏེ།བཟང་བ་ནི་རིགས་བཟང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ། རིགས་མཐོ་བའི་རྟ་ཞོན་པས་སོ།

具足是指智慧和足部未受损害者。所谓具足正念是指对身等的正念现前，由其力故而具足智慧和足部。由此缘无漏所缘而断除轮回。一切苦即是一切有为法之义。以调伏诸根为先则能断除一切随眠，为显示以此为先的世间与出世间功德，故说'调伏'等。
在舍卫城有一位阿罗汉入城乞食。一位不信的婆罗门也往城中去，见到他后恼怒，以拳头打他。他因离贪欲故未生嗔心。当其生起信心时，为摄受其信心而说此偈。所谓'某者'即是大士。诸根即是眼等。善调即是离不调而善入，意为调伏。
'如善调马者'是说如同善于调马者所调伏的马一样，由断除嗔恚和贪著而调伏诸根，非由他法。为说明此二者故说'断除嗔恚无漏等'，即断除一切嗔恚和贪著等一切随眠，因为是非等持和等持界故。
为显示彼为天人世间所供养故说'乃至诸天'，意为若连心散乱于享乐的天人都供养他，更何况心明净的人们。'彼等'即如是行者，即调伏诸根者。
'人'是说何时我能见到并供养此人，何时我能如是证得，而生起希求。其如何？说'牟尼'，此处称为救护者，即具有利益他人说法等心者。未调伏诸根者不能利益他人，因为经中说'未调伏自己而调伏他人是不应理的'。
为显示调伏诸根则具足不放逸、精进和智慧故说：譬如良马与怯弱野马二者入大旷野，彼将舍弃怯弱者迅速度过旷野，如是不放逸者于此舍弃放逸而度过轮回，故说此偈。
不放逸即是于善行精勤故。所谓'放逸'是说若有放逸众生，智者则超越之。'睡眠'是指懈怠和为睡眠所制的众生，即不精进者。'多不眠'是指具足精进者，以多种方式不眠而勇猛即是多不眠，以善行之发起表示精进。
遮除不修善者，虽是真实但是违缘。因此不放逸和精进说为种种。此处为举例故说'良马'，良即是良种，乃骑乘高种马。

།རྟ་རྒོད་ནི་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་མེད་པའི་རྟ་སྟེ། དེ་ནི་རྟ་ངན་པ་ཞོན་པའོ། །སྤངས་པ་ནི་དགོན་པར་སྤངས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་བཟང་པོས་རྟ་རྒོད་སྟོབས་དང་མི་ལྡན་པ་དགོན་པའི་ ནང་དུ་སྤངས་ནས།བདེ་བར་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་དང་བག་ཡོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞོན་ནས། བག་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པས་འཁོར་བ་སྤངས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། འགྲོ་བ་ནི་ཞུགས་པའོ། ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་མཉན་ཡོད་ན་ཅེ་སྤྱང་ཟུགས་པའི་སྒྲ་ཞིག་གསན་ཏེ། འདི་ནི་སྔོན་ང་ཉིད་ཀྱི་གྲོགས་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་ཡིན་ལ། ང་ནི་བག་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཏེ། འདི་ནི ད་དུང་ཡང་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།བག་ཡོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དབང་པོ་དུལ་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ། ངོ་ཚ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟ་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་ལེགས་སྤྱོད་ཅེས་ བྱ་བའི་རྟ་འདུལ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ཏེ།བཙུན་པ་ཇི་ལྟ་བུས་སྡིག་པ་སེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེས་ན་གསུངས་ཏེ། གང་ཞིག་ངོ་ཚ་སྟེན་བྱེད་མི། །མི་ཡི་ནང་དུ་སྐྱེས་གྱུར་ཏེ། །གང་དག་སྡིག་པ་སེལ་བ་ནི། །རྟ་བཟང་ལྕག་གིས་ གཞུས་པ་བཞིན།།ཞེས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ལྷ་ཞིག་གིས་ཞུས་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གནས་བརྟན་པོ་ཏི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་ཞིག་ངོ་ཚ་ཤེས་བསྟེན་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྟེན་པ་ནི་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེའོ། །ངོ་ ཚ་ཤེས་པ་ནི་འཛེམ་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།ངོ་ཚ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་གང་ཞིག་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་སྡིག་པ་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྟན་ཏོ། །ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་འདི་ ན་གཅིག་ཏུ་ངོ་ཚ་བ་མེད་པ་ནི་སྡིག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་ལེགས་པར་མཉམ་གཞག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། གསུམ་པོ་འདིས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་གྱི་བདག་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བསྒོམས་པས་ཕན་པ་མ་ཡིན་པའི་དབང་པོ་དུལ་བར་འགྱུར་ནའོ། །སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྤོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། མི་དེས་སྡིག་པའམ་ངན་པ་སྤྱོད་པའོ། །རྟ་བཟང་ལ་ནི་ལྕག་བཞིན་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་རྟ་དུལ་བ་ནི་རྟ་དེ་ལྕག་གིས་གཞུ་མི་དགོས་པ་དེ་བཞིན་ དུའོ།།ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིད་དེ་རྟ་བཟང་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རྟ་ངན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དུལ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དུལ་བ་འདུན་སར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོ་གཏུམ་པོ་རབ་སྣང་གི་དབང་དུ་མཛད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ནི་དུལ་ཞིང་ཅང་ ཤེས་པའི་རྟ་ལ་ལྷག་པར་ཞོན་ཞིང་གཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གྱི།རྟ་ངན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །དུལ་བ་ནི་དུལ་ཞིང་མི་སྲུན་པ་སྤངས་པ་ཉིད་དོ། །འདུན་ས་ནི་རྟས་རྩེ་ཞིང་ཚོགས་པའི་སའོ། །ཡང་ན་འདུན་ས་ནི་གཡུལ་བཀྱེ་བའི་སའོ། །འགྲོ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ།།དུལ་ལ་རྒྱལ་པོ་ལྷག་པར་ཞོན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་ན་ཕན་ཞིང་དུལ་བའི་རྟ་ལ་ན། རྒྱལ་པོ་དོགས་པ་མེད་པར་ལྷག་པར་ཞོན་པ། ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དུལ་བ་མི་ཡི་ནང་ན་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་ བརྟགས་པའི་ནང་ན་ནི་དུལ་བ་ཉིད་མི་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ།བསྔགས་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཚིག་གི་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱིས་འཐབ་མོའི་སར་སྤངས་ནས་འགྲོ་བ་ལ་དམ་པ་རྣམས་དམིགས་ཤིང་སྟེན་པར་བྱེད་པ་ནི་དུལ་བའོ།

野马是体弱无力的马，这是骑劣马。放弃是在旷野中放弃，比如良马将没有力量的野马放弃在旷野中，前往安乐所欲之处，如是乘坐智慧、正念和精进之乘，以正念等舍弃轮回而获得涅槃。前往是进入。所谓'极为善巧'是完全通达。因此，在舍卫城听闻狼的叫声，'这是往昔我的朋友，被佛陀所惧，我因正念而成佛，而他至今仍堕落邪道'，就像这样。
不仅是正念、精进和调伏诸根等，也是修持惭愧，为了显示这一点而说'良马'等。调马师善行来到世尊面前请问：'世尊，以何能除罪过？'于是说道：'若人亲近惭，生于人之中，能除诸罪过，如良马受鞭。'
有人说是某天神请问的。有人说是从长老补底迦开始的。'若人知惭愧'中，亲近是修习。知惭愧是具有谨慎，意思是有惭愧。'若人'是指任何具有惭愧的人能除罪过，这显示了戒蕴。由具有惭愧而具有戒律，如说'此中唯一无惭者生起种种罪业'。
'善安住智慧'是指智慧和禅定蕴，这三者显示了圣道，因为这是三蕴的本质。由修习这些而调伏不善根。除去是舍弃，那个人舍弃罪恶或恶行。'如良马受鞭'是比如调驯的马不需要用鞭子抽打一样。'良'即是良马，而非劣马。
为显示调伏的功德而说'调伏赴集会'等。这是就暴虐的光明王而言，即如大王乘坐调驯且善解人意的马去战场，而不乘劣马，由此而说。调伏是调驯且断除粗野。集会处是马匹游戏聚集之处。或者集会处是布阵之地。'前往'是进入。
'调驯王乘骑'是说，真实而言，对于有益且调驯的马，国王无疑会特别乘骑。如是'调驯人中胜'，在所有人中观察，调驯者是人中最胜，因为是称赞的根据。即是在言语细微烦恼的战场中舍弃后前行，圣者们缘于此而亲近，这就是调驯。

།ཇི་ལྟར་དེ་དང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་ ཞིག་ཚིག་ངན་བཟོད་བྱེད་པ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་ངན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། བརྫུན་དང་ཚིག་རྩུབ་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལས་ཐོས་ཀྱང་བཟོད་པར་བྱེད་ཅིང་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དུལ་བའོ། །ཡང་ན་ཚིག་ངན་པ་ནི་ལྷག་པར་བསྟོད་པའམ་སྨད་པ་སྟེ། དེ་སྨྲས་པས་ ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་དོན་ཏོ།།འདིར་ཚིག་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། བརྡིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཟོད་པའོ། །འདི་ལྟར་འདིར་ཚིག་ཉི་ཚེ་སྨོས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཕལ་ཆེར་ཚིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་བདག་ཉིད་དུལ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་འདུལ་བ་ ལས་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གླང་པོའི་ནང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་ན་ཤྲོ་ན་ཀོ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་མི་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཞིག་བདག་ཉིད་དུལ་བའི་གནས་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་ལྡན་ཞིང་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་ རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་།ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་པས་ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་དེ་གཟིགས་ཏེ། ཇི་ཙམ་ན་དེར་གཤེགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་དེ་ན་རྒྱལ་པོའི་དྲེའུ་དང་གླང་པོ་ཆེ་འདུལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་དཔེར་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་བཞི་གསུངས་སོ། གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ ཡང་རུང་བ་ལ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་འདི་ལའོ། །དྲེའུ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དྲེའུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བཞོན་པ་ལ་སོགས་པ་རུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཅང་ཤེས་རྟ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་རིགས་མཐོ་བ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པའོ། །སིན་དུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་སིན་དུ་ནས་ སྐྱེས་པའམ།ཡུལ་བཟང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གླང་པོའི་ནང་ན་གླང་ཆེན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་དང་ལྡན་པའི་གླང་པོའི་ནང་ན་གླང་པོ་ཆེན་པོའོ། །དེ་བས་བདག་ཉིད་དུལ་བ་མཆོག། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དུལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་དུལ་བ་སྟེ། གང་ བདག་དུལ་བར་བྱས་པ་དེས་ནི་དྲེའུ་ལ་སོགས་པ་དུལ་བར་བྱས་པ་དེ་དག་པས་མཆོག་སྟེ།གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཞོན་པ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དྲེའུ་ལ་སོགས་པ་དུལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དུལ་བ་དེ་དག་ གིས་ནི།ས་དེ་མངོན་པར་འཐོབ་མི་སྲིད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱོགས་དེ་དང་དེའི་བྱེ་བྲག་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ལེགས་འདུལ་གང་ཡིན་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གང་ལ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི་མཁས་པ་དེས་ཐོབ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཁས་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །སའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡིག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་དུལ་བར་གྱུར་ན་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཡིན་ཏེ དེ་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་མེད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།སྡུག་བསྔལ་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་མཐར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །གདུང་བས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་ནན་ ཏན་དུ་བྱེད་པར་ནུས་ཀྱི།སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མངོན་པར་གཙེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དྲན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་ཉམས་པ་ལས་ནི་འདི་ལྟར་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་མ་བསྒོམས་པས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་དག་ལྟ། །ཆེན་པོ་གང་ལ་ཡོད་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྤོང་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རབ་ཏུ་སྤངས་པའོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་སྟེ་ངན འགྲོ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如何了知彼等之性相？说道：'能忍恶语者'。恶语即违背所说之语，虽从他人听闻妄语、粗语等，能忍受而不改变者即是调伏。或者恶语是过分赞叹或诽谤，说此语的目的是生起贪欲和嗔恨。此处'语'仅是表征而已，对于殴打等也要忍受。如是此处仅说'语'，是因为一切处多数都是语言所生故。为了显示'调伏自己胜过调伏一切'之义，故说'在象群中'等。
在尸陀林清凉林中，有二十位名为舍罗那迦的人，精进修习调伏自己而住。世尊与众多比丘一起住时，以天眼见到此事，随即前往彼处。当时在那个地方有人正在调伏国王的骡子和大象，以此为喻说了十四偈颂。
'何者'即任何，指此世间。'调伏骡子'即教导骡子，为使其适合骑乘等。'以及良马'即具德高贵最为称赞者。'信度'即生于信度地方，或生于善地之马的意思。'象群中大象'即具相大象中的大象。'不如调伏己'即自调伏，由自己调伏者胜过调伏骡子等，为最殊胜。
为何如此？说道：'彼等乘骑等'，因为以骡子等调伏为因的调伏，'不能到彼地'，即不能到达彼方及其差别。'善调伏自己'即以善净化的心，'智者能获得'即智者能证悟。为显示地之自性，说'寂静'，即离恶且寂静，因为若诸根调伏则非理恶行寂静。
苦的根本是罪恶，为证成无彼则无苦故，说'苦尽'，由于无不悦意果报等而达究竟。若不为痛苦所压，则能精进修习身等念住，而为苦所逼迫者则不能，为欲证成此义故说'具念'，因具足身分念故。由失念故如是堕恶趣，因未修习念故。如说：'世间正见，若有大者'等。为显示此义，说'当断'即完全断除。是何？即趣，意为三恶趣。

།དེ་ནས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་ཞིང་དྲན་པ་བསྐོམས་པས་སྣོད་དུ་གྱུར་ནས། མཐོང་བའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པས་མཐོང་བས་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཆིང་བ་བཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།དེའི་འཆིང་བ་བཅད་ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདི་ནས་འདས་ཏེ་འཕགས་པ་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་གྲོལ་གྱི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ལས་འཛིན་པའི་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་ བ་སྤངས་ནས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཀུན་སྦྱོར་མ་ལུས་སྤོང་འགྱུར་གྱི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དགུའི་ཐོབ་པ་བཅད་པས་སོ། །དེ་ནས་དུས་ཅུང་ཟད་གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕན་འདོགས་ཤིང་ གནས་ཏེ།དུས་གཞན་ཞིག་ཏུ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་འདས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བའི་སྒྲིབ་གཡོགས་ལས་འདས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། དེ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ བའི་མཚན་ཉིད་དོ།།ནང་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་ལ་བརྗོད་དོ། །གདུལ་བའི་བསམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་མང་སྟེ། དེར་འདུས་པའི་གདུལ་བྱ་དེ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་ཞི་བ་དོན་དུ་གཉེར་རོ། །ཁ་ ཅིག་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་རོ།།ཁ་ཅིག་ནི་འགྲོ་བ་གཏོང་བ་དོན་དུ་གཉེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་དུ་གཙེས་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་ ཡིན་ནོ།དེ་བས་ན་དེ་དག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་བདག་ཉིད་དུལ་བ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདུལ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཅེར་བུ་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ཞིག་གིས་བཙུན་པ་ ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་དང་འདི་གསུངས་སོ།།བདག་ཉིད་ཁོ་ན་གདུལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སེམས་ཉིད་བྱ་བ་དང་ལས་ངག་ལ་དབང་དུ་གྱིས་ཤིག་པའོ། །འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་པས་རྟ་བཟང་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ ན།རིགས་བཟང་པོའི་རྟ་འདུལ་སྦྱོང་མཁན་གྱིས་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ལྟར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་དུལ་བ་ཡིས། །སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་མཐར་ཕྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མར་འགྲོ་བ་སྟེ། ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། བདག་ཉིད་ དུལ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།།བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་བེ+ེ་ར་ཏྱ་ན་ཚོང་དཔོན་རྒན་པོ་ཞིག་བུ་ལ་སོགས་པས་བརྙས་པར་གྱུར་ཏེ། མགོན་སུ་ལ་བྱ་ཞེས་ཞུས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་མགོན་དང་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱབས་ལ་གནས་པར་བྱའི། གཞན་ནི་གླིང་དང་ སྐྱབས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ།བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཁོ་ནའོ། །བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་གི་དངོས་པོ་འདི་ལ་ནི་རང་གི་སེམས་ཉིད་དུལ་བར་བྱ་བའོ། །མགོན་ནི་སེམས་འདི་དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་ཅིང་ འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ།འདྲེན་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དུལ་ན་ནི་བདག་ཉིད་བདེ་འགྲོ་དག་ཏུ་འདྲེན་པར་བྱེད་དེ། འདིས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ལེན་པའི་རྒྱུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ།

此后转生善趣，修习正念成为法器，现前见道后，即能断除见所断的烦恼束缚，为显示此义，故说'断除束缚'。意为断除其束缚后，从此凡夫命终，将获得与圣者同等的果位。
此后断除欲界修所断烦恼，超越一切苦恼与不悦，为显示此义，故说'解脱一切苦'。一切与苦都是业的摄持。从此必定解脱，然后断除等持地的一切结缚，获得有余涅槃，为显示此义，故说'断除一切结'。即断除九种结缚的所得。
此后随顺所化众生而利益安住一段时间，后来获得无余涅槃之法，为显示此义，故说'涅槃性'。超越生的遮蔽即是涅槃，其性相即是远离一切痛苦。
'内住'是指中间，意为安住于其本性。'彼'是指调伏。所化众生的意乐性相有多种：其中聚集的所化众生，有些希求寂静，有些希求离苦，有些希求舍弃轮回，有些希求解脱束缚等等，因为被不寂静等所逼恼，故希求寂静等殊胜。
因此为了悲悯他们而说此法。为显示苦的究竟依赖于调伏自心，故说'调伏'等。有一裸行外道问:'尊者，如何能到达一切苦的彼岸？'因此说此法。
'唯应调伏自己'是指使自心于身语业得自在。'如善马调驯师'是指如同良马调驯师调伏良马一般。为何如此？为显示利益故说:'由善调伏自己，到达诸苦彼岸。'意为到达苦的终点，即获得解脱。
为显示调伏自心的利益，故说'唯应'等。毗罗底国有一老商主被儿子等轻视，问:'应以谁为怙主？'因此开示:'应住于自己的怙主与自己的皈依，其他非为洲渚与皈依'而说此法。
'唯自己'即是唯心。'自己的'是指一切自体，因为对于此自体唯应调伏自心。经中说:'心是怙主，能主宰并引导至他世。'意为引导。因为若调伏则能引导自己至善趣，此说明了殊胜取受的因。

།བདག་ཉིད་བདག་གི་སྐྱབས་ཡིན་པས། །ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་དོན་དང་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རང་གི་སེམས་ཉིད་དུལ་བས་ནི་བདག་གི་སྐྱབས་ཏེ། དེའི་མཐུས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མགོན་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱབས་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་གདུལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དང་བཅས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །རྟའི་ཚོམས་ཏེ་བཅུ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།བདག་གི་སེམས་དུལ་བར་བྱས་ན་ནི་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བྱི་ལའི་རྐྱལ་པ་ལེགས་པར་མཉེས་ན་སིལ་ཀྲོལ་གྱི་སྒྲ་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲོ་བའི་ཚོམས་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་དུལ་བར་ནི་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་ནུས་པ་མེད་དོ། དེས་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་བདག་ཉིད་དུལ་བར་བྱས་ནས ཁྲོ་བ་སྤངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཆགས་པ་མེད་ལ་དགའ་བའི་གཅེར་བུ་བ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། ཅིས་ནི་སྤངས་དང་ཅི་ཡིས་རྣམ་སྤངས་འགྱུར། །གང་གིས་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་འདའ་འགྱུར་ཞིང་། །གང་ལ་མ་ཆགས་པར་ནི་བྱས་པ་དག་། ཆགས་པའི་རྗེས་སུ་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ལགས། །ཞེས་པ་དང་དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་སྣར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁྲོ་བ་ནི་བདག་གིས་མཛའ་བཤེས་དང་དགྲ་བོ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་དང་དོན་བྱེད་པ ལས་བྱུང་བའི་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཀུན་དུ་འཁྲུགས་པ་ནི་ཁྲོ་བའོ།།གཞན་དག་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སེམས་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་པ་ནི་ཁྲོ་བ་ལའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། གཞན་དག་ནི་འདིར་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རབ་ཏུ་གྲགས་པས་ཁྲོ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བོ་ཡོངས་སུ་དོར་བ་སྟེ། གཞན་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་རྣམ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་ང་རྒྱལ་རྒྱུད་ལ་སྤང་བར་བྱ བའོ།།འདིར་ང་རྒྱལ་ནི་ངའོ་སྙམ་པ་ལ་དགོངས་ཏེ། ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་བགེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་སྦྱོར་ཀུན་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དབང་མེད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་སྦྱོར་ བ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་འདི་ཡང་རྣམ་པར་སྤོང་བ་སྟེ།འདིས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་བསྟན་པའི་བྱ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིང་དང་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་མེད་དེ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ནི་གང་ཟག་གོ། །མིང་དང་གཟུགས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།མིང་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་བཞིའོ། །གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་ཡིད་དེ་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཡང་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ སྟེ།ཡང་སྲེད་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྗེས་སུ་མི་ལྟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བ་དང་། རྗེས་སུ་མི་འཆིང་བ་དང་། གདུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆགས་པ་ནི་འདུ་འཛི་སྟེ་དེས་བྱས་པའི་གཡེང་བའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྲིད་པའི་སྐྱོན་ནོ།།ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ནི་བདེ་བ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལྷ་ཞིག་གིས་གསོལ་པ། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཅི་ཞིག་སྤང་། །ཅི་ཞིག་སྐྱེས་ནས་བཟློག་པར་བགྱི། །བསྟན་པས་ཅི་ཞིག་རབ་ཏུ་སྤོང་། གང་ཞིག་རྟོགས་ན་བདེ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། དེ་ལ་འདི་གསུངས་སོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ལའོ། །སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དོར་བའོ།

'自己是自己的皈依'这句话是关于皈依的意义和救护的缘故。由于调伏自己的心即是自己的皈依，因为以此力量能摧毁一切近行。或者说，怙主是因为能生起增上安乐的缘故。皈依是获得决定善妙安乐，因此，'应当调伏自己'等带有比喻的内容容易理解。马品第十九品释论完。
如果调伏自己的心就能去除嗔恨等，就像猫的皮囊揉搓得好就能发出铃声一样。为了如是修习，其后宣说嗔恨品。因为未调伏则无法去除嗔恨等。因此宣说此义，在调伏自己后'断除嗔恨'等。
一位喜欢无执著的裸行者向世尊请问：'以何断除、以何遍断，以何能超越一切，对何无执著者，不随执著堕落？'因此说此。其他人说这是关于尼拘陀园中王族女子星光的缘起。
嗔恨是对亲友和敌人行损害与利益所生的忿怒为先导的心极为扰乱即是嗔恨。其他人说是对处与非处不随顺所生的舍弃正理，即对儿子等心极为扰乱是嗔恨。其他人说此处以世间极为著名的忿怒本身称为嗔恨。'断'是完全舍弃嗔恨，因为是损害他人的因。
'遍断我慢'是即使在修习对治的殊胜中也应断除相续中的我慢。此处我慢是指我执，因为是一切随眠的主要因，也因为是功德等的障碍。
'能超越一切结'是指无自在而生起的缘故，也断除九种结，此说明离三界贪欲。为显示前说作为的功德，说'于名色无执著者'，'者'是补特伽罗。
关于'名与色'，名是受等四蕴，色是色蕴。无执著是心不执著于此，因为离贪爱。'无所有'是无所希求的事物，即断除再生的业和烦恼故离戏论。'不随堕'是不随行、不随缚、不苦恼的意思。
执著是聚集，即由此造成的散乱。或者是生等轮回过患。为显示断除嗔恨等能获得安乐，说'初生时'等。一位天人请问：'初生时应断何？生已应止何？教法应断何？了知何得安乐？'对此说此。'初生时'是指仅在意生起时。'断'是完全舍弃。

།གང་གི་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་བྱུང་ནས་ཡལ་བར་འདོར་ན་ནི་ཕུང་ཁྲོལ་སྟོང་བྱེད་དེ། ཕྱུགས་ལྷས་སུ་སྤྱང་ཀི་ཞུགས པ་བཞིན་ནོ།།སྐྱེས་ནས་འདོད་ཆགས་སྤང་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཉིད་དུ་རང་གི་གཉེན་པོས་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ་ཐག་རིང་པོར་སྤང་ཞིང་རྒྱུན་གཅད་པས་རྩ་བ་དང་བཅས་པར་དབྱུང་སྟེ། ཁ་ནས་འཇམ་པོར་སྨྲ་ཞིང་ནང་དུ་འཁོན་བྱེད་པ་ལྟ་ བུའོ།བརྟན་པས་མ་རིག་རབ་ཏུ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པས་གཏི་མུག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་སྤོང་བ་ནི་བརྟན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བས་མ་ རིག་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ།།བདེ་བ་ནི་སྲིན་པོ་གསུམ་སྤངས་པ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་མེད་པས་བདེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྲེད་པ་ཟད་ན་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་བདེན་པ་རྟོགས་ན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྲོ་བ་ སྤངས་པས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕན་ཡོན་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཁྲོ་བ་སྤངས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ཞིག་སྤངས་ན་བདེ་བར་ཉལ། །གང་ཞིག་སྤངས་ན་མྱ་ངན་མེད། །གང་གིས་འདིར་ནི་ཆོས་གཅིག་ཉིད། །བཅོམ་ན་གཽ་ཏ་མ་བསྔགས་ པ་མཛད།།ཅེས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པ་དང་འདི་གསུངས་སོ། །ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་ནི་དོར་བའོ། །བདེ་བར་ཉལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུང་བ་མེད་པར་གཉིད་ལོག་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་ན་འཚེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་སྟེ། བདེ་བར་ཉལ་ཞིང་བདེ་བར་སད་པ་དང་། །ཉལ་བ་ན་ཡང་ལྷ་རྣམས་བསྲུང་ འགྱུར་རོ།།ཞེས་བྱམས་པ་ཐོབ་པ་དག་ལ་བཤད་པས་སོ། །ཁྲོ་བ་སྤངས་ན་གདུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུང་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ནང་དུ་གདུང་བ་མེད་ཅིང་མྱ་ངན་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་སྤངས་པས་ནི་བསམ་པ་གྲུབ་ལ་བྱེ་མ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཆོམས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་གྱི་ཚུལ་གྱི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དུག་གི་རྩ་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཕུང་ཁྲོལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མྱུར་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱས་ཏེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །བདེ་འཇོམས ཞེས་བྱ་བ་ལ།བདེ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཡིད་དང་འཐད་པ་ལ་སོགས་པ་དེས་འཇིག་པ་ནི་བདེ་བ་འཇོམས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་འཇོམས་པ་ནི་བག་ ཆགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས་ཐོ་རངས་དང་མཚན་མོ་ཉིད་ལ་ཡང་གདུལ་བའི་དགེ་སློང་དག་ལ་བསྟན་ཞིང་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།ཁྲོ་བ་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཁྱིམ་སྤངས་པས་སྤང་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོམས་ཤིག་དང་། ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྤངས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། དེའི་ཉན་ཐོས་དགྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཅོམ་པ་ཡིས་མྱ་ངན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་སྤངས ན་ནི་གང་གིས་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡིད་ལྷག་པར་གདུང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་དུས་རིང་པོར་མྱ་ངན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཁྲོས་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

如果因愤怒而生起后就放弃不管，就会造成损失毁灭，就像牲畜群中混入了狼一样。
'生起后要断除贪欲'这句话的意思是，一旦生起贪著的结缚，就要立即用对治方法来遮止，要远远地舍弃并且切断相续，要连根拔除，就像口中说着柔和的话语而内心却怀有怨恨一样。
'坚定者要彻底断除无明'这句话的意思是，智者要完全断除愚痴，因为具有智慧所以能断除过失的就是坚定者。
'见到痛苦'这句话是说明通过如实见到苦等圣谛而断除无明的原因。
安乐就像断除了三个罗刹一样，因为没有恐惧而获得安乐，也就是说贪爱灭尽就会获得安乐。
在其他地方说'如果证悟真理'，意思是说如果见到四圣谛。
为了显示断除愤怒的世间和出世间功德，所以说'如果断除愤怒'等等。
'断除什么而安眠？断除什么而无忧？在此唯一法中，断除什么而得到乔达摩的赞叹？'帝释天如是请问而说此语。
断除愤怒就是舍弃。'安眠'是指没有痛苦地入睡。或者说是无害地安住，如说'安眠安醒，睡时也得到诸天守护'，这是对获得慈心者所说的。
'断除愤怒就不会痛苦'是说不会有痛苦，内心没有痛苦也不会经历忧伤，因为断除了它就能成就所愿，远离了见到沙子等的缘故。
这里要把'愤怒'和'降伏'连在一起。为什么呢？为了说明殊胜方式的原因，所以说'毒的根本'，因为是损失的原因，所以要迅速远离贪欲，经中说这是大过患。
关于'毁坏安乐'，安乐是指悦意的，善行和如意等，毁坏这些就是毁坏安乐，也就是说它能切断善行和悦意。
'比丘'是称呼语，因此显示毁坏安乐就是习气，在黎明和夜晚都对应该调伏的比丘们教导并且重复宣说。
愤怒即使是在家人也应当完全断除，特别是出家人更应当断除，这是在教导。
'降伏吧，诸圣者所赞叹'这句话是说断除这个会令佛陀和他的声闻欢喜，因为通达了它的本性。
为什么呢？因为'降伏它就无忧'，因为如果断除了愤怒，无论如何也不会经历内心的剧烈痛苦。
为了显示随顺它的人会长期忧伤，所以说'因愤怒而自己'等等。

།དགེ་སློང་དག་སྔོན་ བྱུང་བའི་དུས་ན་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གཡུལ་འགྱེད་པར་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་ན།ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གཡུལ་འགྱེད་པ་རྩོམ་པའི་དུས་སུ་གལ་ཏེ་ལྷ་རྣམས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ ཕམ་པར་འགྱུར་ན་ནི།གྲོགས་པོ་དག་དེ་ལ་ངས་ཀྱང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ཐགས་བཟངས་རིས་གསོན་བཞིན་དུ་བཟུང་ལ་མགུལ་པ་བཅིང་བ་ལྔས་བཅིངས་ཏེ། ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ཐགས་བཟངས་རིས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ལ་དེ་ ལྟར་སྨྲས་སོ།ཇི་ཙམ་ན་ཐགས་བཟངས་རིས་ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བཅུག་སྟེ། ལྷའི་འདུན་ས་ཆོས་བཟང་གི་སྒོ་དྲུང་དུ་མགུལ་པ་བཅིང་བ་ལྔས་བཅིངས་པ་དང་། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དེ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་ནང་དུ་འཇུག་པ་ན་དེས་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཚོགས་པར་མི་དབྱུང་བས་གཤེ་བར་ བྱེད་དོ།།མ་ཏ་ལིས་སྨྲས་པ། །བརྒྱ་བྱིན་ལྷ་དབང་འཇིགས་པ་འམ། །ཡང་ན་སྟོབས་མེད་བཟོད་པར་བྱེད། །ཐགས་བཟངས་རིས་ཀྱི་ཚིག་གཏུམ་དག་།མངོན་སུམ་ཐོས་བཞིན་འདུག་བྱེད་དམ། །ཞེས་སོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། འདི་ནི་དེ་ལྟར་མཐོང་མོད་ཀྱི། །བྱིས་པ་ཡི་ ནི་དགག་པ་ཡིན།།ཕ་རོལ་གང་ཞིག་ཁྲོས་ཤེས་ན། །རང་ཉིད་དེ་ལ་ཞི་བར་བྱ། །ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། རབ་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་སྟེ། མེད་ པ་ལ་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཁྲོས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཁྲུགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གིས་ལེགས་བྱས་ཀྱི། མ་ལེགས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལེགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་བྱས་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་སེམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྲོ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དུས་གཞན་ནའོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྲོ་བ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ནའོ། །མེ་ཡིས་བསྲེགས་བཞིན་གདུང་ བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྲེགས་པས་ཉེ་བར་གདུང་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཁྲོ་བས་གདུང་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་གིས་འདི་ལྟར་མ་རབས་དང་མཐུན་པར་བྱས་ཞེས་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་ཁྲེལ་མེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་ནི་ཁྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །ངོ་ཚ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པའོ། །ངོ་ཚ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པའོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཁྲེལ་ཡོད་པ་སྟེ། ཁྲེལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྲེལ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན ཏན་ཅན་དག་ལ་གུས་པ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པའོ།།ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ནི་ཁྲེལ་ཡོད་པའོ། །བདག་ཉིད་ལ་ནི་མངོན་བརྟགས་ནས། །འཛེམ་པ་གང་ཡིན་ངོ་ཚར་བརྗོད། གཞན་བརྟེན་འཕྱ་བ་ལ་འཛེམ་པ། །ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་གཞན་དག་དེ་སྐད་ཟེར་རོ།།ཡང་ན་གང་ཁྲོ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འཁྲུགས་པ་ཡིན་པས་ཁྲོ་བ་ཅན་ནོ། །བརྟུལ་ཞུགས་མེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་དེའི་ཚུལ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་བས་མངོན་པར་ཟིལ་གནོན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུགས་པས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྐྱེས་བུའོ། དེ་ལ་སུ་ཡང་རྟེན་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་དང་མ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའམ། ཡང་ན་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ཁྲོ་བ་ཅན་ལ གནས་དང་གླིང་དང་རྟེན་མི་བྱེད་དོ།

诸比丘，在过去的时候，当天神与阿修罗即将交战之时，帝释天对三十三天的诸天神说：'朋友们，在天神与阿修罗开始交战之时，如果天神获胜而阿修罗失败的话，朋友们，那时我也要生擒阿修罗王毗摩质多罗，用五重绳索捆绑其颈部，将其带入天城。'阿修罗王毗摩质多罗也对诸阿修罗如是说。
当毗摩质多罗被带入天城，在善法堂门前被五重绳索捆绑颈部时，每当帝释天出入时，他都会用恶毒的言语辱骂。摩呾利说道：'帝释天王是因恐惧，还是因无力而忍耐？面对毗摩质多罗如此凶恶的言语，你为何默然而坐？'
帝释天说道：'虽然我看到这种情况，但这是愚者的阻碍。若知对方发怒，自己应当平静。'说完这些话后，佛世尊又宣说了十二偈颂。
所谓'善说'，是指正确理解和正确认知，即对不存在的事物执著为存在的意思。什么是'发怒'呢？就是愤怒。如何说呢？'我做得很好，并非不好'，即认为是做得好，而不是做错了。因为愤怒是颠倒的因。'之后'是指在另一个时候。
这就是明显的教示：所谓'息怒'，是指远离忿怒的缠缚。'如被火烧而受苦'，意思是如同被火烧灼而受苦一样，他将因愤怒而受苦，因为会生起'我为何如此卑劣'的懊悔心。
凡是具有忿怒的人就会无惭无愧，若远离惭愧，则会无有忿怒。具有惭者即是有惭，不具惭者即是无惭。具有愧的行为者即是有愧，不具愧者即是无愧。其中，对功德和具德者恭敬即是知惭；对恶行视为可畏即是有愧。
如有人说：'观察自身而有羞耻，此即称为惭；依他人而避免讥讽，此即称为愧。'这是他们对这两者特征的解释。或者说，凡是具有忿怒性格的人即成为无惭等等。因愤怒而称为忿怒者。
无有律仪即是不具戒律与威仪，因为在其力量下其行为已经退失。'为忿怒所制伏'是指被愤怒所控制的人。'无人依止他'是指父母等任何人，或者说善良的人们都不会依止愤怒的人。

།གདོན་ཞུགས་ནས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལ་ནི་སུ་ཞིག་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་ཡིད་བརྟན་པའི་བསམ་པས་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར། གང་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་དེ་ཉིད་ལ་ནི་ཡིད་བརྟན་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་སྦྲུལ་ནག་པོ་དུག་ མི་བཟད་པ་ཡོད་པ་ལ་ནི་གང་ཡང་ཡིད་བརྟན་པས་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་དང་གནས་སུ་མི་བྱེད་དེ།དེ་ལས་སྐྲག་པས་ཡིད་བརྟན་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་བའི་ཉེས་དམིགས་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་བྱིས་པའི་མཐུ་སྟོབས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདིར་གླེང་གཞི་ནི་གཞན་དག་འདི་སྐད་ཟེར་ཏེ། མཉན་ཡོད་ན་གི་རི་ཡ་གྲོ་ཞེས་བྱ་བ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་མདུན་ན་འདོན་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་སོང་སྟེ། ཕྱིན་ནས་བཙུན་པ་བདག་ལ་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་སྟོབས་ མཆིས་སོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་།ཇི་ཙམ་ན་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་སོ། དེ་ཡི་སྟོབས་ནི་སྟོབས་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྟོབས་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཉམ་ཆུང་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་དེའི་སྟོབས་སུ་འདོད་པའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་ནའི་དོན་ཏོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། གང་ཞིག་བྱིས་པའི་མཐུ་སྟོབས་ ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ནི་གང་ལ་ལའོ། །བྱིས་པ་ནི་གླེན་པ་སྟེ། དེ་ཁྲོ་བ་དང་མི་བཟོད་པ་ལས་བྱིས་པ་སྟོད་པར་བྱེད་པས་སོ། གཞན་བརྙས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དེས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཐུ་སྟོབས་མེད་པ་ཉིད་ལ་མཐུ་ཉིད་དུ་བཟུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ། བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གླེན་པའོ། །བྱིས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་དང་བྲལ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་འཚེ་བ་ལ་གོམས་པ་སྟེ། བྱིས་པ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་སེམས་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། བསྒྲུབ བར་བྱ་བ་ཡོད་རེ་སྐན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་ཅིང་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱིས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་དང་མི་ལྡན་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བློའི་སྟོབས་ནི་མཁས་པའི་སྟོབས་སུ་འདོད་དེ། སོ་སོར་བརྟགས་ པའི་སྟོབས་དང་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་བཟོད་པའི་སྟོབས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་སྟོབས་མེད་དེ། དེ་བས་ན་བློ་དང་ལྡན་པ་ལས་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །བྱིས་པའི་སྟོབས་ནི་བཟོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བསྟན་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་བཟོད་པ་ཉིད་སྟོབས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྟོབས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ན་ཤས་ཆེ་བའི་སྟོབས་ཡོད་པ་དི་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་ཚེ་འདི་ལ་ལུས་ ཀྱི་སྟོབས་དང་གཟུགས་བཟང་བ་ལ་སོགས་པས་ང་རྒྱལ་ཡོད་པ་དང་།བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྡན་པའོ། །སྟོབས་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་དམན་པ་དག་གིས་ཚིག་ངན་མང་དུ་སྨྲས་ཀྱང་བཟོད་པ་ཞེས་འདོད་དེ། འདི་ལྟར་བདག་ལ་འཇིགས་པ་ཉམ་ང་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་མེད་དེ་ཚོགས་ཡོད་པའོ། །མ་ཧེའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་བཟོད་པའི་མཆོག་ཅེས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཟོད་པ་དམ་པ་ཞེས གསུངས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཉམ་ཆུང་བ་ལྟ་རྟག་ཏུ་སྒུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་སྟོབས་དམན་པ་དེ་ནི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྙས་པ་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་ལྡན་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་དང་སྒྲུབ་པ་དང་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལས་གཞན་གྱི་དཔོན་གྱུར་ཀྱང་། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། གཞན་གཡོག་དང་བྲན་ལ་སོགས་པའི་དཔོན་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། མཐུ་ཡོད་པ་དང་དབང་ཕྱུག་དང་མངའ་བདག་ཏུ་གྱུར་པའོ།

被魔鬼附体而受他人控制的人，有谁会以信任的心态靠近想要对我有益的人呢？对于令人恐惧的事物就是没有信任，就像对于有剧毒的黑蛇，任何人都不会以信任的心去抓取，同样也不会以它为依靠和住所，因为由于对它的恐惧而破坏一切信任。
为了显示愤怒的过患，所以说'某个愚者的力量'等等。这里的缘起是其他人这样说：在舍卫城有一个名叫吉利耶的婆罗门种姓，是沙罗大树王胜光王的大臣，他来到世尊面前说：'尊者，我有男子气概的力量。'就在这时说了这些。
'他的力量是无力'，无力就是软弱，是指那个众生所认为的力量。'尼'字是表示'唯一'的意思。那是什么呢？'某个愚者的威力'，'某个'是指任何一个。'愚者'是指愚笨的人，因为他由于愤怒和不忍而赞叹愚者。因为被轻视他人的方法所执取，所以应当知道他是执著无力为力量。
为什么呢？'愚者'就是愚笨的人。为了显示愚者的特征，所以说'远离正法'，即是非常熟悉伤害，经中说：'愚者是思维恶行的'，意思是舍弃善行。
'有什么可成就的呢'，是说以愚者的力量不能成就并获得戒律和依戒律的圣道，因为不具足智慧。因为智慧的力量被认为是智者的力量，以'择力和多闻'等词说明。意思是智者们也安住于忍辱力。
这样也没有修行的力量，因此有智慧者如前所说。显示愚者的力量就是没有忍辱，而智者们的力量是忍辱，在这种情况下忍辱才是最殊胜的力量。为了显示这一点，所以说'具力'，在此有巨大力量的就是具力者。
有些人今生因为身体力量和相貌端正等而有傲慢，以及通达论典等方式而具足。'对弱者行忍辱'是说即使弱者们说许多恶语也能忍受，这样对我来说在任何地方都没有恐惧怯懦等的畏惧，因为有资粮。这里也应当举出水牛本生等为例。
'这被说为最胜忍'是说这个就是佛陀所说的殊胜忍辱。为什么呢？因为'弱者常常屈服'，凡是力量微弱的人，因为无依无靠，所以一直忍受所有人的轻视。
关于所说的'具力'，具足力量有三种：权势、修行和言语。为了显示权势，所以说'即使成为他人的主人'，是说成为他人仆从等的主人，即有能力、权势和做主人。

།དཔེར་ན་རྒྱལ་པོར་གྱུར ལ་ཟོང་གིས་ཉོས་པའི་བྲན་ཁྲོ་ཞིང་ངན་དུ་སྨྲ་ཡང་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲུབ་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་དག་གིས་གནོད་པ་བྱས་པའོ། །སྨད་བྱས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ། གནས་ མེད་པ་དང་འདའ་བར་བྱེད་པ་དང་།ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། གང་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཉིད་དེའི་རིགས་རྒྱུད་ངན་པར་སྐྱེས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས་བཞི་དང་ལྡན་པའོ། །བཟོད་པ་ནི་མི་འཁྲུགས་པའོ། །ཐམས་ ཅད་སྦྱིན་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ།ཚིག་གི་སྟོབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གཞན་གྱིས་ལྷག་པར་བརྒྱད་བཀག་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལྷག་པར་བརྒྱད་བཀག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྒལ་བ་དང་། ཚིག་ངན་པ་དང་། གཤེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྷག་པར་བརྒྱད་བཀག་པ་སྟེ། དེས་སྦྱོར་བ་ནི་ལྷག་པར་བརྒྱད་བཀག་པའི་སྐྱེས་བུའོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་གནོད་པར་བྱེད་བས་དེ་ལྟར་ཚིག་ངན་པས་གཤེ་བར་གྱུར་ན་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་བས་སྟོང་འགྱུར་དུ་སྨྲ་བར་ནུས་ཀྱང་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། གཉི་གའི་ཕོངས་པ་སེལ་བ་ནི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་འདོན་པར་བྱེད་པའོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན་བདག་དང་གཞན་གྱི་སེམས་ཅན་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལས་འཇིགས་པ ཡིན་པས་འཇིགས་པ་སྟེ།སྡིག་པའི་ཆོས་དང་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ལས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆེན་པོ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངན་སོང་ངམ་མནར་མེད་པ་དག་ལས་སོ། །ཁྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཁྲུགས་པའོ། །རིག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོས་པ་འདི་ལ་ངེས་པར་བྱས་ ནས་བདག་ཉིད་དེ་རང་ཁོ་ན་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་རོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་པར་ཞི་བ་ལ་དམིགས་ཤིང་བཟོད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་བསྩགས་པས་ནི་གཉི་ག་ལས་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཉི་གའི་དོན་ནི་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་ཟག་བཟོད་པ་བྱེད་པ་ནི་གཉི་གའི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉི་གའི་དོན་ཡང་གང་ཞེ་ན། བདག་དང་གཞན་དག་གི་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བདག་གི་དོན་བྱེད་པ་ནི་བཟོད་པ་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ ཀྱིས་བརྗོད་བར་བྱའོ།གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ནི་བྱམས་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དེ་ལྟར་བཟོད་པ་བྱེད་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བོ་བླུན་པོ་དེ་དག་ཁྲོས་པའི་མིག་གིས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཚིག་ངན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། བདག་ཉིད་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྤྱོད་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་དེ་ལའོ། །གང་ཕ་རོལ་བཟོད་པ་བྱེད་པ་ལ་བྱིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྙས་པ་ལ་བཟོད་པ་ཉིད་དོ། སེམས་ཀྱང་སླ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་ཀྱང་སླ་བ་སྟེ། །དེ་ལྟར་བརྙས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚིག་ངན་སྨྲ་བར་བྱེད པས་སོ།།སྐྱེ་བོ་དེ་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ལ་མི་མཁས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མངོན་པར་བརྟག་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། གང་དག་ཆོས་ལ་མཁས་པ་དེ་དག་ནི་མཁས་པས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།།གཙོ་བོའི་ཚིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པའོ། །གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་མཐུ་ཆེ་བ་པ་སྟེ། རིགས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་རྩུབ་པོའི་བདག་ཉིད་དམ་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ རུང་ངོ་།འཇིགས་ཕྱིར་བཟོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་བདག་གིས་འདི་མ་བཟོད་ན་ནི་བདག་ལ་དེས་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།

例如，即便是国王买来的奴隶发怒说恶语，能够忍耐接受的忍辱是极为称赞的。就修行力而言，'他人'是指敌人造成的伤害。'受辱'是指无依无靠，即无处可依、违背和压制等同义词。'某人'是指出身低贱者。'有力者'是指具有四种军队。'忍辱'是指不动怒。这里要以一切布施的本生故事为例。
就语言力而言，说'他人过分诽谤'等。'过分诽谤'是指极度违逆、恶语、辱骂等过分诽谤，由此造作即是过分诽谤之人。'他人'是指恶人加害，如此以恶语辱骂时，虽有力者能说出千倍的话语，但仍要忍耐。为了显示具有忍辱能消除双方的贫乏，故说'若人于他'等。
'救护'是指拯救。救护什么呢？是救护自己和他人的众生。'怖畏'是指由此而生的怖畏，即从恶法和不悦的果报中。怎样的怖畏呢？'从大'是指从恶趣或无间地狱。'愤怒'是指极度发怒。'知已'是指确认此愤怒，仅仅是自己，不需他人指点等。'于彼'是指当时。'令寂静'是指缘于寂静而忍辱的意思。
为了显示以善行积累而利益双方，故说'二者义即行'。具有忍辱的人即是成办双方利益者。什么是双方利益呢？以'自与他'来说明。自利当以忍辱说法的本生故事来说明，利他当以生起慈力的本生故事等来说明。
为了显示对如是行忍辱者，愚人以愤怒的眼光看待并说恶语，故说'自身'等。'于行此'是指于作此事。对于他人行忍辱时被轻视为愚人，这本身就是忍辱。'心亦易'是指易于了知，即因为如此轻视和说恶语的缘故。
是什么样的人这样想呢？说'于法不善者'，意思是不懂得辨别功德与过失。于法善巧者则会以智者的智慧了知，为了显示这一点，故说'胜者语'等。'胜者'是指有力且大威德者，意思是在种姓、形貌等方面特殊。'语'是指粗语的本质或细语等的自性。'因怖忍'是指如果我不忍耐此事，由于他能控制我，将会造成大的伤害。

།འཐབ་ཟླའི་ཚིག་ནི་འཐབ་གཅུགས་རྒྱུ་བཟོད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་འཁྲུག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཐབ་ཟླ་ནི་སྟོབས་མཉམ་པ་སྟེ། དེའི་ཚིག་བཟོད་པའོ། །གལ་ཏེ་འདིའི་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བདག་གིས་མ་བཟོད་ན་ནི་དེས་ན་བདག་གི་ཚིག་ཀྱང་འདིས་བཟོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་པོར་རབ་ཏུ་འཁྲུག་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ། དེས་འཇིགས་པའི ལས་བཟོད་པར་བྱེད་དོ།།དམན་པའི་ཚིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་ངན་དོན་ནམ་ཤིན་ཏུ་དམན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚིག་རྩུབ་པ་བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བཟོད་པ་མཆོག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་དེའི་ཉན་ཐོས་ནི་རིགས་དང་། རུས་དང་བཟོ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་སྟོན་གྱི། བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །བཟོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།འོ་ན་གང་གཞན་ལ་བསྡིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་ཏེ་བསྡིགས་པར་མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བྱིས་པ་ཁྲོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཡང་གླེང་ གཞི་གཞན་དུ་བརྗོད་དེ།རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ན་ཨ་སི་ལིབ་བ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཁྱོད་ནི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། དེས་ནི་འདི་གསུངས་སོ། །བྱིས་པ་རྒྱལ་བར་འགྱུར་སྙམ་སེམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པ་ཉིད་ཕམ་པའི་གནས་ ལ་ཡང་རྒྱལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་སྟེ་ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་ཤེ་ན།ཁྲོས་ནས་ཚིག་རྩུབ་དག་སྨྲས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཞེ་སྡང་གི་དབང་གིས་བརྩམ་པ་མེད་པའི་ཚིག་སྨྲས་པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུའོ། །དོན་དམ་པར་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཐོས་པར་གྱུར་ན་བཟོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་རྒྱལ་བ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་མཐོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ཤིང་དེའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བདེན་པར་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་རྒན་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་སེར་སྣ་ཆེ་ཞིང་གཡོན་ཅན་ཞིག་ཡོད་དེ། དབྱར་གོས་འཚེད་པའི་དུས་སུ་བཙོ་བླག་གི་ལས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པར་ གྱུར་པ་ལས་གལ་ཏེ་འདི་ཉིད་དུ་འདི་བྱས་ན་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དག་གིས་མཐོང་ནས་སློང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེས་བསམས་ཏེ།དེ་ནས་དེའི་དགོན་པའི་གནས་སུ་སོང་ནས་དེ་བྱ་བར་བརྩམས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་དེའི་སེར་སྣ་བརྟག་པའི་ ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནམ་མཁའ་ལས་འོངས་ཏེ་བསླངས་སོ།།དེས་སྨྲས་པ། ལྷུང་བཟེད་ཆུང་ངུ་གང་ཁྱོད་ལ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་ཚོན་ཐམས་ཅད་ལྷུང་བཟེད་ཆུང་ངུར་བཅུག་ཀྱང་མ་གང་ངོ་། །དེ་ནས་ལྷུང་བཟེད་བཀང་བར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པས་བྱིན་ཅིག་ཅེས་ སྨྲས་པ་དང་།རྒན་པོ་ཁྲོས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་ཞུས་པ་ལས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བདེན་པར་སྨྲ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་སྟེ།འདིས་ནི་གཞན་སླུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པར་བསྟན་ཏོ། ཡང་ན་དེ་ལས་གཟུད་པ་དེ་ཚིག་བཙུན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་བ་སྟེ། ཞེ་སྡང་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལས་གནས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྲོ་ བ་མེད་པའི་གཡོག་འཁོར་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སློང་ལ་ཆུང་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོངས་པ་དག་ལ་ཅི་ནུས་པར་ཟས་ལ་སོགས་པ་ཆུང་བར་གྱུར་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

'对于敌对者的言语，以忍耐对治争斗的因。'这是说因为这是一切纷争本性的因，敌对者是指势力相当的人，要忍耐他的言语。如果我不能忍受他粗暴等言语的话，那么他也不会忍受我的言语，这样就会长期发生大的纷争，因为害怕这样的过患而修习忍辱。
'对于卑劣的言语'是指对于任何恶意或极其低劣众生的粗暴言语的忍耐，称为最胜忍辱。依靠这最胜忍辱而成为殊胜者，意思是成为众生的精华。
因此，佛陀和他的声闻弟子们不是以种姓、血统和工艺等来显示其殊胜，而是以具足忍辱等功德来显示。既是忍辱又是最胜，以差别和所差别的方式，大多以'最胜'这个词来表示。
那么，如果有人说'以威胁他人者自认为是国王，不应该不威胁'，为了说明这点而说：'愚者发怒'等。这里也讲述了另一个缘起：在祇园中，有一个名叫阿西利巴迦的婆罗门子对世尊说：'你被称为王中之王'，对此他说了这些。
'愚者认为自己胜'是说愚者即使在失败的情况下也认为自己是胜利者。为什么这样呢？'发怒说粗暴语'，是说由于嗔恨的力量而说出无理的言语，这是在世俗谛中。
胜义谛中，他是永远的胜利者，意思是说，当听到不该说的话时，能够忍耐的人才是永远的胜利者，意思是恒常处于高位。因为受到圣者们的赞叹，因为积累福德资粮并获得殊胜果报。
为了显示断除嗔恨等过失的功德，所以说'说实语'等。在舍卫城中有一个年老的出家人，非常吝啬而且狡诈。在准备雨衣的时候，他在染衣工作时想：'如果在这里做这个工作，同修们看见了就会来讨要。'
于是他想到这点后就去了一个僻静处开始工作。这时具寿大目犍连为了考验他的吝啬，用神通从空中降临来讨要。他说：'我只给你一小钵'，但是当把所有染料放入小钵时却装不满。
然后说：'你既然答应装满钵就给我吧。'老人生气后去到世尊面前，世尊针对这件事说了三个偈颂。其他人说是大目犍连请问而针对此事所说。
'应说实语'是指应该如实陈述，这表明要远离欺骗他人等行为。或者说，从此开始是成为可信语言的因。'不应发怒'是指嗔恨，意思是不要住于嗔恨的缠缚中。因为无嗔是获得眷属的因。
'对乞者虽少亦应施'是指对贫穷者应该尽己所能布施，即使是少量的食物等也要布施。

ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་མ་བསླངས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེའི་བསམ་པ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྦྱིན་ པར་བྱ་སྟེ།ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་འདི་གསུམ་གནས་ཀྱིས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་བདེན་པའི་ཚིག་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གནས་སམ་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གིས་སོ། །གསུམ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མེ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པས་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྒྱུ་དང་དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །ཚིག་རྐང་གསུམ་པོ་འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚུལ་ ཁྲིམས་ནི་བདེན་པ་གཙོ་ཞིང་ཞེ་སྡང་མེད་པ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ།།བསྒོམ་པ་ནི་དེ་ཙམ་གཟུང་བ་བྱས་པའོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དྲུང་དུ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་བོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་རིས་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བའོ། །གནས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་དེ། ཚོགས་ དང་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་འགྲོ།།ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ལྷ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ས་ལ་གནས་པ་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་ལ་གནས་པའང་། དེ་ལ་སྦྱིན་པས་ནི་ས་ལ་གནས་པའི་ལྷ་རྣམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པས་ན་ གཞལ་མེད་ཁང་ན་གནས་པའི་ལྷ་རྣམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའོ།།བསྒོམ་པས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ལྷ་རྣམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འདིར་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་དག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ངག་དང་ཡིད་དང་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ དག་པ་སྟེ།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །གནས་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། ཁྲོ་བའི་ཟིལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྲོ་བ་མེད་པའི་ཚིག་སྨྲོས་ཤིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པའི་ཚིག་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཚིག་གོ། །འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བག་རྐྱོང་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ པའི་ནང་དུ་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ།རྒྱ་ཆེ་བ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་བ་མེད་པས་ཚིག་སྨྲ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། ཁྲོ་བས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་མི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཞེ་སྡང་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ མིས།བདག་གི་དོན་ཡང་མི་རྟོགས་པས། །ཞེས་བྱ་བ་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡང་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཚོགས་པའི་ནང་དུ་དོན་དམ་པར་མ་ཚང་བ་མེད་པ་བསྟན་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའམ། གཞན་ལ་ཕན་ འདོགས་པ་སྦྱིན་པའོ།།གང་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པ་བྱེད་ཅིང་ཁྲོ་བ་ལ་གཞོལ་བ་དེ་ཉིད་གནོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། གང་ཞིག་ཁྲོས་ལ་སླར་ཁྲོ་བ། །དེ་ནི་སྡིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ ཞིག་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་བར་བྱེད་ན་ནི།དེ་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སླར་ཁྲོ་བའི་སྡིག་པ་དེས་ཕུང་ཁྲོལ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པར་བསྩགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིས་ངེས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སླར་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲོས་ལ་སླར་ནི་མི་ཁྲོ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་བདག་དང་གཞན་ལ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཁྲོ་བ་མཐོང་ན། འདི་ལ་བཟོད་པར་གནས་ཤིང་མི་ཁྲོ་བར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ཡང་ཁྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཡུལ་ལས་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་འཁྲུག ཅིང་རྩོད་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའམ།ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ཀུན་ནས་འཁྲུག་པ་རིང་དུ་བྱེད་པའོ། །གཡུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་དཀའ་བ་དང་། བཟོད་པར་དཀའ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདུད་ཀྱི་སྟོབས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།

虽然食物等物品未经他人索要，但应了解其心意而布施，因为这是获得大受用的因。
'以此三种住处'这句话是指刚才所说的具有真实语等特点的住处或具有事物的补特伽罗。
正是以这三种而非以火等进入，这是确定的。
这说明了不颠倒的因以及由此而非烦恼的因。
这三句偈颂显示了持戒、修行和布施所生的福德事，如是持戒以真实为主而无嗔恚则非主要，修行即是执持于此。
'往诣诸天前'是指往诣四大天王等诸天之前。其他处说为'往诣住处'，意为往诣众会与众会之中。
其中天有两种，第一是未入定地的，这又分两种：住地上的和住宫殿中的。其中以布施近往地上诸天，以真实近往宫殿中诸天，以修行近往入定诸天。
此处总结来说有四种清净：语业、意业、身业及其果报清净，应当按次第配合。
为了安置于住处，故说'以嗔怒威势'等。
'说无嗔恚语'是指真实语和无烦恼语。
'众中应舒展'是指在众会中应离恐惧，为了成就广大殊胜。
为何要说无嗔恚语呢？如是说道：'为嗔怒所胜人'，即被嗔恚缠缚的人，'连自利也不知'，即不知对自己有益。
为什么呢？因为在众会中究竟无有不圆满的开示、如实开示布施等，或利益他人的布施。
为了显示自利而倾向于嗔怒的人正是有害的，故说'若人'等。
'若人对嗔者，以嗔报复之，彼成为罪人'，是指若对被嗔恚缠缚的众生以嗔恚回报，由于对他造作伤害，以回报嗔恚的罪过会带来祸患，因为这是造作恶行。
同样，这并非无有决定，因为他会再次造作伤害。
'对嗔不报嗔'是指若见到令自他痛苦的嗔怒，对此安住于忍辱而不生嗔恚，则他也将无有嗔怒。
'战胜斗战'是指息灭一切争斗，或远离恶行的争斗。
什么样的斗战呢？答道：'难调伏'，即难以降伏、难以忍受，意思是极其巨大。
如同菩萨依止慈心降伏魔军等，应当如是宣说。

།ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྲོ་བ་མེད་པས་ཁྲོ་བ་ཐུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། སུ་ར་ཡ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ལ་ཚོགས་པར་མི་དབྱུང་བའི་ཚིག་གིས་གཤེ་སྟེ།དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཨུ་ད་ར་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་བསྙེན་མའི་ཁྱིམ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་བཤོས་གསོལ་བ་བྱས་ནས་དགེ་བསྙེན་མ་ཨུ་ད་ར་ལས་བརྩམས་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ་ ཞེས་ཟེར་རོ།།ཁྲོ་བ་མེད་པས་ཁྲོ་བ་ཐུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྐྱེས་པ་བསྩལ་བ་དང་། །མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལེགས་པས་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཐུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བར་བྱེད་པའི་གླེན་པ་ནི། འདིར་ ལེགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ལེགས་པ་དང་ཕན་འདོགས་པའི་བྱ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱིན་པ་ཡིས་ནི་འཇུངས་པ་ཐུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེར་སྣ་ཅན་དང་ཤིན་ཏུ་འཇུངས་པ་ལས་ནི་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་བཏང་བས་བསྩལ་པར་བྱའོ། །བདེན་པས་ བདེན་པ་མ་ཡིན་ཐུབ།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་དང་དྲང་བ་མེད་པ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བརྫུན་ཏེ། བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཚིག་གིས་ཐུབ་པར་བྱའོ། །བྲམ་ཟེ་དེ་ནི་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡོད་པས་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ ནི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཐུབ་པར་ནི་མི་རིགས་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་མི་བཟོད་རང་གི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ་འབད། །གཞན་གྱི་གྲགས་པ་སྨད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་གཞོམ་པར་ཡོང་མི་ནུས། །གལ་ཏེ་ཞེ་སྡང་ལ་འཇུག་ཡིད་ལ་འདོད་ཅིང་སྤོང་བར་ མི་བྱེད་ན།།ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལག་པའི་གདུགས་ཀྱིས་སྐྱོབ་པར་མི་ནུས་ངལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁྲོ་བ་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དུལ་ཞིང་རིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བེང་ གི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུས་ཚོགས་པར་མི་དབྱུང་བའི་ཚིག་སྨྲ་ཞིང་གཤེས་སོ།།བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་སྐར་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཉེ་དུ་དག་ལ་སྐྱེས་ཀྱི་བཟའ་བཅའ་སྐུར་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་བསྐུར་བར་བྱའོ་ཞེས་ ཟེར་རོ།།བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཉེ་དུ་དག་གལ་ཏེ་དེ་མི་ལེན་ན་དེ་ལྟ་ན་སུ་ཡིར་འགྱུར། བདག་ཉིད་ཀྱིའོ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཚོགས་པར་མི་དབྱུང་བ་སྨྲས་ན་ཡང་། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ལེན་པར་མི་མཛད་དོ།།དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་བདག་གིས་ནི་ཇི་ཙམ་ན་བྲམ་ཟེ་རྒན་པོ་དག་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁྱེད་ཀྱི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ། སྔོན་དུ་སྡིག་པ་ཅན་ཚོགས་པར་མི་དབྱུང་བའི་ཚིག་གིས་གཤེས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཁྲོ་ བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐོས་ན།འདི་ནི་གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །ཁྲོ་བ་མེད་པ་ག་ལ་ཁྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ན་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ནས་ དཀྲིས་པ་ལྟ་ག་ལ་འབྱུང་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཁྲོ་བའོ། །ཁྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཁྲོ་བ་མེད་ཅིང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་སྟེ། ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྲུལ་ནག་པོ་ཡོད་པའམ་འོང་བ་མེད་ན། དེས་ཟིན་པ་ལྟ་ག་ལ་ ཡོད།དེ་ལྟར་ཁྲོ་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེ་མངོན་སུམ་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། རིམ་པ་གང་གིས་ཁྲོ་བ་སྤངས་པར་བཤད་པ་རིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དུལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དབང་པོ་དྲུག་དུལ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་དུལ་ན་ནི་བཟོད་པ་སྟེན་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་འགག་པ་ ཡིན་ཏེ།འདིས་ནི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་བསྟན་ཏོ།

为了教导断除愤怒等的方法，说道'以无愤怒降伏愤怒'等。婆罗门苏拉耶那以不当的言语辱骂世尊，因此说此。其他人说，世尊与声闻众在优陀罗优婆夷家受供养后，以优陀罗优婆夷为缘说此。
'以无愤怒降伏愤怒'是指断除已生起的愤怒，不令未生起的愤怒生起，意思是以此制服。'以善降伏不善'是指，此处不善是指伤害他人的愚者，以善和利益之事及智慧来制服，此为其义。
'以布施降伏悭吝'是指对吝啬者和极为悭吝者，应以舍弃财富来断除。'以真实降伏不实'是指，此处所说的不实即是虚妄，意思是说不实语。应以不颠倒的语言来降伏。
那位婆罗门因为有愤怒等极大过失，所以不应以无过失的语言等来降伏有过失者。如说：'若不能忍他人功德而执著自己的功德，仅以诽谤他人名声无法摧毁他们。若生嗔恨心中贪著而不舍弃，如以手中伞遮挡阳光般徒劳无功。'
为显示断除愤怒的功德，说'调柔如理'等。名为宾吉迦的婆罗门童子对世尊说不当语言并辱骂。'婆罗门童子，当你出生时的星宿临近之时，你应向亲属送去生日食物'，世尊如是说道。'乔达摩，我会送的'，他如是说。
'婆罗门童子，如果你的亲属不接受，那么归谁所有？''归我所有。'同样，如果对如来、阿罗汉、正等觉说恶语不当言词，如来也不接受。'沙门乔达摩，我从老年婆罗门处听说，即便以前有人到如来、阿罗汉、正等觉您面前说不当恶语辱骂，您也不会生气。但这次乔达摩您生气了。'对此世尊说了三个偈颂。
'无愤怒何来愤怒'是指，若已断除俱有习气的愤怒，怎会生起愤怒缠缚，此为教示。有愤怒者即是愤怒者。无愤怒即是无有愤怒、断除愤怒，因为已获得愤怒等无分别灭。如果没有黑蛇或黑蛇不来，怎会被其咬伤？同样，若无愤怒，如何会现前生起？
为了了知以何次第断除愤怒，说'调柔'，即六根调伏。因为根调伏则修习安忍，故能息灭愤怒。此说明根律仪。

།དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་འཚོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྙོམས་པས་འཚོ་བ་ནི་རིགས་པས་འཚོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ལོག་པའི་འཚོ་བས་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉི་གའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་ཤེས་པས་རྣམ་གྲོལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་ཁྲོ་བ་གཏན་དུ་སྤངས་པར་སྟོན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པར་འཇུག་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཐོབ་པ དང་།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པར་མཛད་པས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་བས་ནི་ཀུན་དུ་ཤེས་ཤིང་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་མེད་དེ། དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཞེ་སྡང་ཀུན་དུ་འབྱུང་ བ་མེད་དོ།།འདིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མཁས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ལ་ནི་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་ པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གོ་སྐབས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་མཁས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སྟེ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སློབ་པའི་ལམ་ལ་ནི་འདི་ལྟ་བུར་མཁས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྲ་རྒྱས་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ སྨ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་བར་དང་ལྡན་པ་ལ་ཁྲོ་བ་འདི་ལྟ་བུ་མེད་ཅེ་ན་བཤད་པ།དགེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་བོ་དགེ་བ་ལ་ནི་ཁྲོ་བ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལ་ནི་བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་བ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་བྱ་རྣམས་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཤང་ཤང་དེའུ་ལ་སོགས་ པ་མངོན་པར་འདོད་པའི་བྱ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྲོ་བ་མེད་དང་འཚེ་མེད་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྲོ་བ་མེད་དང་འཚེ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལས། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་སྟེ་འདི་གཉིས་ལའོ། །འཕགས་ པའི་སྐྱེ་པོས་རྟག་བསྟེན་ཀྱང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་ཉིད་ནི་དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་ནི་དམ་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བ་མེད་དོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། བདག་དང་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་བཟོད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྙིང་རྗེས་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་སྒོ་རྣམ་པ་གཉིས་ནས་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བཟོད་པས་ནི་གཞན་གྱིས་ གནོད་པ་བྱས་པ་བཟོད་པ་ཡིན་ལ།འཚེ་བ་མེད་པས་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའོ། །ཁྲོ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེ་བོ་སྡིག་པ་ཅན་ཇི་ལྟར་སྐུར་བར་བྱེད་ཅེ་ན། སྐྱེ་བོ་སྡིག་ཅན་ཁྲོ་བ་དག་།ཅེས་སྨོས་ཏེ། སྡིག་ པ་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་སེམས་ཅན་ཏེ།སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྲོ་བ་དག་ཅེས་བརྗོད་པས་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། གཞན་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཡང་སྐྱེ་བོ་ངན་པའི་ རྒྱུད་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རི་བོ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་བྲག་ཆེན་པོའམ་རི་ནི་ས་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུའོ། །གང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་དེ་ལས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་མེད་ཀྱི། ཁྲོ་བ་མ་སྤངས་པ་དེ་ལ་ནི་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།། གྲ་ཊ་བ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་ན་དགེ་སློང་ཞིག་ཁྲོ་བ་བྱུང་ཡང་ཚིག་རྩུབ་པོ་མི་བརྗོད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ནའོ། །བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་པ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའོ།

为了显示持守戒律，说'以正当方式生活'。平等生活即是正当生活，由于具有正当生活，这表明清净持守戒律，因为以邪命生活则无法完全清净。
为了显示这两者的果报，说'以正确智慧而解脱'。这表明永远断除嗔恨，以最究竟的无漏智慧获得烦恼和所知障的解脱的如来，安住于真实确定的蕴中，以正确智慧完全了知并以圣道断除，故无嗔恨，因此也就没有嗔恚的生起。
这显示了断除圆满后，为了显示智慧圆满，说'对诸智者'。因为完全了知真如义理故为智者，对于安住于一切智性相续中的人，嗔恨等烦恼习气的机会自然消除，故作此说明。
或者，智者是对四圣谛而言，因为在见道和修道的学道上如此通达，故不可能生起随眠。
为何如此说等殊胜功德具足者无如此嗔恨呢？解释说：'因为善良'。善良之人中不会有嗔恨。譬如如意树上不会栖息秃鹫等墓地之鸟，而是栖息天鹅等悦意之鸟。
为了明显显示此义，说'无嗔与无害'等。从'无嗔与无害'中，是指无嗔善根和慈悲这两者。
'圣者常依止'是指善良之人常住，以此表示圣者，因为没有这些就不能显明为善良。
成办自他利益者是善良之人，而成办自他利益的因即是忍辱、慈悲等。因为忍辱不会伤害自己，慈悲不会伤害他人。
这从两个方面显示功德：忍辱是忍受他人加害，无害是不伤害他人。有人说以两句偈颂显示无嗔等。
那么恶人为何诽谤呢？说'恶人起嗔恨'。善于作恶的众生即是恶人的意思。说'嗔恨'也成立损害，意思是说连自己都伤害的人，更何况对他人。损害也是存在于恶人相续中。
是什么样呢？说'如山岳'，譬如大岩石或山安住于地上一样。
对于已断除嗔恨者不生起嗔恨并不稀奇，而对未断除嗔恨者则是稀有，故说'若人'等。
有人说这是根据格拉塔巴卡地方一位比丘虽生嗔恨但不说粗语的典故而作。'若人'是指在此世间。'生起'是指已生且现前。

།ཁྲོ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་འབྱུང་ བ་འགོག་པར་བྱེད་པའོ།།མ་དུལ་བཞོན་པ་འཁྱམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དུལ་བའི་རྟེའུ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཨ་ན་པ་སེ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་འདུལ་སྦྱོང་མཁན་ཤིན་ཏུ་མགྱོགས་པར་རྒྱུག་པ་དང་། མ་དུལ་ཞིང་འགྲོས་མྱུར་བའི་རྟ་ལ་སོགས་པ་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཇི་ ལྟར་འདོད་པ་གཞན་དུ་བཟློག་པ་དང་ཞོན་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ནི་འདུལ་སྦྱོང་མཁན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ།འདུལ་སྦྱོང་མཁན་དུ་ངས་གསུངས་ཀྱི། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་འདིར་འདུལ་སྦྱོང་མཁན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །ཞགས་འདེབས་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་ བྱ་ནི་ཕལ་པའི་བཞོན་པ་དུལ་བ་ལ་ཞོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།གང་དེས་ནི་དེ་ལྟར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཞགས་པ་ནི་འདིར་ཡང་དག་པར་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་ཐག་པ་དེ་ལ་བཟུང་སྟེ། གང་དེ་ནི་ཞགས་པ་ཉི་ཚེས་བཟུང་བ་སྟེ། སྲབ་ལ་སོགས་པ་རྟ་ལ་ལར་ཁྲིད་ཅིང་ཁྱེར་ཏེ་མི་བཞོན་པ་ ཡང་ཡོད་པས་སོ།།དེ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཕལ་པའི་འདུལ་སྦྱོང་མཁན་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་བཞོན་པ་འཁྱམས་པར་གྱུར་ཀྱང་ལམ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའི་མཆོག་ཅེས་བརྗོད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་ཡུལ་ལ་ཁྲོ་བ་འཇུག་པ་དེ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ དེ་ཉིད་ནི་སེམས་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་འདུལ་སྦྱོང་མཁན་མཆོག་ཡིན་ནོ།།ཁྲོ་བའི་ཚོམས་ཏེ་ཉི་ཤུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཁྲོ་བའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ནི་འདུལ་སྦྱོང་མཁན་གྱི་ མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིའི་འོག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚོམས་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན་ཁྲོ་བ་བཀག་ཅིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྩགས་ཏེ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ནས་ངེས་དེ་དྲུངས་ཕྱུང་བས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ ཚོམས་འདི་བཀོད་དེ།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཀུན་རིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་འོག་ཏུ་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པས་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གུས་པ་དང་བཅས་པས་གསོལ་བ་བཏབ་པོ། ཐུབ་པ་མཆོག་གིས་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། ཐོག་མར་བདག་གིས་ཆོས་འདི་སུ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་དགོངས་པ་ལས། ཇི་ཙམ་ན་རངས་བྱེད་ཀྱི་བུ་ལྷག་སྤྱོད་ནི་ཞག་བདུན་གྱི་སྔོན་དུ་དུས་ལས་འདས་སོ། །སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་ཀྱི་བུ་རིང་འཕུར་ཡང་དུས་ལས་འདས་ཏེ། དེ་བས་ན ལྔ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་དགོངས་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་གཤེགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་བ་དང་། ཀུན་དུ་འཚོ་ཉེར་འགྲོས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཽ་ཏ་མ་དབང་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་དང་། བཞིན་གྱི་མདོག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པགས་པའི་ མདོག་ནི་དཀར་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་སྟོན་པ་ནི་གང་ཡིན།གང་གི་བསྟན་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་། གང་གི་ཆོས་ལ་ནི་དགའ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་འདི་དག་གསུངས་ཏེ། བདུད་རྣམས་ཟིལ་གནོན་རྒྱལ་བང་། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །རྒྱལ་བ་ཞེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་ ཟེར་རམ་ཞེས་པ་དང་།རྒྱལ་བ་ནི་ང་འདྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་གང་དུ་འགྲོ་ཞེས་པ་དང་། ང་ནི་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་ཡུལ་སྲེད་རྒལ་བའི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པས་ན་ཀུན་ཟིལ་གནོན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་གང་སུ་དག་རྐང་པ་མེད་པའམ། རྐང་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ།

愤怒即是嗔恨。执著即是阻碍生起。'未调驯的坐骑游荡'是指如同未调驯的小马和马等。比如名为阿那帕塞卡的调马师能够极快地奔跑，对于未调驯且行进迅速的马等，从非正道上随意转向他处并骑乘，正如此者即是最上等的调驯师。
所以说'我说他是调驯师'，即是了知此人在此是最上等的调驯师。'投套索者是凡夫'是指骑乘已调驯的普通坐骑，因为他并不具有如此能力。此处套索是指真正调驯用的绳索，仅仅用套索捕获，有些人牵着缰绳等引导马匹却不骑乘。
这是众所周知的普通调驯师。即使坐骑游荡，能够使其返回正道者，即称为最上等的驭手。同样，能够使人从对境起嗔转回者，即是调心的最上等调驯师。
《嗔恚品第二十释》终。由于断除一切俱生习气的嗔恚垢染，如来即是最上等调驯师，为显示此义，此后宣说如来品。或者说，遮止嗔恚，积累六度，生起悲心，永断习气，即能获得如来果位，为显示此义而安立此品。
为显示此义，说'此世间遍知'等。于现证圆满菩提之后，娑婆世界主梵天恭敬祈请说法。至尊思维：'最初应当对谁说此法？'思维时，了知郎若子苦行者七日前已去世，技艺子远飞也已去世，因此为五比丘说法。
世尊前往波罗奈城，见到世尊时，均寿近行说道：'具寿乔答摩，诸根清净，面色圆满清净，肤色洁白，具寿，谁是您的师父？依谁出家？喜乐谁的法？'当时说此等，乃至'降伏诸魔成胜者'。'胜者'是说'具寿乔答摩，您说吗？'及'胜者如我'等。
'具寿，您往何处去？'答道'我往波罗奈城'，乃至'超越世间贪著境'。由于降伏一切，故称'普胜'，意为超越一切。经中说：'于无足、二足等一切众生之中，如来最为殊胜。'

།ཡོན་ཏན་གང་གིས་ཐམས་ཅད ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཀུན་རིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགེ་སློང་དག་སྲིད་པ་གསུམ་ན་ནི་ང་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་ པ་དང་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་དང་།དོན་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པས་ཀུན་རིག་གོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་ནའོ། །གཅིག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ གཅིག་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ན་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གི་ཚིག་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་སངས་རྒྱས་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལུང་ དང་རིགས་པས་བཤད་པ།དེ་ལ་ལུང་ནི་སངས་རྒྱས་གཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི་གནས་མེད་ཅིང་སྐབས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་གལ་ཏེ་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཡང་བུད་མེད་ གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མེད་པ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལས་འགའ་ཞིག་ཤཱ་རིའི་བུའི་ཐད་དུ་འོངས་ནས་འདི་སྐད་དུ་དྲིས་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་མཉམ་པ་ཡོད་དམ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནས།ཇི་ཙམ་ན་དེས་ང་ལ་དྲིས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་འདྲི་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྟོན་ པ་ང་ལས་མེད་དེ།ང་ཉིད་ལས་གཞན་ཆོས་སྟོན་པ་མེད་དོ། །གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཇི་ལྟར་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་གཙོ་བོར་ཕྱག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །རིགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པས་ནི་མ་བྱུང་བའི་ལས་ཀྱང་ ཀུན་དུ་སྐྱེད་པ་དང་བསྟན་པ་ནུབ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཡང་སྨྲས་པ། འཁོར་བ་ཡི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན། །གང་ཚེ་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ། །མི་ཕྱེད་ནུས་པ་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །གདུལ་བྱ་གདུལ་བར་ནུས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཉིད་དུ་ སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ག་ལས་ཤེ་ན།འདི་ཉིད་དུ་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་སོགས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ད་དུང་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་དེར་ཕྱག་འཚལ་བར་འགྲོ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ཀྱང་འདི་ཉིད་ན་ཡོད་དེ། འདི་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཤིང་ བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟོན་ཏོ།།ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཡིད་ཆེས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། མི་ཤེས་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར། གཙང་བ་ཡིན་ཡང་དྲི་མ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དང་ཕྲད་པས་ནི་མི་གཙང་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོག་པ་ལས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ན་ཆོས་ རྣམས་ཀུན་གྱིས་མ་གོས་ཤིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་གནས་ཀྱང་དྲི་མ་ཅན་དུ་མ་བྱས་པ་སྟེ། འདམ་གྱི་པདྨ་ལྟ་བུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཀུན་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཐམས་ ཅད་སྤངས་པས་ན་ཀུན་སྤངས་ཏེ།འདིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །སྤང་བའི་བྱ་བ་སྤངས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྲེད་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྤངས་པས་ནི་དེ་ལ་དམིགས་ པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རབ་ཏུ་རྣམ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问以何种功德而胜过一切？一切功德中最殊胜的就是一切智性，为了显示这一点，故说'此世间中一切智'。比丘们，三界中唯我是一切智者，以'一切知、一切见'等词，以及因为如实宣说一切义理故为一切智者，故称'一切智'。'此中'即是我。'世间'即是三界。'一'即是如来唯一出现，为显示在一切众生中唯一故说'一'字。
若问如何安住？即使在其他世界中也不会同时出现两位佛陀，为此以教证和理证来说明。其中教证为：'唯一佛陀出现于世间，两位如来不可能同时出现于同一世界，此为非处非时。'若问此世间若是相应，则女人成佛等亦成非处非时等过失。
若有人来到舍利子前如是问道：'是否有沙门或婆罗门与世尊相等？如是所谓正等觉'等，乃至'当其问我时，我说如是。如是未来若有此问，则说非也'等，乃至'如是现证圆满正觉后，于此天人世间中除我无有导师，除我之外无有说法者。'否则，若有其他如来，为何对此至尊作礼敬呢？
理证为：以遍无碍智了知，则未生之业亦能普遍生起，及教法隐没等显现等。又说：'于轮回世间中，何时自身成佛时，具不可坏力故，能调所化众生。'
为何佛陀出现于此赡部洲？因为此处有金刚座等及涅槃，今犹有趣往礼敬塔等处，因为是佛土故此处亦有经典，显示于此成佛、已出现及将出现。
随顺见解则生信心，因为断除一切无明。虽然清净，但与不净事物接触则成不净，为显示此等分别故说'此中诸法皆不染'。虽住于此世间，但不为利养等世间法所染污，如污泥中之莲花。
为何如此？如是'断一切'者，由断除一切应断故为断一切，此显示断德圆满。为显示断除所断事故，说'爱尽'，因为远离三界一切随贪结缚。由断彼故，则能断彼所缘，为显示此义故说'极解脱'，因为断除烦恼等障碍，及获得无学道故。

།ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཟག་ པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་བདེན་པའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་དང་།རྒྱ་ཆེར་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པར་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་མེད་དེ། ཆོས་གཅིག་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་ནི་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བ་མི་སྨྲའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །སུ་ཡིས་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་བསྟན་པ་སྟེ། སྟོན་པ་དང་འཆད་པ་པོ་འདི་ལས་གཞན་མེད་དེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྔར་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་མདོ་ལས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྟོན་པ་གཞན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སུ་ཡིས་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུ་ཞིག་གཞན་སྟོན་པ་པོར་བརྗོད་པར་བྱ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚུངས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ང་དང་འདྲ་བ་མེད་དོ། །སྟོན་པ་པོ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའམ་མཉམ་པ་ཡང་ མེད་པས་དམན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ང་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ན། ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར། མཚུངས་པ་མེད་པར་གང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མཉམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞལ་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ང་ནི་ཚངས་པ་དང་ བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཀྱང་དཔག་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཡིན་ན་ནི། ང་ལ་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་གང་གིས་བརྗོད་པར་བྱ། ཉིད་ཀྱིས་རབ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདི་དག་གི་དོན་ སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཚོང་པས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །མི་ཤེས་པར་ཡང་སྟོན་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་བརྙེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དེའི་དོན་དུ་དེར་གཤེགས་པ་ཡིན་ཏེ།འདིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩོན་པར་བསྟན་ཏེ། །གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷ་མིའི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྟོན་པ་ པོས་བསྟན་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངན་སོང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པས་གདུངས་པའི་ཕྱིར། བླུན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཡོ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཐབས་གསལ་ བར་བསྟན་ཏོ།།བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། རྫུ་འཕྲུལ་དང་མཐུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། སྟོབས་རྣམས་ཀུན་ལྡན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་ ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྡན་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་དེས་ན། ང་ནི་འཇིག་རྟེན་དགྲ་བཅོམ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ང་ཉིད་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་གིས་ སོ།།ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་མཚན་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་དག་ན་བླ་མེད་ང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་བླ་ན་ཡོད་པའམ། མཆོག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའོ་ཞེས་ཚིག་སྦྱར་རོ། །སེམས་ཅན་མཐའ་ དག་ཉིད་ལས་ནི།།ང་ཉིད་མཆོག་དང་དམ་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དང་། །སྐྱོན་སྤངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན། །བདུད་རྣམས་ཟིལ་གནོན་རྒྱལ་བ་ང་། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དམིགས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ནི་བདུན་པའོ།

所谓'自己证悟'，是指不依赖他人教导，以无漏智慧完全如实了知一切真实事物以及广大世间事物的本质。因为若不了知事物的真实性就无法断尽烦恼，如经中所说：'若无一法现证，则不能说能到达苦的尽头'。
'谁能教导'是指由何人教导，除此之外别无导师和解说者，如前所述。因为经中说'对于前所未闻之法'，为显示无有其他导师，'谁能教导'即是说谁还能作为其他导师来宣说。
为何如此？因为'无与伦比'，即是说无人能与我相等。导师中既无胜过我者，也无与我平等者，更无不如我者。既然连与我平等者都没有，何况能有胜过我者？
如何知道是无与伦比？如此说'无等'，即是不可测量，因为我连同梵天在内的世间都无法衡量。若能衡量，则我也不能说是无与伦比，那又怎能称世尊为一切智者？
'自己开示'是指自己宣说这些义理，如同大海商人寻获珍宝等。若说不知而也能教导，为显示此义，故说'证得菩提'，即是获得对一切境界的智慧。
'如来'是指随顺所化众生的意乐而为其利益而行，这显示了精进利他。若说不能了知和成就他人利益，为显示具有善根之人，故说'人天导师'，因为导师所说唯有这两类众生有能力证悟。
恶趣众生则不然，因为他们被难忍的痛苦所逼迫，因为愚昧，因为多诡诈，按顺序对应。这显明了利他的方便。
是以教法成就，而非依靠神通威力。若说因为没有对一切无碍的智慧而不应为导师，故说'我具足一切力，是一切智者'，即是如来具足处非处智等十种力。
因具足这些功德，所以'我是世间阿罗汉'，即是说我是一切众生应当供养的对象，因为佛是一切应供养者。
为显示具足一切功德殊胜相，故说'我于世间无上'，即是说此中无有更上或更殊胜者，称为无上。经中说：'于一切众生中，唯我最胜最尊'。
因为具足利他等殊胜功德，具足断除过失，所以'于天人世间中，我是降魔胜者'。这是第七分别。

།ལྷ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་མིའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན། ང་ཉིད་བདུད་བཞི་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དག་ནི་བདུད་ལས་རྒྱལ་བ་མེད་དེ། དེས་དབང་དུ་བྱས པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་ང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དཔལ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡང་ང་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ང་ལ་སློབ་དཔོན་སུ་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ང་ལ་སློབ་དཔོན་ནི་གང་ ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ང་ལ་སྟོན་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དེ། གཞན་རྒྱལ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་དུ་མི་འཐད་དོ། །ཉི་མས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ན་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དང་། བྲན་ཉིད་རྗེ་བོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཡང་མེད་ན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་དེ་ལྟ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ན་ཡོད་དེ། དེ་འོངས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱི་གོ་འཕང་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཁོར་ བ་ཐམས་ཅད་ན་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །ཇི་ཞིག་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཟད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་སམ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཐོབ་པ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྒྱལ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། །རྒྱལ་བ་ང་འདྲར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་བ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།རྒྱལ་བ་ཐོབ་ཅིང་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཟག་པ་ཟད་ཤེས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཐོབ་པའོ། །ཉོན་མོངས་ པའི་བདུད་ཀྱིས་མི་བརྫི་བར་བསྟན་ནས།དེ་ལས་གཞན་པའི་བདུད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྡིག་པའི་ཆོས་ལས་ང་རྒྱལ་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ཕུང་པོ་དང་། འཆི་བདག་དང་ལྷའི་བུའི་བདུད་ཅེས་བརྗོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་སྟེ། སྡིག་པ་བསྩགས་ པའི་རྒྱུས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལས་ང་ཉིད་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། སྲིད་པའི་འབྲས་བུའི་ལས་དང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་སྤངས་པའོ། །དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དེས་ནའོ། །ཀྱེ་ཉེར་འགྲོ་ང་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ང་ཉིད་རྒྱལ་བའོ། ཡང་ན་བདུད་བཞི་ལས་རྒྱལ་བས་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ནི་རྒྱལ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་བྱས་ནས་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆུ་བོ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་དང་མི་རིང་བ་ན་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་རོ། །སོང་ནས ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགྲོད་ནས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ངས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བརྡུང་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པའི་རྔ་བརྡུང་ཞིང་ཉན་དུ་གཞུག་པ་སྟེ། བསྟན་པའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འཕགས་ པའི་ལམ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་བདེན་པ་བསྟན་པ་མེད་པར་ནི་དེ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚོན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། དེས་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་དགྲ་ཟད་པར་བྱེད་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཕྲ་རྒྱས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་སུས་ཀྱང་མ་བསྐོར་ བ།།ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དེ། གང་སྲིད་པ་གསུམ་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནུབ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དེའི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་སུས་ཀྱང་མ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་རོ།

'与诸天'是指与帝释天、梵天等一切人间世界中，唯我战胜四魔，其他人未能战胜魔众，因为他们被魔所控制。
因此称'我是胜者'，因为获得了一切胜利的荣耀。因此我确实战胜一切，所以是胜者。
因此说'我无任何师长'，意为我没有任何师长，我没有任何导师，其他佛陀不适合作为师长。就像被太阳光芒压倒的月轮无法照明一样，仆人也不能称为主人等。
为什么呢？说'相等'，因为连平等者都没有，更何况超胜者。如果说在其他世界有（师长），他们会来到这里担任师长的地位，对此说'唯一'，意为在整个轮回中无有他者。
'圆满菩提'是指真实证悟。获得什么呢？答：'获得无上菩提'，即在佛相续中获得尽智与无生智，或一切智，这是圆满佛陀所获得的，而非其他。
为显示唯圆满佛陀是胜者，其他非是，故说'应知我如胜者'，即应了知如我这样才是圆满佛陀胜者，因为获得胜利并降伏一切。
这是如何呢？说'已知诸漏尽'，即依殊胜智慧获得断除俱生烦恼及习气。
显示不被烦恼魔所压后，为显示不被其他魔所压而说'我胜恶法故'，即不被蕴魔、死魔和天子魔所压制，因为以积累恶业为因而被压制，我已胜彼等。
或者说断除了由烦恼所生、有的果报业和结使的果报。'因此'即由此因。'近行者我是胜者'即无疑我是胜者。
或者因战胜四魔而近行、获得近行，因此近行者即是胜者。完成所作后利益他众，因此说'往波罗奈'，即靠近波罗奈河的城市。'往'即前往。
为什么呢？答：'我当击法鼓'，即击打宣说四圣谛的鼓，令人听闻，意为宣说之声。为什么呢？为转法轮，即在他人相续中生起圣道。
因为若无宣说真谛则不会生起。法轮即法性之剑的差别，因为能断尽随眠敌故。因为随眠是苦的根本。
'世间无人转'是对法轮的特殊说明，因为从迦叶佛教法隐没开始，直至其时期间，三界中无人转动故。

།ཇི་སྲིད་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་ པ་དེ་སྲིད་དམ།མ་དད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་དག་གི་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསལ་བར་མི་མཛད་དེ། མི་འཐོབ་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་མ་བསྟན་པར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དམ་པ་རྣམས་སྟོན་པར་མི་བྱེད་ན། འཇིག་རྟེན་ན་རང་གི་ཡོན་ཏན་གྲགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་པོ་ལས་འདས་ཤིང་དངོས་པོ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་ཤེ་ན། ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་པས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མ་བསྟན་པ་དང་མ་བསྐོར་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མ་ཡིན་པས་སོ། །ཀུན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་མི་ཤེས་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྡུས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་མ་བསྟན་པ་དང འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མ་བསྟན་པ་སྟེ།ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་མ་བསྟན་པར་རོ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་མཁྱེན་མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་ཏེ།ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་མེ་ཡིད་ཀྱི་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་སངས་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཡུན་ལས་བརྒལ་བ་ཞེས་ སྨོས་ཏེ།ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལས་འདས་ཤིང་དེའི་རྒྱུ་སྲེད་པ་སྤངས་པ་དང་། ཕྲ་རྒྱས་མེ་དང་འདྲ་བ་སྤངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་མཛད་ཀྱི། སྔགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་ནི་མ་ཡིན་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གཉིས་འཁོར་དང་བཅས་པ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལས། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་གཉིས་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་འཇུག་པ་མཐོང་ནས་འདི་སྐད་ ཅེས།ཐམས་ཅད་ཁྱེར་ནས་ད་ཡང་ཅི་ཞིག་ཁྱེར་བར་བྱེད། །ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་དག་དེ་ལྟར་སྨྲ་བར་གྱུར་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདུལ་བར་མཛད་པ་ནི་ བདག་ཉིད་བཟང་པོར་བྱེད་དེ།ལམ་ལོག་པ་ནས་བཟློག་ཅིང་ལམ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འཐོབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་མ་བསྟན་པའོ། །དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་པར་ཅན་ སྦྱོར་བའོ།།འདིར་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཐབས་བསྟན་པས་ཡིན་གྱི་མཆོག་སྦྱིན་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ཆོས་ཀྱིས་བཏུལ་བ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པས་བདག་ཉིད་ལེགས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དང་དེ་སློབ་མ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། །དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སུ་ཡང་སྨོད་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ ཏན་ཡིན་ཡང་སྐྱོན་དུ་བསྒྲགས་པ་ནི་སྨོད་པ་སྟེ།སུ་ཞིག་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཕྱ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཁས་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཡོན་ཏན་རིག་པའོ།

只要在他人相续中法轮尚未趣入之时，或者说只要他们不具信心之时，在他们当中圆满正等觉佛也不会显现，因为不能获得真实生起的缘故。为了明显显示此义而说：'不向世间显示'。若诸圣者不作开示，则自己的功德在世间也不会闻名，因为超越世间根境且不能了知事物的缘故。
若问做了什么？说道：'由于不知遍行故'。因为未作开示、未转法轮、非为法轮故。'遍'即是周遍，世间不知。以何种方式总摄无漏道是世间的方式，即是世间出离方便之义。未作开示即未宣说四圣谛，虽然存在但未作开示。诸圣者的标志是善说。
为显示诸圣者的本性而说'遍知涅槃'等。以无漏智了知四谛，即是遣除三界烦恼之火及一切意之热恼。佛陀是因为无颠倒地了知一切事物的缘故。为显示涅槃与成佛之因而说'超越世间时'，即是超越取蕴并断除其因爱取，断除如火的随眠，而证得菩提。
如来仅以说法来调伏众生，而非以咒语等加行，为显示此义而说'勇士'等。由于近王与掌生二人与眷属出家后，王舍城的外道出家者等见到他们二人为乞食而行，便如是说：'已经全部拿走了还要拿什么？'当时世尊开示道：'若他们如是说时，具寿们当说此偈'。
调伏是使自身变得贤善，即从邪道中遮止而安置于道中，意思是获得出家。'此中'是指未显示王舍城。'大勇士'是对利他事业精进殊胜的加行。
为显示此中无误方便故说'以法'，是以无颠倒方便开示，而非以胜施等。'如来们'即是佛世尊，因为具足智慧与断除圆满的缘故。
'彼等以法调伏'是以理与无害的方式开示等使自身贤善，并使其成为弟子。'彼等于如来无人诽谤'即是虽为功德却宣说为过失即是诽谤，意思是说谁会对无过者讥讽。智者即是了悟，即是了知其功德。

།གང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་ཅིང་སྨད་དུ་མེད་པ་ལ་མཆོད་པར་འོས་པས་དགའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྟན་ གང་ཏིང་འཛིན་ལ་ཞུགས་ཤིང་།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མེའི་ཁམས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་མཐོང་སྟེ། ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པ་དང་མགུ་བར་བྱེད་དེ། ནམ་ཞིག་ན་བདག་ཅག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་ པར་འགྱུར་ཞེས་སོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པའོ། །བརྟན་པ་ནི་བརྟན་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། མིང་བརྟན་པ་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་གུས་པར་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་འབྱུང་ཞི་ལ་དགའ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ ཞི་བ་དེ་ལ་དགའ་བ་སྟེ།ལམ་དང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་ལ་འདུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔ་མས་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས་འདིས་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནོ། །སུ་ཞིག་དགའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་ལ་ དེ་བཞིན་ཉིད་བརྟག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གྲགས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གྲགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། སྲིད་པ་གསུམ་དུ་སྙན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཤེས་རབ་མྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མྱུར་བ་སྟེ་གྲིམས་ཤིང་ལེ་ལོ་མེད་པའི་བློ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་བྱ་བ་བརྟག་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པའི་བློ་སྟེ། སུ་ཞིག་ ནི་ཉམས་སུ་ཞིག་ནི་འཕེལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།སྟོབས་སྔ་མས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་ནས། འདིས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ། ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་ཡི་ཐ་མ་འཛིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མའི་སྐུ་འཛིན་ པའོ།།འདིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། འཁོར་བའི་ཐ་མ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྩ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གང་དག་ འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཁྱིམ་བདག་བཟང་སྦྱིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་ཉན་ཅིང་འདུག་པ་ན། ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འོངས་ཏེ། མདུན་བསུ་བ་མ་བྱས་པས་དེ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེས་ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་ གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལས་ཇི་ཙམ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདི་གསུངས་སོ།།གང་དག་འདས་པའི་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་འདས་པའི་འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དག་མ་བྱོན་སངས་རྒྱས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ སྟེ།ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་དང་། སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱམས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །གང་དག་ད་ལྟར་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ། མང་པོའི་མྱ་ངན་སེལ་མཛད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་གདུལ་བྱ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་མྱ་ངན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྩ་ནས་འབྱིན་པའོ། །སྔར་བསྟན་པ་དེ་དག་ཀྱང་། མང་པོའི་མྱ་ངན་སེལ་མཛད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །ཀུན་གྱི་དམ་ཆོས་བླ་མར་མཛད་པ་བཞུགས་གྱུར་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ཉིད་དེ་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་།གུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་གནས་ཤིང་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ།

为了说明应当欢喜供养那些为他人利益而行且无可诋毁者，故说'坚固者入于禅定'等。即见到世尊在灵鹫山入于火界等持，诸天等极为满意欢喜，想着何时我等能获得如是如来之大我。'入于禅定'即是精进修习禅定。'坚固'是坚固的修持，因为仅有坚固之名而无恒常修持与恭敬修持是不行的。
'喜爱出离与寂静'即是喜爱出离与寂静，意思是希求获得道与道果。前者显示修持圆满，此处显示意乐圆满。若问谁在欢喜？是天人等，因为他们具有如是观察。
若问为何他们欢喜？因为是圆满佛陀。为了说明这点，所说'圆满佛陀'即是一切智者，因为一切智性是一切世间所应欢喜的。
为了说明这点而说'具有名声'，即是极具盛名，因为美誉遍及三界。'令人欢喜'即是令人希求。
为了说明其特点而说'智慧迅速'，即因具有殊胜大悲精进而迅速，即具有警觉无懈怠之智慧。经常趣入观察利益众生之智慧，即以'谁在衰退谁在增长'等言词。
前力显示出世间智，此处显示世间一切智性，因为是世间智慧。'持最后身'即是持有最后身。此处显示智慧圆满，因为轮回的终点是智慧的果。经中说'以智慧得解脱'。
为了显示禅定等殊胜的根本因，故说'过去'等。长者善施在听闻世尊说法时，憍萨罗国王波斯匿来到世尊面前，因未起身迎接而生嗔怒。他为听法而祈请时，随即宣说了这三个偈颂。
'过去诸佛'即是过去的迦叶等。'未来诸佛'即是将来出世的弥勒等，即在五千五百万年及六十万年后，如来弥勒将会出世。'现在圆满佛'即是显示现在时期的世尊释迦牟尼。
为显示其特点而说'除众忧恼'，即是从根本拔除无量所化众生的种种忧恼。前面所说的那些也与此'除众忧恼'相连。'一切妙法作为尊'即是一切人也即过去诸佛对正法的修持和以殊胜恭敬而安住。

།བཞུགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བླ་མར་མཛད་ཅིང་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ བཞིན་དུ་བཞུགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བླ་མར་མཛད་ཅིང་བཞུགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིར། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བླ་མར་བྱེད་ པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་འབྱུང་བ་ནི་གང་ཞིག་སུ་ལའང་མེད་དོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདི་ན་བདག་དགའ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ།།འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ནའོ། །བདག་དགའ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འམ་ཁྱིམ་ན་གནས་པའོ། །ཚིག་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་ལྷག་པར་འདོད་[(]བ་[,]པ་[)]སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དུ་བྱས་ན་ནི་བདག་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་ལ་བླ་མར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གུས་པར་བྱས་ནས་མཉན་པ་དང་། མཆོད་པ་ལ་ སོགས་པ་བྱས་ཏེ།བླ་མ་བཞིན་དུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དྲན་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་གིས་འཇིག་རྟེན་ན་སུ་ཞིག་ལ་བསྙེན་ བཀུར་བྱ་བ་དང་།བླ་མར་བྱ་བ་དང་། རི་མོར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡང་དག་པར་དྲན་ཞིང་དེའི་ཡུལ་ལ་བློ་ཤིན་ཏུ་མ་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བླ་མར་མཛད་ན་བདག་གིས་བླ་མར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་ཞེས་ཡང་དག་པར་དྲན་ པར་བྱས་ཏེ།།དེ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ཀུན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་བློ་ཤིན་ཏུ་ཉམས་ཏེ། ཕོངས་པ་ཆེན་པོ་དང་ཕྲད་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་གང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སིང་ཧ་ལའི་ མདོ་ལས།དེད་དཔོན་སིང་ཧ་ལས་གཞན་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འདི་ན་ནི་སྲིན་མོ་རྣམས་ཡོད་དེ་རིང་བོ་མི་ཐོགས་པར་བདག་ཅག་ཀྱང་ཟོས་པར་འགྱུར་བས་རྟའི་རྒྱལ་པོ་བ་ལ་ཧའི་རྒྱབ་ཏུ་ཞོན་ལ་ཕྱི་ནས་རྗེས་སུ་འོངས་པར་གྱུར་ཀྱང་བལྟས་ན་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། དེ་ལས་གང་དག་དེའི་ཚིག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ནི་ཟོས་པར་གྱུར་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །དད་པ་མ་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་ཡང་དག་པར་མ་སྐྱེས་བའོ། །དང མེད་ཅེས་བྱ་བར་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་དོ།།བྱིས་བ་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། མུན་ཁུང་ན་གནས་པ་དེས་ནི་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་མུན་པས་མངོན་པར་གཙེས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་གང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ནོ།།གང་ལ་ལ་ཞེ་ན། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ལ་བསླབ་པ་སྟེ། འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒུད་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། སྲིན་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོང་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་དེད་དཔོན་སིང་ཧ་ལས་སྨྲས་པའི་ཚིག་དང་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་གླེན་པ་ནི་སྲིན་མོས་འཚོ་བའི་སྲོག་ཉམས་པར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་པའི་ཐུབ་པ་མཆོག་གིས བསྟན་པ་ལྟར་མི་བྱེད་བའི་ལུས་ཅན་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་དད་པ་སྐྱེད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་དད་པས་སོ།

'住'的意思是现在的如来也以正法为尊师而住。'将住'的意思是未来的诸佛也将以正法为尊师而住。为什么呢？为了说明这个道理，此处说道：'这是圆满佛陀的法性'。因为以正法为尊师是一切佛陀的本性，因为了知其殊胜性。本性的变化不会在任何人身上发生。因此为了说明这个道理而说：'于此我欢喜'。正是因为这个缘故。'于此'是指在这个世间。'我欢喜'是指希求自利的人，即出家人或在家人。
为了说明这句话的意义，说道：'大士'。大士的因之功德是希求离贪等功德，因为若成为功德则会对自己有益。那应该做什么呢？'以正法为尊师'，即恭敬地听闻、供养等，因为如同上师般给予利益，也因为诸如来也供养正法。
怎样才是对自己有益呢？说道：'忆念佛陀教法'。我应当真实忆念经中所说的在世间应当亲近、尊重、恭敬等，并且对其境不失正念。如果连佛陀也以正法为尊师，我为什么不以正法为尊师呢？应当如是忆念并精进于此。
对如来教法若未生起信解之信心，则智慧极为退失，将遇到大困难。为了说明这个道理，说道：'若人于佛'等。
如楞伽经中，船主狮子对其他人这样说道：'这里有罗刹女，不久我们也会被吃掉，应当骑上马王跋罗诃的背上，之后即使回头看也会遭殃。'其中那些随顺他的话语而行的人都到达了瞻部洲。其他人都被吃掉了，由此说了两个偈颂。
'未生信'是指未真实生起信解。其他说为'无信'。'愚者'是指愚痴，如住在黑暗中的人看不见是非。同样，被普遍愚痴黑暗所害的心也不会成就善行等。'若人'是指众生。对什么呢？对佛陀的教法，即佛陀所教说的学处，这称为世尊的教法。
'将至衰败处'是指最终将获得痛苦。如何呢？'如被罗刹女'。譬如不随顺船主狮子所说话语的愚人被罗刹女夺去性命一样，不依照利益一切众生的最胜圣者所教导而行的众生也将遭受痛苦。'生起信心'是指以正信。

།དད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ཉིད་རྟོག་པ་གང་ལ་ཡོད་པའི་མཁས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་བདེ་བར་ཕ་རོལ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྲིན་ཤུགས་ལྡན་པས་ཚོང་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲིན་གྱི་ཤུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷའི་རྟའི་རྒྱལ་པོ མཐུ་སྟོབས་ཆེ་བའོ།།གང་དེད་དཔོན་གྱི་ཚིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་དག་ནི་རྟའི་རྒྱལ་པོ་སྤྲིན་གྱི་ཤུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་དེའི་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པའི་ངོགས་སུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ།།དད་པས་ཆོས་མཉན་པ་དང་། །དད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཡང་དག་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ང་སྔོན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པ་ན་ཇི་ཙམ་ན་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྐྱེད་དོ།།ངས་ནི་ཆོས་གཉིས་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ལ་མང་དུ་བྱས་བས་གནས་ཏེ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་མི་ངོམས་པ་དང་། དེ་དག་མི་མཐུན་པ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ ལས་ཇི་ཙམ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་བསམས་སོ།།ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀྱང་ཆོས་གཉིས་ལ་བརྟེན་ཅིང་མང་དུ་བྱས་པས་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་།དམན་པས་ཆོག་པར་མ་བྱེད་ལ་ ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་གྱ་ནོམ་ཞིང་ཆེས་གྱ་ནོམ་པའི་གནས་དག་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ན་ནི་ད་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཇི་སྲིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ མཐུན་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མིང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དོན་གྱིས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་རྟོགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་བསྟན་ནས། གཞན་ལ་ཕན་པའི་གནས་སྐབས་སྟོན་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།མཉམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྙེན་པར་དཀའ་བ་སྟེ། ལྷའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་བསྙེན་པར་མི་ནུས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཚུངས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ་གཞན་དག་གིས་གཞལ་བ་དང་བརྟག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་རྟོག་གཉིས་པོ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཁོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱོད་ཅིང་མངོན་དུ་མཛད་པ་དང་ཐོབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པོ་དེ་རྣམ་པར་འགྲེལ་ པ་ནི་བདེ་བར་རྣམ་རྟོག་དེ་བཞིན་རབ་དབེན་པའི།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བདེ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། འཚེ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་ པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།རབ་ཏུ་དབེན་པའི་འབྲས་བུ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དབེན་པ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པོ་འདི་ཉིད་མང་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ མདོ་ལས་ནི་དགེ་བ་དག་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་རྣམས་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་གྱི།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྩོགས་པ་ལ་འཚེ་བ་མེད་པའི་བསམ་ པའི་རྒྱུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།བགེགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

在其他处说为'使生信'。所谓'具慧者'，是指以智慧思维真实义的智者，即'有情'之义。'彼往生善趣'，是说到达无害无苦的彼岸。'如具云势商人'，是说云势即三十三天之马王，具大威力。
如同那些随从商主言语的人依靠马王云势到达瞻部洲一样，对如来教法生起信心的人，依靠入道和修行，将到达涅槃彼岸。
为了说明以信闻法，以信为先而行正思维，故说'无等如来'等。诸比丘，我于往昔未现证无上正等正觉时，独处寂静而生起思维。
我依止、修习并多修两种法而住：对善法无厌足，以及断除与此相违之法。由此，终将现证无上正等正觉。你们也应依止这两种法并多修而住。
莫以下劣为足，应以希求更上、更殊胜之境界而住，则不久即能得心解脱，乃至宣说两偈。
'如来'是因随顺资粮而得。'佛'是就未来名号而言，因能了知一切事物之故。此说明果位后，显示利他之位。
'无等'是难以亲近，因具超胜威光，连天界也无法压制和亲近。为显示无等之因，故说'无与等'，因他人不能测量观察。
'行二种分别'是说在诸分别中，世尊唯行持、现前及证得此二种分别。
解释此二种，故说'安乐分别及极远离'。无害分别即安乐分别，因以无害自性而为施无畏之因。'及'字之义是'极远离亦'之义。
极远离果之分别即远离，意为出离之思维。唯多行此二种，而非其他欲等分别。
若问：经中说'于善法不知足及断除违品'，而未说安乐等。虽然如此，但这只是异名而已，因为积集一切善根是由无害之心所致，且无障碍、是出离之理、已断所断故。

རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མུན་བསལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མུན་པ་བསལ་ ཞིང་སྤོང་བ་ནི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་རྩ་ནས་ཕྱུང་བས་སོ།།ཕ་རོལ་གཤེགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཐོབ་པའོ། །གྲགས་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙན་པ་དྲི་མ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་གྲགས་པ་ རྣམ་པར་འཕྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མིང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ནི་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་ཏོ། །ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྐྱེ་བར་བསྟན་ཏེ།བཤད་པ་ནང་གི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གྲུབ་པས་ནི་དེ་ཡང་འགྲུབ་པ་ཉིད་དེ་དེས་ན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དེའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་ སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་གསུངས་སོ་ཞེས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་མངོན་དུ་བྱས་པར་གྱུར་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་ སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ནི་བརྙེས་བྱ་བརྙེས་ཤིང་ཡིད་དབང་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཐོབ་སྟེ།སེམས་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དེས་སེམས་ལ་དབང་བར་གྱུར་པའོ། །ཀུན་སྒྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྟོན་པ་གཅིག་པུས་ནི་ བགེགས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།སྲེད་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་བཞི་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་གནས་པའོ། །དེའི་རིམ་པས་བསྟན་པ་ནི། ཟག་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་སོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྤངས་པའི་ རྒྱུས་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆགས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་གྲོལ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྲེད་པ་ནི་དྲ་བར་བཤད་ན་དེ་ལྟར་སྤངས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མ་རིག་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐུགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རབ་ ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་མི་ཤེས་པ་ལས་གྲོལ་བའི་སེམས་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ།མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་ནི་སྲིད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་མེད་པ་ཁོ་ནས་ནི་དེ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཞེ་སྡང་གི་རྩ་བ་ནི་སྲེད་པ་དང་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པ་དང་མི་ཤེས་པ་སྤངས་པས་ནི་ཞེ་སྡང་འཇིག་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།ཐ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །དྲེགས་པ་ནི་སྨད་པ་ཉིད་པས་གཞན་དག་བསལ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཟག་མེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ང་རྒྱལ་དང་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་སྤངས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བདག་གི་དོན་མཛད་ནས་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཀུན་དུ་གཟིགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ལས་གདོན་ བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་སུ་ནི་རྒུད་སུ་ནི་དར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སོ།།སུ་ཞིག་ལ་གཟིགས་ཤེ་ན། ལུས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཅན་གདུལ་བྱ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་ལ་དོན་གྱི་བྱ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་མཛད་ པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འགའ་ཞིག་རི་བོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པ་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རི་བོ་ནི་བྲག་གོ། །སྤོ་ནི་རྩེ་མོ་ལའོ།

为了显示两种分别的所有行为的果报，'驱除黑暗'是指驱除并断除黑暗，因为从根本上拔除了一切无明黑暗。'到达彼岸'是指获得有余涅槃界。'具有名声'是指具有无垢美誉，因为在天人中广为流传。
这一切的差别也是依未来名号而说，因为那时这些都不存在。说'安乐'是显示无害的分别。
为什么要分别说呢？此处显示由分别的差别而生正等正觉，解释说由于与内在行为相关，外在行为才会生起。由于成就了这个，那个也会成就，因此福德智慧二资粮是从其分别而生的，为了显示这个意思，表明世尊如是宣说。
或者，就是佛位时期成为前位时期，即现前二种分别。其余如前所说。
二种分别如何运作呢？为了显示这个，说'已得所得且得心自在'等。'彼'即如来。获得应得的正等正觉，以心得自在而成为自在者。'普度'即度一切，意思是降伏一切。
三界唯一导师断除了四种障碍：贪欲、愚痴、嗔恨、我慢四种，因此降伏一切而住。其次第显示为：'漏尽'等，由于断除随贪结缚，从种种贪著中完全解脱。
既然说贪爱如网，为何能断除呢？因此说'具有从无明解脱的心'。因为从观察缘起而从无明解脱的心，无明相应者才有轮回。唯由无此才显示远离彼。嗔恨的根本是贪爱和无明。断除贪爱和无明则嗔恨消失，为显示此义而说。
说'温和'是远离忿怒。傲慢即是卑下，故不能除他人，为显示此义，说'无漏者'，意思是断除我慢嫉妒等垢染。
为显示成办自利后成办他利，说'遍观'，即以佛眼普观。为什么呢？为利益世间，即为了从轮回中救度、从痛苦中护佑，以'谁衰谁兴'等言词。
观察谁呢？'有情'即所化众生的意思。因为对此生起利益事业。
为显示成办他利的方便，说'某山'等。为说法，大梵天请求世尊时宣说这两个偈颂。山即岩山。峰即顶端。

།ལ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། རི་བོའི་སྤོ་ཉིད་ལ་འདུག་ན་ནི་ཐག་རིང་པོར་གྱུར་པ་ཡང་ཀུན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིའི་སྤོ་ཉིད་ལ་གནས་པས་ནི་བགེགས་མེད་པར་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་འདུག་ནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་འདུག་ཅིང་གནས་པའོ། །འགྲོ བ་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་ལྟ་བ་ལྟར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བལྟས་པར་གྱུར་པའོ། །འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་སོ། །ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུའོ། །དེ་བཞིན་ཆོས་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །རི་ཆེན་པོའི་སྤོ་དང་འདྲ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ ཀྱི་ངོ་བོའི་ཁང་བཟངས་མཐོ་བ་གཞལ་མེད་ཁང་དང་འདྲ་བར་འཛེགས་ནས་སོ།།བློ་བཟང་ནི་མཁས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་དུ་སྤྱན་གཟིགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་མཁྱེན་པ་དང་བརྩོན་ འགྲུས་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།སྙིང་རྗེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་གྱིས་ཉེ་བར་གདུངས་པའོ། །སྐྱོ་བོ་ནི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་སོ། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ ནི་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གཙེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་དེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བས་གཙེས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་ན་ནི་དེའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མྱ་ངན་དག་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་མྱ་ངན་དང་བྲལ་བ་ཀུན་དུ་གཟིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་ པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་མདུན་དུ་པུས་མོ་བཙུགས་པ་ལ་འདི་སྐད་གདམས་སོ།།འབྱེད་མཛད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་སོ། །འཆི་བ་མེད་པའི་སྒོ་མོ་ནི་ཐར་པར་འཇུག་པའི་ཐབས་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་བསྟན་ཅིང་གསལ་བར་བྱའོ་ ཞེས་པའོ།།གང་དག་ཉན་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་མཉམ་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྩོལ་ཞིང་འདོད་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་དེ་མཉན་པས་དུས་མཐའ་ཡས་པ་ནས་བསགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ནི་ཡིད་གཉིས་ཏེ། བདེན་བའི་ཡུལ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བསལ་བར་ གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ།ཡོངས་སུ་སྤོངས་ཤིག་པའོ། །འཆི་བ་མེད་པའི་ལམ་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚོམས་ཏེ་ཉི་ཤུ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་མཛད་ ནས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་བརྟེན་པར་མཛད་དེ།དེ་བས་ན་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་མཉན་པ་ལ་གཟུད་པར་བཞེད་པས་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལེགས་པར་ཐོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པས་གཞན་ ལ་བསྟན་པ་མ་གཏོགས་པར་ནི་གདུལ་བྱ་ཁྱད་པར་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་བསྟན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉན་ཡོད་ན་གནས་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་འདུ་ཁང་དག་ཏུ་འདུས་ཏེ། གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅི་ཁྱེད་ཅག་ལེགས་ པར་བསྩགས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་པ་དང་།ཁ་ཅིག་གིས་སྨྲས་པ། ལོངས་སྤྱོད་བཟང་པོ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ གསུངས་སོ།།ལེགས་པར་ཐོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ། ཐོས་པ་གཏི་མུག་མུན་སེལ་སྒྲོལ་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ལེགས་སྤྱོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་ལུས་ལ་ སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་སྟེ།ངག་གི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ཙམ་གྱི་སྨན་གྱིས་ནི་ནད་ཞི་བར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་བསྟན་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་ལེགས་པའི་སྒྲ་འོག་མ་ཡང་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་འོག་ མའི་སྒྲ་ནི་སྲིད་པའི་ཚུལ་ལོ།

对于确定把握，若是住在山顶，即使远处也能看见一切，若在其他地方则不然。因为住在山顶，无有障碍能见一切。'有人坐着'是指具有眼睛的人坐着安住。'如同观察众生'是指如何观察。'众生'是指人群。'遍'是指一切处。'如是从法而生'是指如同那个比喻。犹如登上如同大山顶般功德聚本性的高楼宫殿。'善慧'是指智者。
为了显示其特殊性，说'遍观察'，即一切处众生的智慧眼，以如是了知真如和精进二者的大悲利益他人。为显示悲心而说'对于被忧苦所逼迫者'是指被忧苦所逼恼。'众'是指人群。'被生老所压迫'是指被这二者所逼恼，因为被生及其变化所逼恼。其他则包含在其中。
彼等离忧，遍观即是详观，以大悲心生起，世尊对跪在面前的大梵天如是教诫。'开启'是指分别。'无死之门'是指解脱趣入之方便，即是宣说开显圣道之意。'若有欲闻'是指若有精进欲求平等者。如是闻已，当断除从无始以来所积累的疑惑，即是不信真谛境的二心，应当完全断除。因为无死之道即是断除疑惑。
如来品第二十一注释圆满。大悲者获得如来果位后，为利他而依止说法。因此，欲令趣入听闻正法，为显示听闻之功德而说'善闻'等。或者，除了获得如来果位为他宣说外，所化众生无法获得殊胜果位，因此为显示教法之利益。
在舍卫城住的众多婆罗门和居士在集会堂聚集，谈论说：'你们所赞叹的是什么？'有人说：'受用美好受用。'其他人说：'受用和子嗣等。'当时世尊针对此事而说两个偈颂。'善闻'是指此中听闻正法最为称赞，因为是一切功德之基础，如说：'闻法能除愚痴暗，是为度母。'
'善行'是指其后身等善行，一切行为最为称赞。因为仅仅听闻之药不能治愈疾病，所欲显示的教法是以修行为核心。'及'字是为了引出下文的'善'字。下面的'及'字是表示存在的方式。

།ཁྱིམ་ནས་ལེགས་པར་བྱུང་བ་ནི་ཁྱིམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཁྱིམ་ནས་ལེགས་པར་བྱུང་བ་སྟེ་འཇུག་པའི་ཁྱིམ་གྱི་གནས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ལེགས་པར་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལེགས་པའོ། འདི་ལྟར་གཡེང་བ་མེད་ཅིང་དམ་ པའི་ཚུལ་བསྲུང་བའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤོང་བར་བྱེད་པས་རབ་བསྐོར་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་བསྐོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་སྤངས་པ་ནི་ཐར་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལེགས་པར་འཐོབ་པ་སྟེ། ཐར་པའི་ཆ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།དགེ་སྦྱོང་གི་ནི་རྗེས་མཐུན་ལེགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལུགས་སུ་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལེགས་པ་ཉིད་དེ་འོག་མ་བཞིན་དུ་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ དག་ཁ་ཅིག་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་མི་ཤེས་པས་མི་འཇུག་སྟེ།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱིས་པ་མི་མཁས་པ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ་ལ་ཡིད་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐར་པའི་བདེ་བ་འདི་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ བདག་ཉིད་སྐྱོ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་བྱིས་པ་སྟེ།དེས་ན་ཡང་དེ་དག་འཆི་བ་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་སྲིད་པ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ན། ཡང་དོགས་པ་མེད་པར་ལྟ་བཞིན་དུ་བག་མེད་པས་མི་འཆི་བའི་ཁང་པ་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མཁས་པ་དམ་པའི་ཆོས་དག་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཐོབ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉེ་བར་གདུང་བར་བྱེད་ཅིང་སྐྱོ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་ཆོས་ ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པའོ།།འདིར་དཔེར་བརྗོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཚན་མོའི་ནད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་དག་ནི་མཚན་མོ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་སྐྱོ་བསང་བ་ དག་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ནད་ལྷག་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ནད་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ལའོ། །ཆོས་ཐོས་པ་མ་གཏོགས་པར་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་བྱིས་པ་ལས་འབྱུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་དག་བྱིས་པས་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ནས་ལམ་གྱི་བར་དུ་མི་ཤེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་མ་རིག་པའི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཀུན་ནས་གཡོགས་པའི་ཁྱིམ གྱི་ནང་དུ་ཞུགས་ན་དེར་གཟུགས་ལ་སོགས་ཡོད་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ།།ཇི་ལྟར་ནི་དཔེར་ནའོ། །ཁྱིམ་ནི་ཁང་པ་སྟེ་གནོད་པ་མེད་པར་བྱེད་ཅིང་དེར་ཞུགས་ན་གྲང་བ་ལ་སོགས་པས་མི་ཉེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ལེགས་ པར་གཡོགས་པའི་ཀུན་ནས་གཡོགས་པའོ།།ནང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ནང་དུ་གནས་པའོ། །ཁྱིམ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མུན་པས་ཁེབས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མུན་ནག་གིས་ཁྱབ་པའོ། །གཟུགས་རྣམས་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ དངོས་པོ་རྣམ་པར་གནས་པར་གྱུར་ཀྱང་ངོ་།།མིག་དང་ལྡན་བཞིན་མི་མཐོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་གྱུར་ན་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སེམས་ཅན་ལ་ལའོ། །རིགས་ལྡན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་བསྔགས་པའི་ རིགས་ཡོད་པའོ།།རིགས་ལྡན་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་བྱིས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་དང་གཟུགས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་ངོ་། །མ་ཐོས་བར་དུ་ཤེས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་ཅིང་མ་བརྟགས་པར་ནི་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། གང་ཞིག་ཅེ་ན། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་དོན་གྱི་ངོ་བོའོ། །དགེ་བ་དང་ནི་སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་དང་མ་བསྔགས་པའོ།

从家中善妙出离，即是无有家的从家中善妙出离，也就是无有所入之家处，这就是其本身。其善妙出离即是出家，这也是善妙的。如是，因为是无散乱而守护清净律仪的方便故。
由断除而善巡绕，其中'善巡绕'是随顺趣入，断除彼即是解脱。彼亦是善获得异熟，即是具有解脱分之义。
沙门随顺善，是顺行之事故为随顺，因为能获得圣道故，即是决定分等，彼亦是善妙，如下所赞叹故。
有些人因不知此五种而不趣入，为显示此义故，说'愚人无智者'等。因为安住于无知，所以未能了悟此解脱之乐。
对轮回等不生厌离者即是愚人，因此他们如同不死般而行，即是虽然轮回极为可怖，却无所顾虑地放逸而行于不死宫殿、游乐园等，而非趣向涅槃。
'智者于正法'，即是从获得十二分教所生之智慧而了知，彼即是对轮回之状况稍有热恼而生厌离。或者，法即是以出世间智慧了悟四圣谛。
为显示此中之譬喻故，说'如夜中病人'，譬如被病所afflicted者于夜间不相应，因为无有他人慰藉，且病更加发作，病人极为痛苦，如是智者对生亦然。
除了听闻正法外，愚人不能生起如实了知，为显示此义故，说'如房舍'等。诸比丘，愚人不知此四圣谛，即是从苦至道，因为被无明障所障蔽故。譬如人入遍覆之房舍内，虽有色等而不见。乃至说三偈。
'如'即是譬如。'房舍'即是房屋，能作无害处，入彼则不畏寒等，此是其义。'善覆'即是遍覆。
'内色'即是住于其内。此房舍如何？'为暗所覆'即是为黑暗所遍满。
'虽有诸色'即是虽然彼处有瓶子、毛毯等物品安住。
'虽具眼不见'即是虽然眼无过患亦不见。'如是此中'即是如是此世间某些有情。
'具种姓'即是有可赞叹之种姓者。应说'具种姓等'，'等'字即是愚人，虽具殊胜色相亦然。
'未闻则不知'即是未听闻观察则不能了悟。何者？即是'法'，即事物之本性。'善与恶'即是可赞叹与不可赞叹。

མིག་ལྡན་མར་མེ་ཡོད་པ་ཡིས། །གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བར། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡང་དཔེར་ན་མིག་དང་ལྡན་པས་ཁང པ་ལེགས་པར་གཡོགས་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེ་སྒྲོན་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་མཐོང་བར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡང་ཆོས་མཉན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོས་པ་ ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཐོས་པས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལྷ་ཞིག་གིས་གསོལ་པ། །ཆོས་རྣམས་གང་གིས་ཤེས་འགྱུར་ཞིང་། །སྡིག་ལས་གང་གིས་ལྡོག་པར་འགྱུར། །དོན་མེད་གང་གིས་སྤོང་བ་དང་། གང་གིས་ མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་འགྱུར།།ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ། །ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཏད་པས་དེས་དྲངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བསྟན་པའོ། འདི་ཐོས་ནས་ཅི་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ འགྱུར་ཞིང་ངེས་པར་བྱེད་ཅེ་ན།དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་འདི་ན་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ ཐོས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་འདི་ཉིད་ནི་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པའི་མེ་དང་ཆུ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཟས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པས་སྡིག་ལས་ལྡོག་ པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡང་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཐོས་ཤིང་དེ་བསྒྲུབས་པས་ངན་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པས་དོན་མེད་སྤོང་ བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཐོས་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་མེད་པར་གྱུར་པའི་འདོད་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་བྱིས་པ་དག་ནི་དོན་ཡོད་པའི་འདུ་ཤེས་བྱེད་དོ། །ཐོས་པས་མྱ་ངན་འདས་པ་འཐོབ། །ཅེས་ བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་འདི་ན་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐོས་ཤིང་དེ་ལ་བརྟེན་པས་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཆོས་ཐོས་པས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་སྤངས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།།ཡང་ན། ཐོས་པས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བར་བྱེད་པའོ། །ཐོས་པས་སྡིག་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་མི་བྱེད་པའོ། །ཐོས་པས་དོན་མེད་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ མི་བསྟེན་པའོ།།གསུམ་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་ཅིང་ལམ་བསྒོམས་པས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ནས་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པས་མི་འདོད་པའི་འགྲོ་བ་ སྤོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཐོས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་མཛེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཐོས་པ་མང་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔའོ། །གང་ཟག་བཞི་ཡོད་དེ་དེ་ལ་གང་ཟག་ ཐོས་པ་མང་བ་གང་ཞེ་ན།ཐོས་པ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ནི་ཐོས་པ་མང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐོས་པ་ནི་གཞི་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པས་བསགས་ཤིང་ཞེས་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དོན་མི་ཤེས་པ་དང་ཆོས་མི་ཤེས་པས་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་མཐུན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་མུ་བཞིའི་ བར་དུ་སྟེ།དེས་ན་འདི་དག་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་མང་དུ་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ནི་མང་པོ་ཐོས་པ་དང་། ལན་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་མང་དུ་མཉན་པས་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

就像有眼睛和灯光的人能看见诸色一样，这个比喻是说，比如有眼睛的人进入遮盖良好的房屋内时，通过灯火的方便而能看见色等。同样地，种姓等低劣的人也因听闻法而对如是性的事物生起信心。为了显示一切殊胜法都依赖于闻法，所以说'以闻知诸法'等。
有一位天人请问：'以何能知诸法？以何能远离罪业？以何能舍无义？以何能得涅槃？'因此说此。'闻'是说通过专注耳识而引生的意识。'诸法'是说无颠倒的教法。听闻此后能了知和确定什么呢？
是诸法的如是性，因此是以次第成就的，是说如来所教法的事物的如是性。比如在此，唯一听闻如来所教的调伏法后能了知，也就是说，此法是宣说戒定慧，而不是外道所说的投入火水、断食等。
'以闻能离罪'是说远离恶行，比如唯一听闻如来所教调伏法中增上戒学并修习后，能远离十种恶行。'以闻能舍无义'是说比如唯一听闻如来所教增上戒学后，依此能舍弃无义的欲望。凡夫们认为这些是有意义的。
'以闻得涅槃'是说比如在此唯一听闻如来所教增上慧学并依此而得到烦恼的灭除。或者说，通过听闻法依次获得断除业、烦恼和生的染污。
或者，'以闻知诸法'是说行善。'以闻能离罪'是说不造恶行。'以闻能舍无义'是说不亲近罪人。依止这三者并修道就能获得涅槃。
或者说能了知善法与不善法的事物，然后远离罪业。由于增上行善而能舍弃不欲趣等等。为了显示以闻法和持戒而庄严，所以说'若有多闻'等五偈颂。
有四种补特伽罗，其中什么是多闻补特伽罗呢？所说具足闻法者，这不是多闻，闻是基础，如说'由闻积累'，于此不知法义和不知法，随顺法行等乃至四句。因此说这些。在此，多闻即是广闻、数数听闻、多次听闻而称为多闻。

།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་དེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་སྟེ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ གྱི་དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ལེགས་པར་མི་སྡོམ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་ལས་ལྡོག་པ་དང་ཆང་འཐུང་བ་སྡོང་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་སྟེ། བསླབ་པ་རྣམ་པ་དགུ་ལ་གུས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ལེགས་པར་སྡོམ་པ་ནི་ལེགས་ པར་མཉམ་པར་བཞག་པའོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ལེགས་པར་མི་སྡོམ་པའོ། །ཆོས་མི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕྱིར་སྨད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་སྲུང་བའི་སྒོ་ནས་དེ་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་ སྨད་པ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ན་ལམ་མཉམ་པོ་ན་མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འགྱེལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། དེ་ཡི་ཐོས་པ་ཕུན་སུམ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཟག་འདི་ནི་ཚུལ་བཟང་པོ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་རང་གི་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་མེད་དོ།།ཐོས་པའི་རྒྱན་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ་བཞིན་གྱི་རྒྱན་ནི་མིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐོས་པ་མང་བར་གྱུར་ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཐོས་པ་ཉུང་གྱུར་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ཇི་ལྟར་ཆུང་ བར་གྱུར་ཀྱང་ཐོས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱས་ན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ཡིན་ཞིང་དེའི་ཐོས་པ་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཏེ།ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་ཐོས་པ་ཉུང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཐོས་པ་ཡང་ཉུང་ལ་བསླབ་པ་ལ་ཡང་མ་གུས་ ན་དེ་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ཡིན་ཏེ།ཐོས་པ་ཉུང་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡི་བརྟུལ་ཞུགས་ཕུན་སུམ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་པ་ མང་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་ངང་ཚུལ་བཟང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཐོས་པ་མང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་དཔེར་ན་མིག་གཡས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་ཅིག་ཤོས་མེད་ན་བཞིན་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ དུ་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གང་ཞིག་གི་མིག་གཉི་ག་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་མིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་རབ་ཏུ་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ཉིད་ ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དེ་ཐོས་པ་མང་བ་ནི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་འཛིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ བརྟེན་པས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་སྟེ། མདོ་ལས་དེའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་སུས་ཀྱང་སྨད་འོས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ནམ་ ཡང་སྨོད་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།གང་ཞེ་ན། འཛམ་བུའི་ཀླུང་གི་གསེར་རྒྱན་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱན་ནི་དགེ་བའི་མགར་བས་བྱས་པའི་རྒྱན་ནོ། འཛམ་བུའི་ཀླུང་གི་གསེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསེར་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ནི་སྨད་པ་ཡིན་ ཏེ།བཟོ་མ་བྱས་པ་དང་། རྫས་ངན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་གཉི་ག་མེད་དོ། །ཤིང་འཛམ་བུ་ནང་ཉེ་བར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་ཏེ་འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐོས་པ་མང་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང་ཡོད་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གཟུགས་ཀྱིས་རྗེས་དཔོག་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

'如果'这个词是指如果他对毗婆沙等有所领悟，即如实了知三藏的义理和文字。
'不善护戒律'是指不远离七种过失、不戒饮酒、不行正命，即对九种学处不恭敬。'善护'是指善加持守，与此相反即是'不善护'。不修行法，即是'随法'的含义。
'彼为戒律所呵责'是指由于不守护学处，虽然他多闻通达，但仍特别受到呵责。就如同在平坦道路上有眼之人也会一再跌倒一样。为什么呢？
'彼之多闻非圆满'，即此人因为远离善法，仅仅依靠多闻并不能获得圆满。如同所说'多闻的庄严在于实修，面容的庄严在于眼睛'，意思是即使多闻，若无果报也是无益。
'即使少闻'是说，因为即使所闻甚少，若能如实修行，则为圣者所赞叹，其闻法将成就大义。舍利弗等可作为此处的例证。
'若人少闻'是说，若有人不仅少闻而且对学处也不恭敬，则因这两个原因为圣者所呵责，即因少闻和破戒两者。为什么呢？
'彼之行持非圆满'是说他的出家不具有果报，因为支分不完整。具足多闻和戒律才能圆满出家，成就善妙圆满的品性，否则不能。
多闻也如同具有右眼而无左眼，面容不会美丽。同样可以说另一方面也是如此。
若两眼都无缺陷，则为极其美丽的眼睛，在世间也极受赞叹。同样，具足多闻和戒律者最为庄严。其余易于理解。
进一步阐明：多闻是因为通达一切经典的义理和文字。'持法'是说具有殊胜的正念，表明不会退失。'具慧'是说依此能获得闻所生慧等。
'等持'是指恭敬学处，因为经中说这是其状态。'彼等不应受呵责'是说天人等任何人都不会去呵责他们。
为什么呢？'如阎浮提金之庄严'，庄严是指善巧工匠所造的饰品。'阎浮提金'是指极其优质、精炼的黄金。
有两种会受呵责：未经加工的和劣质材料，而此中二者皆无。靠近阎浮树的即是阎浮河金，意思是阎浮河金最为优质。
为了显示无多闻等和有多闻等的过患与功德，故说'若人以相推度等'。

།འཕགས་པ་ལན་ཚྭ་བཟང་པོའི་སྒྲས་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་དགའ་སྟེ། དེ་མཆོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེའི་དྲུང་དུ་འོངས་པ་དང་། དེ་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་མི སྡུག་པ་མཐོང་ནས་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ཏེ།མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་མདུན་དུ་བཞག་ནས་སླར་ལོག་གོ། །དེ་ནས་དེས་སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་པོ་འདི་སྨྲས་སོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཏེ་གསལ་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐོས་པ་མང་པོ་ མེད་ཅིང་སེམས་མ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་མ་སྦར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ཀྱི་རྗེས་དཔོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་མཐོང་བས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་གཞན་གྱིས་ཚད་ལེན་པར་བྱེད་དེ་གཟུགས་སྡུག་པ་དང་གཟུགས་མི་སྡུག་པ་གཉིས་ ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ།།ང་ཞེས་བྱ་བ་ན་འཕགས་པ་ལན་ཚྭ་བཟང་པོ་བདག་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །གང་ཞིག་ངའི་གཟུགས་ཤེས་པས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་ནང་གི་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲ་ཡིས་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་སྙན་ པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་སྐད་སྙན་པས་ཡོན་ཏན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་དེ།མདོག་ངན་པས་ནི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པར་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལོག་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ལྡན་པ་ཡི། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ སོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པར་གྱུར་པ་སྟེ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་འདོད་པ་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེས་དབང་དུ་བྱས་པས་གཟུགས་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདོད་པར་ བྱེད་ལ།གཟུགས་མི་སྡུག་པ་ལ་ནི་ཞེ་སྡང་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བོ་དེ་ཡིས་ང་མི་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་ན་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །འདོད་པའི་དབང་ དུ་སོང་བས་ནི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མཐོང་བའི་མཐུ་མེད་དེ།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་དེས་ཡོན་ཏན་ཅན་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །གཞན་དག་བརྗོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བས་ཨ་གར་མི་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་རྒྱུས་དཔེ་མེད་མ་བླངས་ཏེ་ནགས་སུ་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ།དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་འདི་ན་གཅིག་ཏུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ ལ་འདི་ལྟར་རྟོག་པ་བྱེད་དེ།འདི་ནི་ངེས་པར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་རོ། །ཡང་སྒྲ་ཤིན་དུ་སྙན་པས་ནི་ངེས་པར་གླིང་བཞི་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་འདུལ་བར་བྱེད་ཅིང་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ དག་ནི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞིག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འདོད་ཅིང་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཆལ་དུ་ཞུགས་པ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་སྟོན་ཅིང་བཞུགས་པ་མཐོང་ནས་མངོན་པར་དད་དེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆོས་འདི་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ དགེ་འདུན་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྟ་བ་བཟང་པོ་རྙེད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགའ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མཉན་ཡོད་ན་གནས་པའི་ཀུན་དུ་རྒྱུའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དང་། སྐབས་འདི་ལ་འདི་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་སུ་དག་གིས་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟས་ཏེ་དད་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའམ།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པའམ། དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མ་རྟོགས་པ་སྟེ་ཤེས་ནས་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

圣者盐贤因声音而使国王明胜生起欢喜，为了供养他而与阿难一同前往他处，见到他相貌极为丑陋而生起极大厌离，将供养物置于前方后返回。之后他说出此前佛所说的这五偈颂。'某者'是指有情即明胜等。因为多闻匮乏且心未修习，以及未点燃智慧之火。'推测形相'是指见到他人后仅以颜色形状而作判断，以他人为准则，以端正与丑陋二种形相而了知功德与过失。'我'是指圣者盐贤自身。'若知我形相'是指外在的了知而非内在的心，此为其义。'以声音衡量'是指随顺悦耳之声，以动听声音而了知功德，以丑陋色相而了知具有过失，此为其义。为显示邪解为烦恼之因故，说'具有欲贪者'。三摩地障碍是指色贪所成障碍，即是所谓贪欲之义。欲贪是趋入于造作欲望，因为被其所控制而对端正形相等生起贪欲，对丑陋形相则生嗔恨。'彼众生不知我'是指因无等持之智而不知，若入等持则如实见到，此为其语义。为欲所控者无力见到殊胜功德，因此如何能知具德者，此为其义。其他说法是，见到佛陀的无比游方者阿迦密多入林供养世尊，针对此事而说此语。此处所说为：如是于此唯一凡夫远离欲贪，具足三十二大丈夫相之如来作如是思维：此必定成为转轮王。又以极为悦耳之声必定教导四洲，以其殊胜而调伏引导他人。其他说法是，一位希求一切智的游方者入祇园时，见到世尊说法安住而生信心，获得'世尊一切智法善说，声闻僧众善入'之善见解。欢喜世尊后诽谤住于舍卫城的游方众人，于此时说此语。因此若有人观看世尊圆满之身而生信心，或依止胜者，或于听闻正法等生嗔恨，是因未证法身，无有智信之故。

།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྔ་མའི། གང་ ཞིག་གཟུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ང་ལ་སྒྲ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་གཟུགས་བསྟན་ཏེ། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའམ་ཐམས་ཅད་མ་ཤེས་པས་ནི་ཅི་རིགས་པར་དྲང་དུ་རུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ནང་ནི་རྣམ་ཤེས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ནང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་དེ་བདག་གི་ནང་དུ་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་ལའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་འགའ་ཞིག་ཀྱང་གཅད པར་མི་ནུས་ཏེ།འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་གཅིག་པུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་དེས་བསྟན་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཏེ། གསུང་རབ་ལ་གོམས་ པས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ལྷག་པར་མོས་པས་ཐོས་པ་དང་།བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དག་གིས་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་དོ། །དེའི་གཞི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལྷག་པར་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དཔེར་ན་གླང་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་རྗེས་ཀྱིས་ནི་གླང་པོ་ཆེ་ངེས་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟེན་དུ་ཟད་དེ། དེའི་གཞི་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དྲི་དང་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཡིད་ཆེས་པ་བཞིན་དུ་འདི་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱི་ཚིག་གིས་ནི་བསྒྱུར་ཞིང་དྲང་དུ་རུང་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ལ་དབང་བས་ནི་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ཡོད་པར་བྱེད་ལ། ཡོད་པ་ཡང་མེད་པར་སྟོན་ཏེ། སྐྱོན་ཡང་ཡོན་ཏན བྱེད་པ་སྟེ།།ཡོན་ཏན་ཡང་སྐྱོན་བྱེད་པར། །ཚིག་དབང་ནུས་ཀྱི་དེ་མིན་ཏེ། །སྐྱོན་ཡང་སྐྱོན་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་སོ། །མཐོང་བར་མ་གྱུར་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མ་དམིགས་པའོ། །ནང་གི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་ འབྲས་བུ་ལུང་གི་ཁྱད་པར་ཐོས་ཤིང་བསམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲས་བུ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེས་མཐོང་བའི་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་ནི་ནང་གི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འགྲོ་བའི་ ཁྱད་པར་གང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྒྲ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཚིག་གིས་སོ། །དྲང་དུ་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བ་སྟེ། ལམ་ལོག་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནང་གི་ཤེས་པར་མ་གྱུར་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དང་འབྲེལ་པའི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་འབའ་ཞིག་མཐོང་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ དང་།དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་རྣམ་པར་མཛེས་པ་རྒྱུན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་དེ་མཐོང་བ་ནི་འབྲས་བུ་ ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།དེས་མཐོང་བའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གང་གི་མིག་གིས་མཐོང་བ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་མཛེས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་ཏེ། དེ་ནི་ཤིང་ཀོ་ཤ་ཏ་གི་དོང་ ཀའི་ཤིང་དང་།པ་ལ་ཤའི་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་གཟུགས་མཛེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་ཟད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ།

前偈'何者以色'和'于我以声'二者表示色身和法身的外相与内相，除此二者之外完全不知或一切不知，应当随宜理解，为显示此义故说'若内能了知'等。'内'即自身，是住于自身内的功德。'若'是假设。一切人对于他人相续中的功德皆不能决定，然而若能了知并能决定时的意思。譬如独自圆寂的世尊及其声闻众入其所示之道，由于熟习经教所生起的增上胜解，以闻思所生的智慧成就者即是如来法身。其基础色身并非殊胜所见，因为是圆寂的缘故。
譬如由大象的足迹可以确知是大象。如是由极其庄严的色身是法身，若说此时功德殊胜的所依而已，其基础并非如是。如同以虚空花的香气和色彩圆满令人信服一样，此是虚妄的，由他人言语可以转变引导，因此由自主能使无成有，也能显示有为无，过失成功德，功德成过失，言语力能如是，非彼故，过失即过失，功德即功德。
'外'即色身。'未见'即未现量所缘。'见内果何者'即内果闻思经教差别的方式，以闻思所生智慧之果的意思。具有以此见的方式即是见内果，即以世间智决定他人相续中的差别的意思。'彼'即由彼。'以声'即由他人言语。'可引导'即颠倒执著，即入邪道的意思。'内未了知'即因无与教法相关的闻思智慧。
'若外'即唯见色身。因为如日种等虽常见世尊身相具足三十二大丈夫相，庄严八十种随好，然于一切智性等内在功德不生信解。'见外果何者'即见彼色身非真实见果的意思，具有以彼见的方式即是彼，因此以眼见世尊妙相即是一切智性而生信解，彼如俱舍多伽树、钵罗奢树之花仅是形色美妙而已，如是此亦离诸功德，如见双月等令入非道。

།གང་གི་ཚེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་གཉིས་ཀ་མེད་དེ་གསུང་ རབ་ནུབ་པའི་ཕྱིར་དང་།ཐུབ་པ་མཆོག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་བསྒྲིབས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་ཀུན་ནས་བསྒྲིབས་པ་ཡོད་པ་སྟེ། ཕྱི་དང་ནང་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་གཉི་ག་ཡོད་ པ་སྟེ།ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཚོ་ཞིང་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་ནང་ནི་རྣམ་ཤེས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བརྟན་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ རོ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་བཀྲིར་མི་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རི་རབ་ལ་དབུགས་ཀྱིས་མི་སྒུལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངེས་འབྱུང་ཤེས་རབ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་ བུ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དད་པ་མི་བྱེད་པས་བཀྲིར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་འཇོག་པ་ནི་བཀྲིར་རུང་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་ཤིང་བཀྲིར་ མི་ཚུགས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣ་བས་ཕལ་ཆེར་ཐོས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཀུན་དུ་རྒྱུས་མཛེས་དགའ་མོ་ བསད་དེ་ལན་ལྔའི་བར་དུ་སྨྲས་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དག་གིས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་སྲང་དུ་བསྟན་པ་ལས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ཏོ།།སྐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསན་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །ཐོས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བདེན་པ་དང་བརྫུན་པའི་ཚིག་ དང་སྙན་པ་དང་མི་སྙན་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མའོ།།རྣ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོའམ་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཏེ། ཐོས་པ་ནི་འདི་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གིས་མང་པོ་མཐོང་ན་ཡང་། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་མང་པོ་མཐོང་བ་སྟེ། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའོ།།བརྟན་པ་མཐོང་ཐོས་དེ་ཀུན་གྱིས། །ཡིད་ཆེས་བྱ་བའི་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཅུང་ཟད་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མཁས་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུག་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྨོངས་པ་དང་སླུ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། སྨིག་རྒྱུ་དང་སྒྲ་བརྙན་ ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།ཐོས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་དོན་རྟོགས་པ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལེགས་གསུངས་ཐོས་པ་སྙིང་པོར་ཤེས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཉེ་དགའ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པ་ཡིན་ཡང་བརྐམ་ཞིང་སེར་སྣ་ཆེ་བས་ ཁྱིམ་བདག་གི་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་བབ་ཅོལ་དུ་བྱེད་དེ།དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་སྙིང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ། །འདིར་དོན་གྱི་སྒྲ་ནི་ཕྱི་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ པར་བྱའོ།།ཡང་ན་ཤེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པའི་སྙིང་པོའོ། །གང་དག་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བློ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་ལེགས་པར་གསུངས་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་ཉིད་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ དོན་མ་རྟོགས་ཤིང་མི་དྲན་པ་དང་དེས་བསྟན་པའི་ཐོས་པ་ནི་དགོས་པ་མེད་དེ་བྲམ་ཟེ་ཀཽ་ཤི་ཀའི་ཁྱིམ་དུ་བྲམ་ཟེ་བ་ར་དྭ་ཛ་མགྲོན་དུ་གྱུར་པས་འོངས་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གླེགས་བམ་ལས་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྱད་པར་ཐོས་པར་མ་གྱུར་པ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ།། ཐོས་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དང་གི་སྒྲ་ནི་སྙིང་པོའོ། །ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདྲེན་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ལས་འོངས་པ་ནི་ཐོས་པ་སྟེ་དེ་བས་ཀྱང་དོན་ཤེས་པ་སྙིང་པོ་ཉིད་དོ། །སྔར་བཤད་པ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར བྱ་བ་དེ་གལ་ཏེ་མ་རྟོགས་པའོ།

任何时候，如前所说的两者都不存在，因为经典已经隐没，最胜能仁也已经完全涅槃，为了依次说明这点，所以说'一切遮蔽'。这里有遮蔽，因为未能了知外内。当两者都存在时，因为有无漏智慧，以及如来仍在世间住世，为了说明这点，所以说'若内能了知'等。
坚固是因为具有增上意乐坚固。正因为如此，不为他人所动摇，就像须弥山不为风所动一样。为什么呢？这是因为智慧力量强大的缘故，为了说明这点，所以说'出离具慧者'，意思是能够证悟涅槃果位，表明由于圣道力量而不被动摇信心。
因为依赖他人者可被动摇，而具有无漏智慧者不依赖他人且不可动摇。因此，为了说明所见可意不可意一切都应如实修证，所闻一切都是迷乱这个道理，所以说'耳闻大部分'等。
游方者杀死美丽的欢喜女后说了五次，游方者们在舍卫城街道上宣说此事，所有人都感到震惊。这时佛陀听闻后说了这些。所闻是所缘。'大部分'是指真实语言、虚妄语言、悦耳、不悦耳等诸多。'耳闻'是指耳根或耳识，因为听闻依赖于此。'眼见诸多'是指见到诸多形相，由可爱不可爱等色境所造。
'坚固者见闻彼等，不应生起信解'是说，凡是所见所闻的一切，智者不应如是以信解趣入，因为是愚痴和欺诳之事，如同阳焰、回声等。
为了说明听闻的果实在于通达义理及随顺于此，所以说'善说闻法知精要'等。优波难陀虽是三藏法师，但因贪婪吝啬，在居士家等处胡作非为，针对这种情况而说了两个偈颂。
了知是指通达善说的精要义理。这里应当知道'义'字是后面要说明的。或者说，了知就是通达真实义理的精要。对于那些未能生起真实智慧的人来说，即使是具有精要的善说也不会有果报，这就是其含义。
自己不了解善说的义理且不能忆持，这样的听闻是没有意义的，就像婆罗门乔希迦家中作客的婆罗门跋罗德瓦仅仅从书本上读诵缘起，却未能听闻殊胜之理，这里可作为例证。'闻法和'中的'和'字是连接'精要'。'了知和'是引导义。从他处而来是闻法，比起这个更重要的是了知义理的精要。不仅限于前面所说，如果连自己应当了悟的善说都未能了悟。

།ཡང་ན་གཞན་ལས་ཐོས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བྱའི་སྐད་བཞིན་དུ་དོན་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་སྙིང་པོར་ཤེས་གྱུར་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དབེན་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྙིང་པོ་དང་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། གཞན་ལས་མ་ཐོས་པ་དང་། འདི་ཐོས་པ་དང་། ལྡན་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་འདིར སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་མཐོང་བའམ་གཞན་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་རང་གིས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་དོན་རྟོགས་པའམ། གཞན་ལས་ཐོས་པས་དོན་རྟོགས་པ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པ་ ཡིན་པས་ཞི་གནས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་འདིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་བག་མེད་བརླང་པོར་བྱེད་པ་དེའི། །ཐོས་དང་ཤེས་པ་དོན་ཆེན་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གང་ཞིག་བརླང་པོར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གིས་བབ་ཅོལ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། ངེས་པར་བརྟག་པ་མེད་ཅིང་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་མ་བརྟགས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལྷོད་པའོ། དེ་དག་ནི་གོ་རིམས བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་མ་ཚང་བ་སྟེ་བདག་ཉིད་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའམ་མི་བཟོད་པས་ཕན་ཡོན་ལ་རབ་ཏུ་མི་སྤྱོད་དོ། །དེ་གྲུབ་ན་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་བསྟེན་ པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།གང་ཞིག་འཕགས་པས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཏེ། །ལེགས་པར་གསུངས་སོ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། གང་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་འཕགས་པས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་ བྲལ་བའི་སྐྱེ་བའི་གནས་སྤངས་ཤིང་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་ལ་སེམས་ཅན་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གྱི་སྒྲའོ།།དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དད་པས་ནི་ཆོས་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་དད་པ་སྟེ་ཆོས་མཉན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན་ནི་དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ མདོ་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དད་པའི་རྟགས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ། ངག་གིས་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀློག་པ་དང་འདོན་པ་དང་བསྟན་པ་དང་འཆད་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་ལ་འཇུག་པའོ། །ལུས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ བྱས་པའི་བྱ་བ་དང་།རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་བཟོད་ལྡན་འགྲོགས་དགའ་དབང་པོ་བསྡམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཐོས་པ་དང་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་བཅུག་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པའི་ཚུལ་ལམ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།།འགྲོགས་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དབང་པོ་ བསྡམས་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དུལ་བ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལེགས་པར་མཉན་པ་དང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕ་མཐར་གྱུར་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་སོ། །ཐོས་པའི་ཚོམས་ཏེ་ཉི་ཤུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།

或者从他人处听闻时，应当如鸟鸣般视为无义。'即使了知诸三昧为心要'这句话的含义是，了知远离的特殊智慧，即世间智慧成为圣道资粮，以及出世间智慧的意思。'诸三昧'是指善心专注等。心要与果实即是彼性。
若问是什么，则是未从他人听闻和已听闻此二者，在此都应当运用，即：自己见到善说或从他人处。如同自己通达善说义理，或从他人听闻而通达义理，由闻所生等殊胜智慧生起，因此止观在此时圆满获得善说义理通达的果实，而非其他。
为显示此义，'若人放逸粗暴行事者，其闻与智不成大义'。'粗暴行事'是指由愚痴而轻率行事，即无有确定观察，对应做与不应做之事不加观察的意思。'放逸'是指松懈三昧修习。
这些依次是成为殊胜智慧，和三昧特殊性不圆满，即自身未能完全了知善说或不堪忍，故不能修习功德。若成就此，则能成就前述所欲求的果实。
为依止白品而说：'若是圣者所示'等。'法'是指经典之法，即善说的意思。若问是谁所示，即'若是圣者所示'，圣者是指已离三界贪欲、断除生处而超越者，即佛陀与佛陀的声闻们所示说的意思。
'众生欢喜'是指仅以欢喜法性而非善行，为显示此义而说'如是'。获得欢喜是指具有欢喜相的信心之意。因此由信心而欢喜法，由法亦生信心，若圆满听闻法则信心圆满，如经中所说。
信心的标志是以'欢喜听闻正法'等词说明。其后，'以语行持'是指以读诵、宣说、开示、解释等而趣入。'以身'是指随顺其所作之事，即如法随顺于法的意思。此二者显示别解脱戒。
'彼等具忍乐伴摄诸根'，是指依于闻法与信心而趣入别解脱戒，以安忍苦的方式或以决择分的方式。'乐伴'是指少欲知足本性的心，以见道自性。'摄诸根'是指等持而调伏眼等诸根。
如是成就者，'闻'即善听闻，'智'即通达义理。'获得波罗蜜'是指达到究竟彼岸而获得涅槃，即是佛陀与佛陀的声闻。闻品第二十二释论圆满。

། །།དོན་དམ་པར་ཐོས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་བདག་ཉིད་གདུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་བདག་གི་ཚོམས་བསྟན་ཏེ།ལེགས་པར་གསུངས་ལ་བསླབ་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱིས་བཟང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་དགེ་བའི་གཤེས་གཉེན་ཉེ་བར་སྟེན་པར་བྱེད་ཅིང་དགེ་སློང་མང་པོ་སྡུད་པར་ བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ།དེས་དེ་དག་ལ་ཆོས་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་ཉན་པར་བྱེད་ཅིང་ཁྱིམ་དུ་བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་བསམས་ཤིང་བསྒོམས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་དུལ་བ་ཐོབ་པར་བྱས་ ནས་སེམས་དང་མཉམ་དུ་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་ཏེ།དེས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །རང་གི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པའོ། །ལེགས་པར་གསུངས་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི་མཉན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ ལེགས་པར་གསུངས་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ།ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་དེ་ལ་བསླབ་ཅིང་བརྟེན་པ་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །ལེགས་པར་གསུངས་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དང་། བདེ་བར་གཤེགས་ པའི་སྲས་དག་ལས་མཉན་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྨྲས་པ།།དགེ་སྦྱོང་ལ་ནི་བསྙེན་བཀུར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ལ་བརྟེན་པས་འབྲེལ་ཅིང་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། གུས་པས་ཡོངས་སུ་བསླབ་པ་དང་། བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པའི་ཆེད་དུ་དགེ་བ་བསྩགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ལ་གུས་པར་བྱ་བའོ། ཚིག་རྐང་སྔ་མས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་ནས། འདིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དབེན་པ་དང་ནི་སྟན་གཅིག དང་།།ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་པུའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་དགོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་དང་འབྲེལ་བར་བསླབ་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཡེང་བ་མེད་པས་ཕྲ་རྒྱས་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ལུས་དང་སེམས་དབེན་པར་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་འཁྲུགས་པ་སྤངས་པས་སེམས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ་དེ་ལ་གཡེང་བ་དང་རྒོད་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་སོ།།དེ་དང་དེར་འབྲེལ་པའི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་གྱུར་ན་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། ། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་རིམ་གྱིས་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དང་པོའི་ཕྱེད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སྒྲ་བསྟན་ཏོ། །ཚིག་རྐང་གསུམ་པས་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། ལྷག་མས་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དབེན་པའི་གནས་ཉིད་ནི་མངོན་པ་འདོད་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། སྟན་གཅིག་པ་དང་གཅིག་སྤྱོད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཅིག་པུ་གྲོགས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་དེ་གདུག་པའི་གནས་ན སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་གཉིས་འདིས་བསྟན་ཏེ།གཉིས་པའི་ཅིག་ཤོས་ནི་འོག་ནས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དགའ་བར་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་རྗེས་སུ་བསམ་པའོ། །མལ་སྟན་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་གནས་པའི་མལ་བསྟན་ལ་དགའ་བར་བྱ་བའོ། །གང་དུ་འདུག་ནས་ངལ་ བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་མལ་སྟན་ནོ།།གཅིག་པུ་སྤྱོད་པ་ནི་གཅིག་པུ་གནས་ན་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པར་རྒྱུ་བ་སྟེ། སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་གོས་པ་མེད་པའོ། །དེ་དག་ལ་སྤྱོ་བ་མེད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྙོམ་ལས་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལེ་ལོ་མི་སྐྱེད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སོ། །དགའ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟན་གཅིག་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱ་བ་སྟེ། །དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་བསམ་པར་བྱ་བའོ། །དང་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏེ་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡང་དགའ་བར་བྱ་བའོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གྲོགས་མེད་པའི་སེམས་སུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

为了说明'究竟闻法的果实是调伏自己'，因此接下来讲述'自我品'：'于善说当学习'等。具有善良本性的善男子，亲近善知识并广集众比丘，他对这些法，即经藏、应颂等，善加谛听，独自在家中思维修习，以此方式获得调伏心，心与心平等寂静。因此说了两个偈颂。
为自利而说的是'善说'。对善说应当学习，意思是'你们要听'。或者，与善说相关联，通过有无的智慧，以法随法行而学习、依止、随行。善说大多是从如来和如来子那里听闻的，为了说明这一点而说：'亲近供养沙门'等，即应当亲近善知识。
或者，应当依止圣者，恭敬学习，为了布施乞食等而积累善业，恭敬功德。前句显示智慧资粮，此句显示福德资粮。为了显示其果而说：'独处与一座'等，即以独处的方式与空闲处等相关的学习，也就是说，无散乱地断除随眠。这显示了身心远离。
'心应当寂静'是指远离三界烦恼的扰动，心的出离即是寂静，因为远离一切散乱和掉举。如果与此相关而行利他，所化众生将获得涅槃。
听闻正法、依止善士、如理作意、以法随法行，是此处渐次所显示的。或者，初半显示他音，第三句显示如理作意，余者显示其果。因为寂静处即是所欲证得的，为了引导趣入此处，故说'一座与独行'等。
独处无伴的状态，在静处的行为以这两种方式显示，因为另一种将在下文显示。于此欢喜是对此思维。'一座卧具'是指独自安住的卧具应当欢喜。消除疲劳所依止的是卧具。独行是指独处时的乞食等行走，即四种威仪中无染著。
为了显示对这些无厌倦且精进的因，说'无懈怠'，即不生懒惰，具足精进。'应欢喜'是指对一座等应当欢喜，即随顺思维。'与'是总摄义，即独自也应当欢喜。意思是为了断除贪等烦恼，应当成为无伴之心。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་གྲོང་གི་ནང་དུ་ཡང་བདག་ཉིད་གཅིག་པུར་འགྱུར་རམ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ལ། ནགས་ཚལ གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གྲོགས་དམ་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་ནགས་སུ་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བསྟེན་པ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ནགས་ན་གནས་པའི་དབེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་ལས་རྒྱལ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གང་ཞིག་སྟོང་ཕྲག་སྟོང་དག་གི་།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་མོ། །རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཐབ་མོས་འཚོ་བ་ཡོད་པ་དེ་ བརྒྱ་དང་སྤྲད་ཀྱང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བྱེད་དེ།ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསན་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །འཐབ་མོས་འཚོ་བ་ཐོས་ཏེ་འདི་བསམ་པ་ལས་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་གདུལ་བར་མི་བྱ་ཞིང་འདི་ལས་རྒྱལ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་ཞེས་བསམས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་ཞུས་ནས་རྟག་ཏུ་ སྡོམ་པ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ།།གང་ལ་ལ་ཞིག་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་སྟོང་དག་གི་མི་དང་འཐབ་པ་སྟེ་སྟོང་ཕྲག་སྟོང་དང་འཐབ་པའི་འཐབ་མོའི་སར་རོ། །རྒྱལ་བ་ནི་གཞན་ཕམ་ བར་བྱས་པ་སྟེ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ལས་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ཞིག་བདག་ལས་རྒྱལ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བདག་གི་སེམས་གཅིག་པུ་དུལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་བདག་ཉིད་དུལ་བ་ཉིད་དོ། གཡུལ་དེ་གཉིས་ལས་བདག་ཉིད་དུལ་བ་ནི་རྒྱལ་བའི་ མཆོག་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་སྟོབས་མཆོག་ཏུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་གཡུལ་ཏེ། གཞན་གྱི་སྟོབས་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་ཅིང་སེལ་བ་ནི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའོ། །དེ་གཉིས་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ནི་སྤང་བར་དཀའ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་སེལ་བར་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལས་རྒྱལ་བ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། །བདག་གི་སེམས་ལས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་དང་འཐབ་པའི་སྐྱེས་བུ་ལས་ཀྱང་བདག་ཉིད་དུལ་བ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་པའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་ ཉིད་རྒྱལ་བ་དང་དུལ་པར་བྱས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་དགུ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་དགུ་ནི་ང་རྒྱལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕལ་པའི་སྒྲ་ནི་ངན་པའི་རྣམ་གྲངས་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཉོན་མོངས་པས་རྒྱུད་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡང་སེང་གེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་མཆོག་ཡིན་གྱི་གང་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་ཡིས་བདག་གདུལ་གཅིག་པུ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གདུལ་བ་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་རང་གི་སེམས་སོ། །ལྷ་ཡིས་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཕམ་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །བདག་གདུལ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རྟག་ཏུ་སྡོམ་པ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ རྟག་ཏུ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པས་ཉེ་བར་མཚོན་ཅིང་སྤྱོད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ།།རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་རྟག་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མས་ནི་དབང་པོ་སྡོམ་པར་བསྟན་ལ། འདིས་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་སྡོམ་པ་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཚོགས་ཀྱི་ སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ལྷ་ཡིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་འདས་པ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའིའོ། །དྲི་ཟས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རོལ་མོ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །བདུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གོ། །ཚངས་པར་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བདག་པོ་སྟེ།།དེ་དང་བཅས་པས་སོ། །ཕམ་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟད་ཅིང་སེལ་བར་མི་ནུས་པའོ།

如所说，对于大士们是否也会在城中独处这样的思虑，说到'住于林中'等，若无善友则应独自住于林中，因为与非善人交往是一切恶行的根本，且因为能获得住林独处等殊胜功德。
为了显示战胜自己是大果，故说'若人于千千'等三偈颂。胜光王有一位名为'胜者'的战士，即使与百人对战也能获胜。当世尊听闻此事后说此偈。那位战士听闻后思维：'我为何不调伏自己并战胜此事？'于是向国王请示后，理解了'常行于律仪'等两偈颂的含义，获得阿罗汉果。
若有人与千千数的人战斗，即在与千千人战斗的战场上。胜利即是战胜他人，意思是战胜百万人。'若人能胜己'是指能调伏自己一个心。这就是调伏自己。
在这两种战斗中，调伏自己是最殊胜的胜利。摧毁他人最强力量的战斗，战胜并消除他人力量是战场上的胜利。在这两者中，由于能消除难以断除的烦恼敌，故自胜最为殊胜。
为显示此义，说'自己'即是自心。因为较之与百万人战斗的人，自调自胜更为殊胜，所以自胜与调伏最为称赞。
'其他'是指其他众生，因为众生为烦恼所控，且众生有我慢故。'凡庸'一词是卑劣的同义词，意思是被烦恼控制心相续。
如同狮子的威慑最为殊胜而非大象，此处也是如此教示。为何如此？为显示此义，说'人以自调一'等。调伏即是如此调伏众生自心。'非天'与'他不能胜'相连。
自调伏是以别解脱戒为先导，故说'常行于律仪'，即经常以正确的律仪来表示并实践。
两种是指常行于戒律，前者显示根门律仪，此处显示身语律仪，以三种方式显示资粮加行。
'非天'是指超越彼，即欲界天。'非乾闼婆'是就善欢等音乐师而言。'魔'是指欲界之主。'及梵天'是指统领千世界的主宰及其眷属。'不能胜'是指不能穷尽消除。

།དབང་པོ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཕམ་པར་མི་ནུས་ཤེ་ན། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་ རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར།ཤེས་རབ་ཀྱིས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་རབ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་སོ། །གནས་པ་ནི་འཇུག་པ་སྟེ་དེས་ཚུལ་དམ་པ་ལ་གནས་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་གིས་ ཕྲ་རྒྱས་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཡང་མི་ཟད་པར་བྱེད་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤངས་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །ང་འཇིག་པའི་བསྐལ་པས་བསྲེག་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་གང་གིས་ ཀྱང་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ལས་གང་རྒྱལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འདི་ཕམ་པར་མི་ནུས་ཏེ།།དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ལས་རྒྱལ་བར་ནུས་པ་ནི་དེས་ཐུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལས་རྒྱལ་བ་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དེས་ནི་ གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པར་ཡང་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།།བདག་ཉིད་དང་པོར་རིགས་པར་གནས་བྱས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒན་པོ་ཞིག་མཉན་ཡོད་ན་གནས་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་འོངས་པ་དང་འགྲོ་བ་དག་ལ་གཡེང་ཞིང་རྒོད་ལ་མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་དང་སྤྱི་ བརྟོལ་ཆེ་བས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལས་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་འཕྱ་བར་བྱེད་དོ།།ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །བདག་ཉིད་དང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐོག་མར་རོ། །རིགས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ སྐྱེ་བོ་དམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།རྣམ་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དུལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །ཕྱི་ནས་གཞན་ནི་གདུལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་དུས་གཞན་ན་གཞན་བསླབ་ཅིང་དེ་ཉིད་ལ་གནས་བར་ བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་བདག་བཞིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཞི་བར་བྱས་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་བདག་བཞིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་གཞན་དུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པར་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་གནས་དམ་པ་ལ་གོ་སྐབས་མེད་པ་སྟེ། གང་ བདག་མ་དུལ་ན་ནི་གཞན་གདུལ་བར་མི་ནུས་སོ།།བདག་ཉིད་དུལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ནི་གཞན་དུལ་བ་ལས་ཀུན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་དང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་དུལ་བའི་རིམ་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་ན་ཀུན་དུ་ ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།བདག་ཉིད་མཁས་པ་ལམ་བཟང་པོ་ལ་གནས་པར་བྱས་ནས་དུས་གཞན་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་འདོམས་ཤིང་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། །ལམ་བཟང་པོ་དེ་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་དོ། །ཉོན་མི་མོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུང་བར་མི་འགྱུར་བས་ཏེ། བདག་དང་གཞན་མི་ཉམས་པའོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མི་མོངས། །ཞེས་བརྗོད་དེ། གདུང་བ་སྲེལ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། །བདག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་གང་དང་གང་གཞན་གདུལ་བར་འདོད་ན ནི་དེ་དང་དེར་དང་པོར་བདག་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ལས་ལ་འབད་པ་དང་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་བསགས་པར་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་བཞིན་གཞན་དག་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་ལས་གང་གཞན་ལ་སློབ་པ་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ དང་པོར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།འདིར་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་དུལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་ཉིད་མ་དུལ་བའི་སེམས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དགག་པའི་ཐབས་བསྟན་པའོ། །འདིས་ནི་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བའི་ཐབས་བསྟན་ཏོ། ། གདུལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དག་བསྟན་པ་ལ་གཟུད་པ་གཞན་དག་བདེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ།

如果问及具有什么样的根器和戒律的人不会被降伏，就是所谓的比丘。因为已经战胜烦恼。为了显示以智慧力战胜烦恼，所以说'以智慧安住'。智慧是指无漏智。安住是指趣入，即安住于殊胜的正道。
由于无漏智慧的力量而断除随眠，但并非能使其完全消尽，因此经中说道：'诸比丘，当以圣智慧断除时'。
就像劫火所要焚烧的东西，任何其他力量都无法阻止一样，如此，从十万人中胜出的人，也无法被他人所降伏。因为无法战胜自己，所以战胜自己是最殊胜的。
为了显示由于如此净化自己，因此也能利益他人，所以说'首先使自己安住于正理'等。
有一位老年人住在舍卫城，对来往的婆罗门和居士散乱、轻浮、说无意义的话，由于过于放肆而说法，婆罗门和居士都讥笑他。这时世尊说了三个偈颂。
'首先自己'是指首先调伏自己的心。'安住于正理'是指随顺善士而作利益，应当以四种方式确立根等调伏的自性。
'然后调伏他人'是指之后在其他时候教导他人，使其安住于此。
如何做呢？以'如同自己'来说明。即如同自己获得寂静一样，你也要这样做，就像对待自己一样。否则，调伏他人就没有确定的所缘，比如在殊胜处没有机会，若自己未调伏，就无法调伏他人。
为了显示以调伏自己为先，则调伏他人不会成为烦恼的因，所以说'首先自己'等。意思是说，如果安住于调伏自己的次第，就不会生起烦恼。
自己成为善巧者，安住于善道之后，在其他时候教导和调伏其他众生，引导他们进入善道。'不烦恼'是指不会受到折磨，自他都不会退失。
在其他处说'决不烦恼'，意思是不会引起痛苦。
如何不生烦恼呢？'于自己'是指自身。因此，如是若想调伏某人，首先应当成就自己，这是其义。
'如是作'是指应当精进于如是事业，积累如是功德。'如己所作于他人'是指以何种方式教导他人某事，首先自己也要那样做。
为了显示此中的原因，'如何寂静'是指为了调伏诸根，为了调伏未调伏的心。前者显示遮止烦恼的方法，此处显示从根本断除的方法。
'应当调伏'是指引导众生入于教法。'他人安乐'是指无烦恼，应当领受此语，如是密意。

།གང་ལ་དབང་པོ་དུལ་བ་དང་སེམས་དུལ་བ་དང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུང་བས་འོས་པའི་ཚིག ཏུ་འགྱུར་ན་གཞན་གྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།ཇི་ལྟར་བདེ་བར་དུལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་གིས་མྱོང་བ་བསྟེན་ཅིང་བྱས་པའི་སྒྲས་སོ། །གང་གིས་གཞན་བདེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། །ཀྱེ་མ་བདག་རང་ལེགས་དུལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ བདག་གིས་གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་བསྒོམས་པས་བདག་ཉིད་དུལ་བར་གྱུར་ནས།ཀྱེ་མའོ་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོ་བསྒོམས་ན་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ལེགས་པར་དུལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་བདག་དུལ་བར་བྱ་བ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་དུལ་བས་མཁས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མཁས་པ་ནི་བདག་ཉིད་དུལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཡིན་ན་ནི་མཁས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་མང་པོ་ལ་ཡང་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་བདག་ལ་ཡང་ཕན་གདགས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན ན།དེའི་ཚེ་མཁས་པས་དང་པོར་གང་ཞིག་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། བདག་གི་དོན་ཕྱིར་གཞན་དོན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་དགེ་སློང་ཞིག་འགའ་ཞིག་ལས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ཉུང་ཟད་ཐོས་ཏེ། གྲོང་དུ་འཇུག་ཅིང་ཉུང་ངུ་ཉུང་ངུས་བྲམ་ ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།བྱ་བ་གཞན་མི་བྱེད་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་གྱི་དོན་སྤངས་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱ་སྟེ། དེའི་དོན་དུ་དབང་པོ་དུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏང་བར་མི་བྱ་ཞིང་དོར་བར་མི་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་ཞེ་ན། གཞན་དོན་ནི། མང་པོ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་དགོས་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་། །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་མཆོག་ཏུ་མཛད་དེ། ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བ་ཡིན་ན་འདི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་དོན་ཆེད་ཆེར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བདག་གི་དོན་ནི་ཐམས་ཅད་བས་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་སྦྱངས་པར་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱིད་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་མ་མཐོང་བར་གཞན་ལ་ལམ་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུས་ཕྱི་ནས་བྱ་བར་བསྟན་ནས། རང་གི་དོན་གྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་བདག་གི་དོན་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་བདག་གི་དོན་གྲུབ་ན་དེའི་རྗེས་སུ་གཞན གྱི་དོན་གྲུབ་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དམ་པ་དག་དུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། ཆུ་བོས་ཁྱེར་བ་དག་ལ་གླིང་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་བཞིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཙུག་ལག་ ཁང་གཤེགས་པ་ན་དགེ་སློང་ནད་པ་ནད་གཡོག་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ཤིང་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཟས་ཆད་ལ་བཤང་གཅིའི་ནང་དུ་ནུབ་པ་ཞིག་གཟིགས་སོ།།དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཁྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡོད་པས་མངོན་སུམ་དུ་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་ཞིང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ ལ་མི་གུས་པ་ཞིག་སྟེ།དེས་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་སྤངས་པ་དེའི་གན་དུ་གཤེགས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་ཁྱོད་ལ་མཁན་པོ་ནད་གཡོག་མི་བྱེད་དམ། སློབ་དཔོན་དང་ལྷན་ཅིག་སློབ་པ་དག་ནད་གཡོག་མི་བྱེད་དམ། གཞན་ཡང་མཁན་པོ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནས།ཇི་སྲིད་དུ་ཁྱོད་ལ་མེད་དམ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བདག་ལ་ནི་མགོན་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། དེས་ན་འདི་དག་གསུངས་སོ། བདག་ཉིད་དེ་རང་གི་སེམས་ཉིད་དུལ་བ་ནི་དགོས་པ་ཡིན་གྱི། །མ་དུལ་བ་ནི་དགོས་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའོ།།བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ནི་རང་གི་དངོས་པོ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་རྟེན་དང་དགོས་པ་དང་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་སེམས་གཅིག་བཏུལ་བས་ནི་དབང་པོའི་ཚོགས་མཐའ་དག་ བསྲུངས་བར་འགྱུར་རོ།

若有人诸根调伏且心调伏，此人即为诸天所应赞叹之语，何况其他人。若问如何善于调伏？说'于我'等，即是以自身所经历修习而成就之意。若问何以令他人安乐？'呜呼我善调伏'，即是如我以对治之殊胜法修习而自身调伏后，呜呼汝等若也如是修习对治，不久即能善于调伏。
为何一定要调伏自己？'以自调伏成智者'，因为智者即是自身调伏者，若非如此，则智者无有意义。若于众多他人亦当利益，于自身亦当利益时，智者首先应当致力于何者？答曰：'为自利故他利'等。
舍卫城中有一比丘，从某处听闻少许法语，入城时以少许法语教授婆罗门和居士们，而不做其他事，针对此事而说此语。舍弃他人利益而行自利，为此不应舍弃且不应抛弃诸根调伏等有益之相。
为何如此？'他利虽众多'，即是他人之所需无量。然佛世尊以他利为最上，舍弃自利，此如何解释？以'若知自利大'而说明。应知自利是一切中最重要者，以此为先而行一切他利。未能清净自身者，不能行他利，如同自身未见道而为他指路。
现在说明为众生利益之事应于后时行，'成为自利最'，意为自利即是他利，因为成就自利后随之成就他利是合理的。
圣者们以调伏为自身所依，如同对被水冲者而言的洲岛。为显示此义，'自身于自'等十四偈颂。世尊前往精舍时，见一病比丘无人照料，七日断食，卧于大小便中。
此人性极暴躁，当面说粗语且不敬同修梵行者，因此被诸比丘舍弃。世尊来到他处问道：'比丘，你无和尚照料病人吗？阿阇黎和同学们不照料病人吗？其他和尚同修'等，直至'你都没有吗？'他答：'我无有依怙。'因此说此等。
自身即己心调伏是必要的，未调伏则不应理，为证成此义而说'自'字。'是自之依怙'者，自身即自体，即五蕴之自性，是所依、所需及守护者之义。因为调伏一心即能护持一切诸根。

།གཞན་ལྟ་སུ་ཞིག་མགོན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དུལ་བ་ལས་གཞན་པ་གང་ཞིག་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། མུ་སྟེགས་བྱེད་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ནང་གི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་པོ་ལ་མགོན་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ ཇི་ལྟར་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རིགས་པ་དང་ལུང་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། གཞན་ཁྱོད་ཀྱི་མཁན་པོ་ལ་སོགས་པ་སུ་ཞིག་ཇི་ལྟར་མགོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ནི་རང་གི་ལས་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་དུལ་བ་ནི་མགོན་དུ་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་ཞེ་ན།།དེའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་ཏེ། དུ་བས་མེ་ངེས་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྟེ། སྨྲས་པ། ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྙེད་པར་འགྱུར་བའོ། །མཁས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདག་ཉིད་དུལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིག་ལ་སོགས་པའི་ནོར་ཏེ། བདག་ཉིད་གསོ་བའི་འཚོག་ཆས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐབས་གཅིག་གིས་ཐོབ་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་དུལ་བར་གྱུར་པ་ནི་འདྲེན་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཙམ་ཡང་བསགས་པར་མི་ནུས་ན། གཞན་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་བདག་ཉིད་ནི་རང་ཉིད་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ནད་པ་དེ་ལ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། གང་བདག་ད་ལྟར་ཉམས་ཤིང་འདི་ལྟར་འབྱོར་པ་ཟད་པ་ནི་སྔོན་བསོད་ནམས་མ་བསྩགས པའི་ཕྱིར་རོ།།གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ནོར་གྱི་ཆོས་དང་གྲགས་པ་དང་བདེ་བ་དང་མཐོ་རིས་ཏེ། དེ་དག་བདག་ལ་མེད་དོ། །ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་དང་། །འཁོར་གྱི་ནང་ན་མཛེས་པ་དང་། །ཉེ་བར་མི་གདུང་བར་གྱུར་པ་དང་། འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་ བཅད་པ་དང་།ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་གྱུར་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་གྱུར་པ་དག་ཀྱང་བདག་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བསམས་སོ། ། དེ་ཡང་སེམས་མ་དུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐུབ་པ་མཆོག་གིས་དེ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་དང་མཐུན་པར་དེ་ལ་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ནོར་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ཡིན་ན། དེས་ན་བདག་ཉིད་དུལ་བར་གྱིས་ཤིག་དང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་དེས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ་ཞེས་སོ། ། གཞན་དག་ནི་བཅུ་བཞི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དག་ནོར་ལ་སོགས་པ་འདོད་ནས་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་མ་ཤེས་ཏེ་ཡ་མཚན་ཅན་མཐའ་དག་ལ་དྲི་བ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་སོང་བ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་སོང་སྟེ། རེ་རེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རེ་རེ་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་སྤང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ།།ཡང་ན་གང་ལས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པར་འགྲུབ་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཏེ། ཆོས་དེ་ཐོས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚེ་འདིའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྙན་པ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་གཏམ་མོ། ། བདེ་བ་ནི་མྱོང་བའི་བདེ་བའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་གྱིའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་ནི་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་འདིར་དགོངས་སོ། །གཞན་ནི་འོག་ནས་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་ཕན་ཡོན བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བའི་བདེ་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བདེ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནས་ནི་བདེ་བ་ཞེས་འདིར་བཤད་དོ། །ཡུན་རིང་མཐོ་རིས་དགའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་བདག་ཉིད་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་དུལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡུན་རིང་པོར་བདག་ཉིད་སིམ་པར་འགྱུར་བའོ།

'除调伏心外谁能成为怙主'这句话是说，除了调伏心之外，其他任何东西，比如色等，以及外道等所遍计的内在作者补特伽罗，都不能称为怙主，这是完全不合理的，因为违背了正理和教证。
其他如你的亲教师等，怎么能成为怙主呢？因为已经说明'世间随自业而行'。
为什么要确定'自己调伏才能成为怙主'呢？是从见到其果而确定，就像从烟确定有火一样。如所说，'将获得'即'将得到'。智者是因为以智慧精进于调伏自心。
'诸事'是指金银等财物，意思是维持自身生活的资具。唯一以此方便获得，即所说'是自己的怙主'，调伏心者即是引导者，连自身资具都无法积聚，又怎能成为他人怙主呢？'自身'即是自己，是有情相续。
因此那病人生起如是分别：'我现在衰败而且如此贫穷，是因为往昔未积累福德的缘故。名声等也没有，因为我没有财富法、名声、安乐和善趣。
长久住世、在眷属中庄严、不受逼恼、断除一切束缚、远离一切恶趣、解脱一切痛苦、获得无障碍道、趣向无余涅槃等，我都没有。'他这样想。
最胜能仁知道他心未调伏，因此随顺为他说法。如果想要财物等，那么应当调伏自心，就能获得所欲之义。
其他人说，十四部游行者想要财物等，但不知无误获得的方法，为了确定询问所有稀有者而去，到了世尊面前，世尊针对每个人各说一个偈颂。
'诸法'是指远离杀生等的善行特征。如经中说：'比丘们，我为你们说法，什么是这些法？即是断除杀生等'。
或者说，能成就增上生和决定胜的是正法，即是听闻此法。为显示法的现世功德，故说'名声'，即美名和功德之语。
'安乐'是所感受的快乐。这有两种：今世和后世的。其中今世的安乐在此是指远离诽谤等的特征。其他的下文将说。或者说是人类的安乐。
为显示后世利益，说'善趣'，即是说在欲界中享受殊胜欲乐的处所在此称为安乐。
'长久欢喜善趣'是说，在色界天众的住处中，调伏的自心将以欢喜和安乐随应长时安住。

།ཡུན་རིང་མཐོ་རིས་གནས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཐོ་རིས་ དག་ཏུ་ཡང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུའོ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་བཅུའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་ སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུའོ།།སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་གཟུགས་མེད་པ་ནང་གི་ཡིད་དག་པའི་ཕུང་པོའི་འཇིག་རྟེན་མཐོ་བ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་ཐར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ ཞེས་བཤད་དོ།།གཉེན་གྱི་ནང་ན་ལམ་མེར་འབར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཁམས་ལས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བདག་ཉིད་དུལ་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་འདིས་བསྟན་ཏེ།འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་འདིར་བརྗོད་དོ། །མྱ་ངན་ནང་དུ་གདུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གདུང་བའི་བདག་ཉིད་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ནང་ནའམ་དབུས་ན་གནས་པ་ནགས་སྟུག་པོའི་ནང་ན་གནས་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། གདུང་བར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །མ་དུལ་བ་ཉིད་ནི་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་དང་ལྡན་ཏེ། མ་དུལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་མི་ཤེས་ཏེ། མཚན་མོ་དང་ཉིན་པར་བཞིན་ནོ། །འཆིང་བ ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཞགས་པ་ཐམས་ཅད་བཅད་པ་དང་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་དུ་དེའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བས་འདིར་སྲིད་ལ་དེ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏེ། དེ་ཐོབ་པས་ནི་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དེ་དེས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་ཐར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ གསུམ་གྱི་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ།ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་མགོན་དུ་འགྱུར་བ་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་རྒྱུས་ཕན་འདོགས་པར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མགོན་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་གཞན་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་དུལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཁས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་གྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཀྵིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་སློང་གཉིས་ཀྱང་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མྱ་ངན་འདས་ཉིད་ཉེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དང་ཉེ་བ་ཡིན་གྱི། འཁོར་བ་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ དབྱིངས་ཀྱི་ནང་དུ་གནས་ཤིང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞུགས་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་ཚོམས་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སྟོ།། །།དུལ་བའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལེགས་པར་གསུངས་པ་བཤད་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་ བྱེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་ལ་དཀོན་མཆོག་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་སོགས་པ་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངོམས་པ་མེད་དེ་སྐོམ་པས་གདུངས་བ་ཉིད་ཆུ་བཟང་པོ་འཐུང་བ་ཡིན་གྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་བསྒྲེ་བའི་ཚོམས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ ན་དུལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁོ་ནས་བསྒོ་བར་གསུངས་པ་རྟོགས་པར་ནུས་ཀྱི།འཁྲུལ་པའི་བློ་ཅན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་དོན་དང་མི་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

所说'长久住于天界'是指在无色界天界中，大士能够极其长久地安住。因此，空无边处的寿量为二万大劫，识无边处的寿量为四万大劫，无所有处的寿量为六万大劫，有顶天的寿量为八万大劫。因此，这四种无色界内心清净蕴世间的高处也非解脱，称为世间。
'亲眷中光明闪耀'是指在亲属中由于一切事物圆满而极为庄严。从等持界死后转生于此处的人，特别是调伏自己的本性，以此表明圣大迦叶的行为也在此处叙述。
'忧恼中不受煎熬'是指，烦恼本性欲界中或处于中央，如同住在茂密森林中一样，是令人煎熬的本性。不调伏即具有烦恼等害，未调伏者不能如实了知依缘而生的苦乐，如同黑夜与白昼。
'断除一切束缚'是指断除、舍弃见所断的一切随贪之绳的意思。由于在此处生起其果报，此处有生而彼为究竟，因为经中如是说。
'远离一切恶趣'是显示见道的功德，获得见道则能消除一切恶趣，因为由此获得择灭。
'解脱一切痛苦'是缘于三界修所断的痛苦，因为断除一切结缚。
'获得智者庇护'是显示无学道，因为以现法乐住的因而作饶益，饶益者即是庇护。或者是开示真实义，除佛世尊外无他人能宣说见道等，因为唯有以调伏自性成就智者，而非其他。在此也当举达克西那两位比丘为例。
'涅槃近在眼前'是指与彼相近，而非与轮回相近的意思。应当观察安住于无余涅槃界中并融入其本性，因为趣向于彼。
我品第二十三释终。
唯有调伏自性者精进于善说的解释，供养具德者，追随三宝等圣法而无厌足，如同渴者饮用美水，而非其他，为显示此义，其后宣说教诫品。或者唯有调伏自性者能够了解所教诫的意义，而具有迷乱心者则不能，为显示此义而宣说此品，故说'何人不具义'等。

།བྲམ་ཟེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་ བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་བཞུགས་པ་ན་མདུན་དུ་འདུག་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་མངོན་དུ་ངེས་བརྗོད་ཀྱི་རིག་བྱེད་མང་དུ་སྨྲས་པར་གྱུར་པ་ལས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་བཅད་འདི་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ སོ།།བྲམ་ཟེ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་འདོད་ཅིང་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་།ཚིགས་བཅད་བརྒྱ་དག་སྨྲ་བ་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱའི་ཚིག་གི་དོན་གང་ཞིག་སྨྲ་ཞིང་ཚིག་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་པའོ། །ཇི་ལྟ་ བུ་ཞེ་ན།དོན་དད་མི་ལྡན་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དམ་པས་གསུངས་པའི་དངོས་པོའི་ཚིག་གམ་ངག་དང་མངོན་པར་འགྲེལ་པ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྒྲའམ། འཁོར་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཅིང་མཐུན་པའི་དོན་དང་སྒྲའོ། ཡང་ན་བདག་དང་གཞན་ གྱི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའོ།།ཡང་ན་དགོས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །གང་ཚིགས་བཅད་བརྒྱ་སྨྲས་པ་དང་། གང་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་བསྡུ་བའི་དོན་དུ་དང་གི་སྒྲའོ། །དོན་ལྡན་ཚིག་གཅིག་ཐོས་པ་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཉིད་དོན་དང་ འབྲེལ་པ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཚིག་འདིར་མཆོག་ཡིན་ཏེ།གང་ལ་ལ་ཞིག་དོན་མེད་པའི་ཚིག་བརྒྱ་བཏོན་པ་བས་གང་ཞིག་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གཅིག་སྟོན་པ་ཉིད་རུང་གི་ཚིགས་བཅད་བརྒྱ་སྟོང་འདོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དོན་དང་ལྡན་ པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཐོས་ནས་ཉེ་བར་ཞི་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་གང་སྨོས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཤིང་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ལམ་ཕྲན་བསྟན་གྱིས་རྡུལ་བསྩལ་ལོ། །དྲི་མ་བསྩལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོས་པས་ དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ།།གང་དག་དོན་དང་མི་ལྡན་ཚིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་འབྲེལ་བའམ། རིགས་པས་སྟོང་པའོ། །ཡང་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ན་ཐར་པ་དང་རྗེས་སུ་ མི་མཐུན་པའོ།།བྲམ་ཟེ་དག་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་དོན་དུ་ཕྱུགས་རྣམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེར་བསད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནོར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཡིན་ཏེ། དེ་སྟོབས་ཆུང་བས་སྡིག་པ་ཅན་དག་ ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།བུད་མེད་ནི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་དང་འདྲ་བར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། བཞད་གད་ཀྱི་དུས་ན་ནི་བརྫུན་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་དུས་སུ་ཆང་འཐུང་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དོན་མེད་པ་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གིས་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱིས་ཁྱེད་ཀྱི་དེ་ནི་སྡིག་པ་ཅན་དུ་སྨད་པ་ཡིན་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་གཙུག་ལག་གི་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པ་ཐ་དད་པའི་དོན་ཉིད་དོ། །དོན་མེད་པ་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་། དོན་བཟང་པོ་དང་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཚུལ་འཆལ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལོ་བརྒྱར་གསོན་པ་གང་ཡིན་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ལ་ཞིག་དུས་ཚིགས་བརྒྱར་རིས་མཐུན་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཚུལ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཉིད་དོ། ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ནི་ཡུལ་དག་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་སེམས་སོ། །ཉིན་ཞག་འགའ་ཞིག་གསོན་པ་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་འཚོ་བའི་དབང་པོ་འཛིན་པ་ནི་ཆེས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ངང་ཚུལ་བཟང པོ་དང་ལྡན་པའོ།།མཉམ་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དག་ལས་སེམས་ཀུན་དུ་བསྡུས་པའོ། །བརྩོན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་སྟེ། ངན་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེ་ལོ་ལྡན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་དག་ལ་བརྩོན་པ་ལྷོད་ པའོ།

一位婆罗门在世尊被大众围绕而住时来到面前，为了取悦世尊，在大众面前诵念了许多吠陀真言。针对这种情况，世尊说了以下偈颂等。那位婆罗门渴求世间法的言词义理，性情恶劣。
'比起诵念百偈'这句话是指诵说百首偈颂的词义，说出具有各种词句的内容。
怎样呢？说'无义之语'，即非圣者所说的实相语言或解释，或随顺轮回的声音，或与轮回相应随顺的义理和声音。或者说是空无自他利益。或者说是无有意义。'诵念百偈'和'一偈'之间用'和'字连接，是总摄之义。
'不如闻一有义之语'是说单一而有意义的语言，即与寂灭相应的语言在此为最胜。某人诵出百句无义之语，不如说出一句有意义的语言，而不是诵念百千偈颂。
怎样呢？为了显示有意义的特征，说'闻已得寂灭'，即说出何种语言能断除烦恼获得寂灭。比如听到'请扫除小路上的尘土，请清除污垢'等语言而证得阿罗汉果一样。
'若诸无义语'是指宣说罪恶义理相关的，或空无道理的。或者说是与非法理解相应的。或者说是与解脱不相顺的。
婆罗门们这样说：'牲畜是为祭祀而养的，在那里杀死它们能获得大福德。这一切财物都属于婆罗门，因为他们力量弱小，所以罪人们享用。'又说：'女人如同花果一样，是人人都可享用的。'又说：'开玩笑时说谎无过失。'又说：'祭祀时饮酒无过失。'这些都是无义和非法的。
以具有法义的语言，以功德来说，你们那是被呵斥为有罪过的。对现世、来世、世间、出世间、自利、他利以及世间典籍修习的果报都有损害，是不同教义的内容。为了显示无义非法语言相关的破戒，以及善义与正法相应的内容，所以说'破戒不专注'等。
'活满百年者'是指某人执持相应的百个时节。'破戒'即是恶劣性情。'不专注'是指心散乱于诸境。
'不如活几日'是说活一日持诸根是最殊胜的。为什么呢？'具足戒'即具有善良性情。'专注'是指摄心于诸境。'无精进'是指勤于恶行，因为住于恶法。'懈怠者'是指对善法懈怠。

།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱས་པའོ། བརྟན་པ་ནི་གཡོ་བ་མེད་པ་སྟེ་འདིས་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ ལས་གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པར་བསྟན་ཏོ།།བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ངན་པ་སྟེ། རྨོངས་པས་བློ་བསླད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་བས་ནི་སེམས་གཡེང་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲའོ།།མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་བསམ་གཏན་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤེས་རབ་ནི་བློ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའོ། །འདིར་བསྔགས་པའི་དོན་ནི་ ཆེན་པོའི་སྒྲའོ།།མཉམ་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱས་པའོ། །འདིས་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་གནས་པ་ལ་སོགས་པས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འོངས་པ་ དང་བྲལ་བ་སྟེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲའོ།།ཚོར་བ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་གཉིས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་ནི་ སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ།།གཟུགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་ནི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྤངས་ཏེ། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་མང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སྤྱིར་ཚོར་བ་ཟད་པ་ཞེས་འདིར་བསྟན་ཏོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བསྟན་པ་སྟེ།ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ནས། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གོ་འཕང་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟག་པའི་དངོས་པོ་ནི་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།བལྟ་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀའ་བས་བལྟ་བར་ནུས་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལས་འདས་ཤིང་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོན་པོ་ནི་དམའ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་མཐོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བྱས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་མ་གྲུབ་པའོ།།དམ་པ་ནི་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུད་རྩི་ནི་མི་འཆི་བ་སྟེ་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྡུལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་མ་རིག་པ་དང་ང་རྒྱལ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རྡུལ་ནི་འདོད་ཆགས་རྡུལ་གྱི་ས་རྡུལ་མིན། །ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །རྡུལ་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡུལ་གྱི་རྡུལ་དང བྲལ་བ་སྟེ།དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་དང་བྲལ་བའོ། །ཚོར་བ་ཟད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གཅིག་བརྗོད་པ་མཆོག་སྟེ། གཞན་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་བཤད་པ། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་རྒོལ་བ་དག་ལ་ རིགས་པས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལ་དམིགས་པ་དག་སྣང་སྟེ། བདེ་བ་ནི་ཆགས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཟག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུན་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ།དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ཞན་པས་དམིགས་པའི་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཚངས་པས་བྱས་ཤིང་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྱུང་དང་རབ་རྒྱས་འཇིག་དང་རབ་ཞུམ་པ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ ཉེར་འགྲོ་སྐྱོ་གྱུར་པས།།ཚངས་པས་ཐར་པའི་གྲོང་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། །དེར་འགྲོ་ལམ་ནི་འཇིག་པས་རབ་གྲོལ་ཡིན། །ཞེས་སོ།

为了显示具足戒律即是清净精进，所说'发起精进'，是指对善根作殷重精进。'坚固'是指不动摇，这表明完全远离恶行。
具足精进即能获得戒律和禅定，此为所显。'慧失坏'即恶慧，因为被愚痴所染污慧心。
为了显示慧失坏则心散乱，故用'由此'之词。'不等持'是指无禅定则无智慧之语。'大智慧'中，智慧是指极为明晰的智。此处赞叹之义即是'大'字。
'等持'是指入定。此处是显示依止念住等道品的资粮道后，显示见道，故说'生灭'，即离去来，为了成立有为之相即是生灭，故用'由此'之词。
'诸受尽'是显示离欲色界二界贪，因此离欲界贪时则断苦受和忧受。离色界贪时则断乐受和喜受，因随说较多，故此总说'诸受尽'。
'诸漏尽'是显示离无色界贪，因为断除三界烦恼。此处显示有余依后，为显示无余依，故说'不动位'，常住之体即是涅槃。
'难见'是指难以能见，因为超越诸根且为瑜伽师所证。'高'是非低非高，因为善根常住。'无作'是指非由因缘所成。
'胜'是一切圣者所求，因为是一切法中最胜。'不死'是指不从彼退失。'甘露'是不死，因为无坏灭。
'无尘'是离无明、我慢、贪等烦恼垢染，如经中说:'尘是贪尘非地尘。''离尘'是离烦恼随顺境尘，即离能生等尘。
诸受尽等是对涅槃的诠释。如是则说一即为最胜，不需其他。若有此问则答：虽然如此，是对诤论者以理说明。
因此有些人认为涅槃是乐受，对此有所缘现，乐是住于贪著，因此即是有漏。如是有些人认为相续是常，非刹那，因为根识现量所证。
因为是钝根所缘的方式，如所说由梵天所作所生，'生起广大坏灭衰退，再三趣近生厌故，梵天指示解脱城，往彼之道即坏解脱。'

།ཐར་པ་ལ་ནི་འཁོར་བ་མི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་བདེ་བས་རྒྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོངས་སུ་འཇིག་པ་སྲིད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ། འགྲོ་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིར་རྡུལ་ནི་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་པས་དམིགས་པ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པས་ན་གཟུགས་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་རྒོལ་བ་དེ་བསྩལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་དུལ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་ནི་ལོ་བརྒྱར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་སོ།།ལོ་བརྒྱར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཚིགས་ཀྱི་ཚད་བརྒྱའོ། །མི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པའི་རྒྱུན་ཏེ། འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནགས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོན་པ་སྟེ་གཡེང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལ་ཡོངས་བརྟེན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སྲེག་བླུགས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་ཅིང་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་གར་ཧ་པ་ཏི་དང་། ཨཱ་ཧ་བ་ནི་དང་། དཀྵ་ཎ་སྟེ་མེ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྷུ་དང་། བྷུ་བྷོ་དང་། སྭས་གཉེན་ཤི་བ་དག་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་ལས་ནི་གཞན་གཉིས་པོ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མཆོད་སྦྱིན་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །མེ་གསུམ་འདི་ན་ཚུལ་བཞིན་བསྲེག་བྱས་པས། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བདག་ཉིད་བསྒོམས་ལ་ཡུད་ཙམ་ཞིག་།མཆོད་པ་བྱེད་ པ་གང་ཡིན་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡིད་ལེགས་པར་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་ཞིང་ལ་བསོད་སྙོམས་དབུལ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡང་ངོ་། །ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའམ། དུས་དེ་ཙམ་ནི་ ཡུད་ཙམ་མོ།།མཆོད་བྱེད་དེ་ཉིད་ཆེས་རུང་གི། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བདག་ཉིད་བསྒོམས་པ་ལ་ལན་གཅིག་མཆོད་པ་དེ་ཉིད་ཆེས་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་དུ་མེད་པའི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟེང་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་གཤེགས་པའི་རང་སངས་རྒྱས་དང་ མཆོད་རྟེན་མཆོད་པ་དང་འཕགས་པ་ཡིད་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གང་ལོ་བརྒྱར་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་གིས་ཚིམ་པར་བྱས་ཤིང་སྲེག་བླུགས་ལ་སོགས་པས་དེ་ལ་བླུགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། མེ་དང་ཆུ་ ལ་བརྟེན་ཅིང་སྤྱད་པས་ནི་ཡོན་ཏན་གང་ཞིག་ཡོད་དེ།སངས་རྒྱས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལ་ནི་འདི་ན་སེམས་ཡོངས་སུ་དུལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པས་བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཟླ་བ་རེ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཟླ་བ་རེ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀུ་ཤའི་རྩེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུ་ཤ་ནི་དར་བྷ་སྟེ། དེ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པར་སྨོས་པའི་རྩཝའི་རྣམ་པའོ། །དེའི་རྩེ་མོ་ནི་མཆོག་མ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ ཁབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུ་དེས་སོ།།དེ་ལྟར་ལོ་ཚིགས་གཅིག་གི་དུས་སུ་ཟླ་བ་རེ་རེ་ཞིང་ཉི་མ་ཉི་ཤུར་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ནས་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོས་འབྲས་ཆན་ཚོས་པའི་འབྲུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཕྱུང་ནས་ཟ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་ཐིགས་པ་འཐུང་བའི་དཀའ་ཐུབ་ཅན་དེའི་རྒྱུས་ནི་ རྣོ་ཞིང་འབར་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གྲག་གོ།།དེས་མི་ཕོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུ་ཤའི་རྩེས་ཁ་ཟས་ཟ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་ནི་དད་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པའོ། །ཆར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཤས་སུ་མི་འགྲོ་བའོ། །གང་ཞེ་ན། བཅུ་ དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆ་ཕྲ་བའི་དངོས་པོར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་མི་གཡོ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་པའམ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།

对于解脱来说不希求轮回，因为被欲乐所充满的缘故也会从中退失，因为一切都可能与之一同毁灭。以'有死的阿罗汉涅槃'这样的词语，如同无所趣向一样。正因为如此，此处有尘垢，因为是烦恼所缘故，有漏故如色法，因此为了破除争论而说这些。
为了说明调伏自己而生者即是具德之人，故说'人于百年'等。'百年'即是百个时节的量度。'人'即是与生因相连的相续，意为轮回众生。'林'即是寂静处，因为无有散乱。'依止火'即是以火供的方式如法作火供令满足之义。
因此对于伽罗哈帕提、阿哈瓦尼、达克夏那三种火，依次以布、布波、斯瓦令亡亲满足。前者能生后二者，这是祭祀的宗义。如说：'于此如法供三火，将往生至梵天界。'
'自己修持片刻间，作供养者'，即是某人以功德善巧具力且相续清净的功德田，以布施食物等作承事供养。两个时辰的表示或那样的时间即是片刻。
'此供养最为适宜'，即是对修持自己一次供养，那才是最殊胜的。因为是不可思议欲乐的果报，此处应举例说明上方以神通而行的独觉、供养佛塔和圣者意贤。
百年作火供不如此，因为以火供满足并以火供等注入是无果的，或者依止火水而行有何功德，以'诸佛断除一切烦恼，于此令心调伏'之语。
为了显示与三宝信心及解脱道等差别相连，故说'每月'等。'每月'即是每一个月的意思。关于'吉祥草尖'，吉祥草即是达巴草，是吉祥所说的草的形态。其尖端即是最上端，极其细微如针尖。
如是于一年时间内每月二十日作火供，火供后以吉祥草尖取出二十一粒熟米食用，如是饮水滴的苦行者，因此因缘会生锐利光明，据说。'不及'即是以吉祥草尖食用食物。
'于佛生信心'即是对佛境生起确信的信心。'分之'即是不成其分。何者？说'十六'，即是世间所知的最细微的部分。对佛不动摇的信心是无量果报或悦意的果报。

།ཇི་ལྟར་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོས་ཟས་ཟ་བ་དང་མཉམ་པར་འགྱུར། དམ་པའི་ ཆོས་ལ་དད་པ་ཡི།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པ་དང་དེའི་ལམ་ལེགས་པར་གསུངས་པའོ། །དགེ་འདུན་ལ་ནི་དད་པ་ཡི། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་ཚོགས་ཏེ་དམ་པའི་རྒྱུའམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་མོ། །དཀོན་མཆོག་ལ་དད་པ་དང་ ལྡན་པས་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་ནི་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདོན་པའི་བསམ་པའི་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུད་ལ་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ སྤྱིའི་ཚུལ་གནས་པར་བྱས་ནས་དེའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲོག་ཆགས་ནི་སྲོག་དང་ལྡན་པའོ། །འདོད་པའི་སེམས་ཅན་དང་བསམ་གཏན་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་ དང་རྔུབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁམས་ལྷག་མ་དག་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་གསུམ་ན་ གནས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།འདིར་བསྟན་པ་ནི་སྙིང་རྗེའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པ་མ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བྱམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་སེམས་ཏེ།དེས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་སེམས་ནི་བྱམས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཉིན་རེ་བཞིན་དོང་ཙེ་སུམ་བརྒྱ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་འདི་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གཉི་ག་ ཁོ་ན་བཟུང་སྟེ།གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་སེམས་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་དེ་བྱེད་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གྲངས་ཀྱི་དམ་ཆོས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གྲངས་ནི་བསྡུས་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ཆོས་བསྒོམ་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའི་སེམས་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་བཅད་སྔ་མ་འདིར་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར མཐོང་སྟེ།དེ་བས་ན་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོས་ཟ་བ་སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ། མཆོད་སྦྱིན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་རེ་རེར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་བརྩམས་ཏེ་མཆོད་སྦྱིན་སྟོང་ཕྲག་བཅུའི་མཆོད་སྡོང་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཆེད་དུ་བཙུགས་ཏེ། བཟའ་བ་མང་པོ་དང་བཅའ་བ་མང་པོ་དང་སྦྱིན་པའི་རྫས་མང་པོ་ཡང་སྤུངས་ ཤིང་གཞག་གོ།།དེ་ནས་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་འོངས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དགུ་གསུངས་སོ། །སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་ཤ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ལན་སྟོང་ ཞེས་ཟེར་རོ།།ལོ་བརྒྱ་ནི་དུས་ཚིགས་བརྒྱའོ། །མཆོད་སྦྱིན་ནི་མཆོད་སྦྱིན་དང་མཆོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ། འདིའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱས་ན་ལྷའི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གང་ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ ཅད་དང་ཐམས་ཅད་དུ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མཆོད་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཡུལ་ལས་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་མཆོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའམ་མངོན་པར་འདོད་པའི་བསྙེན་བཀུར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བྲམ་ཟེ་དང་དགེ་ སྦྱོང་ལ་སོགས་པ་གང་སྦྱིན་པའི་ཞིང་ལ་སྦྱིན་པ་སྟེ།འདིས་ནི་མཆོད་སྦྱིན་དང་སྦྱིན་སྲེག་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །མེ་ལ་སྦྱིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྦྱིན་སྲེག་གོ།

如何与吃草尖相等。对于正法的信仰。这是指善说解脱及其道路。对于僧众的信仰。这是指圣众即圣因，或者住于声闻相续中的有学和无学道。为了显示依靠具足对三宝的信仰，所以说'对众生的悲心'。对众生的怜悯是欲使其脱离痛苦的心态，这是指轮回的相续。为了在建立其总的声音之后显示其差别，所以说'对有情的悲心'。有情是具有生命的。欲界众生和生于三禅天的众生才有呼吸，所以说'对众生的悲心'。
对于有呼吸的众生，为了显示其余界，对于成为有情众生住于欲界等三界的众生称为有情。这里所说是悲心的分类，为什么不是慈心呢？解释说：因为是主要的，因为它能使众生脱离痛苦，而慈心则不是。慈心是指利益他人的心，被其摄持的心是慈心。例如，应当从'某人每日布施三百铜钱'等经中观察。
在四无量中只取这两者，因为是利他方便的主要。因为慈心是思维他利，悲心是实行他利。为了显示这两者的根本是正确的智慧，所以说'数数正法'。数是总括决定。以无漏智慧修法的心，即是此心，这是随顺前偈颂，如所说'见无常者即见离欲，因此其福德最多'。
以草尖食物不仅对于信仰佛陀等完全无义，也与祭祀相应，为了显示这点所以说'每月'等。国王明胜以这样的方式开始大祭祀，为祭祀竖立一万祭柱，堆积众多食物、众多零食和众多布施物品。然后众多比丘在早晨到来时，说了九个偈颂。'千'是从利沙婆经中所说。其他人说是迦利沙波那。有些人说是千次。
百年是指百个季节。祭祀是指祭祀和供养，如果如法行持，将生于天众中安住。其余如前。'任何'是指一切时、一切处、一切人所有的一切之义。祭祀是指由欲境所作，即是以供养为先或以希求承事为先，对婆罗门、沙门等布施田所作的布施，这显示了祭祀和火祭两者。以供养火为先的火祭。

།འཇིག་རྟེན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་སྟེ་འཁོར་བ་པའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་བདུན་པའོ། ། ལོ་བརྒྱར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཚིགས་བརྒྱའོ། །གང་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་འདོད་པ་ཡིན་པའི་མི། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསོད་ནམས་འདོད་པ་ཡིན་པས་བསོད་ནམས་ཏེ། གང་དག་བསོད་ནམས་སོགས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ནོ། །སྔ་མས་ནི་ཞིང་དང་བསམ པ་བསྟན་ནས་འདིས་ནི་བྱེད་པ་པོ་བརྗོད་དོ།།དེས་ནི་མི་ཕོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་དང་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པས་སོ། །བཞི་ཆར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཤས་བཞི་པའི་ཆ་དང་མཉམ་པ་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཞེ་ན། ཕྱག་འཚལ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ་ཡོན་ཏན་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པས་དད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱག་འཚལ་བའོ།།ཡང་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གུས་པ་བྱེད་པའོ། །གང་ཞིག་གིས་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དྲང་པོའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཡོ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་མི་དྲང་བ་སྟེ། དེ་མེད་པ་ནི་དྲང་པོ་ཐོབ་པའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་གནས་པའོ། །ཇི་སྲིད་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་གཡོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ་སྐྱེ་བོ་དགེ་བའམ། དཀོན་མཆོག་ གསུམ་ལ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་འཁོར་བར་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།མདོ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་བཤད་པ། དགེ་སློང་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཅན་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་ སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཤིང་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དེ་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་བདག་གི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།བསྒྲེ་བའི་ཚོམས་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་ པ་རྫོགས་སོ།། །།དམ་པའི་ཆོས་མཉན་ཅིང་བསྟན་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྤང་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་མཐའ་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཚོམས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་སྤངས་ཤིང་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་བསྟེན་པས་ནི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དད་པ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ ཏུ་ལྷ་སྦྱིན་ཀ་ཌ་མོར་ཀ་ཏི་ཥྱ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་འདུག་གོ།།ཕྱོགས་གཅིག་ན་ནི་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེ་བོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་འདུག་པ་དེ་གཉིས་དེ་ལྟར་མཐོང་ནས་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དད་པ་ཅན་དག་གིས་ལྷ་སྦྱིན་ ལ་ནི་བརྙས་པར་བྱེད་པ།འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ནི་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དད་པ་མེད་པ་སྟེ་དེ་དང་བཤེས་པར་མི་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འདི་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་ བྱ་ཞེ་ན།རྟགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མི་དད་པ་སྟེ། དད་པ་མེད་པའི་རྟགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཀྲེན་པ་དང་། སེར་སྣ་ཅན་ཏེ་མི་གཏོང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྲ་མ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གི་ཕྲ་མ་དེ་ ལ་སྦྱོར་བའོ།།འདིས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པར་འདོད་པ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏེ། ཕྲ་མ་ཅན་ནི་སྨད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འདི་ཉན་པར་མི་འདོད་པའོ། །དབྱེན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཁྱད་པར་ཅན་འབྱེད་པ་སྟེ། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་དང་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དབྱེན་བྱེད་པ་ཅན་ཏེ།དམ་པ་རྣམས་འགྲོགས་པར་མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་འཇུངས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་དྲི་མའོ། །ཕྲ་མ་ནི་ངག་གི་དྲི་མའོ། །འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་དྲི་མའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གཞན་གྱི་སྲོག་དང་ནོར་དང་ཆུང་མ་འབྱེད་ པས་སོ།།བཤེས་པར་མི་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོགས་པོའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་བཤེས་པ་སྟེ། དེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པར་མི་བྱའོ།

'世间'是指众生即轮回者的安乐成就之义，这是第七种因相。'百年'是指百个时节。何谓'希求福德之人'，即由于希求福德而为福德，是指那些积累福德的众生。前者显示福田和意乐，此处则说明能作者。
'彼不能及'是指以火施供养等。'四分之一'是指等同于四分之一份也得不到的意思。何者的四分之一呢？'顶礼彼'，即由于趣向功德而以信心为先导而顶礼供养等是为顶礼。或者是对三宝作恭敬。
由谁顶礼呢？'具正直心'，诸如谄诳等是心的过失不正直，无有彼即获得正直。具有彼即安住。只要远离一切心的过失和谄诳即具正直本性的善人，或对三宝即佛陀所生起的善根在轮回中不会穷尽，如是言说。
其他经中也说：'具戒律比丘，具善根法性，受用无量心三昧的乞食，以身证得圆满而安住，对彼作布施则施主将获得无量福德'等。
第二十四品《集聚品》释论圆满。
对于听闻正法及精进于教法等，应当远离非善士，依止善士则能成就一切所欲之义，为显示此义，其后宣说《亲友品》。其中为显示远离恶人并依止善士则有果报，故说'无信'等。
世尊住舍卫城时，一边是提婆达多迦达摩迦底叶等围绕而坐，一边是圣者舍利弗被离贪众生围绕而坐。具信的婆罗门和居士们见此二者，轻视提婆达多而恭敬圣者舍利弗，因此说此三偈颂。
于何者无有信心即是无信，不应与彼为友。如何知此无有信心？以相而知不信，为显示无信之相故说'悭吝'即贫乏及吝啬，意为不舍施的性格。'离间语'即用语言挑拨离间他人。
此说明远离听闻正法之欲，因为离间语者是应受呵责故不欲听闻此法。'制造分裂'即分离殊胜之人，即具有分离善士朋友之语者即是制造分裂者，意为不欲与善士为伴。
其他说：悭吝是心的垢染，离间语是语的垢染，此是身的垢染，因为分离他人的生命、财物和妻子。'不应为友'即由于是朋友的事相故为友，不应与彼相交往。

།མཁས་པ་ནི་དེའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར། སྡིག་ཅན་མི་དང་འགྲོགས་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་ བོ་ངན་པ་བསྟེན་པ་ནི་སྨད་པ་ཡིན་ཏེ།སྡིག་པ་ལས་ནི་ངན་སོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མི་གཙང་བས་སྦགས་པའི་སྦྲུལ་ལ་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བརྫིས་པར་གྱུར་ན་ཅི་ཡང་མི་གཙང་བས་སྦགས་ཤིང་དེས་ཟིན་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ ལས་གསུངས་སོ།།དད་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་མཉེན་པ་སྟེ་ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པའམ། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་ཞེས་ བ་ནི་ཚུལ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་པའོ།།ཐོས་པ་མང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་འདིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཞི་ ཁོ་ནས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡན་ལག་ཚང་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ནི་སྔ་མའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་འདིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚིག་རྐང་བཞིས་འགྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ཉིད་དང་འགྲོགས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། མི་ མཆོག་དག་དང་འགྲོགས་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་གནས་པ་ཁྲུས་དང་འབྲེལ་པ་ལ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་ཅིང་གདུག་པ་མེད་པ་ལ་ གནས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཡི། །ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་གཏུགས་ཏེ་རྡུལ་གྱིས་གོས་ཀྱང་བླ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་དང་རྟག་ཏུ་འགྲོགས་པ་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཟད་ དེ།དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཀྱང་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་མི་བསྟེན་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡིག་པ་བྱེད་པའི་གྲོགས་པོ་ནི་ཡུན་ཐུང་དུར་ཡང་མི་བསྟེན་ཏེ། དད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ རྣམས་ཀྱང་མི་བསྟེན་ན་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས།སྐྱེས་བུ་ངན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་མ་སྟེ། ལོག་པའི་ལམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གང་སྡིག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང་། གང་སྡིག་པའི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་ བསྟེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ།།དགེ་བའི་གཤེས་གཉེན་བསྟེན་བྱ་ཞིང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཆུའི་རྒྱུན་གྱིས་དྲི་མའི་སྐྱོན་རྣམས་འཁྲུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་གཤེས་གཉེན་ནི་གསེར་བཟང་པོ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་དང་ཉེ་བར་གནས་པའི་སུ་ཙི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་བསྟན་ནས། གཞན་ལ་བསྟན་པ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ འམ་གཞན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ།།ཡང་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་གྲགས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་དག་བསྟེན་བྱས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་གཤེས་གཉེན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གང་གིས་ བསྟེན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ལེགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའོ།།སྡིག་པ་ཆེན་པོས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་གྱུར་ཀྱང་འདི་ལྟར་མ་སྐྱེས་དགྲ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྡིག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་པའི་བཤེས་ གཉེན་བསྟེན་པར་བྱས་ན་ལེགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་འདིར་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་།།ཡང་ན་དམ་པ་བསྟེན་པས་ནི་ངན་པར་མི་སྤྱོད་པའམ། དེའི་འབྲས་བུ་རྒུད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དམ་པ་རྣམས་ལ་བསྟེན་པ་ཉིད་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་དག་ཐོས་མང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

智者即是知晓其过患，如此说道：'不应与作恶者为伍。'亲近恶人是应受呵责的，因为罪业是恶趣之因。如经中所说：'譬如两脚踩到沾染不净物的蛇，岂不是会被不净物染污并被其咬伤？'
'具信'是指具足圆满信心。'温和'是指性情柔软，具有惭愧心，或因不害他人而易于相处之意。'持戒'是指安住于清净戒律。'多闻'是指通达三藏，若无此则无清净戒律。'及'字在此处处表示相互关联之义。仅以这四种功德即具足善知识之支分。
其他人说，前偈颂的对治即是此处四句偈的次第解释。为何要亲近此等人？如此说道：'应与殊胜者为伍。'因为这是获得所欲事物的因，如同明王与香象相处时，沐浴相关时不相害且无恶意而安住。
因此说道：'宁可以头顶礼拜殊胜士夫极清净功德之足尘。'不仅是经常与恶人相处随顺，即使短暂时间也不应亲近，为显示此义而说：'不应亲近恶友。'作恶的朋友即使短暂时间也不应亲近，因为有无信等过失，已入佛法者尚且不应亲近，何况其他。
'恶人'即是下等众生，因为示现邪道，如同外道等。或者按次第，凡是具有恶法者，凡是具有恶名者，也不应亲近，以两句偈显示此义。
'应亲近善知识'是说善知识如同无量功德之水流能洗涤过失污垢，应如善金般亲近，此处应举施主给孤独与近住修行者苏吉迦为例。显示自身的功德后，为授予他人教法而说：'应亲近胜士。'即是如来或离贪欲者。
或者按次第，因具有所欲功德与名声。为何如此？说道：'若亲近如是者。'若人亲近如是善知识胜士，则此人将获得善妙，即是获得圆满。如阿阇世王虽为大罪所压，然而获得功德，应当如是宣说。
'不作恶'是指若亲近善知识则获得善妙，此处随顺如是。或者说亲近胜者则不行恶行，或不得其果报衰败。为令趣入亲近圣者，而说'凡是多闻'等。

།སྣ་ཚོགས་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་གང་དང་གང་དུ་བསྟེན་པ་དེ་དང་དེར་གདུང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་སོང་ནས་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཞུས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། བྲམ་ཟེའམ་དགེ་སྦྱོང་གང་སུ་དག་དད་པ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པར་གྱུར་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཐོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྟེན་ཅིག། །འདི་ལྟ་སྟེ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ཁ་བ་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་ས་ལ་ལྔ་འཕེལ་བས་རྒྱས་པར་གྱུར་ཏོ་ ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།དད་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏེ། དད་པའི་ལམ་བརྒྱགས་བསྐུར་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཁྱད་ པར་ཅན་ཡོད་ཅིང་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་ཉེས་པ་རྣམས་དགག་པ་དང་གཏན་དུ་སྤངས་པ་སྟེ། བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་བས་སོ། །མི་ཡིས་བསྟན་བྱ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་བསྟེན་པས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཁྱད་ པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་གཉིས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐོས་མང་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཆོས་ཉན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན་ནི་དད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་གི་དོན་ཟབ་མོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།།འདི་གཉིས་ཁོ་ནའི་བསྒོམ་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གནས་མང་སེམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མང་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་རྣམ་པ་མང་པོ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་ཡང་གནས་བདུན་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དང་། གཟུགས་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ཐོབ་པས་དད་པ་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ།།གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་སྟེ། ལེགས་པར་སྨྲས་པ་མཉན་བྱས་ཞེས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བས་བརྒྱན་ པའོ།མཉན་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པའོ། །རིང་པོ་ནས་ཀྱང་དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་ན་ཡུལ་བསྐལ་པར་གྱུར་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དང་ཕན་ཡོན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐག་རིང་པོ་ན་བཞུགས་ཀྱང་ ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་རྣམ་པར་སྦྱངས་པ་ཡིན་ཏེ།ུ་ཏྲ་ཡ་ནའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་འདིར་བཤད་པར་བྱའོ། །ཅི་ནས་ཀྱང་དམ་པ་བསྟེན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། དམན་པ་བསྟེན་པས་མི་དག་ཉམས་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིན་རེ་ཞིང་ཡོན་ཏན་ ཉམས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དམ་པ་གང་ཡིན་པས་བསྟེན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལ་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཐད་ཀར་བབ་པ་བསྟེན་པས་སོ་ན་གནས། །ཞེས་པ་ལ། འདི་ལ་མཉམ་པར་འཚོ་བའི་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའོ། ། གང་ཡང་སྐྱེ་བོ་མཉམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པ་དེས་ནི་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ལས་ཉམས་པ་ཡང་མེད་ལ། ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་དོ། །གཙོ་བོ་བསྟེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གན དུ་ལྷགས་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་མཆོག་ཏུ་དེ་དང་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱས་ན་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྙེད་པའོ།།དམ་པ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ཅིང་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་འདི་ལྟར་སེམས་མེད་པའི་ཏིལ་ལ་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ཆེན་ པོས་བསྒོས་པར་གྱུར་ན་ལྷན་ཅིག་བསྟེན་པའི་དྲི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་དེའི་དྲི་ཉེ་བར་འགོ་བར་འགྱུར་ན་ཇི་ལྟར་ཡང་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་དང་བསྟེན་ན་དམ་པར་མི་འགྱུར།དེ་ཕྱིར་བདག་པས་གཙོར་གྱུར་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་པས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ དག་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

名为'种种依止'的婆罗门，无论依止何处，都感到痛苦，于是前往世尊处请问应当依止何人。世尊开示道：'婆罗门或沙门中，凡是具足信心圆满、戒律圆满、智慧圆满、多闻圆满者，你当依止。就如依靠雪山王，使地上五种药草增长茂盛。'说完这些后，又宣说了三个偈颂。
'信'这个词表明具足增上生之因，如'背负信心之粮'等词所说。'具智慧者'是指具有殊胜智慧和证悟，表明具足决定胜之因。或者说是遮遣过失和永远断除，因为通过教法本身而消除。'应为人所依止'是因为依止此人能生起无量殊胜功德。
为显示与这两者相顺应的因，所以说'多闻'，即通达经典义理。如说：'若圆满听闻法，则圆满信心；甚深文义则由智慧通达。'
为显示唯此二者的修习方法，故说'思维众多处'，即是对众多事物作周遍了解，以及精进于念处等修行。或者说是多种方式，如说：'如何成为通达七处：了知色、色集'等。如是周遍了解者，由获得无漏道而修习信心和智慧。
'诸位'是显示功德，与'善听善说'相连。'于此'是指此世间由佛出世而庄严。'善听'是指观察。'久远亦由此'是说若具信心，即使处所相隔劫远也能获得殊胜，即是成就功德资粮和利益，虽佛在远处，但以智慧眼清净，如优陀延王的传记中所说。
为令趣入依止善士，故说：'依止下劣者人将衰退'，即是日日获得功德衰退，即使依止何等下劣者也会功德衰退。因此显示不应依止此类人。'依止平庸者保持原状'，此中具有平等生活方式者即是如此。若与平等之人共处，则于所得果位殊胜既不退失也不增进。
'依止殊胜者'是指引导殊胜功德，即来到最为殊胜者处，依止并最为亲近彼者，将获得殊胜，这是所获得的。'获得殊胜'是指功德殊胜及功德称赞之义。如说：'如是无心的芝麻若被巨大花香熏染，由共处而得其香并沾染其香，何况与善士共处而不成为善士？'
'是故应依止胜于己者'，即是显示应当依止比自己更为殊胜的人。

།དེ་ཉིད་གཙོ་བོ་གང་བསྟེན་ན། །གཙོ་བོ་བས་ཀྱང་ཆེས་གཙོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་པས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་སྟེ། གང་བདག་ཉིད་པས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་བསྟེན་པས་སོ། །གང་གིས་ཆེས་གཙོ་བོར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ ཆེས་མཆོག་ལྡན་པ་ཡིས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏོ། །ཆོས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པས་དེ་ཁྱད་པར་གྱི་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སོ། །དེས་ན་ཡང་ཕུང་པོ་གསུམ་ གྱི་བདག་ཉིད་འཕགས་པའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྨད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་ཡིས་འདི་ན་ཉ་རུལ་ལ། ། ཞེས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་མདུན་ན་འདོན་གྱི་བྲམ་ཟེ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པར་བརྩམས་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་མི་ཞིག་གིས་དགོན་པ་ནས་རྩཝ་ཁུར་གཅིག་བླངས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་འདོད་པའི་ལམ་གྱི་བར་ན་ཉ་མང་པོ་མཐོང་ངོ་། །དེས ཁུར་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་ཁྱེར་ནས་ཁུར་དེ་ཡང་རང་གི་རྗེ་བོ་དང་མདུན་ན་འདོན་ལ་ཕུལ་ལོ།།དེས་ཀྱང་ཉ་ཤིན་ཏུ་རུལ་བའི་དྲི་བྲོ་བས་ཕྱི་རོལ་དུ་བོར་རོ། །གཞན་ཞིག་གིས་ཀྱང་དེ་ལ་བསྒོས་པའི་ཤིང་པ་ལ་ཤའི་ལོ་མ་བླངས་ཏེ། གཞིག་ནས་རྒྱ་སྤོས་སར་ པ་ཞིག་ཀྱང་རྙེད་དེ་ལོ་མ་དེའི་ནང་དུ་ཁ་སྦྱར་ཏེ་གཞག་གོ།།དེ་དང་འབྱར་པས་ལོ་མ་ཡང་དྲི་ཞིམ་ཞིང་བསྟེན་པའི་འོས་སུ་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་མདུན་ན་འདོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ། བདག་གི་མཆོད་སྦྱིན་ནི་གང་གིས་ཀྱང་ཡན་ལག་ཚོགས་ པར་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་།མཆོད་སྦྱིན་ནི་དེ་ལྟ་བུར་དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཉ་རུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཤེར་ཞིང་རུལ་པའོ། །བཅིངས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡམས་པའོ། །གང་ཀུ་ཤ་དང་ དར་བྷ་དག་བྱེད་དུ་གྱུར་པ།ཀུ་ཤ་ཉིད་ཀྱང་རུལ་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དག་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པའི་ཀུ་ཤ་ཡང་རུལ་ཅིང་དྲི་ང་བར་གྱུར་ཏེ་སྤང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྡིག་པ་བསྟེན་པའང་དེ་བཞིན་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་ ངན་པ་ལ་བརྟེན་པར་འདོད་པའི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཚིག་ངན་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་ང་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།རྒྱ་སྤོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་ཤིང་དྲི་ཞིམ་པའི་སྨན་ནོ། །མི་གང་གིས་པ་ལ་ཤའི་ཤིང་གི་ལོ་མ་རྣམས་སུ་ཕུར་མར་བྱས་པ་ནི་ཁ་སྦྱར་བའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་ ཡང་གི་དོན་ཏེ་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོ་མ་ཉིད་ཀྱང་དྲི་ཞིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བཟང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་དྲི་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྙེད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འོས་པ་དེ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ། དམ་པ་བསྟེན་པའང་དེ་བཞིན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་ན་ནི་ཡོན་ཏན་མེད་ཀྱང་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།མ་རུལ་པ་ཡང་སྡིག་པ་བསྟེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ། སྡིག་པ་བསྟན་པས་ཇི་ལྟར་རུལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྡིག་ པ་བྱེད་པར་དོགས་པ་དང་།ཚིག་ངན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྡིག་པ་མི་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་མི་དགེ་བའི་གཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་ཅིང་བསྟན་པས་འགྱོད་པ་ཆེན་པོ་ སྐྱེས་ཏེ།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བྱས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་གྱིས་ཤིག་།དེས་ན་ཁྱོད་ལ་ཡུན་རིང་པོའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྡིག་པ་མི་བྱེད་ཀྱང་སྡིག་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་འཇིག་ རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོགས་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཅིང་ཇི་སྲིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་གསུངས་སོ།

如果依止那个主尊，就会比主尊更加殊胜。这是说比最殊胜更加殊胜，因为依止比自己更加殊胜的对象。如果问由什么而成为最殊胜？说道：'具有最殊胜智慧'。因为通过抉择诸法而获得殊胜的加行。戒律是指别解脱戒等。'寂静'是指三摩地。因此也是宣说了三蕴自性的圣道。
关于依止恶知识的人会衰败的说法，如何使名声等衰败呢？为了说明其过失，说道：'人于此腐鱼'。在舍卫城，在波斯匿王前，婆罗门祭司准备举行火祭。为此，一个人从寺院取了一捆草，在进入城市的路上看到许多鱼。他把鱼放在捆里带回家，把那捆草也献给了自己的主人和祭司。
由于鱼极其腐烂的臭味，他把它扔到了外面。另一个人从帕拉夏树上取了叶子，打开后发现了一些檀香，把它夹在叶子中放置。由于接触，叶子也变得香气宜人，适合使用。
不久后，祭司去见世尊，说道：'我的祭祀任何部分都未能圆满。'为了说明这样的祭祀具有重大意义，针对这个情况说了两个偈颂。'腐鱼'是指完全腐烂变质。'束缚'是指约束。
关于'以吉祥草和茅草作为净化之物，连吉祥草也会腐烂'，意思是作为净化形式的吉祥草也会腐烂发臭而应当舍弃。'依止罪恶者亦复如是'，是说同样地，想要依止恶人的贤者们也会与恶语等臭气相应。
'檀香'是指极其称赞且芳香的药物。某人用帕拉夏树叶包裹，即是合拢。'和'字的含义是'又'，因为与之相关。'叶子也变得芳香'是说获得了香气，得到了悦意的香气，意思是获得了值得接受的香气。
同样地，'依止善士亦复如是'，是说同样地，如果依止善知识，即使没有功德也会与名声等功德相应。为了说明未腐烂者依止罪恶也会如是，以及怀疑作恶和发生恶语，所以说'若是'等。
'不作恶'是说阿阇世王依止恶知识后，生起大悔，大王造作身体恶行。因此，大王应当依止善知识。这将成为你长远的利益。大王虽不作恶，但依止恶人会成为世人怀疑的对象，为了说明这点而说了四个偈颂。

།ཇི་ལྟར་གང་ཞིག་བདག་ཉིད་ངན་པར་སྤྱོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ན། བདག་ཉིད་བྱེད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་སྒྲའོ། །བྱེད་པ་ དག་ལ་བརྟེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ལ་བརྟེན་པའོ།།དོགས་སྐྱེ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དོགས་པ་སྐྱེད་པ་དང་དོགས་པའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། སྡིག་པ་བྱེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ནང་དུ་ངན་པར་སྤྱོད་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་འདི་ནི་དབེན་པར་ངན་པར་བྱེད་པ་སྤྱོད་དེ། གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་འདི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྡིག་པ་བྱེད་པའི་ནང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྣམས་དོགས་པར་འགྱུར་གྱི། མི་སྙན་པ་ནི་མི་བརྗོད་དོ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ནི་ཚིག་ངན་ པ་ཡང་སྨྲའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མི་སྙན་པ་ཡང་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ངན་པ་ཡང་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞིང་འཕེལ་ལོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དེ། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་བྱ་བར་བསྟན་ཏེ། སྔ་མ་བྱུང་བ་རབ་ཏུ་ འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ།།སྐྱེ་བོ་ངན་པ་བསྟེན་པས་སྐྱོན་འགོ་བ་ཉི་ཚེ་བསྟན་པར་ཡང་མ་ཟད་དེ། སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ཡང་སྐྱེ་བོ་ངན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གསེར་བཟང་པོ་ལ་ཡང་ར་གན་གྱིས་བསྲེས་ན་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསྟེན་བྱ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟེན་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་འབྲེལ་ཅིང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱེད་པས་སོ། །བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟེན་པར་མི་འོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངན་པར་སྤྱོད་པ་འཕེལ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ཡི་སྐྱོན་གྱིས་སྐྱོན་ཅན འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་བསྟེན་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཤིང་གདུང་བར་འགྱུར་ལ་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ངན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། །གང་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་དེ་ལ་ གོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་དག་ཏུ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཉོན་མོངས་པས་བསླད་པའི་ངན་པར་སྤྱོད་པའམ། དེའི་དྲི་མའི་དོན་ཏོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དོང་པར་དུག་བསྐུས་མདའ་བཅུག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བཞིན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བའོ།།མདའ་ནི་མདའ་ཉིད་དོ། །བསྐུས་པ་ནི་སྦགས་པ་སྟེ་དུག་ལ་སོགས་པས་སོ། །དོང་པ་ནི་མདའ་འཛིན་པའི་སྣོད་དོ། །ཡང་ན་ཀ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་མདའི་ཚོགས་ཏེ་མདའི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་གནས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དུག་མ་བསྐུས་པའང་གོས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདའ་དུག་ལ་སོགས་པས་མ་གོས་པའང་ཉེ་བར་སྦགས་ཤིང་བསླད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྐྱོན་གོས་འཇིགས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ངན་པས་བསླད་པས་སྐྲག་པའོ། །བརྟན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་ནོ། །སྡིག་པ་ཅན་དང་བཤེས་མི་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་གྲོགས་པོ་ཡིན་པས་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་བཤེས་ཏེ། ནམ་ཡང་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་དང་འགྲོགས་པར་མི་བྱའོ། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་པས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་གྱི། སྐྱེ་བོ་དམ་པ་མ་ཡིན་པས་དམ པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པར་འགྱུར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་སཱ་ལ་ནི་མེ་ཏོག་གི་དྲིས་བསྒོས་པ་འཛིན་གྱི་སའི་དྲི་ནི་མེ་ཏོག་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཇི་ལྟར་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་རྣམས་ནི་དུས་དང་དུས་སུ་ཉེ་བར་འགོ་བར་འགྱུར་རོ།།བསྟེན་བྱ་དེ་ནི་ཅི་འདྲ་བར། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་དེ་ལ་ཉེ་བར་འགོ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རིང་པོ་མི་ཐོགས་དེ་འདྲ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྣམ་པར་འགྲུབ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྟེན་བྱ་དེ་ནི་ཅི་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་གནས་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་དཔེར་དྲི་ང་བ་དང་དྲི་མི་ཞིམ་པའི་སྨན་དང་བསྟེན་པའི་རླུང་དག་བཞིན་ནོ།

如果有人连自己都不做恶行，更何况让别人做呢，这就是'何'字的含义。'依止于所作'是指依止于罪业。'生疑虑'是指世人会产生怀疑，意思是引起怀疑和怀疑的根据。在何处呢？'造作罪业'，意思是内在的恶行。
如果此人在隐蔽处行恶，否则他怎么会一直处在不断造罪的环境中呢？善良的人们会产生这样的怀疑，但不会说不好听的话。而恶人则会说恶语，为了说明这一点，'不悦耳的言语也会增长'，意思是恶语也会增长扩大。在其他地方则说'会生起'，指的是会显现，前者的显现即是生起。
不仅仅是说明亲近恶人会带来局部过失，就连善人也会变成恶人，就像好的黄金掺入铜也会变质一样，为了说明这一点而说'不应亲近'等等。亲近是指经常往来并共同居住。'不应亲近'是指不适合亲近，因为会成为恶行增长的原因。
'由其过失成为有过失者'是指亲近不应亲近的人会使人烦恼、痛苦并染上污垢。或者说被恶行等恶语所污染，意思是被那个恶人的过失所染污。在其他地方称为烦恼，意思是被烦恼污染的恶行或其污垢。
为了说明这里的比喻，说'如同放入涂毒箭的箭筒中'。'如同'是指相似。箭就是箭本身。涂抹是指沾染，即被毒等污染。箭筒是盛箭的容器。或者说迦波拉是指箭的聚集，意思是处在箭堆中。
'未涂毒的也会染污'意思是未被毒等污染的箭也会被污染和玷污。'畏惧染上过失'是指因被恶语污染而恐惧。'坚定'是指有智慧的人。'不与罪人为友'是指因为是罪人的朋友所以是罪人之友，意思是永远不要与恶人交往。
善人依止非善人会变成非善人，而非善人依止善人却不会变成善人。这是不合理的，比如沙罗树能保持花的香气，而土的气味却不能被花所保持。对此解释说'如何亲近朋友'，这样的善知识和恶友会在不同时候接近。
'所亲近者如何'是指他与彼相近而住。'不久即成如是'是指很快就会变成那样，即成就那种性质。为什么呢？说'所亲近者如何'，即所亲近和所住，就像这样的人譬如与臭气和不香的药物以及依止的风一样。

།དམ་པ་དང་བསྟེན་པ་དང་སྡིག་པ་ཅན་དང་འབྲལ་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་དེ བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དམ་པ་དང་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དམ་པ་མ་ཡིན་མི་བསྟེན་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་དང་སྦྱོར་རོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་ཤིང་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའོ། ། གང་ཡིན་ཞེ་ན་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དམ་པ་དང་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དམ་པ་དང་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟེན་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིའོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་སྣོད་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འབྲས་བུས་གང་བའི་སྣོད་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གང་ཞིག་གིས་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གཞན་གྱི་རྫས་དང་འབྲེལ་པ་ལས་བྱུང་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཤིང་པ་ལ་ཤ་དང་འཁྲི་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་ སྣོད་ལ་དྲི་ཞིམ་པའི་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུའམ།སྲི་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་བཅུག་སྟེ་བཞག་ན་དེའི་དྲི་བཟང་པོ་འགོ་བར་འགྱུར་རོ། །སྨན་དྲིང་བ་ཤིང་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་གཞག་པར་གྱུར་ན་ནི་དྲི་མི་ཞིམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་དང་ སྐྱོན་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་སོ།།དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། དམ་པ་མ་ཡིན་མི་བསྟེན་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་དང་ཇི་ལྟར་ཡང་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །དམ་པ་བསྟེན་བྱས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་འགྲོགས་པའོ། །དེ་གཉི་ག་སྒྲུབ་ནུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ སྨྲས།མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་ཉེན་ཡོད་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་བསྟེན་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་ནི་མཁས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པ་བསྟེན་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ལམ་རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ ཞིག་གང་བསྟེན་པ་ནི་ངེས་པར་དེའི་ལམ་གྱིས་འགྲོ་བ་སྟེ།དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། གང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །དེའི་ལམ་གྱི་འགྲོ་བའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གང་དུ་ཟད་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས སུ་འགྲོ་བའི་དགེ་སློང་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་འཁོར་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཟད་པ་དང་གནས་དང་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་མོ། །མཁས་པ་ཉིད་ནི་ལམ་བཟང་པོ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་ ཏེ།ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། བྱིས་པ་ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱད་དོ། །ཀུན་དུ་རྒྱལ་བའི་སློབ་མ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་ལ་བདུད་མི་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ། སློབ་མ་གཅིག་དང་མགོན་པོ་གཅིག་ གིས་ཀྱང་འདི་སྙེད་བཏུལ་ན་མང་པོས་ང་འདུལ་བར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་ཏེ།དེ་བས་ན་ལོ་དྲུག་གི་བར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གླགས་བཙལ་ཞིང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་གླགས་མ་རྙེད་དེ། མཉན་ཡོད་ལ་སོགས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དྲུག་ཏུ་གཤེགས་ པའི་དུས་སུ་བསམ་པ་མ་རུངས་པས་ནམ་མཁའ་ལ་སོང་སྟེ།ཀྱེ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་རོ་མི་ཤེས་པའོ་ཞེས་ཚིག་ངན་པ་བརྗོད་པ་བྱས་སོ། །འཕགས་པ་རྟ་ཐུལ་ལ་བརྟེན་པས་ཉེ་རྒྱལ་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་ དགེ་སློང་དག་བརྗོད་པ་ལས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་པའོ།།ཇི་སྲིད་གསོན་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྟེ། ལོ་བརྒྱའམ་ལོ་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

为了引导亲近善士和远离罪人，故说'因此'等。应当了知亲近善士与非善士的功德与过失。'不亲近非善士'，这是与此相连。什么是这个呢？说'了知'，即是完全了知并通达真实义。什么是什么呢？说'亲近'，即是善士与非善士的功德与过失的意思。亲近善士与非善士是以时机来成就。由谁呢？'由自己'即是由自身。
为显示此中之譬喻故说'如盛果之器'。即如盛满果实的器皿，如何由他物的功德过失关联而了知，因此若将帕拉夏树和藤蔓等叶子性质的器皿盛放香甜的芒果或者悉利沙花，放置后其香气会散发出来。若放置苦味的科夏塔卡花等药物，则会有不悦之气。因此如同他人所作的功德过失一样，自己也是如此。
所以为此，'不亲近非善士'即是决不应以任何方式亲近恶人。'应亲近善士'即是与善士为伴。为显示能成就这两者故说'智者'，即是具有智慧。为何说亲近是了知呢？其因是由于是智者的缘故。
为显示亲近善士是最重要的利益，故说'若随其道'，即是谁亲近谁必定随其道而行，即是随行善士们的善行等道，即是随顺法。为显示随其道而行的果报，故说'比丘'，即是为断烦恼。为显示断除烦恼的殊胜，故说'将得苦尽'，即是在何处得到苦尽，即是得到解脱的意思。
或者，随行非善士之道的比丘虽是出家人却得到轮回苦处。'尽、处、根本'是同义词，'苦尽'即是三恶趣。智者即是趣向善道，因为能完全通达。其他则不然，如此显示，'愚者乃至'等八偈。
遍胜（佛）的出家弟子们令魔不悦，想着若一个弟子和一个怙主能调伏如此多，更何况众多人调伏我。因此六年中寻找世尊的过失并跟随，却未找到过失。当佛往舍卫城等六大城市时，以恶意升入虚空，说'啊，沙门乔答摩作恶不知功德之味'等恶语。
由依止圣马胜，近胜获得殊胜等故事，比丘们谈论时，以此为缘而说。'乃至活着时'即是直至生存之时，意思是百年或千年。

།གལ་ཏེ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངོ་། །བྱིས་པ་ནི་བླུན་པ་སྟེ། རྨོངས་པས་བློ་ཉམས་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།མཁས་པ་བསྟེན་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་དུལ་བ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དང་འགྲོགས་པའོ། །འོན་ཀྱང་བྱིས་པ་དེས་ནི་ཆོས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོན་ཏན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟར་བུས་ ཚོད་མའི་རོ་བཞིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱན་པོས་གཟར་བུ་དང་སྐྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཚོད་མ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དཀྲུག་ཅིང་སྲུབ་པར་བྱད་དེ། གཟུར་བུ་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཚོད་མའི་ནང་དུ་གནས་ཀྱང་མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རོ་ཇི་ལྟར་མི་ཚོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་ པས་དམ་པ་སྟོང་གི་ནང་དུ་ཡུན་རིང་པོར་བསྟེན་ཀྱང་ཆོས་མི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ལྡན་པས་ཡུད་ཙམ་ཞིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡུན་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བའམ། ཆུ་ཚོད་གཉིས་མཚོན་པའོ། །མཁས་པ་ཉེ་བར་བསྟེན་པས་ཀྱང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ཆོས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །ལྕེ་ཡིས་ཚོད་མའི་རོ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ལྕེའི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པས་ནི་ཉེ་བར་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཚོད་མའི་རོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱིས་པ་ཇི་སྲིད་གསོན་གྱི་བར་དུ་དམ་པ་སྟན པར་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཤེས་རབ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་བྱིས་པ་ལ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་དམུས་ལོང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ པའི་ཤེས་རབ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བསྟན་ཏོ།།ཤེས་རབ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་དུ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མིག་ནི་མེད་པའི་ ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་མིག་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཡུལ་དག་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་བྱིས་པས་མ་ཤེས་པས་གཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ། བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་གཅིག་པུར་ཡང་མ་ཟད་དེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡང་མ་ལུས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་ནི་ཚིག་གཅིག་གིས་ཀྱང་བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། བྱིས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྣོད་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྟན་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་དོན་བྱེད་པ་དང དོན་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་དོན་ལྡན་ཚིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལས་ཆར་འབབ་པ་ནི་ཚྭ་སྒོ་ཅན་དང་། དགོན་དུང་དང་། ས་འཇམ་ཞིང་འཇམ་པ་དེ་དང་དེ་དག་དང་ཕྲད་པ་ནི་དེ་དང་དེའི་ཡོན་ཏན་ དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་ཡང་དམན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དོན་ཆུང་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཟབ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོའི་ ཚིག་འདི་གསུངས་སོ།།ཚིག་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་གཉིས་པ་དང་ཡང་བྲལ་བ་ཡིན་ན། ཚིག་མང་པོ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་བཞི་ཆ་ལ་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། སྡིག་ པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ།།ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་རྐང་གཅིག་གིས་དོན་སྟོན་ཞིང་འདིའི་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ཚིག་གི་དོན་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་རྣམས་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་བཅད་མཐའ་དག་གམ། ཚིག་ རྐང་གཅིག་གིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

即便如此，愚者就是笨拙的人，意思是被无明损害了智慧。
亲近智者是指与具有智慧、调伏、寂静等殊胜功德的人为伴。
然而愚者不能了知法，不能通达功德缘起等义理。
如同勺子搅拌汤汁一般，是说愚人用勺子等器具反复搅拌汤汁，那勺子虽然长期处在汤汁中，却感受不到甜酸等味道。同样，愚者虽然长期亲近千位圣者，也不能通达法义。
'具慧者须臾间'是说具有殊胜智慧的人在极短时间内或两个时辰内。
'亲近智者'是说如其所教导的法义那样了知。
'如舌尝汤味'是说比如未受损害的舌根，仅仅接触就能如实了知汤汁的味道。
愚者即使终其一生亲近圣者也不能了知法，为什么呢？因为此人无有智慧。所谓智慧即通达之心，愚者是没有的，就像盲人看不见色等。这是说明世间智慧、念住等的摄持。
'具慧者'是指迅速通达者。'智慧'是指智者所具有的，如无依食施等所说的。
'因为无有眼'是说眼睛是比喻，因为以现量见到境界，意思是无漏智慧。
愚者不仅不知修行之法，为显示不知教法中世间和出世间的原因，说'圆满佛所说'，即佛所教导的法。
具慧者不仅能通达他人所教导的，也能完全通达正等正觉所说的一切。
为显示智者仅以一句也能成办一切应作不应作，而愚者则不能，故依器而说即使一个教导也能成办义利或损坏义利，如是说'有义之语'等。
比丘们，譬如从虚空降下雨水，遇到盐田、荒漠、柔软之地等处，就会成为彼等之功德。同样，听闻如来或如来声闻所教导之法，信解下劣者能通达小义，信解广大者能通达甚深义等，说此经文。
'即使一句'中的'即'字表示无有第二，更何况多句呢？或者'句'是指偈颂的四分之一，如说：'诸恶莫作'一句能显义，其义不待他，这是说完全通达句义的意思。
'诸法'等整个偈颂或一句能通达四圣谛故。

།དོན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། དོན་ལ་རྟོན་པར་བྱའི། ཚིག་འབྲུ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལས་གཟུང་བར་བྱའོ། །མཁས་ པ་ཡི་ནི་བྱ་བ་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་ཉེ་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེན་པ་སྟེ། ཙཎྜ་གི་རི་ཀ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་དེ་སྡིག་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་གིས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དེ། གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ཐུབ་པས་གང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཡི་གེ་དང་། ཚིག་གི་དོན་གཅིག་གིས་ཚུལ་ཡིན་ཡང་ཉན་པ་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དོན་དང་དོན མེད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱལ་བ་གཅིག་གིས་གསུང་ངམ་གཞན་གྱི་ཚིག་གིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་མཉམ་པར་ཡི་གེ་དང་ཚིག་གཅིག་ངེས་པར་མི་སྟོན་ཏེ། འོད་སྲུངས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་ཕུང་པོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྟོན་ཏོ། །བརྟག་པ་ནི་ མཁས་པ་དག་ལ་ཡོད་ཀྱི་བྱིས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བློ་དང་ལྡན་པ་ཚིག་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་པོ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བར་གྱུར་ལ། ལྷ་སྦྱིན་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་འདོན་ཡང་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ། །ཚིག་གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་མེད་པའི་ཚིག་རྐང་ཅིག་ཐོས་པས་སོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་ནོ། །ཚིག་བརྒྱ་དག་ནི་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་པར་འགྱུར་བའོ། །ཚིག་བརྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚིག་སྟེ། དཔེར་ན་དུག་ནི་ལུས་ཀྱི་རྨ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཚིག་གཅིག་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དངོས་པོ ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།བྱིས་པ་དག་ནི་ཚིག་སྟོང་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཐོས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ལས་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་གོ་བར་མི་འགྱུར་ན་མང་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ནི་དགྲར་གྱུར་ཀྱང་ཕན་ འདོགས་པ་ཡིན་ལ་བྱིས་པ་དང་ནི་བཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཉིས་ན་མཁས་དང་མི་མཛའ་བླའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཚོང་དཔོན་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་བུ་མི་དགེ་བའི་བཤེས་ལ་བརྟེན་པས་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་ ཞུགས་ཏེ།རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་བསད་ནས་དམྱལ་བར་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དགེ་སློང་དག་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་གནས་པར་གྱིས་ལ་དགེ་བ་དང་བསྟེན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་ཙམ་ན་འདི་གསུངས་སོ། །མི་མཛའ་བ་ནི་དགྲའོ། །ཉིས་ན་མཁས་དང་ མི་མཛའ་བླའི།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དགྲ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་མི་མཛའ་བ་འདོད་པར་གྱུར་པས་མི་མཛའ་བའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འོན་ཀྱང་བློ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནི་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པས་འཕྱ་ བས་འཇིགས་ཏེ་བབ་ཅོལ་དུ་མི་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་གསལ་རྒྱལ་དང་ཀ་པི་ན་ཆེན་པོའི་གཏམ་དང་། རུང་ཏྲ་ཁན་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདིར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བྱིས་པ་རྣམས་དང་མཛའ་མི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོགས་པོ་ནི་ཕན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཙོ་བླག་མཁན་གྱི་བུས་ ཐོ་བ་བརྒྱབ་སྟེ།ཕ་བསད་པ་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅི་བྱིས་པ་ལ་མཛའ་བ་ཡང་སྨད་དམ་ཞེ་ན། བྱིས་པ་རྣམས་དང་མཛའ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ནི་གྲོགས་པོའི་ཕྱོགས་བོར་ཞིང་གནས་པ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྨོངས་ པས་དམྱལ་བར་ཁྲིད་ཅིང་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ།

所谓'具义'，是指与产生特殊所欲果的意义相关联，应当依据意义而不是文字，这是从经典等中所应当理解的。
'行智者之事'是指产生如智者近胜等的事业，因为能够成就。
'不行愚者事'是指愚者，对旃陀山等造作损害，因为是造作罪业的因。
'诸佛之语言'是指一切佛陀，如恒河沙数的圣者们以无差别的方式、无差别的文字和词义，虽然是一种方式，但由于听者的差别而成就有义与无义。更何况说是一位佛陀的言教或他人的言语呢？一切佛陀平等地不确定显示一种文字和词语，在迦叶的教法中显示蕴的存在。
为了显示智者有择法而愚者则无，所以说'具慧一句'等。仅仅听闻'呜呼，诸行无常'这一句话，国王见到了真谛，而提婆达多虽出家诵三藏却转生地狱，这就是所说的。
'一句'是指听闻一个独立的句子。'具慧'是指有智慧者。'能知百句'是指能够了解。'百句'这个词是指无量的句子，譬如毒药依靠身体的一个小伤口就能遍及全身，同样地，具慧者也依靠听闻一句而能了悟一切事物。
'愚者千句中'是指千句，即使听闻八万法蕴，也不能理解其中一句，更何况是更多。
为了显示具慧者即使是敌人也能给予利益而愚者不应结交，所以说'宁与智者为敌'等。有一个大商主的儿子依止恶友，与他人妻通奸，被阿阇世王杀死后转生地狱，基于此因缘，从'比丘们，你们要与善友共住，要亲近善法'一直到这里所说。
'非友'是指敌人。'宁与智者为敌'是指即使具慧者成为敌人也是最胜的意思。就像有人因为想要敌人而投生于敌人家中，然而具慧者因为精通应做与不应做的事，害怕被讥讽而不会轻率行事。
因此，这里也应当讲述胜光和摩诃迦比那的故事，以及龙树等的事迹。
'不应与愚友'是指朋友是为了利益。这里应当举例说明铸工之子用锤子杀父的故事。
如果问是否也诽谤与愚者为友，'与诸愚结友'是因为愚者抛弃友方而住，虽然想要最大程度地给予利益，但因为愚昧而引导趋向地狱。

།ཚིག་ངན་པ་མི་སྙན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ། འདི་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ཡིད་རྟོན་ཡང་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ང་ཞིང་གནོད་པའི་གཡང་སར་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་སྦྱིན་དང་མ་སྐྱེས་དགྲའི་ གཏམ་འདིར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།བྱིས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱིས་པ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་ཞིག་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ གསོལ་བ།བཙུན་པ་བསམས་བཞིན་དུ་ལྟུང་བ་བྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་གླེན་པ་ལ་སོགས་སོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་འདི་གསུངས་སོ། །བྱིས་པ་གང་ཞིག་བྱིས་པའོ་ཞེས། ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བྱིས་པ་རྫོགས་པ་ཡིན་ ཏེ།ཆོས་མ་ཤེས་པ་དང་། བདག་ཉིད་མ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ། དེ་ཆོས་མི་ཤེས་ཏེ། བདག་ཤེས་ཀྱང་དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་བྱིས་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་དེ། མཁས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་མི་ཤེས་ཤིང་བླུན་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ འདིར་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེས་ན་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པ་དེས་འདིར་བདག་ཉིད་མཁས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བདག་ཉིད་ཤེས་དང་ཇི་ལྟར་མཁས་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་དེ། བདག་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་དང་མཉམ་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ གིས་ཏེ།དེ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །བྱིས་པ་གང་ཞིག་མཁས་སེམས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་མི་ཤེས་ཀྱང་མཁས་པར་སེམས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ་བདག་ནི་མཁས་པའོ་ཞེས་སེམས་ཤིང་མཁས་པ་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་རྟོགས་ཤིང་བསྟེན་པ་དག་དང་ མཉམ་པར་སེམས་པའོ།།དེ་ནི་བྱིས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ནི་བྱིས་པ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ནི་བླའི། དམ་པ་མ་ཡིན་པ་སེམས་མེད་པ་འདྲ་བའི་གླེན་པས་ནི་བསྟོད་ཀྱང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱིས་ བས་བསྟོད་པ་གང་ཡིན་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སྐྱེས་བུ་གླེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་བསྡིགས་པ་དང་། གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ལེགས་པར་ གསུངས་ཏེ།བདག་གིས་ནི་སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་གང་བདག་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་ལ་སོགས་པ་ངན་པར་སྤྱོད་པ་དག་བྱས་ཏེ་དེ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེས་བསམ་པ་ལས། ཇི་ཙམ་ན་རྫོགས་བྱེད་དེའི་ཐད་དུ་འོངས་ཏེ། རྫ་མའི་བུམ་པ་ཆག་པ་བཞིན་དུ་ཤི་ནས་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ སྨྲས་པ་དང་།ཇི་ཙམ་ན་ལྷ་སྦྱིན་ལྟ་བ་ལོག་པར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །བྱིས་པས་བསྟོད་པ་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་གླེན་པས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའོ། །མཁས་པས་སྨད་གང་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཤིང་སྨད་པའོ། །དེ་གཉིས་ལས་གང་མཆོག་ཡིན་ཞེ་ན། མཁས་པས་སྨད་པ་ཆེས་རུང་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མཁས་པ་དག་གིས་སྨད་པ་ནི་ཆེས་རུང་སྟེ། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱིས་པས་བསྟོད་པ་མི་རུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་གླེན་པ་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་བསྔགས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ཐོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱིས་པ་དང་བསྟེན་པ་ལས་བཟློག་ པའི་ཕྱིར།བྱིས་པ་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བྱིས་པ་མི་ཐོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྣ་བས་ཐོས་པའི་ཡུལ་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་འབད་པར་བྱ་སྟེ། ཐོས་པར་གྱུར་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ངན་ སོང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནམ་ཡང་མཐོང་བའི་གནས་སུ་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ། རེ་ཞིག་ཡང་སྔ་མ་གཉིས་སྤང་བར་འདོད་པས་བརྟག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ན་བྱིས་པ་དེ་ལས་གཞན་མེད་དེ་ཐོས་པར་གྱུར་ན་ཅི་ནས་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་འབད་པར་བྱའོ།

不仅是恶语不悦耳等过失，即便说是'这是对他有利的'而信任，也会使他陷入极其危险有害的深渊。在此讲述提婆达多和阿阇世的故事。
为了说明愚人的特征，故说'某个愚人'等。一位比丘犯戒后，以全身各部向世尊双足顶礼，
禀告说：'尊者，我故意犯戒，如同愚人、如同痴人等'，于是说了这些。'愚人自知是愚人'，这句话有两种含义，
即不懂法和不了解自己。其中，如果他不懂法但了解自己，不能说他完全是愚人，因为这是智者的一种表现。有人虽然无知愚笨但了解自己的行为，
这里称他为智者。因此，通过了解自己而趋入，在此称为智者。不能说'了解自己怎么能称为智者呢'，因为'没有任何功德能与了解自己相比'这句话，
这就是具有智慧。'愚人自以为聪明'，是指虽然不通晓诸法，却自以为聪明，认为自己是智者，自认为与通达并依止众多论典的智者
相等。'他被称为愚人'，是说此人就是愚人，即极其愚痴的意思。宁可受到圣者的呵责，也不要受到如同无心智的愚人的赞美，为了说明这个道理，故说'愚人的赞美'
等。世尊以'愚痴之人'等言词呵斥提婆达多，他独自去到寂静处生起悔意，心想：'世尊说得对，
我做了恶事，我造作了破和合僧等恶行，该怎么办呢？'这样想着，来到阿阇世面前说：'就像破碎的陶罐一样，死后不会再生'，
于是提婆达多生起邪见，针对这种情况而说此话。'愚人的赞美'，是指被阿阇世等愚人称赞。'智者的呵责'
是指有智慧者，即如来等所说的呵责。这两者何者为胜？'宁可受智者呵责'，意思是说，智者的呵责更为适宜，因为是各种殊胜的因。
'愚人的赞美不适宜'，是说从愚人那里听到各种赞美之词并非好事，因为与各种过失相联系。因此，为了完全远离亲近愚人，故说'亲近愚人'等。
'不要听闻愚人'，是说要努力做到连耳朵都听不到，因为即使听到了，也会因贪欲、嗔恨和恶行等缘故而成为恶趣之因。
永远不要住在能见到的地方，首先想要断除前两种过失的人应当观察。如果一时无法避免听到愚人的话，就要尽力做到不见到他。

།དེ་ལ་དེ་ མཐོང་བས་ཀྱང་ཤིན་དུ་སྡིག་པ་ལ་གོམས་ཤིང་སྤྱོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ལམ་དུ་ཡང་གདུང་བར་བྱེད་རབ་ཏུ་གདུང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མ་བསྟེན་གྱུར་པ་ཉིད་རུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པ་དང་གནས་གཅིག་ཏུ་ནམས་ ཀྱང་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་སྔ་མ་གཉིས་སྤངས་པར་མ་ནུས་ན་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །བྱིས་པ་བསྟེན་པ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་བྱིས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ་བསོད་ནམས་འདོད་ པ་དང་སྡིག་པ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ།དེ་སྐྱེད་པས་མངོན་པར་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་འདྲ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་དགྲ་རལ་གྲི་བརྡེག་པར་གཟོ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་ནོ།དེ་ལྟར་ན་གོང་དང་ལྷན་ཅིག་བསྟེན་ན་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཁས་པའོ། །བསྟེན་ན་བདེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ན་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དག་ནི་བདེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉེན་དང་ཕྲད་པ་ཇི་ལྟ་བར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་དང་མ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་དང་རང་ཅི་དགའ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་ན་བདེ་ཞིང་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པ་བསྟེན་པ་ནི་བདེ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུར གྱུར་བ་དེ་བས་ནའོ།།བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་དེ་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པས་བློའི་འབྲས་བུ་དེས་བློ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དུ་བས་མེ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་རིགས་པས་ཐོབ་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཐོས་མང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ ཐོས་ལ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏེ། བསམས་པ་མེད་པར་ནི་ཐོས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་འདྲེན་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཆོག་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ཡོངས་སུ་བླངས་ནས་མཆོག་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལས་ལྡོག་པའོ། །བརྟུལ ཞུགས་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་ཐོ་བ་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ།དེ་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ན་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང་དབང་པོ་སྡོམ་པ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དབང་གིས་འཕགས་པའི་ ལམ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྡིག་པ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་མདོ་ལས་བཤད་དོ། །གཙོར་འཕགས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཁམས་ གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་བརྗོད་དོ།།རང་གི་བྱ་བ་མཐའ་དག་གི་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་བརྩེ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་བདག་དང་གཞན་ གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།གནས་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། བློ་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་སྐར་ལམ་དུ་ཟླ་བ་ལྟར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྐར་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནམ་མཁའ་ལ་ཟླ་བ་ཇི་ལྟ་བར་བརྟེན་གྱི། སའི་སྟེང་དུ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་དང་ལྡན་པ་དམ་པ་བསྟེན་པ་སྟེ། བྱིས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

由于见到那个也可能习惯并行持极大罪业，在行走等行境之道上也会造成痛苦，产生极大痛苦。
'不应亲近'是说不应与愚人同处一处，如果不能断除前二者，则应当断除共住一处。
为什么呢？'亲近愚人是痛苦的'，就是说与愚人共住是痛苦的，因为追求福德与罪业是相互矛盾的事物，由此产生不欲求的果报。
'如同敌人'是说比如与持刀欲伤害的敌人共住是痛苦的。'一切方面'是说一切情况都是如此。
如此，若问与上等人共住不是痛苦吗？'坚固'即是智者。'亲近则得安乐'是说依止何者能得安乐，即安乐而住的意思。
'如同遇见亲人'是说如同遇见父母等亲人时随心所欲，具有自然功德的儿子等相遇时快乐而满意一样。因此说'所以'，因为亲近愚人不是安乐之因。
'坚固'是说具有智慧的意思。或者由于具有坚固性，以智慧的果而了知有智慧，如同以烟知火一样。这是说明以理获得的智慧。
'多闻'是说通达三藏而有通达的智慧。这是说明由闻思所生的智慧，因为没有思维则无闻法的果报。
'引导殊胜'中，殊胜是由修行所生的殊胜，因为完全领受决定分别支而引导殊胜。
为显示殊胜智慧生起之处，说'具戒律及禁行'。戒律是远离自性过失。禁行是远离制定的过失，具足这两者。或者是进退戒律，或者是别解脱戒和根律仪，依次配对。
如是由资粮圆满的力量而现证圣道，故说'圣者'，因为生起见道等道，因为远离罪业而称为圣者，如经中所说。
主要说'圣者'是指断除三界贪欲的阿罗汉。因为已作一切所作，故说'具悲悯他人'，意思是利益他人。
因此说'最胜者'，因为具足自他二利圆满，应当依止他，即应当亲近。
若问是谁？答道：'善慧'即是无颠倒了悟，意思是智者。
'如同星道中的月亮'是说如同月亮依止星宿的道路即虚空，而不是依止地面一样，应当亲近具慧的贤善者，而非愚人。

།དཔེར་ན་སྟོན་གྱི་དུས་སུ་ནམ་མཁའ་སྒྲིབ་པས་མ་གོས་པའི་ཡར་གྱི་ངོ་ལ་ཟླ་བ་བརྟེན་ཅིང་འཇུག་པ ནི་ཉིན་རེ་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མཁས་པ་བསྟེན་པ་ཡང་ཉིན་རེ་ཞིང་སྤྲོ་བ་དང་ཡིད་ཚིམ་པ་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཚོམས་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ རྫོགས་སྷོ།། །།སྡིག་པ་སྤངས་པ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པས་འཁོར་བ་ན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཡང་མ་ཟད་དེ་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པར་གྱུར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚོམས་འདིའི་འོག་ཏུ་དེ་བཤད་དོ། ། རུས་སྦལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཉན་ཡོད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆུ་ཀླུང་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་ན་ཆུ་བོའི་ཕྱོགས་ནས་སྲོག་ཆགས་རུས་སྦལ་བྱུང་སྟེ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སོང་ངོ་། །ཝ་ཞིག་གིས་དེ་མཐོང་སྟེ་བཟའ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འབྲངས་སོ། །དེས་ཀྱང་དེ་མཐོང་སྟེ་རང་ཉིད ཡན་ལག་རྣམས་ཁོག་པའི་ནང་དུ་བསྡུས་པ་གཟིགས་ནས་དགེ་སློང་དག་སྲོག་ཆགས་རུས་སྦལ་ཝས་འཇིགས་ནས་རང་གི་ཡན་ལག་རྣམས་ཁོག་པའི་ནང་དུ་བསྡུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།རུས་སྦལ་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་རུས་སྦལ་ལྟ་བུར་རོ།།ཡན་ལག་ནི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་མགོའི་ཚུལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ཁོག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁམ་བོར་ཁ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་ལ་ལུས་བཅུག་པ་སྟེ། ལུས་བསྡུས་པ་ནི་བཅུག་ པ་དང་སྦས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་ན་ཡན་ལག་ལྔ་སྦུབས་ནས་ཕྱུང་སྟེ། ཅི་འདོད་པར་རྒྱུ་བ་ལས་ཝ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དག་མཐོང་ན་ཡན་ལག་སྦེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ནང་ བསྡུས་ནས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་འདིར་དགེ་སློང་ངོ་། །བསྡུས་པ་ནི་བཟློག་པ་སྟེ། ཡུལ་དག་ལས་འབྱུང་བ་ལས་བཟུང་ཞིང་ནང་དུ་སྦ་བ་ཉིད་དེ། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སེམས་དབེན་པ་བསྟན་ནས། ལུས་དབེན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟེན་པ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕ་དང་མ་དང་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟེན་པ་སྟེ་མི་གནས་པའོ། །འཚེ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། གཞན་ ལ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་སློང་བས་གནོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་ཆོག་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །འདིས་ནི་འཕགས་པའི་རིགས་ལ་གནས་པ་བསྟན་ནས་འདིའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་རིམ་གྱིས་ཟག་ པ་མེད་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བས་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཡིན་གྱི།གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་བའི་ཕྱིར། སུ་ཡང་སྨོད་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གང་གི་ཕྱིར་སྨོད་པར་མི་བྱེད་པས་ནི་འདིར་ལམ་གྱི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་ཡང་སྡུག་ བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་མཐོང་བ་ལ་ནི་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྨོད་པར་བྱེད། གཞན་དག་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་ཏུ་མི་དགེ་བ་རྣམས་སྤོང་ངོ་། །དེ་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་ པ་ལམ་བརྟེན་པ་སྟེ།བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་ངོ་། །དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་ཀྱང་གཞན་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ལམ་ཐོབ་ པར་ཟག་པ་མེད་པ་རྙེད་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་ནི་སྨོད་པ་མེད་དོ།

比如在秋季时节，天空无有遮蔽的上弦月，日日增上圆满；如是亲近贤善智者，也会日日增长欢喜、满意和信心等。这是其义。《亲友品》第二十五品释论圆满。
不仅要断除罪业和亲近善知识而在轮回中获得圆满，而且能获得一切义利无上的涅槃。为了成就此义，此品之后解说彼义。
所说'龟'等，在舍卫城时，世尊行至河边时，从河中出现一只龟前往觅食。一只狐狸见到它便追逐欲食。龟见到狐狸后将四肢缩入壳中。世尊见此对比丘们说：'如同龟因惧怕狐狸而将四肢缩入壳中，你们也应当如是'等。依此而说此教言。
'如龟'是指如同龟类。'肢体'是指手、脚和头等身体的五肢。'自己的壳中'是指自身的壳中合拢，即收摄、隐藏身体之义。因为它在觅食时伸出五肢行走，见到狐狸等危害时便隐藏肢体。
如是,'比丘收摄意的分别'等所说，此处比丘是为涅槃而出家者。'收摄'是指遮止，即从境上收摄并内藏，是与意门相关的外在贪欲等分别。
说明心远离后，为说明身远离故说'无所依止'等。不依止父母、子女、妻子等，即不住著。'无害'是指不扰他人，不以乞求法衣等而损恼他人，以少欲知足而修行。此说明住于圣种后，为说明其果故说'于涅槃'等。
他以渐次无漏道的修行，断除见断和修断的烦恼而趣入涅槃，即获得有余依涅槃。为说明唯以无漏道而般涅槃，非由他道故说'谁亦不诽谤'。因为不诽谤故此处说明道果之因，由此证悟无余依真实性故不再得苦等。
见到此者如何诽谤？其他人依止初禅而断除欲等一切不善分别。其后依止第二禅等道，即依止初禅等而断除初禅地的分别。依止彼等定而不贪著。从彼出定后也不损恼他人。从彼获得无漏道而得涅槃道，于涅槃道无有诽谤。

།དེ་ལ་འདིར་ཀུན་ནས་འཁྲུག་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་ དུ་འཁྲུག་པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱང་བའི་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པ་དང་། ལམ་ལ་སྨོད་པའི་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་འཁྲུག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་གོ། །འཁྲུག་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་སྤངས་ནས་ནི་མཆོག་ཏུ་ཞི་བར་གྱུར་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ཅིང་ཡོངས་ སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ལ་འཚེ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ལ། དེ་ཇི་ལྟར་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ཐུབ་ལ་མོས་པ་ཚིག་ལ་མི་བཟོད་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཡང་དང་པོ་བསྟན་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་གྱི་རུས་ཀྱི་ཚ་བོ་རྩོད་པ་དག་བྱེད་ཅིང་མི་བཟོད་པ པ་ཞིག་ཡོད་དེ།དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བཟོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་གནས་པ་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ གཞན་དག་གིས་རྣམ་པ་དུ་མར་གཤེ་བ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་ལ་བཟོད་པའོ།།གཉིས་པ་ནི་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་རྩོད་པ་བཟོད་པའོ། གསུམ་པས་ནི་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་གནས་པའི་བཟོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་མཆོག་ཅེས་སངས་རྒྱས་གསུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀའ་ཐུབ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པར་གདུང་བར་བྱེད་པས་དཀའ་ཐུབ་པོ། །འདིར་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་བརྗོད་དོ། ། གཙོར་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་འདིའི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་བཟོད་པ་ལ་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི བཟོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།བཟོད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཆོས་ལ་བརྟགས་ནས་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་གནས་པ་དེ་ནི་བཟོད་པའོ། །དེས་ནི་གང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་ལ་བཟོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཐོབ་ པ་འདི་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པས་མཆོག་ཏུ་བཤད་དོ།།དགེ་སློང་དག་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤངས་པ་ནི་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་དཀའ་ཐུབ་གཙོར་འཛིན་པ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དཀའ་ཐུབ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་དེས་ནི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐར་པའི་བསམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་ པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གང་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཤིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསླབ་པ་བླངས་ནས་ནི་གཞན་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་སླར་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ན་གཞན་དུ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་གང་ཡང་ གཞན་ལ་གནོད་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་ཡང་དགེ་སྦྱོང་གི་མིང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དགེ་སྦྱོང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་གཞོལ་བར་བྱས་པས་ཀྱང་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་མི་དགའ་སྟེ། དེ་བས་ན་གཞན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གཞན་ལ་འཚེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་གིས་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་ནའོ།

在此处宣说四种普遍动乱，什么是四种呢？烦恼分别的普遍动乱、无烦恼分别的普遍动乱、贪著禅定之味的普遍动乱、诽谤道法的普遍动乱，这就是四种普遍动乱。断除这四种动乱后，即可获得最极寂静的涅槃，并完全证入涅槃。
关于'无害于他'的教说，为何一切经典中都赞叹无害于他呢？如说'忍辱为最胜苦行'等。正等觉毗婆尸佛的声闻弟子虽喜好严厉的苦行却不能忍受言语，为对治此过失，首先宣说了这个别解脱。其他人说，有一位王族后裔喜好争论且不能忍耐，为了调伏他而说此法。
忍辱有三种：忍受他人加害、安住于苦、法思维忍。其中第一种是忍受他人以各种方式辱骂、殴打等。第二种是忍受寒热等和诤论。第三种是对无我法的忍受。
关于忍受他人加害和安住于苦的忍辱，佛说'忍辱为最胜苦行'。所谓最胜苦行，是指能焚烧烦恼的苦行。此处苦行一词主要是指出家，因为出家是这种忍辱的根本。如经中广说：'诸比丘，此中安住于忍辱的本性即是忍受寒热等。'
关于其果报，就法思维忍而言，'忍辱即是最胜涅槃'，即观察法而不变动安住，这就是忍辱。由此也能获得涅槃，以无漏忍为先导而获得，这是如来所说的最胜。经中说：'诸比丘，以圣智断除者因无退失故。'这是遮止执著苦行为主。
由忍辱能获得涅槃，因为这是所追求的目标。执著苦行为主者则不能成就，因为那是轮回之因。为何说忍辱是最胜苦行呢？以解脱心出家者是无害于他的，如此舍弃在家生活，受持种种如来学处后，即使对加害者也不报复，更何况其他。
若有人虽出家却以加害他人为主，则不配获得沙门之名，因为与四种令人成为沙门的法相违背。若有人说，即使行持善法也会令不善之人不悦，因此会伤害他人。对此回答说，所谓'害他'是指以身语加害他人。沙门虽应无害于他，此处是说若行害他时。

།ངག་གི་འཚེ་བ་ནི་སྤོང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། ཚིག་རྩུབ་ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྒྱལ་རིགས་རུས་ཀྱི་ཚ་བོ་དེ་ཉིད་འཐབ་ཀྲོལ་བྱེད་ཅིང་ཚིག་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ལ་བསྟན་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །ཚིག་རྩུབ་ཅི་ཡང་སྨྲ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཅི་ལ་ཡང་བརྩམ་པ་མེད་ཅིང་རྩུབ་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་ན་སླར་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཚིག་རྩུབ་པ་བརྗོད་པར་གྱུར་ན་ནི་ལན་དུ་ཚིག་རྩུབ་པ་མང་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་གང་ཞིག་གཞན་མང་པོ་ལ་གཅིག་གིས་སྨོད་པར་བྱེད་ན་གཞན་མང་པོས་ཀྱང་གཅིག་ལ་སྨོད པར་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་ཕན་ཚུན་ཚིག་རྩུབ་པས་སྨོད་ཅིང་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ། འཐབ་གཅུགས་ཚིག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཐབ་གཅུགས་ནི་འཁྲུག་ལོང་ངོ་། །དེ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ནི་ཚིག་རྩུབ་ ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། རྩུབ་པས་ནི་ཕལ་ཆེར་མདོག་ངན་པ་དང་དབྱིབས་ངན་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱང་སྨད་ཅིང་རིགས་ངན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ རེ་ཞིག་བཞག་གི་།ཚེ་འདིར། དེ་ལ་ཕྱིར་ཡང་ཆད་པས་གཅོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཚེ་བ་བྱེད་པ་ལ་སླར་ཡང་ཉེ་བར་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གཤེས་པ་དང་བརྡེག་པར་གྱུར་ཀྱང་སླར་མི་གཤེ་ཞིང་མི་བརྡེག་ཀྱང་ཡིད་གདུང་བར་གྱུར་ཏེ་བདག་ཉིད་གཤེ་ བ་དང་རྡེག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྨད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བདག་གིས་ཕར་བྱས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གཞན་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབས་ཏེ་བདག་གིས་སེམས་སམ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཕར་བྱས་ན་དེ་གདུང་བར་བྱེད་ པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འཁར་བའི་སྣོད་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་མཐུག་ཅིང་ཆེ་བའི་འཁར་བའི་སྣོད་ནི་འཁར་བའོ། །དེ་ལ་ཤིང་དང་སོར་མོ་ལ་སོགས་པས་བརྡུངས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་རྩུབ་པ་འབྱིན་ཅིང་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་འདོད་པའི་རྫས་ཀྱི་ཚུལ་གསལ་ བར་བྱད་དེ།གསེར་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་ལ་བརྡུངས་ན་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་ཡང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ལ་བརྟན་ནས་བདག་དང་གཞན་གདུང་བར་བྱེད་དེ་འཕགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་ཕར་བྱས་པས་མི་འདོད་པའི་འབྲས་ བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།འཁོར་བར་སྐྱེ་དང་རྒ་བ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པ་ནི་སྲིད་པའོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནི་དུས་རིང་པོའོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།བདག་གིས་ཕར་ནི་མ་བྱས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་འདི་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མྱ་ངན་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་རིང་བོར་མི་ཐོགས་པར་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟར་འཐབ་མོ་མི་འབྱུང་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཐབ་མོ་སྤངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ནི་ཉེ་བར་ཞི་སྟེ། དེས་ན་བདག་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ནད་མེད་རྙེད་པའི་དམ་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་པོ་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་བསྩགས་ཤིང་འབྱོར་པ་ཆེ་ལ་སེར་སྣ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་ ནད་ཀྱིས་བཏབ་བོ།།དེ་སྨན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡང་ནོར་གཏོང་བར་མི་བྱེད་དེ་སྨན་བས་བསམས་པ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་ནོར་མང་པོ་རྙེད་ན་ནི་འདིའི་གསོ་བ་ལེགས་པར་བྱའི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་སོ།

言语的伤害是难以断除的。为了遮止这个，所以说'任何粗语'等等。对于那位王族后裔争吵不休且说话不能忍受的人，为了教导他而说了三个偈颂。
'不说任何粗语'是指对任何言语都不起执著，你不应说粗暴的话。为什么呢？'说了又会说'是指因为对他人说了粗语的话，对方也会以粗语回应。就如同一个人辱骂众多人时，众多人也会辱骂那一个人。因此彼此以粗语辱骂而行动。为了说明这个而说：
'如果争吵语言痛苦'等，争吵是指打斗。引发争吵的语言就是粗语的意思。这大多是痛苦的因，所以是痛苦的。粗语大多会导致投生为容貌丑陋、形体丑陋。自己的亲属也会受辱骂，会生为低贱种姓等。暂且不说来世的痛苦，在今生'对此又受惩罚'是指对伤害者又会遭受损害。
即使被辱骂和殴打，不回骂也不还手，但心中痛苦，那个辱骂和殴打自己的人也是应受呵责的。为了说明这个而说'如果我对他做'等。如果对他人以粗语等行为，自己思维或自己对他做，那就是在制造痛苦。
这又是如何呢？'如同瓦器'是指厚重的瓦器就是陶器。用木头和手指等敲打它时，它自身会发出粗糙的声音而变得混乱，显露出不悦的物质状态。若敲打金器等则不会如此。同样，凡夫也会因不悦而使自己和他人痛苦，圣者则不会如此。
为了说明自己对他人所做会带来不悦果报而说'轮回中生与老'等。以生与灭二者为标志即是有。长久是指长时间。经历是指亲身体验。
为了说明白分而说'我若不对他做'等，这个前面已经解释过了。为了说明这样做的功德而说'将获得涅槃'等。众生将获得解脱，不久将证得涅槃的意思。
'如此争斗不会生起'是指远离心乱等。以远离争斗为先导而得以寂静，因此自身将证得涅槃。为了说明一切安乐中涅槃最殊胜，所以说'无病得殊胜'等。
南方有一位国王非常富有而且非常吝啬，他生病了。他连医药费都不愿支付。医生想：如果我能得到很多财物，就好好医治他，否则就不医治。

།རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོས་ཀྱང་བསམས་པ། གལ་ཏེ་ན་ཚོད་ ཤིན་ཏུ་རྒས་པ་འདི་ཤི་བར་གྱུར་ན་འདིའི་འགྲན་ཟླ་གཉིས་འདིས་འཇིགས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་དང་བདག་དགའ་མགུར་འདོད་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་སོ།།འགྲན་ཟླ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེས་ཀྱང་གཏམ་དེ་ཐོས་ནས་འོངས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་ཤི་བར་གྱུར་ན་ བདག་གིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་སྤངས་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསམས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་གདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པར་མཁྱེན་ནས་དེར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་གཤེགས་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་ སོ།།དེ་དག་གིས་ཚིག་རྐང་རེ་རེ་ཐོས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་སུ་ཟས་[(]འདྲིམ་[,]འབྲིམ་[)]པས་བྲེལ་ཏེ་དུས་ཡོལ་ནས་ཟས་ཆད་པ་ལས་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པར་གྱུར་ཏེ། དཀའ་ བ་ཆེན་པོས་ནད་སོས་པར་གྱུར་ཏོ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉི་མ་ལ་དེའི་ཡིད་གཅུགས་པའི་ཚོང་བ་ཞིག་རྒྱ་མཚོ་ལས་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དུ་མ་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་སོ། །དེས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། བདག་ནི་ནད་ཆེན་པོ་ལས་སོས་ལ། ཡིད་གཅུགས་པའི་ཚོད་པ་འདི་ཡང་ནོར་མང་པོ་མཐའ་ཡས་པ་རྙེད་དེ་འོངས་ པས་འདི་ཡང་བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཡིན་པས་གང་གིས་བདག་དགའ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།གང་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བཤོས་ལ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཐར་པའི་བདེ་བ་འཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསམས་ནས། ཇི་ཙམ་ན་དེ་ལས་ཀྱང་ནོར་བླངས་ཏེ་བཞེས་པ་གསོལ་ནས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ནད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་སྟེ། ནད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནད་མེད་པའོ། །ནད་ནི་ནད་གཞི་ཆ་མ་མཉམ་པ་ཡིན་ལ་ནད་མེད་པ་ནི་ནད་གཞི་ཆ་མཉམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས སོ།།དེ་ནི་རྙེད་པའི་དམ་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རྙེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་ཡང་ནོར་ཐམས་ཅད་ཡོངས་གཏོང་བར་སྣང་བས་སོ། །མཛེས་ཤིང་གསལ་བ་གང་དུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྙེད་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །ཆོག་ཤེས་པ་ནི་ནོར་གྱི་དབྱིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ ཆོས་གོས་ངན་ངོན་ཙམ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཆོག་ཤེས་པ་སྟེ།གཞན་འདོད་ཅིང་རེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ནི་ནོར་ཆེས་མཆོག་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོག་མེད་ཕྱུག་པོ་ཡིན་ཡང་རྟག་ཏུ་ཕོངས། །ཆོག་ཤེས་དབུལ་པོ་ཡིན་ཡང་རྟག་ཏུ་འབྱོར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། རྙེད་པ་དང་ནོར་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་ནི་རྙེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཞུག་ཏུ་རུང་བ་ནི་ནོར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡིད་གཅུགས་བཤེས་པའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་བློས་འཁུ་བའི་དོགས་པ་མེད་ཅིང་བག་རྐྱོང བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།དེ་བས་ན་ཡིད་བརྟན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ནི་བཤེས་ཀྱི་མཆོག་གམ་གྲོགས་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་འདས་པ་བདེ་བའི་ཕུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྒྲིབ་གཡོགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐར་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གང་ཡང་འདོད་པའི་བདེ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་ནད་མེད་པ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ མཆོག་ཡིན་ཏེ།ཡང་བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་བདེ་བ་ནི། །འབད་པས་བསྒྲུབས་ཀྱང་མནོག་ཆུང་ཞིང་། །བདེ་བ་མེད་ལ་འཇིགས་པ་དང་། །འཕགས་པས་དེ་སྤངས་བྱང་གྲོལ་འདོད། །ཅེས་སོ། སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་པས་ནི་ཐར་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གཤེགས་པ་ན་རྐུན་པོ་ལྔ་བརྒྱ་ལག་པ་དང་རྐང་པ་བཅད་དེ་གྲོང་གི་འོབས་སུ་བཅུག་ པ་གཟིགས་སོ།

王妃也想道：'如果这个年事已高的人死了，那么我就可以和他因为害怕这个人而出家的那个对手一起享受爱欲之乐。'
那个出家的对手也听到这个消息后前来，心想：'如果这个人死了，我就放弃出家，享受王位的快乐。'
世尊知道调伏他们的时机已到，就用神通来到那里，按次第摄受他们后说了这些话。
他们每听一句偈颂就获得了预流果。
其他人则是在给孤独园八关斋戒时因为忙于分发食物而过了时间，断食后生病，经过很大的痛苦才痊愈。
就在那天，他信任的一个商人从海上带来许多珍宝回来。
他这样想道：'我从大病中痊愈，而且我信任的这个商人也带回了无量的财富，这也是我的受用，我应该做什么才能让我欢喜呢？我应该邀请世尊和比丘僧众三个月供养饮食，以此获得解脱的快乐。'
于是从那里取了财物供养后，说了这些话。
'无病'是指没有不平等，因为无病性本身就是无病。病是指病因不平衡，无病是指病因平衡，这是词义。
这是最殊胜的获得，因为没有比这更殊胜的获得，为此可见舍弃一切财物。美好清净之处即是获得的词义解释。
'知足是财富'是指以粗劣衣物等知足，因为其他贪求期望之心是追求最上等财富，如说：'不知足的富人常贫穷，知足的穷人常富足。'这是词义。
如果问获得和财富有什么区别，获得是指如得到等，财富是指可以储存的，等等。
'信任是友人中最胜'是指以信任之心没有猜疑顾虑，'放心'是此处词义的补充。
因此，可以信赖的是最胜友或特殊朋友。
'涅槃是快乐之最'是指远离生的遮蔽，涅槃即解脱的意思。
这也是无上的快乐，因为远离三种痛苦，所说的欲乐是世间的。
如是无病、获得等一切之中涅槃最殊胜。
又说：'世间的快乐，虽勤求获得却利益微小，无乐而有怖，圣者舍此求解脱。'
为了显示通过了知苦而获得解脱，所以说'诸行'等。
世尊与随从具寿阿难在舍卫城为乞食而行时，看见五百盗贼手脚被砍后被扔在城壕中。

།དེ་དག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་སྟེ། ཉམ་ཐག་པའི་ང་རོས་བདག་ཅག་ནི་ལྟོགས་ཤིང་སྐོམ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བོས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ནས་མགོན་མེད་ཟས་ སྦྱིན་གྱིས་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བས་ཚིམ་པར་བྱས་སོ།།དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བར་གྱུར་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེས་ནས་འདིར་འོངས་ཏེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དོ། ། སྡུག་བསྔལ་མ་རུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་གདུང་བར་བྱེད་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པས་སོ། །འདིས་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་བཤད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཁྱབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ནད་ཀྱི་ནང ན་བཀྲེས་མི་བཟད།།ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་སྐྱེད་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ནད་དེ། དེའི་ནང་ན་མི་བཟད་པའི་ནད་ནི་བཀྲེས་པ་སྟེ་བྲུ་བ་ཚ་བའོ། །རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དང་། ལེགས་པར་གསོར་མི་རུང་བ་དང་། ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་བཀྲེས་པ་དང་མཉམ་ པའི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།དེ་ལྟར་ཇི་བཞིན་ཤེས་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚོར་བའི་གནས་སྐབས་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་གནས་སྐབས་འདི་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཤེས་པས་རྟོག་པར་བྱས་ནའོ། །མྱ་ངན་འདས་ པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པ་དེས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་གཞོལ་བ་དང་། དེ་ཡང་ངེས་པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཆོག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ཉུང་ཟད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་སུ་དག་ཅུང་ཟད་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ནི་འཐོབ་པ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་བསམ་ཡས་ཞིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་ པ་སྟེ།ངན་པར་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་མ་འགགས་པ་བདག་གིས་ལྷའི་མིག་གིས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་གསུམ་མཐོང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་། སྲིད་པ་བར་མ་དོ་དང་། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བཤད་པས་སོ། །དེ་ལྟའི་ཉེས་དམིགས་ རྟོགས་གྱུར་ན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་གནོད་པའོ། །མྱུར་དུ་མྱ་ངན་འདས་པ་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པས་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ན། ཉེས་དམིགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ བར་འགྱུར་རོ།།ཅི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པས་འཐོབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་རྒྱུ་དང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་དུ་རྒྱུ་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་པ་ལ་ དེ་ནས་དེ་མངོན་པར་དད་དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ།།གཉིས་པོ་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་དང་བཟློག་པའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་རྒྱུ་དང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ ལ་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྟེ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རོ།།གང་དག་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུ་འདི་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་རྒྱུ་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་གི་སྒྲ་ནི་འདི་ལས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྡོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མྱ་ངན་འདས་འགྲོ་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། འཇིགས་པ་མེད་པའི་གྲོང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བསམ་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཅིང་ལེགས་པར གསུངས་པ་ལས་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་།ཆོ་ག་ལས་གནས་པ་དང་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཚོགས་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་སྟེ། སྲིད་པ་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།

他们也见到了世尊，以悲惨的声音喊道：'我们已经饥渴交加。'这时世尊说了两个偈颂，世尊说完后，无依食施以饮食使他们满足。他们对世尊生起清净心后命终，转生于三十三天，来到此处获得预流果。
'诸行'是指一切有为法。'痛苦不善'是指胜义中能令人苦恼，与圣者不相顺。这里说明遍及一切有为法的苦。为了显示遍及一部分的苦而说：'诸病中饥饿最难忍'，即产生苦受的身体状态的病，其中最难忍的病是饥饿即腹中饥热。因为经常相随，不能善加医治，以及遍及的缘故，没有任何身受能与饥饿相比。
'如是如实知'是指对苦受状态及其他状态如实了知而思维。'涅槃为最胜'是指获得解脱即为最胜。若有诸行则趋向恶趣之苦，且必定不得解脱，因此应当修习最胜涅槃，为显示此义而说：'善趣所往甚微少'，即有情中稍许能往生善趣者极为稀少，因为行善者极少。
'恶趣所往无量数'是指以多种方式往生恶趣，因为造作恶业者无量无数。如圣者无著所说：'我以天眼见三种无量：佛的化身、中阴身、往生恶趣者。'
'若知如是过患已'是指前述的过患。'速得涅槃'是指很快获得涅槃，以修习圣道现证时，将远离一切过患。
若问涅槃是否无因而得？'善趣所往有因缘'等偈颂回答。对于大遍行论师，针对其断见而说此偈，之后他生起信心出家获得阿罗汉果。这两者都是有因的，即趣入和还灭。首先就初学者而言所说：'善趣所往有因缘'，即有正因者，这是行为的差别。凡是往生善趣者，无有善行之因则无此果。
'恶趣所往具因缘'中的'和'字是表示与恶行相连。就还灭而言，'涅槃所往有因缘'，即凡是前往无畏城涅槃者也非无因，因此应以善意亲近善知识，于善说生起欢喜，住于轨则，趣入闻思修，以大资粮获得涅槃，即是还灭轮回。

།དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་དོར་བ་དང་བླང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། བསྟན་དང་འགྲོ་བར་གྱུར་པ་འདི་དག་ནི། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་དེ་དང་དེ་ཡིན་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་གང་ནའང་རྒྱུ་མེད་མེད་མོད་ཀྱི། །འཇིག་རྟེན་གྱིས་ནི་རྒྱུར་བཅས་ ཡོད་མི་རིག་།ཅེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཤེས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནགས་ཚལ་མཆོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་རི་དགས་འཛིན་གྱི་མའི་ཁང་པ་ན བཞུགས་ཏེ།དེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནུབ་མོ་མཐོངས་ཤིག་ན་འཆག་ཅིང་བཞུགས་པ་ན། རྒྱུ་སྐར་རྣམ་པར་རྒྱུ་བ་འགྱུར་བ་དག་གཟིགས་ཏེ། སྦལ་མགོ་ལ་ཡུན་ཇི་སྲིད་ན་ཆར་འབབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དེས་ཀྱང་དེ་ལ་བལྟས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ འདི་དག་ནི་ཉམས་ཏེ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཆར་འབབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་།ཞག་ལྔ་དང་དྲུག་དང་ཇི་སྲིད་ཞག་བདུན་པ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གནས་མལ་དག་བཀབ་ལ་སྦོས་ཤིག་དང་། དི་རིང་ཉིད་ ཆ་ག་པའི་ཚོགས་འདུས་པ་ལྟ་བུའི་ཆར་འབབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་གང་གིས་ཁྲུས་བྱས་པ་དེ་ནི་འབྲས་དང་འབྲུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྦལ་མགོ་རྒྱུ་སྐར་རྣམས་ནི་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ཀྱང་གཡོ་ཞིང་མི་ གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ།ཇི་ཙམ་ན་སྦལ་མགོ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། འདི་གསུངས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ནགས་ན་སྤྱོད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། དགྲ་ བཅོམ་པ་སྟེ།དེ་དག་གི་འགྲོ་བ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་རྟེན་ནོ། །དེ་ལ་རི་དགས་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་བོང་དང་ཤ་ར་བ་དང་པྲི་ཐ་ཏ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲོ་བ་ནི་གནས་པའོ། །གྲོང་ལས་བསྐལ་ཞིང་རིང་བའི་གནས་ནི་ནགས་ཚལ་མི་ཆོག་གོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ ནི་མི་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དང་གནས་དང་ཡིད་བརྟན་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཁའ་ལ་བྱ་རྣམས་འགྲོ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲ་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། ནེ་ཙོ་དང་ཤ་རི་ཀ་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་ཞིག་ ལས་སྐྲག་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་པས་འབྱེད་འགྲོ་སྟེ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། དེ་དག་གི་ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྟག་པ་ལ་བརྟེན་པས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་། གསུང་རབ་རྟོགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ ལྟ་བ་སྟེ།འདིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ནས་གང་གི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་མྱ་ངན་འདས་པར་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པར་རོ།།འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །གང་ཟག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟོགས་པར་ནུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་བློ་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་བསྟི་གནས་ཀྱི་ཁང་པར་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་འདུས་ཤིང་འཁོད་པར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་གོས་ཀྱི་ལས་ལའོ། །དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་ནི་བསྟི་གནས་ཀྱི་ཁང་པར་འཇུག་ཏུ་མི་འདོད་དེ། བྱ བ་དང་བྲེལ་བས་དགེ་སློང་རྣམས་འདི་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་ནོ་ཞེས་འཕྱ་བར་བྱེད་དོ།

'这一切都有因'这句话是指所有取舍性质的事物都是有因的。正如所说：'所说的教法和众生，都是缘起而成的，世间无论何处都没有无因的，但世间人不知有因。'
为了说明通过了知真如之因而趣向涅槃，所以说'在最胜林中'等。
世尊住在舍卫城东方鹿子母讲堂。一天晚上，世尊在露地经行时，观察到星宿运行变化，便问蛙头：'过多久会下雨？'蛙头观察后回答说：'这些世间将衰败，十二年内不会下雨。'五六天后乃至第七天，世尊对比丘们说：'把卧具遮盖好，今天就会下像倾盆一样的大雨。凡是在这雨中沐浴的人，将不会生疮疱等疾病。'并说：'由此可知，蛙头星宿是无常的，生命也是动摇不定的。'不久，蛙头证得阿罗汉果。这是所说的。
有四类众生：住林者、行空者、思择的凡夫、阿罗汉。他们的行处也有四种。其中'鹿行'是指兔子、羚羊、鹿等。'行'是指住处。远离村落的处所是最胜林。因此，这些是异于人类的怖畏者的依处、住处和可靠处所。
'诸鸟行空中'是指鹰、鹤、鹦鹉、八哥等在空中飞行的鸟类，因为它们害怕时可以依靠空中。
'择法者而行'是指以此择法而行，即能将种种不同的法确定为一的人，也就是具有智慧者的意思。他们的法行是依靠观察自相共相，因为具有相应性，以及因为喜好通达经教。
诸圣者观察四圣谛法为最胜。这是说明涅槃之因后，为了说明其功德，所以说'阿罗汉趣涅槃'，即是说那些已经降伏烦恼敌的人趣向无余涅槃。
'行'是指趣向于此，表明已获得者不会退失。如果问：补特伽罗能否证悟涅槃？答：通过精进修行和具足智慧可以。为什么呢？所以说'此中精进'等。
在舍卫城的住处房舍中，众多比丘聚集安住，即是为了处理法衣事务。有一位比丘不愿进入住处房舍，因为忙于事务，其他比丘讥讽说：'这是懈怠者。'

།ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་འདིས་ཅི་ཡང་མ་སྨྲ་ཤིག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིས་ནི་སེམས་ལྷག་པ་བཞི་ཐོབ་སྟེ། གང་གི་དོན་དུ་འདི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེའི་དོན་ཡང་འདིས་ཐོབ་པོ་ཞེས་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པའི་གང་ཟག་གིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། ། བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པ་ནི་འདི་ལ་ལེ་ལོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་བྱ་བ་དག་ལས་ཏེ་རྟག་ཏུ་བྱ་བའི་དགེ་བའི་བྱ་བ་དག་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ཞན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་བླུན་པས་རིགས་པས་འཐོབ པའི་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཡང་དག་པར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་མེད་པ་སྟེ། དེས་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་ པའི་ཤེས་རབ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །གང་དེ་འདིས་ཇི་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཤེ་ན། མདུད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་གཏུབས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆིང་བ་མ་ལུས་པར་བཅད་པ་གང་ལ་ཡོད་ པའོ།།མི་འཐོབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་ཤིན་དུ་བྱ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ན། ཕལ་གྱིས་ཤེས་པར་ག་ལ་འགྱུར། མདུད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་གཏུབས་པ། །ཞེས་བསྟན་པ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞི་བའི་རྣམ་ པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཁྱོད་ཀྱིས་གྲུ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དབྱར་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་བཞུགས་ནས་གང་གཱའི་ངོགས་སུ་གཤེགས་པ་ན་དེ་ནས་གྲུ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤན་དྲངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲུ་འདི་ལ་གཤེགས་སུ་གསོལ་ ཞེས་ཞུས་པ་དང་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་གྲུའི་སྟེང་དུ་གཤེགས་པ་དང་། གྲུ་ཆུས་ཁེངས་པར་གྱུར་པ་ལས་གྲུ་པ་རྒན་པོས་གྲུ་པ་གཞན་ལ་སྨྲས་པ། གྲུ་འདིས་ཅི་ནས་ཀྱང་མི་ནུབ་པ་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་ལས་ཇི་ཙམ་ན་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་གསུངས་སོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུས་ཁེངས་པའི་གྲུའོ། །ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏོར་ཞིང་པོར་བ་སྟེ་གང་ཆུ་འདི་ཕྱི་རོལ་དུ་བོར་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ཡང་བར་འགྱུར་བ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་འདིས་ནི་གྲུ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདེ་ བར་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས།དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་འདོད་ཆགས་སྤོངས། །ཞེས་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་དང་འབྲེལ་པའོ། །སྲེད་པ་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་ པའི་སེམས་ཅན་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་བསྟན་ཏོ།།གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་སྤངས་པའོ། །ཡང་ན་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐོས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཐོབ་བར་གྱུར་ཏོ། །མྱ་ ངན་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར།།ཞེས་བསྟན་པ་ལ། ཅི་འདིས་དུས་སུ་གཏོགས་པ་སྟེ། གང་གིས་མ་འོངས་པའི་ཚིག་གི་སྒྲར་ཡང་བརྗོད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་ནང་དུ་ནི་དུས་ གསུམ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྔོན་ཆད་བྱུང་བ་མི་འབྱུང་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཨུ་རུ་བིལ་བ་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། གང་སྔོན་བདག་ གིས་བྱུང་བ་དེ་དང་ནི་བྲལ་ལ།གང་གིས་དེ་ལྟར་གནས་པ་འདིས་ནི་སྐྱེས་པའོ། །གང་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འདི་གསུངས་སོ། །སྔོན་ཆད་བྱུང་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་གནས་པ་དག་ཏུ་ཡང་འདུས་བྱས་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ།སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

当时世尊说道：'比丘们，这位比丘什么也不要说。为什么呢？因为他已获得四种殊胜心，他已经获得了出家的目的。'
所谓'此处'是指，因为这涅槃不是懈怠者所能证悟的，懒惰的人也无法证悟。'精进薄弱'就是指懒惰的意思。因为对于经常应当做的善业没有精进所引导的修行。
'智慧浅薄'是指具有微弱智慧，因为极其愚钝而缺乏依理获得的智慧。
'无知'是指缺乏由如来教法正确闻思等力而生起的殊胜智慧，即是无智慧，这表明他没有闻所生等智慧。或者是按次第说明世间和出世间的智慧。
怎样才能证悟呢？'断除一切结'是指断尽所有束缚。
'不得'是指获得断除一切烦恼的意思。这是极其难行的事，怎么能被普通人所知？
为了显示'断除一切结'所说的完全寂静的形相，因此说'你这船'等等。
世尊在波罗奈度过雨安居后前往恒河岸边时，船夫邀请世尊说：'请世尊登上这艘船。'
于是世尊与声闻众一起登上船，船被水灌满后，年老的船夫对其他船夫说：'务必使这船不会沉没。'之后世尊说了这番话。
'这个'是指被水灌满的船。'倒出'是指倾倒排出，即将水倒出船外。
'如此便会轻盈'是指用这种方法船就不会沉没，而能安稳到达彼岸。同样地你们也要'如是断除嗔恨贪欲'。
'贪欲'是说明一切界的词语。'嗔恨'是与欲界相关。针对沉溺于贪爱行为的众生而说断除贪欲。对其他的则说断除嗔恨。或者说贪著和愤怒常常造成伤害。听闻此法获得预流果。
'将得涅槃'，对此，是否属于时间范畴，为何用未来时态来表达？为了依此开示其他，即是说明涅槃中包含三时，因此说'过去所生不再生'等等。
世尊在优楼频螺成正等觉不久，如是思维：'已经远离过去所生，如是安住而生起。所谓无为即是解脱，它无生、不生、将不生。'直至说此。
'过去所生'是指在过去世中所生起的有为法，因为是有生之法。

།དེས་ན་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་ སྟེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གང་དག་འདུ་འཕྲོད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྲུབ་པ་དག་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིའོ། །འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་འདི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གྱི་སྒྲའོ། །ང་ནིའང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས། །མ་བྱུང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། །ད་ལྟར་འབྱུང་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་།རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་ནི་ད་ལྟར་ཏེ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་ན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུས་གསུམ་དྲན་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བལྟ་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ། །མཐོང་བ་ཡིན་པས་བལྟ་བའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་དཀའ་བས་མཐོང་བ་ཡིན་པས་བལྟ་དཀའ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་དཀའ་བས་མཐོང་བ ཡིན་པས་བལྟ་དཀའ་སྟེ།དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོའི་རིམ་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མཐོང་བའོ། །ཀུན་འབྱུང་ལ་སོགས་པ་ཡང་དཀའ་བས་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་ཏོ། །མཐའ་མེད་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ལ་ངེས་པ་སྟེ།འདིར་མཐའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །ཅི་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པར་གྱུར་ཏམ་ཞེས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིར་རྒོལ་ཏེ། །ཁ་ཅིག་ནི་འདི་ མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དུ་མར་འདོད་དོ།།གཞན་དག་ནི་དབང་ཕྱུག་དང་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱུར་འདོད་པའོ། །བདེར་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་མ་སྦྱངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མིག་ཡོད་བཞིན་དུ་རྨོངས་པས་ བསྒྲིབས་ཏེ་དག་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དེ་མ་མཐོང་ངོ་།།འདིས་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་ཏོ། །བདེན་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོགས་པ་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པས་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་དེས་ངེས་པའོ། །འདིས་ ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་ཏོ།།དེས་ངེས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པའོ། །སྲེད་དང་དགའ་བ་མེད་མཐོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་འདས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྲེད་པ་བསྟན་ཏེ། ཡང་སྲིད་པ་འདོད་པ་ནི་སྲེད་པའི་དགའ་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་བདེན་པས་ཤེས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ ལམ་གྱིས་སོ།།མཐོང་བ་ནི་མཐོང་པའི་ལམ་གྱིས་དགའ་བ་མེད་པར་རོ། །ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་གཉིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུའོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མོ། །ཡང་ན་བདེན་པའི་སྒྲས་ནི་ བདེན་པ་རྣམ་བཞི་བསྟན་ནོ།།དེ་བལྟ་དཀའ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་མེད་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །བདེར་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བས་སོ། །རབ་ རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པས་སོ།།འདི་འདྲ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ནི་མཐར་འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་དགག་པས་ནི་དུས་གསུམ་དུ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འདོད་ ཆགས་ཟད་པས་དེའི་འོག་ཏུ་འཇིགས་པ་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་སྟེ།ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྲེད་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཞིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྲེད་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར།ུ་རུ་བིལ་བ་ན་ལྷ་རབ་ཏུ་མང་པོས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤིང་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

所谓'不生'是指其后将离散，因为是有为法的缘故。比如，贪等烦恼不生是指由于诸法不相会遇的缘故，先前已成就者后来不再生起，如佛陀的境界。为了说明这个道理，'然后如是生起'，即其后将生起，由于随顺聚集的缘故，这是'如是'的含义。
'我亦以涅槃故，未生不复生，现在亦非有'，是因为离三时及是常住的缘故。现在即当下，因为即便是现在生起也是无的缘故。为了说明凡是无三时忆念者即是到达苦边际的自性，故说'难见'。然后为了宣说四圣谛而说此。
因为是见故为观。因为此圣谛难故为见，所以难见，即是难以通达的意思。或者说因为难故为见，所以难见，以出入息等大次第见苦谛。集等也因为难故为见。这是说明苦谛。
'无边'是指无有决定，这里'边'字是决定的意思。因为对'我于过去时是否存在'等生起迷惑，这是说明集谛。或者一切于此争论，有些认为此'无边'是多，其他则认为自在天、梵天等是世间的因。
'不见乐'是指未经修习者不能轻易见到，如同有眼却为愚痴所障而欲求清净却未见到。这是说明灭谛。谛是对圣者们无颠倒的缘故。
'善觉'是指各别证悟，即以无漏智决定并确定。这是说明道谛。因为以此决定故为知。
'见无爱与喜'是说明现在和过去境界的爱，欲求再有即是爱喜。这即是以谛智，即以修道。见是以见道无喜。因为以智和见分别，故此二道依次。或者是世间和出世间道。或者以谛声说明四谛。
其难见是因闻所生慧不能见故。无边是思所生慧。'不见乐'是世间修所生。'善觉'是无漏。
'如是此即苦边际'是指五蕴自性最终即是苦性。即以四圣谛的遮遣，由于三时轮回的因贪欲灭尽，其后入无畏城，住于彼岸苦的边际。为了一再破除苦因爱著，故说'诸爱'等。
其后世尊成佛不久，在优楼频螺受众多天神供养而住。其后有些人说此已现证圆满菩提。

།ཁ་ཅིག་ནི་སངས་མ་རྒྱས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ཏོ།།དེ་ནས་བཅོམ་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་སེམས་མཁྱེན་ནས་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ནས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དེ། སྲེད་པ་རྣམས་ནི་བཅད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ངས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱས་ ཤིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཡང་འཁོར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པའི་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྲེད་པ་རྩ་ནས་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་ བའི་ཡུལ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ།།མཚོ་སྐམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐམས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། འདས་པ་དང་འདས་པའི་ཡུལ་སྲེད་པའི་ཆུ་བོ་སྟེ་ཕལ་ཆེར་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། རྒྱུད་ལས་བསྩལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་སྲེད་པས་ནི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་བསྟན་ཏེ། སྐོམ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏེ། དེའི་བདེ་བ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚོས་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་བསྟན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡུན་རིང་ བས་ཆུ་ཀླུང་རིང་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཡང་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲེད་པ་སྤངས་པར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །བདེན་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལུས་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུལ་ཨ་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ན་བཞུགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཀེ་ནེ་ཡ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲང་སྲོང་ཡང་ཡུལ་ཨ་དུ་མ་ན་གནས་བཅས་པར་གྱུར་ཏོ། །དལ་གྱིས་འབབ་པའི་མཚེའུའི་ངོགས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གདུགས་ལ་བཞུགས་ཏེ། འདི་སྙམ་དུ་གང་དུ་ ངས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་པོ་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་དང་།ཚེགས་ཆུང་ངུས་དྲང་སྲོང་ཀེ་ནི་ཡ་དུལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དགོངས་ཏེ། གང་ཡང་ངས་དལ་གྱིས་འབབ་པའི་མཚེའུའི་ངོགས་སུ་དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་ན་དེ་ཡང་དུལ་བར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཇི་ཙམ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་པས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ཤེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ལྷགས་ནས་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དྲི་ཟའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ན་འཁོད་དོ། །འཕགས་སྐྱེས་ པོ་གྲུལ་བུམ་གྱི་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་འཁོད་དོ།།མིག་མི་བཟང་ཀླུའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་ན་འཁོད་དོ། །རྣམ་ཐོས་སྲས་གནོད་སྦྱིན་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་བྱང་ཕྱོགས་ན་འཁོད་དོ། །དེ་ལས་གཉིས་ནི་འཕགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ དང་།འཕགས་སྐྱེས་པོའོ། །གཉིས་ནི་ངན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། མིག་མི་བཟང་དང་། རྣམ་ཐོས་སྲས་སོ། །ཇི་སྲིད་ན་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བས་ན། ལུས་ཞིག་ཚོར་བ་བསིལ་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཕགས་ སྐྱེས་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།ལྟ་བས་མཐོང་བར་གྱུར་ཙམ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །མིག་མི་བཟང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས། མ་རེ་མི་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འདི་དང་ མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དེ་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་དང་། ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་། མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་གཙོ་བོར་བསྟན་པས་ནི་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འབྲེལ་པ་བཀོད་པས་ནི་འདི་དང་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལས་སཾསྐྲྀ་ཏའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་ཨེ་ལས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འགོ་བའི་ནད་ལ་བྱའོ། །དེ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་དུ་ནི་ཨེ་ནེ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིའོ།།དེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཐོང་བའོ།

有些人说'没有成佛'，有些人生起怀疑。世尊知晓他们的心意后，升至虚空中七多罗树高，宣说了偈颂：'断除诸贪爱'等。我已尽苦，如实了知，说明获得了证信。其中以圣道断除了追求轮回的未来境界贪爱之根。'远离诸贪欲'是指对现在境界的执著。'湖水干涸'是指获得干涸，过去和过去境界的贪爱之流，因为多数随顺于经验境界。'不再流注'是指不再生起，因为已从相续中清除。
或者说贪爱表示对欲界的贪著，因为有渴求。贪欲表示色界的行为，因为执著其乐。湖水表示无色界的贪著，因为其果报长久如长河。因此说明断除了三界的贪爱。为了说明唯有见真谛才能断除一切贪爱，而非其他，所以说'身坏'等。
世尊住在阿度玛地方，当时有一位名叫给尼耶的仙人也住在阿度玛。世尊坐在缓流湖畔的伞盖下，心想：'我在何处为四大天王说法，以小功用调伏仙人给尼耶。'世尊又想：'如果我在缓流湖畔为他们说法，他也会调伏。'
不久，由于世间的发心，四大天王知道世尊的意趣，来到世尊面前。持国天王与乾闼婆眷属住于东方，增长天王与鸠槃荼眷属住于南方，广目天王与龙众眷属住于西方，多闻天王与夜叉眷属住于北方。其中两位是圣者性质的：持国天王和增长天王。两位是恶性质的：广目天王和多闻天王。
随后对持国天王说道：'大王，因此，身坏受冷'等。为增长天王说：'以见得见已'等广说。为广目天王说：'无希无喜'等。为多闻天王说：'此及母'等。
其中如实宣说住处，以逆顺二序说明见解。以逆序为主要说明，故从逆序开始。如何相应安立，以'此及母'等四句依次说明四谛。其中以梵语方式，从'e'而来'此'字，指轮回病。在夜叉语中称为'ene'，即'此'。现证即是见。

།དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དེ་ལྟར་ཡོད་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཏེ། དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་ནེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མའི་སྒྲ་ལས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མིའི་ལུས་ཡིན་ཏེ། རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གདུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབ་ཕའ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་གདུང་བ་ཉེ བར་ཞི་བ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་གདུངས་པ་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རབ་གདུངས་ཞེས་བྱ་བ་དབ་ཕའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གདུང་བ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ ཐབས་ཏེ།རབ་གདུངས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་དེ། འདི་ནི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་འདྲ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཐ་མ་དང་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའོ།།ཡང་ན་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་འདི་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཁྱོད་ཀྱི་མཐུས་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ལྟུང་འགྱུར་ཏེ། །གང་ཕྱིར་ངན་འགྲོའི་ལམ་ནི་ཉེས་མང་ལྡན་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་ཀྱི་ སྐབས་ལ་འཕགས་པའི་སྐད་དུ་གསུངས་ཤེ་ན།བཤད་པ། དེ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པར་ཀུན་དུ་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་སྲས་འཁོར་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཐུབ་པ་མཆོག་གིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གང་བསྟན་ པའི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་མཛད་པས་འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མཐའ་འཁོབ་པའི་སྐད་ཀྱི་དོན་ནི་ལྡོག་པ་གཙོ་བོས་དེའི་འོག་ཏུ་མ་རེ་མི་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡང་ ན་ཚིག་རྐང་བཞི་པོ་དེས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་ནས་ཡང་དེའི་རྣམ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སྟེ་དུག་གི་ཁ་ཟས་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་སྲེད་པ་ བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ།།མི་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་གང་གིས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་དགའ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདིར་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་འདྲེན་པའོ། །རབ་ཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཉེ་བར་ཞི་བ་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་སྟེ། འདི་ ལ་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་བྲལ་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་མ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཁམས་ནི་གནོད་པ་ བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་དགའ་བ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་གཉིས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་མཐུས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའོ། །ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་བྲལ་གྱུར་པ། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་མ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ཁམས་གསུམ་ལའོ། །དགའ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་དེའི་ ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ།དགེ་འདུན་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ། སྡུག་བསྔལ་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་ལམ་རིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །རབ་ཞི་ནི་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གང་ ཡང་བསྟན་པ་དེ་ཐབས་གང་གིས་བྱེད་པར་ནུས་ཤེ་ན།སྨྲས་པ། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཤས་ཆེ་ཆུང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བས་མཐོང་བར་གྱུར་ཙམ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

'和'这个词是指存在这样的情况并且会终结痛苦，就是这样的意思。因为这是在了悟苦谛之前的缘故。关于'母'这个词，'mene'是从'母'这个词而来，是能生的人身，作为因即是苦集，这是宗义。'从此'等等也应当解说。关于'热恼'，'dbapa'是指热恼的止息，意思是苦的止息。带有果的热恼即是灭谛的意思。'于此'等等也应当解说。'极热恼'即'dbapa'，是指止息热恼的方法，以'极热恼'这个词来表达，这是指带有果的道谛的意思。'如是此'等等是指这就是最后的苦和究竟，因为获得了对苦等的了知，所以是涅槃。或者是恶趣的苦完全穷尽，因为在见道的果位中有此。如说：'以您的力量极难忍受堕落，因为恶趣之道具有诸多过失。'
为什么在夜叉语的场合用圣语宣说呢？解释说：这是为了使各自确定普遍欢喜的缘故，是殊胜的能仁针对大王毗沙门天及其眷属而宣说的，是为了使大王自己所教导的果实能被了悟，因此这里没有矛盾。同样对其他的也应当随理解说。边地语的含义是以反面为主，因此接着说'不希求，不欢喜'等等。或者以这四句显示了四圣谛，然后又为了显示其行相的缘故。
'不希求'是指不应当希求。这是对苦谛而言，如同毒食一样，对于成为痛苦自性的事物不应生起贪爱。'不欢喜'是指这里不应对集谛生起欢喜。这里是现证谛理，引导向善趣。'极寂静'是指有为法的止息，现证灭谛，因为在此苦得以止息。'永离贪著'是指对轮回的一切事物离贪而修，即是修道。或者'不希求'是指不等持的界是有害的缘故。'不欢喜'是两种等持，因为是离贪地的缘故。'极'是指以世间和出世间道的力量断除贪等。'永离贪著'是指从一切离贪，因为从三界离贪的缘故，意思是完全解脱。
或者'不希求'是对三界而言。'欢喜'是指佛世尊正等觉、法善说、僧善入，乃至了知苦和了知道。'极寂静'是指使已生的贪欲寂静等等，其余如前。对于所教导的这些，用什么方法能够做到呢？回答说：是以分别念的大小差别，为了显示这一点，所以说'以见而仅见'等等。

།འཕགས་སྐྱེས་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཡུལ་ དག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པར་གྱུར་ཏེ།དེ་ལས་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དགག་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་གིས་དམིགས་པ་ནི་མཐོང་བའོ། །ལྟ་བ་ནི་དེ་ལས་གཟུགས་མཐོང་བ་ཙམ་དང་ལྟ་བ་ཙམ་ཉི་ཚེ་ཡིད་ལ་ བྱའི།གཞན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་བྱ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་པས་ཐོས་པར་གྱུར་པ་ཙམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོས་དམིགས་པ་ནི་ཐོས་པའོ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་ཉི་ཚེ་ཙམ་བྱ་བ་ སྟེ།ཐོས་པ་ཙམ་ཡིད་ལ་བྱའི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣ་བ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་རྟོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལོང་བ་བཞིན་དུ་འཐོབ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་རྟོགས་པ་ཙམ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་བར་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་ བཅད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ། མིག་རྣ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་། །གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་གང་དེ། །མཐོང་ཐོས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། །རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་མ་གུས་པའི་སྦྱོར་བས་ནི་ཉོན་ མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདི་འདྲ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་འདིས་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཀུན་ འབྱུང་ནི་ཕལ་ཆེར་ཐོས་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པས་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ནི་ཐར་པའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པས་འཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལམ་སྟེ། དེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ དང་བསྒོམས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།སྐྱེ་མཆེད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་ནས། ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་འཁོར་སྲུང་འཁོར་ དང་བཅས་པ་བདག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དེ་ལས་འདུན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།ལུས་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནད་ཞིག་ཅིང་ཉམས་པ་སྟེ། ལུས་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་བསིལ་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བེམས་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། ཤི་བའི་ལུས་ལ་ ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདུ་ཤེས་འགགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་ཤེས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། མི་ལྡན་པ་མེད་ཅིང་ཟད་པ་སྟེ་དེར་དེ་དག་ སྡུག་པ་དང་བྲལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུབ་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་མེད་པར་གྱུར་པའོ། །འདི་དག་ཤེས་ཤིང་འབྲལ་བ་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ལྡོག་ཅིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་འདྲ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།འདིས་ཀྱང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། སྔ་མའི་ཕུང་པོ་ལྔས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་འདིའི་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་སོ། །འདི་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ལམ་མོ། །ཡང་ན་མཐར་བྱེད་པ་ནི་མཐར་གནས་པ་སྟེ་འགོག་ པས་བྱས་པའོ།།གང་གི་རིམ་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་འཐོབ་པ་ཡིན་པའམ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་འོག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདིར་འཇུག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་དང་པོ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ནི་ཨུཏ་ ཀ་ཊརྒ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེའི་རིག་བྱེད་གསུམ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤེས་རབ་མེ་དང་འདྲ་བས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་ནས་གསོལ་པ།ཀྱེ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། འཇིག་ རྟེན་པ་ནི་ཐེར་ཟུག་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཐར་པ་མེད་དོ་ཞེས་སོ།



圣者与眷属对境界过分贪著，为了令其厌离，以及为了遮止颠倒而宣说方便。眼所缘即是见。见即是仅仅以此见色及仅仅观看而已，不应随顺其他非真实的遍计，因为这会成为贪著等的因缘。
'仅仅耳闻所闻'，即是耳根所缘即是闻。于此仅仅作闻，即仅作意于所闻而已，其他则不然。耳、舌、身根的了知即是能了知，如盲人一般执取所得故。于此应说仅仅以能了知而了知。意识所决定即是识，如所说：'眼耳意三识，及三所领受，见闻及了知，识别如其次。'
如是以不恭敬的修行则能尽一切烦恼，为显示此义故说'如是此即是苦边'等。其他有人说此显示四谛：苦谛以现量而见故。集谛多由闻而了知故。了知以遍观察故，及是了知果故，了知即是解脱。以殊胜智获得故，识即是道，现证及修习彼即能作苦的究竟。
以观察处的门而显示资粮道已，为以观察蕴的门而显示故，说'身坏'等。为令护国王及眷属对我的过分贪著心转离故说此。'身坏'即是要害破坏衰败，因为是彼身的自性故。'受成冷'即是成为无情，因为死尸无有领受故。'想灭'即是离想，因为彼无有执取相故。'行寂'即是无有相应及不相应的思等而尽，因为彼等于此离贪故。'识没'即是成为无显现。
若知晓此等并具有离贪，则为显示从苦转回且无结生故说'如是此'等。此亦显示四圣谛：前五蕴是苦及集，因为是此二的行相故。此是作苦边故是道。或者作边即是住于边际，是灭所作。
以何次第获得涅槃，或是如何，此后当说。于此以趣入为先而有还灭，为显示彼趣入的第一次第而说：优陀迦多伽婆罗门通达三明，以如火般的智慧见一切宗派，来到世尊前问道：'啊，沙门乔达摩，有一些外道这样说：世间是常恒的，如是无有解脱。'

།གཞན་དག་ནི་ཕ་རོལ་དུ་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བས་འཁོར་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ན། འདི་ལ་གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ འཇུག་པའི་རིམ་པ་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་སོ།།འདི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བརྟེན་པའོ། །ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་སོ། །རྟེན་ནི་མ་རིག་པ་སྟེ་སྲིད་པའི་རྩ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་འབྱུང་བ་ནི་གཉིས་ལ་ བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ།ལྟ་བ་དང་སྲེད་པ་སྟེ་ཇི་སྲིད་དུ་གང་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་ནི་བདག་ཏུ་སྲེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །གང་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་སྲེད་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེར་ནི་གཞན་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱང་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་རས་རློན་པ་ལ་ནི་རྡུལ་ཀུན་དུ་གནས་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ནི་གང་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྲེད་པ་གཡོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། །བདག་ནི་དབང་པོ་སྟེ་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་སྔ་མ་ལ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་ མོངས་པ་དང་།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྲེའུ་བཞིན་དུ་མི་གནས་ཞིང་མངོན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་གཞན་དག་ཏུ་ནི་གཡོ་ཞིང་འཇུག་པའོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་གཡོ་ཞིང་འཁོར་བ་ལྡོག་པའོ། །སྤྱོད་པ་ཡོད་པས་གཞོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འདིས་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གཞོལ་བའོ།།ལས་ཀྱི་སྲིད་པས་འཕངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ལ། ལས་ཡོངས་སུ་བསྩགས་པའི་རྒྱུས་ཡང་སྲིད་པར་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞོལ་བ་ཡོད་པས་ཤིན་ཏུ་མ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ལས་ཀྱི་སྲིན་པོས་སེམས་ཅན་གྱི་ཡིད་དཀྲུགས་པའམ།ལས་ཀྱི་ཞགས་པས་བཅིངས་ཤིང་དྲངས་པར་གྱུར་ན་ཐར་པ་ག་ལ་ཡོད་པའོ། །ཡང་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་མ་སྦྱངས་ན་འཁོར་བར་འབབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་འདིར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྐྱེ་བ་ གཞན་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ཤིན་ཏུ་མ་སྦྱངས་པ་ཡོད་པས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚུར་འོང་བ་ནི་འོང་བའོ། །ཕར་འགྲོ་བ་ནི་འགྲོ་བའོ། །འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཡོད་པས་གཞན་དུ་ཤི་འཕོ་ལེན་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་ཉམས་ཤིང་ཤི་འཕོས་པ་སྟེ། དེའི་མཐའ་ནི་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏོ། །བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་རིམ་པས་སྐྱེ་བ་ སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཐོབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའོ། །མངལ་ནས་བྱུང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་སྐྱེ་བའོ། །རྒ་བ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོའོ། །ན་བ་ནི་རིམས་ལ་སོགས་པའོ། ། འཆི་བ་ནི་ཚེ་དང་དྲོད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རིས་མཐུན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐད་ཅིག་མས་སྤྱོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ནི་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཡང་དག་པར་གདུང་བའོ། །སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ནི་གདུང་བ་དང ལྡན་པའི་ཚིག་བརྗོད་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཚོར་བའོ། །ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་གདུང་བའོ། །འཁྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་དང་། སྦྲང་བུ་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། རླུང་ལ་སོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་ གནོད་པའོ།།སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའི་བསྡུ་བའོ། །འབྱུང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བའོ། །དེས་ན་ཡང་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་འདིས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པའམ། རྒྱུ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོའོ། །འབའ་ ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ་ཐམས་ཅད་དོ།།ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

其他人说不会死于他方，如是不会因吠陀修习而轮回。对此询问乔达摩您如何开示？对此世尊如是开示入次第：
由于这是能执取的所以是所依。所谓'有'即烦恼和业。所依是无明，因为无明是有的根本。有的生起依于二者，
即见和爱，只要哪里有我见，那里就有我爱。哪里有我见和我爱二者执取，那里也就积聚了其他随眠习气，就像在湿润的布料上尘埃遍布一样。
如是若有，为显示其所生起故说'将行'，即生起种种爱的动摇。我是根本天王等如前所说，从此也生起其他烦恼和随烦恼，如猿猴般不住而显现。如说于他处动摇而入。于他处动摇而轮回还灭。
'由有行而趋向'，由于这是能引导的所以是趋向。由业有所引而圆满，因业积聚之因而趋向后有。'由趋向而极不调柔'是说
被业魔扰乱有情心或被业索所缚而牵引时哪有解脱。或者彼时心不堪能而极不调柔则堕轮回故。此说于此生起因于其他生中当受持。
'由极不调柔而有往来'中，来此是来，往彼是去。'由往来而于他处死生'是说
于其他生中衰败死亡，其终是生而又生，即是说生而灭的意思。'如是'是显示前说次第。为显示以中有次第前行而获得故说'于他处'，
即后世生，结生相续。从胎出生是世间共知的生。老是变异之事。病是疾病等。死是寿、暖、识灭尽为相，即离同类之义。为显示刹那行故。忧是爱别离所生的真实苦恼。悲叹是具苦恼的言说。
苦是与五识蕴相应的感受。忧是意的苦恼。扰乱是说被寒、热、蚊、虻、风等压制损恼。生老等是重复分别的总摄。生起是真实生。因此如是以此方式非由自在天等所生，也非无因。
'此'是苦蕴。'唯'是一向无我故或一切。'大'是无始故及无量故。

།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུས་པ་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པའོ། །ལྡོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བརྟེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འགག་ཅིང་བྲལ་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ལྷག མའི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་བསྟི་གནས་ཀྱི་ཁང་པ་དག་ཏུ་འདུས་ཤིང་འཁོད་ལ། གང་ཕལ་ཆེར་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསན་ནས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་འདི་གསུངས་སོ། །ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ཀྱི་ དངོས་པོར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཡེང་བ་རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་བོད་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དོན་ཏེ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། མ་སྐྱེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་དེའི་འདུས་བྱས་དང་བྲལ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་བྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བཅོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་མཚན་མ་དང་ རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ལྔ་དང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་མམ། ཡང་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་སེམས་པ་མེད་པ་དེ་དག་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་རྒོལ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། སྔོན་མ་བྱུང་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། སྐྱེད་བྱེད་རབ་སད་འཇིག་དང་ཞུམ་པ་དང་། །ཡང་ཡང་སྐྱོ་བས་ཉེར་འགྲོ་ཚངས་པ་སྟེ། དེས་ན་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་སྟོན་བྱེད་པ། །སྐྱེད་པ་འཇིག་པས་རྣམ་འཇིག་རབ་ཏུ་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །གང་འདིས་ནི་ཐར་པའི་ཆ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་སྟེ་ས་བོན་གྱི་མཐུས་མྱུ་གུ་བཞིན་དུ་དེ་བསྩལ་བ་ཡིན་ཏེ།ཚིག་ལྔ་པོ་འདི་དག་གོ་རིམས་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱའོ། ཡང་ན་འོག་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་དང་། གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་བྱ་ པའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།ཡང་ན་མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཐོབ་པའོ། །མ་བྱུང་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བཅོས་པ་ནི་བཅོས་མའི་ནོར་བུར་མ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འབྱུང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ གྱི་རྐྱེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་འགྲོ་བ་ལྔ་བསྩལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདུས་ བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ཡོད་དེ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་ཅིང་ལྡོག་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་མེད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད་པར་ གྱུར་ནའོ།།ང་ནི་སྐྱེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གྱུར་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ངེས་པ་འབྱུང་བ་ཡོད་དེ་ཞེས་མི་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གང་གིས་སོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྨྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ ངེས་པར་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་ཅིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་དེ་པས་ན་ང་ཉིད་སྨྲའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་མི་ཤེས་པ་མེད་དེ་ངན་པ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཇོག་པར་སངས་རྒྱས་མི་མཛད་དེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ ཕྱིར་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

所谓'苦蕴'，是指苦的积聚，苦的集合，即轮回的意思。
'将生起'是指将会显现成就。
为了从对立面来说明而说'无所依'等。
灭尽而无所分离，即是苦灭的特征涅槃。
其余的意义前已说过。
为了说明趣入和还灭的其他特征而说'诸比丘'等。
众多比丘聚集住于精舍房中，大多在确定与涅槃相关的法，虽然他们希求涅槃但生起了疑惑。
这时世尊听闻后，针对此事而说此语。
'有'是指实有之意。
'诸比丘'是为了断除散乱而呼唤，否则因为是极其微细的义理而不能理解。
何者？即具有'无生'等名称，因为远离有为法。
'无起'是因为无有异于安住的状态。
'无作'是因为无有造作。
'无为'是因为无有思虑。
'不生'是因为无有取相和因。
五种变化和三种有为相，或者说明无有外在的思虑等。
或者五种论破和前所未有的涅槃称为前所未有，如说：'能生已尽、坏灭、退缩，再再厌离而趣向梵行，因此开示解脱城市，以生灭而得究竟解脱。'
由此持有解脱分，即修道等力量，如同种子的力量生出苗芽般赐予彼果，应当依次理解这五个词。
或者为了远离五种顺下分结和顺上分结而说此语。
或者'无生'是指未得生。'无起'是因为不动摇有情的名言。'无作'是因为非如人造宝珠。'无为'是因为无有取因。'不生'是因为无有外缘。
或者为了遣除五道，依次等等应当如理解说。
为了说明有为法实有而说'有生'等。
有为法和无为法也是存在的，因此为了如理生起和还灭而成立，'诸比丘，假如'等。
'假如无有'是指假如所说的涅槃也不存在。
'我生起'是指我成就一切智后不说有为法的出离。
'因为'是指以何因。'此中'是指一向决定说的意思。
因为决定有无为且决定有出离，所以我自己宣说。
因为无有不知，因为无有缘于恶的心。
佛陀不会将无有的事物安立为有，因为无颠倒开示且是一切智者。
所生起的也是如此存在。

།ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མེད་ན་ནི་ནད་ནས་འབྱུང་བ་མི་རིགས་སོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པ་མི་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན་མུན་པ་ལ་སྣང་བ་དང་། གྲང་བ་ལ་དྲོ་བ་དང་། དྲོ་བ་ལ་གྲང་བ་དང་། དྲི་མ་ལ་ལན་ཚྭའི་ཆུ་དང་། ནད་ལ་སྨན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་བ་རྗེས་སུ་མྱོང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དུ་ལྟུང་བ་ཡང་གཉེན་པོས་རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་དོན་དམ པར་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན་བཤད་པ།ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ད་འདི་ཉིད་ངེས་པར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བུ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དང་ངེས་འབྱུང་དང་། །དུས་དང་ཟད་པ་མེད་པ་ཡི། །བློ་ལྡན་མྱ་ངན་ འདས་སྐྱོབ་ཅེས།།ཐུབ་པས་ཡང་དག་གསུངས་པ་ཡིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚོ་ལ་གང་ཞིག་རྟག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྫས་ཡོད་ཅིང་དབང་བྱེད་པའི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འགྲོའོ་ ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ནང་ནས་བསྟན་དུ་མེད་པ། ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ནི་འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲའོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་འོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འགག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྫས་ཡོད་དོ། །གང་སྤངས་པའི་ཁམས་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཁམས་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐལ་བ་མི་མཉམ་པ་ནི་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་རྫས་དག་ནི་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒྲིབ་པར་གྱུར་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཉེན་པོ་དུ་མས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མང་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་མང་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མང་བའི་ཕྱིར། ཤ་ཤྠི་ཛ་ན་ས་ར་ཀ་ཞེས བྱ་བ་འདིར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་དེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །ཡོད་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ ཅན་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ།།ཁྱིམ་བདག་གཟུགས་ནི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ་འགོག་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །བློ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཞིས་དེའི་དོན་བྱ་བར་ཡང་སྣང་སྟེ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ ནོར་བུ་བཞིན་ནོ།།མཆོག་ཏུ་བཅས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱི་ཞགས་པ་དམ་པོས་བཅིངས། །དེ་དང་བྲལ་ཞིང་གྲོལ་བས་གྲོལ་བའང་དེ་ཉིད་དེ། །ལུས་ཅན་བཙོན་ར་དག་ལས་ཐག་རིང་ གྱུར་ན་ནི།།འཇིག་རྟེན་ཐར་པ་འདོད་དེ་བཙོན་ར་ལྟ་བུར་མིས། །འདོད་དང་མི་འདོད་དེ་ལྟར་མཁས་པས་ཤེས་བྱ་སྟེ། །གྲགས་དང་མ་གྲགས་སྤང་ན་མྱ་ངན་འདས་པ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །རེ་ཞིག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ནི་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་བར་དུ་ཡིན་ཞིང་ མི་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།འགོག་པ་ནི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པའི་མིག་གིས་ནི་ལྷའི་བུ་མོ་ལ་བལྟས་ན་ཡང་བློ་དགའ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཤང་གཅི་དང་ནི་རྒ་དང་ནད། །དུག་གིས་བརྒྱལ་བའི་འབྲས་བུ་ངན། །གཞན་ཟས་ལང་ཚོ་ནད་མེད་དང་། ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་དག་།དཀའ་ཡང་མཁས་པ་དག་གིས་ནི། །སྔ་ཕྱི་ཡོངས་སུ་བརྟག་བྱ་སྟེ། །དགའ་བར་མི་བྱ་རིགས་བཙུན་རྟ། །མཚན་དང་བྲལ་བ་ཇི་བཞིན་ནོ། །རིགས་དང་མི་རྟག་གྲོལ་བ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ལུང་གི་བྱ་བས་ཀྱང་། །བློ་ལྡན་ཐེ་ཚོམ བྲལ་བ་ཡིས།།རྫས་ནི་ཡང་དག་ངེས་ཤེས་བྱ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ཡི། །བློ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྤེལ་ཞིང་། །བློ་དང་ལྡན་པས་བློ་གྲོས་ནི། །འབད་པས་ཡོངས་སུ་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ཞེས་སྨོས་སོ། །འདིར་གཞུང་མངས་ཀྱིས་དོགས་ནས་ཡང་མ་བྲིས་སོ།

所谓'决定出离'即是出离，若无外在事物，则不应从病中出离。一切事物无不具有对治，例如黑暗有光明，寒冷有温暖，温暖有寒冷，污垢有盐水，疾病有药物等。对于经历轮回并堕入痛苦者，也应当修习对治之实体自性。
若问此于胜义中是有还是无，答曰：以'有'之义而说明。现在应当确定观察此义：何谓涅槃？如经中所说：'具慧者所说之涅槃，即是苦的终点、决定出离、永恒以及无尽。'
于识之海中，若有常住自性之实体并具主宰义者即是涅槃。如经中所说：'诸比丘，我不说识往东方去。'同样，识无法显示内在，广大无边不可压制，此即是涅槃，此是毗婆沙师对'识'之解释。
由于心相续灭尽，故是心相续之相，每一有情都有涅槃之实体。如《入智论》中说有断除界和离贪界，又如经中说'不平等即是灭'。
结缚之实体并非灭。涅槃之障碍即烦恼，由多种对治而成就，因烦恼众多，故需多种对治修习，因此涅槃亦多，此处应说'Ṣaṣṭhijanasāraka'（六十种人本性）。
涅槃实体是存在的，因为是现量境，如色法。因为存在，如假立。所谓有生，所谓有趣向涅槃之道等，以法性无灭之差别故。
经中说：'居士，色是坏灭之法，而灭和涅槃非坏灭之法。'以殊胜智慧为基础，其义用亦显现，如如意宝。宣说最上之法是为显示果故等。
如是心为烦恼业之坚固绳索所缚，远离解脱即是解脱，众生若远离牢狱，世间即愿解脱，人视之如牢狱。智者应知可欲不可欲，舍弃名闻与否即得涅槃。
暂时凡夫众乐于轮回之际即不见，灭即离过失。以如实见慧眼观察，即使见天女亦不生欢喜心。
大小便、衰老、疾病，中毒昏迷之恶果，他人之饮食、青春、无病，及圆满之事物，虽难，智者当观前后，不应欢喜，如同无相之贵种马。
种姓、无常及解脱，如是依教法所作，具慧离疑者，当确知实体。通达一切事物之智，自性增长，具慧者当精进培养智慧。
此处恐文字繁多故不再书写。

། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་བླང་བ་དང་སྤང་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྔ་པོ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མི་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གནས་སྐབས་མི་རྟག་པ་བསྟན་ནས་རིས་མཐུན་པའི་མི་རྟག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒ་དང་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒ་བ་དང་འཆི་བ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་དུ་བཅོམ་ཞིང་གནོད་པ་བྱེད་དེ། དགའ་བ་དང་འཆི་བས་ཀུན་དུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨོངས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ ནི་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་གཞན་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་འཇིག་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་བས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དགའ་བ་རྣམ་པར་ཉམས་ པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཟས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པས་མཁས་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་གནས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། གཞན་ལ་རག་ལུས་པས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྲོ་བ་ཟས་ཀྱིས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཟས་མེད་ པར་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཟས་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྐྱེན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ན་ཇི་ལྟར་རྟག་པར་འགྱུར་ཞེས་མདོ་ལས་སོ། །སྐྱེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དྲུག་ གིས་གང་བསྟན་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།འཇིག་འགྱུར་འདི་ལ་དགའ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དྲུག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒ་དང་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ནུས་པ་ཉམས་པ་སྟེ་རྒ་བའོ། །ནད་ ཀྱང་ནུས་པ་འགྲིབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ།འདིར་རྒ་བའི་སྒྲར་གཟུང་ངོ་། །རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ནི་རྒ་ཤི་སྟེ། དེས་ཀུན་དུ་བཅོམ་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །འོ་ན་ཙམ་པ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་མེ་ཏོག་དེ་ཡོངས་སུ་ཐུ་བར་བྱེད་ཀྱི་སྤང་བར་མི་བྱེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ ཞེ་ན།རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྐྱེས་ནས་རྙིང་པར་མི་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནད་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ན་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།ནད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ཡང་ནད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །གང་ཡང་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །འོ་ན་སྐྱེས་བུའི་བུ་དེ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བོར་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་སྐྱེས་ནས་འཆི་བར་མི་རིགས་ ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་སོ།།བཅོས་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་ཀྱང་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྨོངས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། བཅོས་མའི་ནོར་བུ་བཞིན་ནོ། ། གང་འདུས་བྱས་དེ་དང་དེ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དགོས་པར་གནས་པ་དེ་ནི་སྤང་བར་མི་རིགས་ཏེ། སེམས་ལ་སྟེན་པར་བྱེད་པ་མ་དང་འདྲ་བས་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་བསལ་བའོ། །གང་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མི་འདོར་བ ཡིན་ན་དེ་ནི་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་མི་བརྟན་པ་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཟས་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྤྲེའུ་ནི་མེ་རྣོ་བ་ཡོད་པས་ཟས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕལ་ཆེར་ཀུན་དུ་གཡོ་ཞིང་མི་བརྟན་པ་ལྟ་བུ་མཁས་ པས་སྤང་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་ཀྱང་ཟས་ཡོད་ན་གནས་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་འགྱུར་འདི་ལ་དགའ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མི་རིགས་སོ།

为了证明如前所说的趣入和退出二者是应取和应断，而说'生起'等词。这五者的详细解释已经说过了。'不坚固'是指处于无常的状态。
说明状态无常之后，为了说明同类的无常，而说'衰老和死亡'。由于衰老和死亡二者遍及摧毁和损害，因为被衰老和死亡所遍及摧毁。'具有愚痴法'是因为具有与可爱分离的法性。或者是因为从他处了知。
为了说明遇到不悦意，而说'极为毁坏'。即被极喜所毁坏，因为是喜悦衰退的因。
'从食因所生'是指以食为因而生起并安住于此，意思是依赖他者而趣入。由'众生依食而住'之语，是因为无食则无法安住。
彼食也是苦的缘和苦的因，且是苦的生起。如经中所说：'依靠无常的因缘，怎么会成为常呢？'
对于以'生起'等六词所说的有为法，应当如何？而说'对此将坏不应喜'。由于依次说明六种因，所以说'衰老和死亡'等。
此中，力量衰退即是衰老。病也使力量减弱，此处以衰老之词来理解。衰老和死亡即是老死，被其遍及摧毁的是生的事物，那也应当遍断。
那么，对瞻波花等花朵采摘而不舍弃，这又如何呢？因为具有衰老的法性，生已必定变旧，所以应当舍弃。凡是已生起的也应当舍弃。
那么，为什么要善加守护无病呢？因为具有生病的法性。如说'一切无病的终点即是病'。凡是生起的也应当舍弃。
那么，有人说男子的儿子是谁也不会舍弃的，对此回答：因为具有死亡的法性。若生而不死是不合理的，所以不是那样。任何造作的也都应当舍弃。
那么，有人说瓶子等造了之后也会取用，对此回答：因为具有愚痴的法性，凡是他者所生的必定会毁灭，如人造宝石一样。任何有为法都应当舍弃。
那么，有人说住于所需之处不应舍弃，因为如母亲般安慰心，对此回答：也会极为毁坏，所以已经遮破。
若说凡是极为欢喜的不应舍弃，这不违背道理。凡是不坚固的也不应舍弃。为什么呢？因为仅由食而生起。
譬如猴子因有锐利的火而为食四处游动不安，智者应当舍弃。同样，有为法也是有食则安住，否则不然。
'对此将坏不应喜'是说如是对有为法的追求和执取是不合理的。

།གང་གི་ཕྱིར་ ཁྱད་པར་གསུམ་གྱིས་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་སྟེ།རྟག་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒ་བ་དང་འཆི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་འདིར་མི་འབྱུང་བ་ནི་སྔ་མ་ཕྱེད་ཀྱིས་སོ། །རྒ་བ་དང་འཆི་བས་ཀུན་དུ་བཅོམ་པས་ནི་ལྷག་མ་བསྟན་ཏོ། ། དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་རྟོགས་པ་སྟེ། དེས་མི་དཔྱོད་པ་དང་མི་རྟོག་པ་སྟེ་རང་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོངས་སུ་རྟག་པ་དེ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། གང་དུ་དེ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན ཏེ།རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་སྟོན་ཏོ། །འདི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གཞི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ཆོས་རྣམས་འགགས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་ པོ་ལྔ་དེ་ཐོབ་ན་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཟག་པ་མེད་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱང་དེར་འགགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཞེས་སྨོས་པས་དེའི་སྡུག་ བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མྱ་ངན་འདས་པ་བདེ་བའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །འཇིག་འགྱུར་འདི་ལ་དགའ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིར་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །ཡོན་ཏན་བསྒྲགས་པས་ཡུལ་དྲུག་ལ་འདོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བསྒྲུབ་ཅིང་ བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་བཤད་པ། བདེན་པ་ཡིན་ཞིང་མཉམ་ཡང་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་མི་བྱ་སྟེ། སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྐྱེན་ནི་སྲིད་ པ་ཡིན་གྱི།བདེ་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དགོན་པ་ན་བཞུགས་ཏེ། དགེ་སློང་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་གཏམ་སྟོན་ཅིང་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་ དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེས་བསམས་པ་དང་། དེ་དག་གི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་འདི་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གནས་ཤིང་སྐྱུ་རུ་ར་ལག་མཐིལ་དུ་བཞག་ པ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏེ།འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གང་ཞིག་གིས་ཡིད་ཆེས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ངས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱིམ་གྱི་གནས་སྤངས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟོན་ པ་ཡིན་ནོ།དེའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་གཞི་འམ་རྟེན་ནོ། །གང་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གང་དུ་ཡང་ཞེས་པའོ། །ས་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་ས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་དེ་གཞི་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་ལ་མ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་ལ་མེད་པའོ།།མེ་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཉིད་ལ་ཡང་ངོ་། །རླུང་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རླུང་ལ་སྟེ། འདིས་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ན་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ པ།མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་དང་། དུག་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཁམས་གཉིས་པོ་ཉིད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་མཐའ་ ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཕྱི་རོལ་པ་དག་ལུས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཐར་བའི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་པས་སོ།

由于三种殊胜因而应当追求：因为是常住的缘故，因为无有衰老和死亡的缘故，因为不依赖他者的缘故。其中，此处不生起是由前半部分。由于衰老和死亡所摧毁而说明其余部分。
所谓'其决定出离'是了知三种相的因，由此不思维和不分别，因为是自证的缘故。或者，世间的遍常执著是在欲界中行持，凡是执著彼处而行持者也非如是，经中说'无分别即非思维和寻求'。
此是否如兔角一般呢？说'基础'是因为有实体的缘故。'因为苦法已灭'是指若获得五取蕴则已灭的缘故。无漏有为法也在彼处灭尽，为显示不仅仅是取蕴而已，故说'诸行寂灭'。
正因如此而说'安乐'，因为是远离其痛苦的方式，如说'涅槃是最胜乐'。'不应喜此坏灭者'，此处随顺。由于宣说功德而于六境生起欲望的缘故，以及为成办彼而行持的缘故。
复次解说：虽然是真实且平等，但不净等是应当断除的，而珍宝等则不应如是了知，有为和涅槃二者的方式也是如此。为显示苦的缘是有为而非安乐本身，故说'诸比丘'等。
世尊住于空闲处，为诸比丘宣说与涅槃相应的言教。尔时诸比丘心想：'彼是何等？'知晓彼等心意后说此：'从一切苦完全解脱'等。
一切事物皆现前安住，如同手掌中的余甘子般了知，因为具足灭尽等智慧的缘故。若问是谁以信心宣说如是，则说'我'即显示是自身说法。诸比丘，你们也舍弃在家住处而显示神通。
'彼之处所'即彼之基础或依处。'于任何'即于任何处所。'不住于地'即从彼处无有与地的联系，不住于基础，因为是无为法的缘故。'非于水'即不在水中。'非于火'即也不在火中。'非于风'也是于风中，
此显示不属于欲界和色界之内，因为此处有利益和损害，如花鬘和檀香等，以及毒药和荆棘等的方式而住，因为彼等也唯在两界中存在的缘故。若说如是则是属于无色界，故说'非于空无边处'等。
因为外道们对无身等作解脱想。

།དེ་ལྟ་ན་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་མ་ཡིན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་མ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་གཉིས་ནི་འོག་ནས་སྨོས་པའི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཀག་པས་འདི་ཡང་བཀག་པར་གྲུབ་པོ། །ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ནང་དུ་འདུས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ རྡུལ་ཤས་ཆེ་བ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི།ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ། མུན་པ་ཤས་ཆེ་བ་ལས་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཕྱོགས་གང་དུ་ཡང་གནས་པ་མེད་པ་སྟེ།འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཆོས་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས་ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་ དང་བཅས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདི་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཚིག་སྦྱར་རོ། །འདི་ཡང་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཡང་ན་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཞེས་ བྱས་ནས་སོ།།དགེ་སློང་དག་དེ་ལ་འོང་བ་ཡོད་པར་ང་མི་སྨྲ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེར་ཞུགས་ན་མི་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འདས་པ་དང་རབ་ཏུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།འགྲོ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདིས་ནི་འཇུག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མེད་དོ། །འདིས་ནི་སྲིད་པ་བར་མདོ་སྔོན་གྱི་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །གནས་པར་མ་ཡིན་པ་ནི་གནས་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །འཆི་ འཕོ་ཡོད་པར་ང་མི་སྨྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བ་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བར་མ་ཡིན་པ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འདི་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐ་མ་སྟེ།གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཡང་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ས་དང་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གནས་གང་དུ་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་བཞི་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་མེད་པས་འབྱུང་བ་ལས་ གྱུར་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་དཀར་པོས་གསལ་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་དཀར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་དེ་ནི་མི་སྣང་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མུན་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མུན་པ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་དབྱེ་བ་དེ་ནི་མེད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཀར་བའི་སྒྲ་ནི་ཡང་ན་འདིར་སྣང་བ་བསྟན་ཏོ། །མུན་པ་ནི་མུན་ནག་སྟེ་ཉིན་མཚན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གླིང་དག་ཏུ་སྣང་བའི་གནས་སྐབས་ནི་ཉིན་མོ་ཡིན་ལ། མུན་པའི་གནས་སྐབས་ནི་མཚན་མོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ། །དེ་ན་དེ་གཉི ག་མེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།འདི་ལྟར། དེ་ལ་ཟླ་བས་སྣང་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བས་ནི་མཚན་མོ་མཚོན་པ་ཡིན་ལ་དེ་ན་ཟླ་བས་གསལ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉི་མས་མངོན་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མས་གསལ་བར་མི་བྱེད་དེ། དེས་ཉེ་བར་མཚོན་ པ་ནི་ཉིན་པར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ནི་གདུང་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། གདུང་བར་བྱེད་པ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེས་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡང་ཉེ་བར་གདུང་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནུབ་པ་ཡང་ཁ་ཅིག་གནོད་པར་སྣང་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཉིན་པར་ཡང་སྣང་ངོ་། ། དཔེར་ན་རྣ་བ་བྱེ་བ་རིས་མཐོང་བ་ཡི་དགས་ཁ་ཅིག་དང་། ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་གཉི་ག་ལ་བྱ་རོག་དང་བྱ་རྒོད་དང་། འུག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །གང་གིས་འདི་ཐོབ་པ་དང་གང་གྲོལ་བའི་གང་ཟག་ལ་ཇི་སྐད་བརྗོད་ཅེ་ན། དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང ནས་གཟུང་ནས་སོ།།རང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果说这样的话就包含在两个世间之中，则说'不在此世间，不在他世间'等，因为这两者是下文所说三界的本体，所以遮遣彼等也就遮遣了这个。
'不住于日月二者'，就是说也不包含在其中，因此'多尘离贪者入于日轮，多暗者入于月轮'是为了遮除外道。
'不会安住'是说在任何方向都无所住，不会在过去未来中了知，因为无色法不住于境，不住于方向。
心与心所是否都有所缘？对此说'此无所缘'，意思是此中无有所缘。这也不是就此而言，或者说如同凡夫缘于色等一样，所以说'彼'。
'比丘们，我不说彼有来'是说入于涅槃就不说，因为与过去相关联，因为在涅槃中也无有返回。
为了显示这个意思，说'无去'，意思是已经过去。此中，这是因为有入为先导所以也无。这是显示无有中有及前世之有。不住是住的状态。
'我不说有死'是指死亡本身。'非生'是无有生起。'如是'也是因为是这样的有为相，所以属于三界之中。
'这是苦的边际'即是这涅槃是最后的，因为一切损害都寂灭。
为了总结这个意义，说'地水'等。任何处所都不住四大种也不入。
为了显示无大种故无所造色，'彼中白不明'，白等颜色不显现，因为是无为。'彼中亦无暗'，是说没有暗等差别。
因此白声或者在此表示光明。暗是黑暗，意思是昼夜。在洲中显现的状态是白天，暗的状态是夜晚，这是宗义。
为什么说彼处二者都无？如是，'彼中月不照'，月亮表示夜晚，彼处也无月光照明。'彼中日不显'，是说太阳不照明，因为它表示白天。
因此未涅槃是热恼事，热恼是大种，因为所欲显现为逼恼。有些在晚上显现为损害，同样在白天也显现。
譬如耳裂饿鬼等，以及日月二者对乌鸦、秃鹫、猫头鹰等，随应配合。
若问获得此者与解脱者的补特伽罗如何称说？'彼'是从何处执取。'自己'是自身，因为是自证。

།རིག་པ་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པས་རིག་པ་དང་རྟོགས་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའོ། །མི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའི་ཐུབ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡིན་གྱི།གཞན་ལ་མེད་པས་སོ། །ཡང་ན་ཐུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཐུབ་པ་སྟེ། གང་གིས་ཐུབ་པར་འགྱུར་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐོང་བས་སོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལུས་ དང་སེམས་ཀྱིས་སྤངས་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུའོ།།ཡང་ན་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་ ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དེའི་ཚེ།དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་གཟུགས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཡང་ན་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་ ལས་ཀུན་དུ་གྲོལ་བས་བསྟན་ཏེ།བཙོན་རའི་ཁང་པ་ནས་བྱུང་ཞིང་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐར་པ་འཇིགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ གཉིས་སོ།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀྵེ་པ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་དགོན་པའི་ནགས་ཚལ་གྱི་མཆོག་ཤིན་ཏུ་དབེན་པ་ན་འདུག་ཅིང་བག་ཡོད་པས་ཇི་སྲིད་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བས་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་གསུངས་སོ།།མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པས་ཡང་སྲིད་པའི་ཕུང་པོ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དགོན་པ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་གནས་ན་ནི་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་འདམ་གྱི་ནང་དུ་འབྱིང་བ་དེའི་ མཐའ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དེ་ཐོབ་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བའོ།།འཇིགས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཆོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྲག་པ་དེ་ནི་འཇིགས་པ་སྟེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འཇིགས་པའོ། །དེ་མེད་པ་ ནི་འཇིགས་པ་མེད་པའོ།།དེ་ལས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཀུན་དུ་འཇིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ཕྲ་རྒྱས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དོ། །རློམ་མེད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་རློམ་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ།དེའི་ཆེད་དུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པ་བྱས་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྟེ། དེ་ནི་འགྱོད་པའོ། །དེ་གང་ལ་མེད་པ་སྟེ་འདིས་ ནི་བདག་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བདག་ལས་བསྟོད་པ་དང་སྨོད་པ་གཉི་ག་ཡང་འདོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་བསྟན་པའི་ཉེས་པ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར། སྲིད་པའི་ཟུག་རྔུ་གཏུབས་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲིད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཟུག་རྔུ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཟུག་རྔུ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གཏུབས་པ་ནི་རྩ་བ་དང་བཅས་པར་དྲུངས་ཕྱུང་བའོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུས ཀྱི་ཐ་མར་གྱུར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་མའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ཐ་མ་སྟེ།ཕྱི་ནས་ཡང་བདག་གི་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདག་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱ་བའི་ མཐར་ཐུག་པའོ།།དེ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྟེ། རྟོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

智慧是通过了知灭谛而获得智慧、证悟和现证。
在无学位时这是什么呢？称为能仁，这样的涅槃能仁唯独阿罗汉才有，其他人没有。
或者说因为将成为能仁故称为能仁，因为见到能使其成为能仁的涅槃。
这是什么呢？说'婆罗门能仁'，是依次指身和心的断除。
或者是因为已离欲界和有顶的贪著。
'彼于色无色'是说当证悟涅槃并断除一切障碍时，立即从色界所显现和无色界所显现的一切苦中解脱，这是决定出离。
或者说通过显示从色界和无色界的本性的烦恼中完全解脱，如同显示从牢狱中出来解脱一样。
如何获得涅槃后从一切苦中解脱呢？'解脱无畏'等两个偈颂。
然后具寿刹波迦住在最极寂静的森林僻静处，由于精进，证得阿罗汉果，亲身体验解脱之乐而说此二偈。
究竟是说获得清净而断除后有蕴，如是住在大寂静处则知自身是苦。
如是沉溺在轮回泥潭中的彼岸即是获得有余依涅槃界而解脱痛苦。
'无畏'是说从断除一切蕴而生的恐惧即是怖畏，有此者即是有畏，无此即是无畏。
凡夫因此普遍恐惧，因为未断见惑随眠。如说'无闻凡夫若无此则生恐惧'等。
'无慢'是说有此宣说自己功德而生慢的性质者即是彼，因为无贪等故。
'无悔'是说作恶即是罪业，此即是悔，无此者即是无悔，此说明不自责，因为不希求自赞自毁二者。
前说的过失不存在是从何而知？如是说'断有刺'，有即是五取蕴。
使其获得的烦恼即是刺，如说'刺有三种：贪欲刺'等。
断除彼等即是连根拔除。因此说'最后身'，是最后的体性故为最后，
以后再无自作因缘故，无其他获得自我的因缘故。
为显示'究竟'之词的分别，以'此为究竟'而显示，是事业的究竟。
为显示获得彼道的因缘，说'此'字，意为获得证悟的究竟。

།ངེས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པར་གནས་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའོ།།མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སོ། །དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་མེ་འབར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་འཕང་ནི་གཞིའི་འོ། །དེ་ ཉིད་ལ་གནས་པ་ནི་གོ་འཕང་ལ་གནས་པ་སྟེ།གནས་གཞན་དག་ནི་ཉམས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་སོ། །བླ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་འཕང་གི་མཆོག་དམ་པ་འདུས་མ་བྱས་ དེར་ནི།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་མཚན་མ་བཅུ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱང་གྲོལ་གོ་འཕང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདིས་བྱང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བྱང་གྲོལ་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་དེས་དྲི་མ་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གོ་འཕང་ནི་འདིའི་ འབྲས་བུ་སྟེ་དེའི་མཐུས་ནི་འདི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ལམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གྲོང་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ། འཆི་མེད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་ གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ།དམ་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཚུངས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་དགའ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡངས་པ་ཅན་པ་ལས་བསོད་སྙོམས་ བླངས་ནས་ཙ་པ་ལི་ཙེ་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤིང་ཞིག་གི་དྲུང་དུ་བཞུགས་ཏེ།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཙ་པ་ལི་ཙེ་ཏའི་ས་ངན་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱའོ། །འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐུང་ སྟེ།ཀུན་དགའ་བོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་སུ་ཁྱོད་ནི་སྤྲོ་བ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ཐ་མ་ཟད་པ་མེད་པར་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཡོངས་སུ་འདོར་ཞིང་སྲོག་གི་འདུ་བྱེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །མཚུངས་པ་ནི་གཞལ་བས་མཉམ་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་དང་འདིར་སྦྱོར་རོ།།བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་བྱེད་པའི་ཚིག་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མི་མཚུངས་པ་ནི་བཟློག་པ་སྟེ། མི་མཉམ་པའོ། །དང་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏེ། མཚུངས་པ་ཡང་རུང་མི་མཚུངས་པ་ཡང་རུང་དྲལ་ནས་བྱུང་བའོ། །ཡང་ན་འབྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་སྤངས་པ་ཉི་ཚེར་མ་ ཟད་དེ།།མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པ་ཡང་དྲལ་ནས་བྱུང་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྱུང་བ་ནི་བདག་གི་དངོས་པོ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པར་ཡོད་པར་གྱུར་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་དང་མིང་གི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། ། དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ནི་མཚུངས་པ་སྟེ། སྔ་ཕྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་མིང་གི་ཚོགས་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པ་སྟེ། དུས་གཞན་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། སྲིད་པའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཡོད་པ་དང་རྒྱུད་ལ འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གང་ལ་འདུ་བྱེད་ཡོད་པས་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ནི་བོར་ཞིང་བསལ་བའོ། །ཐུབ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་སྤྱོད་པ་མེད་པར་བཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚུལ་གྱི་སྐུ་ཚེ་བཏང་ བ་དང་།བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནང་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་ལ་དགའ་བས་བརྟག་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་བསྟན་ཏོ། །མཉམ་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པར་བསྟན་ཏོ།

获得决定性认知的智慧是究竟安住，是无漏道的究竟果位，也就是一切涅槃的究竟。所谓'殊胜'是指殊胜特别，是究竟处。为了显示其自性而说'寂静'，因为远离烦恼之火的燃烧。'果位'是指基础。'安住于彼'即安住于果位，应知其他处皆为退失。或者是随顺。'无上'是指永远善妙。
'一切相已尽'是说在这无为的最高圣果位中，显示没有任何因果。或者是远离十种相。'菩提解脱果位'是指由此而得清净，因为以圣道获得无垢。其果位是此果，因为以其力而获得此果。
由道所生者是有灭法，如为了遮除城等而说'不死'，是因为不再生。因此，我执实体因有害故应当断除。为了显示圣者们缘于此，而说'等同'等。
当世尊与阿难一起在广严城托钵后，在一棵名为遮波利支提的树下安坐，对具寿阿难说道：'阿难，广严城遮波利支提之地不祥且应当离开。阎浮提人寿命极短。阿难，若有人修习四神足'乃至'直至我入涅槃。善逝涅槃时你将不欢喜，三有最后无尽时如来将入般涅槃。'因此舍弃寿行加持命行，从三昧起而说此偈。
'等同'是指度量相等，此处与'生起'相连。'离'字此处应与作用词相连。'不等同'是相反，即不相等。'与'是总摄义，即等同或不等同皆已离而生起。或者不仅断除生起的有为法，等同与不等同也已离而生起的意思。'生起'是我执实体的生起，即成为聚合而生起之义。
这有两种：色与名的聚合自性。其中色身是等同，因为前后无差别；名蕴是不等同，因为在他时获得圆满菩提。若问前面如何做到，故说'有为'，因为有行为和相续，即由于有行为而说。'完全断除'是舍弃清除。'牟尼'是指世尊，意为安住于无有自他利行。
为显示牟尼殊胜行相舍寿与加持的因缘，而说'内喜'，因为以自身欢喜而作最胜观察，此显示智慧自在。'等持'是显示获得三昧自在。

།ཡིས་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་དབང་རྣམ་པ་གཉིས་དང་འབྲེལ་བས་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དྲལ་བ་ནི་བཤིག་པའོ། །སྔར་སྲིད་པའི་འདུ་བྱེད་སྤངས་པས་མཚུངས་པ་དང་། མི་མཚུངས་པའི་སྲིད་པ་དྲལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔར་དང་གི་སྒྲ་བཤད་དོ། །གང་དྲལ་ ཞེ་ན།སྨྲས་པ། སྒོ་ངའི་སྦུབས་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྒོ་ང་ལས་འདི་ཀུན་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཀུན་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒོ་ངའི་སྦུབས་ནི་སྒོ་ངའི་ཤུན་ཕྲགས་སོ། །དཔེར་ན་ཁྱིམ་བྱའི་སྒོ་ང་མངོན་པར་སྨིན་པའི་ལུས་དང་། མཆུས་སྦུབས་དྲལ་ ཞིང་གཏུབས་ནས་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཡང་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་དྲལ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བས་ནི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།སྦྱིན་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷ་ཞིག་གིས་གསོལ་པ། སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་གང་གིས་ཐུབ། །དགའ་བ་ཐམས་ཅད་ཅིས་ཐུབ་ལགས། །སྟོབས་རྣམས་གང་གིས་ཐུབ་པར་འགྱུར། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་གང་ལགས། །ཞེས་ཞུས་པ་དང་འདི་གསུངས་ སོ།།བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། བགོ་བ་བྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་ཞིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་དམ་ པར་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། འདི་ནི་སྦྱིན་པ་ཆུང་ངུ་སྟེ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའོ། །འདི་ནི་སྦྱིན་པ་མཆོག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་གིས་ནི་ས་ཆེན་པོ་འདིར་རིན་པོ་ཆེན་སྣ་བདུན་གྱིས་རབ་ཏུ་ བཀང་སྟེ།སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་བས་གང་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བྱིན་ན་ཆེས་མཆོག་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །དགའ་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཐུབ་པ་སྟེ། །དེ་ནི་ཟང་ཟིང་ དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་མཉན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཐུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། བསྟན་བཅོས་མི་རྟོག་སྡུག་བསྔལ་དང་། །དེ་ལ་རྟོག་པའི་བདེ་བ་གང་། དམྱལ་བའི་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ། །དེ་ནི་བདེ་མིན་སྡུག་བསྔལ་མིན། །ཡང་ན་ཐར་པ་ལ་དགའ་བས་ནི་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་དམ་པ་དང་གནས་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །སྟོབས་ཀུན་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐུབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་སམ། རྟའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ནི་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་བཤད་པ། བཟོད་པའི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀྱིས་ནི། །སྟོབས་ནི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནོན། །ཐར་པའང་སྒྲུབ བྱེད་དེ་བས་ན།།བཟོད་པའི་སྟོབས་ནི་ཆེན་པོར་བཤད། །ཅེས་སོ། །སྲེད་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པ་སྟེ། དེས་ནི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་བདེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་ དུ་གང་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་།།གང་ཡང་ལྷའི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྟན་ཏོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚོམས་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཐར་པ་ཐོབ་པར་ འགྱུར་བ་དེའི་དོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ནི་ལྟ་བ་དག་པ་དང་ལྡན་པས་འགྱུར་གྱི།གཞན་དུ་ནི་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཚོམས་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།

所谓'由'是与两种力相关而成就所欲之果，为显示此义。'破'即摧毁。由先前已断除有为法，故破相等与不相等之有，正因如此，前文说明'与'字。
若问破何物？答：'如从鸡蛋壳中出'，由于从鸡蛋中生出一切，故称普生，即鸟之义。鸡蛋壳即蛋壳。譬如家鸡蛋成熟时，以身与喙破壳而出，如是世尊亦以殊胜智慧破除有漏无漏之我性而入涅槃。
为显示涅槃之乐胜过一切乐，故说'一切布施'等。有天问：'何者胜一切布施？何者胜一切喜？何者胜诸力？何者得一切乐？'对此回答：
若问何者胜过并超越一切饮食衣物等布施？说'法布施'，即以无贪之心如实宣说佛语，因为这是究竟安乐之因。如说：'此为小布施，即财物布施。此为最胜布施，即法布施。'如经所说：'若有人以七宝遍满此大地而行布施，不如布施如来所说之偈颂，其果更为殊胜。'
'一切喜'是指胜过从受用欲望所生之喜，因为那是有所依附的。'法喜'是指从听闻善说而生之心的胜利，因为是无所依附的。如说：'论典无分别苦，思维彼之乐，于地狱梵世中，非乐亦非苦。'或者说解脱之喜胜过轮回之喜，因为殊胜处所与非殊胜处所境界之差别。
'诸力为忍力胜'是说大象等之力或马群等之力，为忍辱力所胜。又说：'忍力于二世间，力即以力降伏，亦能成就解脱，故说忍力最大。'
'爱尽'即解脱，彼胜过一切安乐，因为其他安乐皆与苦相连，而此则离苦。如'世间所有欲乐受用，以及天界安乐受用'等偈颂所说。
涅槃品第二十六释论完。
为显示为获得解脱而精进，应具清净见解，否则具垢染者即为颠倒见，故其后安立见品。

།ཡང་ན། བདེ་ཀུན་སྲེད་པ་ཟད་པ་འཐོབ། །ཅེས་ བསྟན་པ་ལ་དེ་གང་གིས་ཐོབ་འགྱུར་ཞེ་ན།ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ་གཞན་དག་ནི་དེ་མེད་པས་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མས་བསྒོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ལས་གཞན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དྲུག་སྡེ་རྟག་ཏུ་གཞན་ལ་ རྩོད་པར་བྱེད་ཅིང་དྲན་པར་བྱེད་ལ་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ནས་རྗོད་པར་བྱེད་དེ།བདག་ཉིད་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བ་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །མཐོང་བར་སླ་བ་ཡིན་པས་མཐོང་བླ་བ་སྟེ་རྟོགས་པར་སླ་བའོ། །ཀུན་དུ་རྨོངས་ པའི་དབང་གིས་བསྒྲིབས་ཏེ།ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །གཞན་གྱི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། མིག་གིས་རང་གི་སྐྱོན་མི་མཐོང་། །ཟླ་བའི་ར་རི་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་ པའོ།།རང་གི་སྐྱོན་ནི་མཐོང་བར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་བདག་གི་འཁྲུལ་པ་ནི་དཀའ་བས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་གདོང་ལ་བལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི་སྐྱོན་མཐོང་བར་སླ་བ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བདག་ལས་གཞན་པའི་སྐྱོན་དག་ནི། ཕུབ་མ་ གཏོར་བ་ཇི་བཞིན་དུ།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་གི་རྩཝའི་ཕྱེ་མ་གྱེན་དུ་གཏོར་ཞིང་བོར་བར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པས་དེ་ཉིད་མ་མཐོང་སྟེ། གཅིག་ལ་གཅིག་སྐྱོན་རྗེས་སུ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་དོ། །རང་གི་སྐྱོན་ ནི་མཐོང་བར་དཀའ།།ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རང་གི་དེ་ནི་སྦེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའི་སྐྱོན་འགེབས་པར་བྱེད་དེ། བཀབ་པའི་དངོས་པོ་ནི་མཐོང་བར་དཀའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་སྦེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཡོན་ཅན་ཆོ་ལོ་འཇོ་བ་ལྟར། །ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་འཇོ་བ་ནི་རྒྱན་པོ་བྱེད་པའོ། །གཡོན་ཅན་ནི་སྒྱུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཆོ་ལོ་ལ་གཞན་བསླུ་བའི་ཕྱིར་སྦེད་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ན་འཇོ་བ་ནི་གྲགས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་གཡོན་ཅན་ཏེ། གཡོས་གཞན་དགའ་བའི་ཆེད་དུ་རང་གི་སྡིག་པ་སྦེད་ པར་བྱེད་ལ།གཞན་གྱི་སྐྱོན་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པ་ལྟར་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ཚོལ་བར་བྱེད་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཞན་གྱི་སྐྱོན་ལ་ལྟ་བྱེད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྐྱོན་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་ཅིང་ཚོལ་བར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་དོ། ། རྟག་ཏུ་འཕྱས་ལོང་འདུ་ཤེས་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དེ། སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ནི་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ནི་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། སྐྱེ་བོ དམ་པ་རབ་བསྒྲིམས་ཏེ།གཞན་གྱི་སྐྱོན་སྦེད་སྨད་རིམ་བཞིན། །འོན་ཀྱང་འདི་གཉིས་ཁྱད་ཡོད་དེ། །དམ་པ་སྲུང་གི་སྨད་རིམ་སྨྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འཕྱས་ལོང་དང་ཚིག་ངན་པ་བརྗོད་པའི་འདུ་ཤེས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེའོ། །གཡོན་ཕྱོགས་ཆོས་ནི་རབ་ཏུ་འཕེལ། །ཞེས་ བྱ་བ་གཡོན་ཕྱོགས་ནི་སྨད་པའོ།།ཆོས་རབ་ཏུ་འཕེལ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། སྐྱེས་པ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་མདོ་ལས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡིས་རིང་དུ་ཆོས་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་དེ་ལྟར་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ འཕེལ་བར་བྱེད་ན་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཐག་རིང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་སྐྱོན་ནི་ངོ་ཚ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་བརྟོལ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་ གཉིས་ཤིག་ཡོད་དེ།གཅིག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁྭ་ལྟ་བུར་མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་དང་སྤྱི་བརྟོལ་ཆེ་ཞིང་ཁྱིམ་དག་ཏུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་བྱེད་དེ། དེས་བདེ་བར་འཚོ་ལ། གཉིས་པ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་འགྱོད་པ་བྱེད་དེ་དེ་ནི་དེས་འཚོ་བ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།

又如'获得灭尽一切贪欲之乐'所说，对此若问以何获得？为显示唯有正见，其他则因无此而为观他过失等垢染所染，故说'除自我之外'等。
六群比丘常与他人争论、记忆并宣说他人过失，自身却行非如法之行，为显示此义故说两偈颂。因易见故为易见，即易了解。
由于完全愚痴力所障，因无智慧故此生起，为显示此义故说'为'字。'他人过失'即他人错误，如说：'眼不见自过，却观月中斑'。
'自过难见'即自己的过错因难故见，如观自面。对于所说他人过失易见，若问为何？即'如是除自我外之过失，如撒糠秕般'，此说明随推度事义。譬如有人向上撒弃麦糠，如是因无明未见真实，互相宣说过失。
'自过难见'如何理解？'自己过失隐藏'，即掩盖与自身相关的过失，被遮蔽之事难见。若问如何隐藏？说'如狡诈赌徒'，譬如有人赌博，狡诈即具诡计，如为欺骗他人而隐藏赌具。或者，赌博是为求名声而狡诈，以诡计为取悦他人而隐藏自己罪过。
如是宣说他人过失，为显示寻找他人过失之过患而说：'观察他人过失'，即具有观察寻找他人过失的习性。
'常具轻蔑想'，此说明将圣者视为非圣者的差别，圣者为护持而寻求过失，恶人则为诽谤而为。如说：'圣者极谨慎，次第隐他过，然此二差别，圣护非诽谤'。具有轻蔑与恶语之想者即是此人。
'左道法增盛'，左道即卑劣，法增盛即成为恶行等，经中说未生者将生，已生者将增。
'彼远离见法'即若如是增长恶行，则因远离见真谛故。又若不能见法性如实，其过失从无惭等过失而生，为显示此义，故说'放逸行'等。
有两位比丘，一位如乌鸦般多言放逸，常往诸家，彼能安乐生活；第二位知惭且有悔意，彼以此生活极为欢喜，为此二者故说两偈颂。

།གང་ལ་ངོ་ཚ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པ་སྟེ། དེས་ནི་བདེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་བའམ། གནོད་པ་མེད་པར་འཚོ་བར་ནུས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མ་སྦྱངས་པར་འཚོ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིས་ བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་རིམ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྭ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བརྟགས་ཤིང་བབ་ཅོལ་དུ་བྱེད་པའོ། །མི་གཙང་བའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཙང་ཞིང་གཙང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བའི་ལས་འདི་ལ་ཡོད་པའོ། །འཕྲོག་རློམ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕྲོག་ རློམ་བྱེད་པས་འཇུག་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ།དེས་ན་བླ་མའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་འཕྲོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱི་བརྟོལ་བྱེད་པ་ནི་མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་སྨྲས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་འཚོ་བ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་དེས་དུས་ཉུང་ཟད་དུ་བདེ་བར་ འཚོ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དྲི་མ་དང་བཅས་པར་འཚོ་བ་སྟེ། ངན་སོང་གི་རྒྱུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་པའི་ཕྱིར་དང་། གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་འཚོ་བ་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངོ་ཚ་ དང་ལྡན་པ་ནི་རྩོད་པའི་དུས་འདིར་ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ནོ།།ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འདིར་ཁྱད་པར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། རྟག་ཏུ་གཙང་མ་ཚོལ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཚོལ་བ་ཡིན་ནོ། །འཛེམ་བག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབེན་པའི་གནས་ལ་དགའ་བ་དང་། ཚོགས་ཀྱིས་འཇིགས་པ་ནི་འཛེམ་བག་ཅན་ཏེ། ཁྭ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐུབ་ཆོད་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་ཅོར་མི་བྱེད པའོ།།འཚོ་བ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་ལུས་གནས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཆེད་དུ་བླ་མའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་གེགས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་གོང་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་འཚོ་བར་བྱེད། །ཅེས་པ་འདིར་ཅི་དང་སྦྱར་ཞེ་ན། ཐུབ་ཆོད་མི་བྱེད་པས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པར་འཚོ་བ་ཅན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བས་སོ།།ངོ་ཚ་མེད་པ་ལས་ནི་སྐྱོན་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པས་ནི་ཡོན་ཏན་མང་པོ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལོང་གྱུར་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ།མཉན་ཡོད་ན་དམུས་ལོང་ཞིག་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་ན་གཡང་དུ་ལྷུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དགེ་སློང་རྣམས་ལས་གསན་ནས་དགེ་སློང་དག་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་ནི་ལོང་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་ འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཇི་སྲིད་དུ་འདི་གསུངས་སོ། །མུན་པར་གྱུར་པ་ནི་མུན་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་ཕར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ལོང་བས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བ་ཅི་ཡང་མི་ མཐོང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པས་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལོང་བར་གྱུར་པ་དེ་བས་ན་མཐོ་རིས་ལ་དགའ་ཤས་ཙམ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །དེ་ལས་ལྷག་མཐོང་ ལྡན་པ་ཉུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ཞིང་ཉུང་སྟེ་འགྲོ་བ་འདི་ནའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་མཁས་ཤིང་རྟོགས་པ་སྟེ། ཕན་པ་དང་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལོང་བར་གྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་ཕལ་ཆེར་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་ བ་ཡིན་ནོ།།ཕལ་ཆེར་ལྷག་མཐོང་ཉུང་བའི་ཕྱིར་ཤས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤས་ཙམ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉུང་ཟད་མཐོ་རིས་ལ་དགའ་བ་སྟེ། བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་ཞིང་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ།

没有羞耻心的人就是无耻之人，他能够安乐生活或无害生活，也就是说以极不修养的方式生活。无耻可从四个方面来看，为了依次说明这些，'如乌鸦般'是指不加思考而轻率行事。'不净业'是指具有不清净且不洁净的行为。'掠夺心'是指具有掠夺心态的行为方式，因此即使对上等人也会掠夺。'放肆行为'是指胡言乱语，对一切人都妄加评论。
'极为烦恼的生活者'是指虽然暂时能够安乐生活，但是带有污垢地生活，因为积累了无量恶趣之因，以及因不好名声和供养等过患而生。'知耻者难以生活'，就是说有羞耻心的人在这争论的时代极不安乐地生活。
知耻也应当从五个方面来了知，这里是以特殊方式来说明。那么是怎样的呢？'常求清净'，就是经常寻求无过失的事物。'谨慎者'是指喜欢寂静处所，畏惧众会的谨慎之人，意思是不像乌鸦。'不放肆'是指不说胡话。
'清净生活'是指以无过失来维持生命，因为不是为了利养恭敬而舍弃上等人等。为了显示这一切都是见真实性的无碍，所以说'见'，这是要特别与前文相连。'极为烦恼地生活'在此与什么相连呢？是与'不放肆者所见'相连，因为烦恼生活者以智慧见真实性。
从无耻会产生无边过失，而具有羞耻则会产生众多功德。为什么要观察这两者呢？'世间盲闇如是'等来说明：在舍卫城中有一个盲人到处游荡时掉入深坑。诸比丘听闻此事后说：'诸比丘，这些凡夫是盲者，以身造作诸业，身坏命终之后堕入恶趣、恶道、邪道、地狱中。'一直说到这里。
'闇'是指如同黑暗，就像盲者一样。譬如盲者看不见可意与不可意的任何事物，同样，凡夫也不知何者应做何者不应做。'是'表示原因。因为这世间成为盲者，所以仅仅对天界有些许欢喜，这是其意义。此世间是指凡夫。
'于此具观察者少'是指极其稀少，在这众生界中。'观察'是指智慧通达，因为了知利与不利而行善行。因为成为盲者，所以大多往生恶趣。因为大多缺少观察，所以说'些许'，'些许'是指世间少数人喜欢天界，往生善趣并享受快乐。

།རྒྱ་ལས་ཤོར་བའི་བྱ་ལྟ་བུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་ལས་གྲོལ་བ་ ནི་རྒྱ་ལས་ཤོར་བའོ།།བྱ་ནི་བྱ་ཉིད་དེ་ཉུང་ངུ་མཚོན་པ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་ནི་བྱའི་རྒྱར་ཚུད་པ་ལས་འཆི་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཀྱང་ངན་སོང་གི་རྒྱ་ལ་ལོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལོང་བས་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ ནམ་ཞེ་ན།འདིར་བཤད་པ། མི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུས་ངན་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ལུས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཡུལ་ཀཽ་ཤཱམྦཱིའི་གདངས་ཅན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་ཏེ།དེའི་ཚེ་བད་སའི་རྒྱལ་པོ་འཆར་བྱེད་ཀྱི་བཙུན་མོའི་འཁོར་ཡུལ་གྱི་མིས་བསྲེགས་ཏེ། གང་དུ་སྔོ་བསངས་ཅན་ལ་སོགས་པ་བུད་མེད་ལྔ་བརྒྱ་བསྲེགས་སོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་སྔ་ དྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་སྲིད་དུ་བཙུན་པ་དེ་དག་གི་འགྲོ་བ་ནི་ཅིར་འགྱུར་གར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་།དགེ་སློང་དག་སྐྱེས་བུ་གླེན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་པོ་བསྩགས་སོ། །གང་གིས་བཙུན་མོའི་འཁོར་བསྲེགས་པ་དེའི་ནང་ནས་བུད་མེད་གང་ གིས་འོག་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་ནས་དེར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ང་ལ་སེམས་མངོན་པར་དད་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསླབ་ བར་བྱ་སྟེ།གང་སྡོང་དུམ་ཚིག་པ་ལ་ཡང་གནོད་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འདི་གསུངས་སོ། །འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་རྫས་ཡིན་པས་ནོར་ཏེ། རྐུན་མས་འཕྲོག་པར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནོར་ལྟ་བུར་ཆགས་ཤིང་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་བྲལ་བའི་རྐུན་མས་འཕྲོག་པ་དང་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཕྲད་པར་གྱུར་ན་ནི་མཐར་འབྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྔོ་བསངས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་འཆར་ བྱེད་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པ་སྟེ།དེ་ནི་འདི་ལྟར་བསྲེགས་པའོ། །གཞན་རྫས་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པར་རུང་བ་འདོད་ཆགས་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཏོ། གཞན་མི་འཇིག་པ་རྫས་དེ་གཟུགས་དང་ཕྲད་ཅིང་མི་འཇིག་པའི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྟ་བར་ བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་འདིར་ཐམས་ཅད་དུ་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། མི་འཇིག་ཅིང་ཕྲད་པ་ལྟ་བུར་འདོད་ཆགས་ཅན་དག་ལྟ་བར་བྱེད་དེ། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ལ་ སོགས་པས་ཡིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ཉིད་བསྟན་པ། བྱིས་པ་ལུས་ཀྱིས་བཅིངས་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེས་སྤུངས་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའམ་ལུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་བསྩགས་པའི་ངན་སོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གང་ དག་ལ་དེས་བཅིངས་པའི་བྱིས་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོ།།དེ་གང་ཞེ་ན། བྱིས་པ་སྟེ་བླུན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ནི་མི་ཤེས་པས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ ནི་གཏི་མུག་གིས་དབང་དུ་བྱས་ཤིང་མི་ཤེས་པས་བསྒྲིབས་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་འདིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མ་རིག་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་ནོར་ནི་དོན་མེད་པ་ལ་ཆགས་པའི་རྣམ་པའི་འགྲོ་ བ་གཞན་དག་གིས་ཀུན་དུ་ཆགས་ཤིང་བསྐྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོ།།འདི་ལ་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པར་བསྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་འདིས་ཆགས་པ་ཡིན་ པས་ཆགས་པ་སྟེ།འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ཉིད་དེ་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་པའོ།

关于'如同脱离网罗的鸟'这句话，从网中解脱就是从网中逃脱。鸟就是鸟本身，用来比喻少数，因为大多数鸟被网捕获后都会死亡。同样地，这些世间众生也被恶趣的网所困。
如果问：是否如同盲人什么也看不见一样，愚人也是这样的吗？对此解释：不是看不见，而是因为具有颠倒的修行，由于这两种原因造作恶业而堕入恶趣，为了说明这一点而说'愚人身被缚'等等。
世尊住在憍赏弥国的瞿师罗园时，当时跋娑王优陀延的后宫被当地人焚烧，其中蓝色衣女等五百女人被烧死。之后，众多比丘在早晨问道：'尊者，她们的去处如何，将转生何处？'
比丘们，那些愚昧之人造作了许多非福业。在被烧的后宫女人中，有些因为断除了五种顺下分结而获得化生，在那里将完全涅槃。有些对我生起净信而转生于诸天之中。因此应当如是学习：即使对烧焦的木桩也不应生起害心等等，直到说完这些。
因为是可被夺取的财物所以是财，意思是能被盗贼夺取。如同对财物的贪著和执着，就是与夺取之盗贼相遇的意思。若相遇则最终必定分离。
'世间'是指痛苦的众生，如同蓝色衣女等女人的世间，是优陀延王极为喜爱的，就这样被焚烧了。'如同他物'是指应当修习的无贪之义。其他不坏之物即是与色相遇而不坏的友谊之意。
'观看'是指显示。虽然在此一切可爱相遇必定毁坏是现量所成立的，但贪著者们却视为不坏而相遇，因为由贪欲等使心颠倒的缘故。为了说明这一点而说：'愚人身被缚'。
由于积聚故为蕴或身，即生与业烦恼所积聚的恶趣之义。被此束缚的愚人即是彼。何为愚人？愚人即是愚昧的凡夫之义。
为了说明凡夫性即是以无明为特征，所以说'黑暗'是被无明所围绕，如经中所说：'世间为愚痴所控制，为无明所遮蔽。'其中，这是按次第显示见断和修断的无明结。
或者，财是指对无义之事贪著的其他行相的众生所生起执著的世间即是彼。对此，因为以恶行为最胜，所以果报即是使人生命无果之义。
或者，由于这是贪著故为贪著，即是对欲境过分贪著，也就是对欲的贪著。

།དེའི་ནོར་ནི་སླུ་བའི་བདག་ཉིད་དམ་སྒྱུ་མའི་བདག་ཉིད་དོ། །གང་འཇིག་རྟེན་དེའི་དབང་གིས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རྫས་ལྟ་བུར་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ཡང་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གྱི་སྣོད་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཕྱུགས་དང་། ཤ་ཟ་དང་། གཅན་གཟན་ཁྲོ་བོ་དང་། སྤྱང་ཀི་འདྲ་བ་ཡིན་ཡང་མིའི་ཆ་བྱད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཇི་ལྟར་འདིའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་ལ། འདི་ལྟ་བུར་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་དུ་སྩོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ལུས ཀྱིས་བཅིངས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ།འདིར་ལུས་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཏེ། ཉེ་བར་སོགས་ཤིང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འཆིང་བའི་ཞགས་པ་གང་གིས་བྱིས་པ་བཅིངས་ཏེ། རང་དབང་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མ་མཐོང་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་སྟེ། དོན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་རྨོངས་པའི་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མུན་པའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །མི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདེན་པ་མིན་ལ་བདེན་ལྟ་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་མི་འདོད་པའི་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་ བོ་ལ་གཙང་བར་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ།།མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་ཤེས་པའི་མཐུས་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་མཁས་པ་ནི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་བོ་ཅུང་ཟད་འདོད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ལོག་པར་ ལྟ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ།གཏི་མུག་གིས་འཇུག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་བྱས་སོ་སྙམ་སེམས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་པས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་གནས་འདི་ནི་རྟག་པ་བརྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཉིད་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཞེས་པ་དང་། འདི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འོག་མ་གསུངས་སོ། །བདག་གིས་བྱས་སོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཏེ་དེས་ཕྱུང་བ་ ནི་དེས་བསྐྱེད་པའོ།།སྐྱེ་དགུ་ནི་སེམས་ཅན་ཏེ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་གྱིས་བྱས་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་སྟེ། ཚངས་པ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་ཕྱུང་བའོ། །ཞེས་མངོན་པར་ ཞེན་ཅིང་སེམས་པར་འདིར་སྦྱར་རོ།།སྐྱེ་དགུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གནས་པའོ། །དེ་ནི་འགས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པ་དང་གཞན་དུ་བྱེད་པའི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་ བ་སྟེ།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་དང་མཉན་པ་ལམ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་བདག་གིས་བྱེད་པ་དང་གཞན་གྱིས་བྱེད་པས་ཇི་ལྟར་ཡང་གཙེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡང་མི་ཤེས་ཤིང་ལྟ་བ་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཡང་མི་མཐོང་བ་ཞེ་ན་ཟུག་རྔུ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བའི་ཟུག་རྔུ་ཉིད་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟུག་རྔུ་དེ་དག་སྔོན་ཆད་མཐོང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང ཡང་བདག་དང་གཞན་གྱིས་བྱེད་པ་གཉིས་ཟུག་རྔུ་དང་འདྲ་བ་སྔར་ཉིད་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་མཐོང་བས་བདག་གིས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པོ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་དུ་གཉིས་པོ་འདི་ ལའོ།།སྐྱེ་བོ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ།

他的财富是欺骗性的或幻化性的。由于世间的缘故，一切功德都将毁灭，因为所谓的世间是无常而毁灭的。所谓视如他人之物，虽是一切过失的根本，但因为生于善趣，应视为功德之器，意思是说虽如牲畜、罗刹、凶猛野兽和豺狼，但具有人的形相。
若是如此，为何做非所应做之事，虽生于如此人世间，为何积集诸多恶行呢？以'为身所缚'来说明。此处身即是贪欲等障碍，积集而生于恶趣。以其束缚之绳索束缚愚者，使其失去自主。所谓愚者是指未见真谛的凡夫，未离贪欲，因为做一切无义之事，故说明是凡夫。
为了说明其特别愚痴的标志，故说'为黑暗之众所围绕'。为了说明无明的果是颠倒，故说'我'等。'于非真实见为真实'是指于不可爱的不净等本性执著为清净。
'见'是指以智力所见，如是智者也无，意思是说彼处无有，'稍许希求世间事物'是语词的剩余。不仅是入于邪见，也是入于愚痴，为了说明这点，也说明了我慢等过失。
'认为是我所作'是指大梵天住于梵天界时对世尊说：'噫，乔达摩，此处是常住坚固的，即此梵天界，请住此处'，与此及下面的偈颂相应。我作想的我慢，其所生即是其所产生。众生即是有情，即梵天等。
'认为他作'中，他所生即是他作，执著认为此世间是由梵天、自在天等所生。众生是梵行住。'此为任何人都不如实见到'表明，此是我执和他执的颠倒实相。因此不如实见到，因为未修习无颠倒教说闻法之道。'任何人'即是一个也。
如是被我作和他作所损害。因此又是无知和邪见，即是颠倒。若问何者不见？即是刺，作为痛苦之因的萨迦耶见等见之刺，因为能引发一切痛苦。
'彼等诸刺先已见到'是指任何我作和他作二者如刺先已正见，由见彼故，我作等也成为无有。二者又是如何？说'于何'，即于此二者。众生即是凡夫。

།ཆགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བདེན་ནོ་ཞེས་སྨོས་པས་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་སྲེད་ཅིང་ཞེན་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཟུག་རྔུར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒོམ་པར་ བྱའོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་པས། དེ་ནི་བདག་གིས་བྱས་སྙམ་མི་འཛིན་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུད་ལ་མི་སྤྱོད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་བྱས་སྙམ་མི་འཛིན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བར་ཡང་སྦྱར་རོ། །གང་ལ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་གིར་འཛིན་པས་ཡིད་ བཅོམ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྐྱེ་དགུ་འདི་དག་ང་རྒྱལ་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔ་མ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འདི་དག་ལྡན་པའོ། །སྐྱེ་དགུ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུགས་མེད་པ་ནི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཕལ་ཆེར་བསམ་གཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་ལ་ཆགས་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་ཏེ། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར འགྱུར་བ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ང་རྒྱལ་བཅིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དག་ལྷག་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པར་གྱུར་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་ཆགས་ཤིང་མངོན་པར་ཞེན་པའམ། ཡང་ན་ དེའི་ཆེད་དུ་འཁྲུག་པར་འགྱུར་ཞིང་ཕན་ཚུལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་སྡིག་པ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁོར་བ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་ང་རྒྱལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་དང་ལྡན་པས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་བ་ཟིལ་གྱིས་ གནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཐོབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་ཞིག་དབྱར་གནས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་ཐུབ་པས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དབྱར་གང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ ཞེས་པ་དང་།དེས་གསོལ་པ། བདག་ནི་རི་ཁ་བ་ཅན་དུ་གནས་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེར་ངོ་མཚར་འགའ་ཞིག་མཐོང་ངམ་ཅི་མཐོང་ཞེས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁུམས་ཏེ་ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་དག་ནམ་མཁའ་ལས་འོང་བ་དང་ འགྲོ་བར་བགྱིད་པ་གདའ་བས་བདག་དགའ་བ་སྐྱེས་ཏེ།ནམ་ཞིག་ན་བདག་ཀྱང་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་སོ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེས་དེ་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ། དྲང་སྲོང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གང་མིའི་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་དང་། གང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཚངས་པའི་ འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་།དགའ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དགའ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་གང་ཐོབ་པ་ནི་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བའོ། །གང་ཐོབ་ པར་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའོ།།དེ་དག་གཉིས་ཀ་ཡང་རྡུལ་གྱིས་ཡོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གནོད་པ་སྟོང་ཕྲག་གིས་གཙེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དག་གང་གཟུགས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །འདི་ཉིད་གང་གིས་ཡིན་ཞེ་ན། ནད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་གཟིར་ཞིང་བཅོམ་པ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཡང་གི་སྒྲ ཕྱིས་པ་བསྟན་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་འཕགས་པ་དག་འཇུག་པར་གྱུར་ན་ཡང་ངོ་། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་རྡུལ་འདིས་ཡོག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྔོན་པའི་རྟོགས་པ་ཡང་འདིར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དེ་ལྟ་ན་ནི་ལྟ་བ་ལོག་པ་ལ་ཞེན་པ་ ཡིན་ཏེ།དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། །བསླབ་པ་ནི་གླང་པོའི་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་གདུལ་བའི་ཐབས་ཏེ། འཁོར་བའི་ནང་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་དག་གོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་འགལ་བའི་ ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་སྤོང་བའོ།།བརྟུལ་ཞུགས་ནི་ཁྱི་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་དམིགས་པའོ།

贪著就是执著，即说'这个是真实的'而执著并了知。
对境的贪爱就是对自我贪爱执著，应当观修'这就是痛苦之因'。
如此一来，'不执著认为是我做的'，即不在相续中行持。同样也应当配合'不执著认为是他人做的'。
为了显示具有这样执著的人因我执而心受损害且未断除痛苦，所以说'这些众生具有我慢'，是以前面的意义分类而显示的。
胜者即是我和我所，那是从自他门中行持，这些都具有这些。
众生即是凡夫，其中无色界具有我慢，因为多数获得禅定殊胜而不被压伏。
执著我慢的是色界众生，因为听闻梵天等的变化。
所谓'我慢束缚'是因为过分行持欲望。
为了显示我慢的因，所说'具有诤论见解'是对六十二见执著而明显执着，或者为此而争斗，以互相压伏而过分造作罪业。
'轮回不会逆转'即不会压伏有的我慢。为了显示具过失者决定不能压伏轮回，所以说'已获得的是什么'等。
有一位比丘在世尊附近安居，能仁问道：'比丘在何处安居？'
他回答说：'我住在雪山。'
问道：'比丘你在那里看见什么稀有之事？看见什么？'
'世尊，外道仙人们从空中来去，我生起欢喜，想着何时我也能如此。'
他说那些完全是痛苦的，那些仙人所获得的人身，以及所要获得的梵世等一切处的出生，都被欢喜等所损害，所以你不应对此欢喜。
或者，所获得的是过去和现在的出生，所要获得的是未来的出生。
'这两者都被尘垢覆盖'即被千种损害所逼恼。
经中说：'诸比丘，所生之色即是生病的痛苦，是住、老、死的显现'等。
这是什么原因呢？说'无病'即烦恼逼迫损害，意思是凡夫。
'随学'在此也表示'亦'字的省略，即使圣者为断除烦恼而趣入三学。
这两者都认为被此尘垢覆盖。猎人的领悟也应当在此宣说。
若如是见即是执著邪见，为了显示这点，'某者'即众生。
学处即是调伏象足等的方便，是与轮回中的痛苦相连的。
戒律即是断除违背梵行的破戒。
禁行即是缘于狗等的行为。

།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་འཁྲིག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་སྤོང་བའོ། །དཀའ་ཐུབ་ནི་ཚེར་མ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་ལྷ་དང་། མི་ལ་བསྙེན་བཀུར་ བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།གང་དག་ལ་དེ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ནི་ཐར་པའི་རྒྱུ་འདོད་པ་སྟེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཐར་པའི་བདེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། ལ་ལའི་ལྟ་བའོ། །གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་པ་ནི་གཙང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཁྲིག་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དང་རྗེས་ སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དེའི་དོན་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དང་ གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཚིམ་པའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་ནོ། །ལྷག་པར་ནི་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཡུལ་དག་ལའོ། །ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།སྦྲང་མ་བཞིན་དུ་ཞོ་ལ་བདག་ཉིད་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་མཐའ་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའི་རྒྱུར་འདོད་པའོ། །མཐའ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཇི་ནས་བདག་ཉིད་ངལ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། དམན་པས་གྲོང་གི་ཐ་མལ་པ་སྟེ། གང་ལ་འདོད་པ་ལ་བསོད་ཉམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དུར་ཁྲོད་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱོར་རོ།།ཡང་ན་བདག་ཉིད་དུར་ཁྲོད་བཞིན་དུ་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་ནི་དུར་ཁྲོད་འཕེལ་བར་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེས་དེ་དང་དེ་ཉིད་མ་མཐོང་བས་ གཉི་གའི་མཐའ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ།དུར་ཁྲོད་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་འདིས་སོ། །འདི་དག་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་མཐའ་གཉིས་ཏེ། དུར་ཁྲོད་འཕེལ་བ་བྱིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མ་མཐོང་ཞིང་མ་རྟོགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཞེན་པར་ བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལིང་སླེ་ཤ་ནེ་ཞེས་བྱ་བས་འདོད་པ་དག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་སྟེ།འདོད་པ་ལ་བསོད་ཉམས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་མངོན་པར་རྒྱུག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དག་ལ་འགྲོ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རིང་ན་གནས་ཀྱང་འགྲོ་ བ་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡང་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་བདག་ཉིད་དལ་བའི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་དང་ལྡན་པས་དེ་དག་མཐོང་བ་ན་དེས་དེ་དག་ལྷག་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་འཇུག་པའོ།།དེ་དག་དེ་ལྟར་མི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་གཉིས་ཀྱིས་བདག་གིར་བྱེད་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་གཞན་དག་ལ་མི་སྟོན་པའོ། །དེ་དག་གིས་ཆོས་རྗེས་སུ་མི་གདགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་དག་ གིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་དང་།ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་མེད་དེ། གང་གི་འགྲོ་བས་འདི་དག་ཏུ་གདགས་ཤིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷའམ་མི་མ་ཡིན་པ་ཡང་རུང་ངོ་། །འདི་ ལྟ་བུ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་འདས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ནང་གི་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་བར་མའི་ལམ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པས་སོ།།དེས་མཐོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ་མིག་གིས་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཆུ་བུར་མཐོང་ བ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

梵行即是断除淫欲。苦行即是依靠荆棘等。亲近即是供养天人等。
有些人以此为核心是希求解脱之因，仅仅因为执著解脱之乐的缘故。这是一个极端。所谓极端是最终痛苦之因，是某些人的见解。
所谓如是见解并如是宣说，是因为执著并如是修行的缘故。
所谓欲是清净的，是指享受淫欲，因为诸天也享受此故。所谓有福德，是因为随顺意愿故。
所谓应当享受，是因为前述两种原因故。或者是因为是主要果报故。所谓欲是无过失的，是因为一切世间都精进于此故，是令自他相续满足的方便故。
所谓彼等，是指如是了知的众生。'特别'即是'极其'的意思。所谓诸欲，是指欲境。
所谓受持堕落的禁戒，是指执著其为最胜，如蜜蜂堕入酸奶中一样。所谓这也是一个极端，是指认为是痛苦边际的因。
极端有两种：即自身疲惫的修行和低劣的世俗凡夫，因为经中说是贪著欲乐的修行故。
所谓这两个极端，并非能获得解脱，而是增长尸林，即与'这两者'相连。或者因为自身如同尸林般住故。
为什么呢？所谓'彼等增长尸林'，是因为现量成立故，由于未见彼此，执著两边，尸林将增长。
所谓如是，即是以此方式。这些是上述所示的两个极端，增长尸林是凡夫心未见未了解的。
所谓有些执著，是指如同'林斯列谢内'所说的极度贪著诸欲，因为贪著欲乐故。
所谓有些奔驰，是指趋向诸欲，即使远在他处也前往，因为不能随后领受色等境，自身随顺懈怠故。
具眼者见到彼等时，不会过分执著等。
所谓彼等不如是作，即是不入于如是二者之中。
所谓彼等不如是想，即是不生起内在二者的执著，也不示现其他非道。
所谓彼等不随说如是法，是因为彼等大士已完全断除一切结缚故，无有获得习气和业性法相的道，因为以此行相安立宣说此等故，无论是天或非人。
所谓如是此，即是超越一切趣，刹那间断除内在二边，修习中道。
为显示以眼如实见故，说'如见水泡'等。

།རྒྱལ་རིགས་སུ་བཙས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བདག་གིས་འཇིགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ་བཙུན་པ་ཐབས་གང་གིས་བདག་འཆི་བདག་གི་རྒྱལ་པོས་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེས་ན་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ན་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ལྟ་བ་ལོག་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དོ་ཞེའོ། །ཆུ་བུར་མཐོང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཆར་གྱི་ཐིགས་པ་ཤིན་ཏུ་སྦོམ་པ་འབབ་པ་ལས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ན་ཆུའི་འབྲུམ་བུ་གཞན་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་ཞིང་འགག་པར་འགྱུར་བ་དེ་མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ།།ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་མཐོང་བ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་འབྲོག་དགོན་པར་སྐོམ་པས་གདུངས་ཤིང་ཚ་བས་ཉམ་ཐག་ལ་རབ་ཏུ་གདུངས་ཤིང་ཚ་བས་ཆུ་ལྟར་ སྣང་བའི་སྨིག་རྒྱུ་རི་དགས་སྐོམ་པ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཡང་མཐོང་བ་དེ་ལྟར།དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་ལྟ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དཔེ་གཉི་ག་བླང་བ་ཡིན་ཡང་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་དཔེར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།ཕལ་ཆེར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ལ་བརྟེན་པས་འདི་ལ་འཆི་བའི་ཆོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཉམས་དགའ་བར་སྣང་བ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མིང་གི་འཇིག་རྟེན་ དང་གཟུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བརྗོད་དེ།འདི་ལ་མིང་གི་འཇིག་རྟེན་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་མིང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་ལྷག་མ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ གི་དངོས་པོ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ན་ལྟ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པས་རྟོགས་ཤིང་མཐོང་བའོ། །འཆི་བདག་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བདག་གི་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་པ་གསུམ་ན་ ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པས་འབྲེལ་པ་མེད་དེ། དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ན་ནི་འཆི་བ་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ ལྷག་པར་འཁོར་བ་ན་གནས་པའོ།།ཡང་ན་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དང་། དངོས་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།དེ་བཞིན་ལུས་ལ་ལྟ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལུས་ནི་ནང་གི་གཟུགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བས་དང་པོར་ནང་གི་ལུས་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་འདི་ལྟར་ ཡོངས་སུ་ལྟ་བར་བྱེད་དེ་དེའི་འོག་ཏུ་དོན་གཞན་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །ལུས་དང་འབྲེལ་པ་དེའི་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ལ་བྱིས་པ་མངོན་ཕྱོགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཡུལ་ འཁོར་སྐྱོང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ལས་ཕ་མ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་སྠུ་ལ་ཀོ་ཤྠ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་སོང་ངོ་།།དེའི་སེམས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དེའི་མས་བསྒོ་སྟེ། རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྔོན་གྱི་གཉིས་པ་དེའི་གན་དུ་བཏང་སྟེ། བུད་མེད་དེའི་གཡོ་བསྟན་ པ་ལས།དེ་ནས་སླར་ལོག་པ་དང་དེས་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱད་གསུངས་སོ། །བལྟ་བར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་པར་བརྟག་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །ལུས་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །རྟག་ཏུ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུའོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བཀྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གོས་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་ཅིང་མདོག་ཁྱད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། རྒྱལ་པོའི་ཤིང་རྟ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཤིང་རྟ་ཤིན་ཏུ་བཀྲ་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གསེར་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ནང་ནི་ཤིང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ།

所谓'生于王族'是因为死主感到恐惧而向世尊请问说：'尊者，以何方便我才不会被死主王所见到？'因此说了两个偈颂。其他人说这是针对在王舍城竹林中五百位邪见比丘而说的。
如同见到水泡，就像在大海中下着极大的雨滴，被风吹动时，水泡生起又消失，有眼之人见到这种情形一样。
'如同见到阳焰'是指，譬如有人在荒野中被口渴和炎热所折磨，极度疲惫，见到如水般显现的阳焰，野兽也因口渴而生起又消失一样。
'如是观察世间'是指对有情世间和器世间无差别地显示。虽然两个比喻都可以采用，但此处是以有情为主而作比喻，因为大多数都依靠呼吸，所以有死亡的性质。其他人说是针对器世间而说的，因为极其悦意的显现也会毁灭。或者说是名世间和色世间，其中名世间是指无色界四蕴的自性，因为它是名的自性。其余界是色世间，因为以色为标志，且是非等持地。
'此中观察'是指以出世间如实智了知并见到。'死主王'是因为死主王遍及三界。'不被其见到'是指不被其降伏。通达三界则无系缚，若成阿罗汉则超越死亡。或者在劫或过劫中住于轮回。或者因为无所作为而般涅槃，这就是其义。
为了证明与一切事物的遍观察和事物一分的遍观察相关，所以说'如是观察身'等。身是内色，因此以修习念住的加行首先如是观察内身和外身，然后也显示其他义。其余易解。
为了显示与身相关的其他遍观察，所以说'凡愚所趋向'等。具寿护国成就出家律仪后，为了利益父母而去到名为斯图拉科西塔的地方。为了摄受他的心，他母亲指使以前装饰华丽的第二位女子去见他，显示女人的诡计。之后他返回时，佛世尊对他说了八个偈颂。
'应当观察'是说你应当确实观察。'此身'是指色性。'恒常'是指持续。如何呢？答道：'华丽'是指以衣服、装饰等庄严，因为颜色殊胜。'如王车'是指王车极其华丽，因为外部以金等装饰，内部则是木质本性。

།དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བར་ལུས་འདི་ཡང་ཕྱི་རོལ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ནང་ནི་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་བྱིས་པ་མངོན་ཆགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་ནི། ལུས་ གང་ལ་ལྷག་པར་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།ཕྱི་རོལ་ཙམ་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་ཆགས་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། ནང་གི་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་པ་དང་མཁས་པའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ དང་།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི་གང་ལ་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་ཤེས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཅིང་། འཁྲུལ་པའམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདིར་གཏི་མུག་གིས་ནི་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་ལ་ཤེས་ པས་ནི་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདོད་ཆགས་ནི་གཏི་མུག་གིས་བྱས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཏེ་སྨྲས་པ། ཉམས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་ཉམས་པར་མ་གྱུར་པའམ་ཡུལ་དག་ལ་ཆགས་པས་དེའི་ཆེད་དུ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཉམ་ང་བར་ལྟུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གླང་རྒན་རྫབ་ཏུ་ཆུད་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པའི་གླང་འབྱུང་བར་མི་ནུས་པའི་འདམ་གྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་དེ་ལས་ནི་རང་གིས་ཀྱང ཐར་པར་མི་ནུས་ལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དབྱུང་དུ་མི་རུང་ཞིང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུའོ།།གང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ལ། རྨ་བྱུང་བ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྨ་ནི་རྨ་རལ་བ་དང་འདྲ་བར་རྟག་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དང་། འབད་པ་བྱས་ ཀྱང་གསོ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བསྟན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གདུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ། ནད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུན་དུ་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་ མངོན་པར་གདུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ལུས་འདི་གང་དུ་འགྲོ་བའི་ས། །དེར་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །འཇིག་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་པར་གྱུར་ན་གསོར་མི་རུང་བའམ། །སླུ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་མ་ ཐག་པའི་ཉེས་དམིགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ནི་ལུས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། གང་ཡང་བརྟན་པར་མི་གནས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་པའམ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། ། ལུས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ནི་ཡིན་གྱི། ནང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། ནད་པ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བརྒྱན་པ་བལྟ་བར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བལྟ་བར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་བོད་པའོ། །ཡང་ན ཐམས་ཅད་བདག་གིས་བྱ་བ་ལ་བརྟག་པར་བྱའི།གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་མོར་མ་བྱས་པ་རི་མོར་མ་བྱས་ཤིང་བསྐྱེད་ལ་བརྒྱན་པར་བྱས་ཏེ་མཛེས་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུས་ནི་མི་གཙང་བའི་ལུས་ཉིད་དོ། །གང་ གིས་བརྒྱན་པར་བྱས་ཤེ་ན།ནོར་བུའི་རྣ་ཆ་གདུབ་འཁོར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནོར་བུ་དང་རྣ་བའི་རྒྱན་ནོ། །གོས་དང་ཕྲེང་བ་དང་སེན་རྩི་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཡང་གི་སྒྲའོ། །མ་བརྡུངས་པ་དང་བརྡུངས་པའི་རྒྱན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་སྨོས་སོ། །ལུས་ དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ནད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་ཡན་ལག་བརྒྱན་པས་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལན་བུས་བརྒྱན་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་མངས་རིས་ལྟ་བུ་མིག་བརྒྱད་པ་བྱས་པའི་སྒྲ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཆ་བའི་ཆས་ཀྱིས་བརྒྱན་ པ་བྱས་པ།སྐྲ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་བགོས་ཤིང་ལན་བུར་བྱས་པ་ལ་ཆུ་རླབས་ཀྱིས་འགོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

就像这个比喻一样，这个身体外表非常美丽，而内在却是不净的本性。'愚者对此贪著'这句话是说，对于身体产生强烈的贪欲，是因为只看到外表。'智者不生贪'这句话是说，对此生起离欲，是因为看到了内在的真相。
解释愚者和智者的贪著与离欲的原因说：'对于愚者等'，是说由于极度无知所压制，因为产生了四种颠倒而生起。在此，由于愚痴而生起贪著，由于智慧而成为无贪，这是其意义。
贪欲是由愚痴造成的过患，所说的'堕落'一词，是指特别堕落或因贪著境界而堕落，意思是陷入极度危险的境地。
如何堕落呢？'如同老象陷入泥潭'来说明：就像年老衰弱的大象陷入无法脱身的泥潭中，既不能自己解脱，他人也无法将其救出，同样地。
表明贪著是极其不善的，'如同生疮'，疮就像溃烂的伤口一样永远在坏死，即使努力医治也难以痊愈。'生起'是从因缘而生，这表明是他缘，显示永远是痛苦的因。
'病人'一词表示经常被饥渴等病痛所折磨，如经中所说：'此身无论去何处，痛苦都将随之而去。''是坏灭法'是指一旦损坏就无法修复，或者具有欺诳的本性。
刚才所说的一切过患都是从身体而生，如此，'任何都不能常住'是指毁灭或不存在的状态，如经中所说：'凡是无常的即是苦。'
因为身体只是外表，而不是内在，所以说'病人是坏灭法'等。'请观看装饰'中，'请观看'是因为近在眼前而呼唤。或者说一切都应由我来观察，而不是由他人来做，为了显示这种情况。
'未绘画而装饰'是指没有绘画却培养并装饰使之美丽的意思。'身'即是不净身。用什么装饰呢？'以宝石耳环手镯等'，即宝石和耳饰。'等'字是为了包括衣服、花鬘、指甲油等。说'二'是为了包括未打造和已打造的装饰。
这个身体是什么样的呢？说到'病人'。为了显示用自己的肢体装饰而美丽，所以说'以发辫装饰'，如同棋盘格八格那样，因此用发辫装饰，将头发分成八份做成发辫，用波浪形式来排列。

།མིག་སྨན་གྱིས་ནི་བསྐུས་པའི་མིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིག་མཛེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཐིང་ཤུན་གྱི་མདོག་འདྲ་བའི་ཕྱེ་མའི་བྱེ་བྲག་གིས་མིག་སྨན་གྱི་ མདོག་བསྒྱུར་བར་གྱུར་ན་མིག་སྨན་གྱི་མདོག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་ཚོན་གྱིས་མཛེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། བྱིས་པ་ལྷག་པར་རྨོངས་བྱེད་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་རྟོག་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི།གང་དག་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུ་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ལྷག་པར་རྨོངས་ པར་གྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་གཉིས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིག་སྨན་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་མིག་སྨན་ཡོད་པ་སྟེ། ལུས་རྣག་ཅན་དྲི་ང་བའི་རྫས་བསྩགས་པའི་ཕུང་པོ་མིག་གཉིས་ལ་མིག་སྨན་ གྱིས་བསྐུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གསར་བྲིས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་བཀྲ་བར་བྱས་པས་བྲིས་པ་སྟེ། རི་མོའི་ལས་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གསར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་དེ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རི་མོ་མཁན་མཁས་པས་རྩིག་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ལ་ཚོན་སྣ་ཚོགས་ ཀྱིས་རི་མོ་གསར་དུ་བྱས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ཡིན་ལ།ནང་གི་ས་དང་རྡོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་མིག་སྨན་གྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པ་དང་། མགོ་ལ་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ་དང་། མགུལ་པར་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། ལག་ངར་དུ་ གདུ་བུ་དང་།རྐང་པར་རྐང་གདུབ་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྒྱན་པ་བྱས་ཀྱང་ནང་དྲི་ང་བའི་རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བརྒྱན་པ་བྱས་ཀྱང་དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལུས་ནི་དྲི་ཞིམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ག་པུར་དང་། ཙན་དན་ལ་སོགས་པས་ལུས་བསྐུས་པ་ནི་ལུས་ལ་བསྒོས་པའོ། །བཙག་གིས་བྱུགས་པ་ནི་ལི་ཁྲི་དང་སེན་རྩི་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མདོག་དམར་བར་བྱས་པའི་རྐང་པའོ། །བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་མེད པས་ནི་ཆུ་བོ་ལས་བརྒལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུལ་ཀོ་ས་ལར་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་ནས་རིམ་གྱིས་འོད་མའི་ཚལ་དུ་བྱོན་པ་དང་། འོད་མའི་ཚལ་ན་གནས་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་ གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཙུན་པ་བདག་ཅག་གིས་ནི་འདི་ལྟར་འཚལ་ཞིང་རྟོགས་ཏེ། འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱད་པར་བགྱིས་ཀྱང་། ནོངས་པ་མ་མཆིས་ཏེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདིས་ན་འདོད་པ་དག་ལ་འཇོལ་ཉོག་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་ལུས་དང་སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་ ཀྱང་།ལུས་ཞིག་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་གདའོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་འདོད་པ་སྤངས་པས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། འདོད་པ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ གསུངས་སོ།།འདོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ཕྱིར་རམ་དེའི་ལུས་ལའོ། །གང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བས་བྱས་པའི་ཀུན་དུ་འབྲེལ་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཆགས་པ་དང་། གཡེང་བ་དང་། འདུ་འཛི་འོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཞེན་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། བསགས་པ་ དང་སྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་དེ་ཆགས་པ་དང་། སྲེད་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ཡང་ཆགས་པ་དང་ཚུལ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་འཆིང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། མི་ ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་གཡེང་བ་དང་།ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཤེགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་འདིར་བརྗོད་པ་ཡང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་ཆགས་པ་དང་སྲེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།

'眼药涂抹的眼睛'是指为了使眼睛美丽，用类似靛青色的粉末作为眼药改变眼睛的颜色，使其变成眼药的颜色并因染料而美丽。这一切都是'虽然使愚童更加迷惑'，是不能觉悟的，因为是由颠倒所生。'不寻求彼岸'是指那些为了已做所作而在此寻求无余涅槃的人，像这样离欲三界、度过一切有为法之大海的人是能到达彼岸的，而不是像这样极度迷惑的人们。
为了显示这两者的装饰，所以说'眼药'等，意思是具有眼药，即身体是脓腐臭秽物质积聚的躯体，两眼涂抹眼药。'新画'是指鲜艳地绘画，即做绘画工作的意思。'新'是指刚刚完成，比如善巧画师在完全清洁的墙壁上用各种颜色新画的图画非常美丽，而内在是土石等的本性，同样，这个身体虽用眼药装饰，头戴金冠，颈挂珍珠项链，手臂戴镯子，脚戴脚镯等外表装饰，内在却是臭秽物质的本性。
为了显示即使装饰也非善，所以说'身体香气'等，即按时用樟脑、檀香等涂抹身体，称为身体熏香。涂朱砂是指用茜草和指甲花等产生的非常悦意且呈红色的脚。由于颠倒的心识对身体等没有如实观察，就不能渡过轮回之河，为了显示这点，所以说'某人欲望'等。
世尊游行至憍萨罗国，渐次来到甘蔗林，住在甘蔗林的婆罗门和居士如是禀告：'尊者，我们如是了知：即使受用欲乐，也无过失。为什么呢？因为这样沉溺欲乐，使身心满足，身坏命终后也能转生天界。'世尊开示道：'如是，那是由断除欲望而获得，而非由受用欲望。'乃至宣说两个偈颂。
'于欲'是指为了五欲功德或其身体。由系缚所造成的普遍联系是极度贪著、散乱和喧嚣。其中贪著是极度执着，即执取、积累、守护等行为的意思。或者说系缚的本质就是贪著和渴爱。如果说悲心也与贪著相似，由于说'系缚'，表明贪著是众生的束缚，即以无明为先导的散乱和贪著的意思。'系缚'如同说'王行'一样，此处所说的系缚也应知是系缚的本性，即贪著和渴爱的本质。

།གང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ དག་ལ་སྐྱོན་དང་ཉེས་པར་མ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པས་གནས་ཤིང་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བས་འདོད་པ་ལ་སྲེད་ཅིང་ཆགས་པར་གྱུར་ན་ནི་ནམ་དུ་ཡང་འདོད་པའི་ཆུ་བོ་དང་འདོད་པའི་ཟག་པ་ལས་མི་རྒལ་ཅིང་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ན། གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས། མངོན་པར་མི་འདོད་པའི་གནས་སུ་ཁྱེར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆུ་བོའོ། །ཆུ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འགྲོ་བའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྲིད་པ་ནས་བསྟེན་པའི ཕྱིར་དང་།ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྙིང་པོས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆུ་བོ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བརྒལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆགས་བྲལ་མཆོག་དང་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆགས་བྲལ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མའི་ ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆགས་བྲལ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་མའི་ཆའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུར་བདག་གིར་བྱེད་པ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །ཡང་ན་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རིའི་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་བསྟན་ཏེ།དེ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ལྟ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ཞིང་མངོན་བར་མི་ཞེན་པ་སྟེ། བལྟ་བ་དང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་འདིས་རིས་གཉིས་ཀྱི་ཕྲ་ རྒྱས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།།དེ་ཉིད་གང་ཆུ་བོ་ལས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། རྒལ་བ་ནི་རྒལ་བར་འགྱུར་བའོ། །སྔོན་ཆད་མ་བརྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་ནམ་ཡང་མ་སྤངས་པ་སྟེ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ཆུ་བོ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆུ་ བོ་རྒལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན།ཡང་སྲིད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒལ་བར་འགྱུར་གྱི། ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་ཚལ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བའི་ཚོང་དཔོན་རྒན་པོ་ཞིག་།དགོན་པར་སོང་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་ཅིང་ཉམས་པར་གྱུར་ལ། དེ་ནས་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པའོ།།གཞན་དག་ནི་འོད་མའི་ཚལ་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་མིང་མེད་པ་ཞིག་གནས་ཏེ། གནས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདི་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཚལ་ནི་དགོན་པའོ། །དེ་ལ་གང་གནས་པ་ནི་ནགས་ཚལ་ན་གནས་པ་སྟེ། དགོན་པ་ན་གནས་ཤིང་ཁྱིམ་ལ་སྲེད་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའོ། །ནགས་ཚལ་སྤངས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་གྱུར་ནས་ ཉམས་པར་གྱུར་པ་སྟེ།ཡང་ན་ནགས་ཚལ་སྤངས་ནས་ཁྱིམ་ན་གནས་པར་གྱུར་པའོ། །ཡང་སྐྱོ་བར་གྱུར་པས་ཁྱིམ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ནས། ནགས་སུ་རྒྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགོན་པ་ཉིད་དུ་ཕྱོགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེའི་ཕན་ཡོན་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟ་བུའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གླེན་པ་ལ་ཁྱེད་ཅག་ལྟོས་ཤིག་པའི་དོན་ཏོ། །ཚུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུར་ཤོག་ལ་ལྟོས་ཤིག་པའོ།

由于不知道对一切结合都有过失和罪过的真实性而住于无明和贪著。若是如此由欲望的结合而对欲望贪爱执著，则永远也不能超越欲流和欲漏，更不用说断除了。
因为能带往不欲求之处故为暴流。问：暴流如何？答：称为广大，因为依止并遍及一切众生的自性。称为无边，因为从无始轮回以来依止，以及以无漏智慧的精要断除。
如是为显示将超越一切四种暴流故，说'离贪最胜与最下'等。'离贪最胜'是因为断除上分结。'离贪最下'是因为断除下分结。'一切离贪'是因为断除一切结。
为显示见断和修断为先导故，说'于此'等。'于此我与我所'是如此执为我所，依次对色等执著为我。或者显示对色等自性所欲求的二十种萨迦耶见的山峰，这也非无故。
'不见'是不随行且不执著，因为断除一切见和结。'如是解脱'是以此方式断除二品随眠故而解脱。即是如此从暴流解脱者，超越即将超越。'先前未度'是从未断除，因为未断除三有暴流。
问：为何要超越暴流？答：为显示无有后有故，意即为了不再投生以及远离痛苦。
为显示唯以修习圣道而得超越，仅仅舍弃在家生活是不够的，故说'有人舍林'等。有一年老商主厌倦在家生活，去到寂静处出家后又退转堕落，之后再次出家，佛陀针对此事对比丘们开示。
其他人说是针对住在竹林中一位名为无名的神变出家人，对住处过分贪著的缘故而说。
其中首先应说此如实义：林即寂静处。住于其中即是住林者，即是住于寂静处且无家贪著者。舍林即是对出家不生欢喜而退失，或者舍林而住于家中。
又因厌离而对在家生起不欢喜，'奔向林'即趣向寂静处，因为见到出家的功德。意思是你们看这样被贪等烦恼所控制的愚人。'来'即是来此观看。

།གང་གི་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། གྲོལ་བར་འཆིང་བར་རྒྱུག་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པ་ཁྱིམ་ནས་ངེས་པར་བྱུང་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་དུ་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་བཙོན་རའི་འཆིང་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདིས་ནི་མངོན་པར་སྨད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཉིད་བཤད་པ་ཚལ་ ནི་འདིར་ནགས་སྟུག་པོ་སྟེ་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པས་གང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་ཁྱིམ་སྟེ་བྱ་བ་ངན་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་དུ་གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཁྱིམ་སྟེ་བྱ་བ་ངན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་ སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ལ་ཚལ་མེད་པ་དེ་ནི་ཚལ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱིམ་དང་དེའི་ཡོ་བྱད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྱིམ་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ལས་རྒན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་པ་དང་། འཆི་བས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མ་ཆགས་པར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ། དེའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བར་འདོད་པས་སོ། །དེས་ཚལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚལ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཚལ་སྤངས་པ་སྟེ། ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་བྱུང་ཞིང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུས་ཀྱི་དབེན་པ་འདིས་བསྟན ནས་སེམས་ཀྱི་དབེན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ནགས་ཚལ་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ནགས་ཚལ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་ནགས་སྟུག་པོར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྤངས་པ་ནི་འདུ་འཛི་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ནགས་སུ་རྒྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་འཛི་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། ཁྱིམ་གྱི་བཙོན་ར་ལ་ཡང་ཕྱོགས་པའོ། །ཡང་ན་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ། །འདི་ལ་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་འཁྲུལ་པར་བྱས་ཤིང་། མི་རྟག་པའི་བདེན་པས་ཀུན་དུ་འཕྱན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་ཤིག་པའོ། །ཚུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཅག་ཚུར་ཤོག་ཤིག་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་དམིགས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བསྒྲུབ་པར་གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ། ཆོས་འདི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད བརྟག་ཅིང་བདེ་འགྲོ་བལྟ་བ་ནི།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གང་གིས་སྲེད་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤིང་རྟ་མཐུན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ཀྵེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཆས་པ་ལས་ཐག་རིང་པོ་ནས་འོང་བ་གཟིགས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །ཡིད་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ འཐད་པ་སྟེ།ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་རྟ་གང་གིས་ཡན་ལག་ཡིད་དུ་འོང་ལ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འབར་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀར་བ་ནི་ཁ་དོག་དཀར་བ་ཉིད་དོ། །གཡོགས་པ་ནི་ཤིང་རྟ་དེ་ལ་གདུགས་ ལྟར་བཀབ་ཅིང་བྲེས་པའོ།།ཡང་ན་གོས་དཀར་པོས་གཡོགས་པའོ། །གང་ཡང་བུད་མེད་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་པར་གྱུར་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་གོས་དཀར་པོས་གཡོགས་པར་བྱེད་དོ། །མཐུན་པའི་རྩིབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་བསྔགས་ཤིང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཤིང་ རྟའི་འཁོར་ལོའི་ཡན་ལག་གང་ཡིན་པ་སྟེ།ཤིང་རྟ་ཁྱད་པར་ཅན་འཁོར་ལོ་ཟུང་ངོ་། །ལྡན་པ་ནི་བསྟེན་པར་བྱས་པའོ། །སྡིག་མེད་འགྲོ་བ་ལ་ལྟོས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཀྱིས་འགྲོ་ཞིང་ཕན་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་ གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ།འདི་ན་དང་པོར་ཉན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགྲོ་བ་ལ་ལྟོས་ཤིག་པ་ཡིན་ཏེ། སྡིག་མེད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་སྡིག་པ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་པའོ། །ངེས་པར་ཉམས་པའི་ཉོན་ མོངས་པ་དག་ནི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ཞིང་འགྲོ་བ་ངེས་པར་བསགས་ཤིང་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ལྷ་སྦྱིན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

如果问应当观察什么，'解脱而趋向束缚'这句话是说，出家人没有完全受持，从家中出离后，又趋向于不净等同样的牢狱束缚，因此这里显示了呵责。
解释其义，'林'在此指茂密的森林，因为遍布荆棘等。那是家，因为有恶行等诸多危害。那是家，执著于家居处所，意思是贪著欲望。
无林者称为'离林'，意思是不执著于家和家中资具。因经历在家生活而年老时生起厌离，因为怖畏死亡，于是对此不执著而出家，是因为想要远离其过患。
因此说'无林'，远离林即是离林，意思是从家居处出离而出家。
以此显示身体的远离后，为显示心的远离，所以说'离开森林'，此处森林是指对欲望等的分别念，那是进入家的密林。离开是因为远离喧嚣和分别念。
'趋向森林'是指显现喧嚣和分别念，也是趋向家的牢狱。或者是过分执著寺院。
'看这个'是说观察被烦恼迷惑、被无常真理所动摇的众生。'来'是说你们来吧，缘于无我而修行佛陀教法，为了证悟此法而观察真如及善趣，意思是唯有通过真如才能做到，而非其他方式。
其他如前。如果问通过什么能从贪爱的束缚中解脱，就是通过圣道，为了显示这一点，所以说'调顺车乘'等。
然后王女克西玛乘坐马车前来观看世尊，从远处看到她来，说了这个偈颂。
'悦意'是令人满意的，为了显示应当完全了知。马车的部分悦意且美丽可观，因为用各种珍宝装饰闪耀。
'白'是白色。'覆盖'是指那辆马车像伞盖一样遮盖覆罩。或者是用白色衣服覆盖。女人乘坐马车时大多用白色衣服覆盖。
'调顺辐条'是指被称赞为第一且为主要的车轮部分，是特殊的双轮马车。'具有'是依止。
'观看无罪行'是说以佛陀教法而行并了知利益，此处首先以'听闻'等观察行为，'无罪'如经中所说的三种无贪等无罪。
必定衰败的烦恼是乘坐马车而行，必定积累和增长，显示提婆达多转生地狱。

།རྒྱུན་རྣམས་གཅད་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུན་སྤངས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་རི་བོ་མཐོན་པོ་ལས་འབབ་པའི་ཆུ་ རྒྱུན་འདྲ་བ་དེའོ།།ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་མེད་དོ། །ཆིངས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་འཆིང་བ་མེད་ན་དེའི་ཕྱིར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བཤད་ནས། གཞན་ལ་བསྟན་ ནས་བཤད་པ།ཡན་ལག་ཡིད་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ། དེ་ནི་ལམ་གྱི་གཞི་དང་ཐེམ་སྐས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་དེ། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གོས་ དཀར་གཡོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་གྲོལ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ཏེ།ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཟད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པས་གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་ པའི་རྩིབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །ལྡན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་མཐུས་སྐྱོ་བ་དང་བྲལ་བར་འཇུག་པའོ། །ཤིང་རྟ་ནི་ཡང་དག་པའི་ ལྟ་བ་སྟེ།དེ་ཡང་ལམ་དང་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །ཡིད་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིང་རྟའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་ ཤེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་སོ།།སེམས་ཅན་གང་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཤིང་རྟ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྡིག་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྩ་བ་ཐེམ་སྐས་སུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པ་ནི་ སྐྱབས་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་གྱི།བརྟེན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྨོས་སོ། །ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་ཏེ། མུ་སྟེགས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་རི་ ལ་བརྟེན་ཏོ།།གཞན་དག་ནི་ནགས་ཚལ་དང་ཀུན་དགའ་ར་བ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཤིང་དག་ལ་བརྟེན་པ་གཟིགས་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་སྡིག་པ་བཀྲུ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསམས་ཏེ་བྱེ་མའི་ཕུང་པོ་ལ་འདུག་པའི་མེ་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོའི་ མདུན་ན་འདོན་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཞིག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་མའོ། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་ལེན་པའོ། །རི་ནི་ཁ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་རིའོ། །རི་དང་འདྲ་བའི་བྱེ་མའི་ཕུང་པོ་ དང་ཕུག་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དང་གི་སྒྲའོ།།ནགས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ནགས་སྟུག་པོའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་ནགས་ཚལ་དུ་གྱུར་པའི་ས་ཕྱོགས་དང་རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་དང་ཉེ་བའི་ཚལ་ལ་སོགས་ པའམ།ལྷ་ཁང་ངམ། མཆོད་རྟེན་དང་ལྗོན་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་གི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མཆོད་རྟེན་ནི་ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོ་ཕག་ལ་སོགས་པས་བརྩིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྗོན་ཤིང་ནི་ཤིང་གི་དབྱིབས་དང་། གནས་ལ་སོགས་པ་ བརྒྱན་པའོ།།གང་ཞིག་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིགས་པས་སྐྲག་པའི་མི་དག་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྙས་ཤིང་མ་བཀུར་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིགས་པའི་མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རི་ལ་སོགས་པ་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ རྟོག་པ་བསལ་པའི་ཕྱིར།སྐྱབས་དེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། བྲག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་རྟེན་དུ་འདོད་པ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྟེན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱབས་དེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ མིན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དང་མཆོག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་བརྟེན་པས་ནི་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'断除诸流'是指断除业的相续，烦恼如同从高山流下的水流一般。无业和烦恼之因，其果报也不存在。所谓'无系缚'是指无有结生相续的系缚，因此也无有业和烦恼。
直接解释后，向他人宣说：'悦意支分'是戒律的修饰语，它是道的基础和阶梯，即正语、业边和活命等支分是戒律的本质。
'披白衣'是正解脱和正知的修饰语，因为已离三界贪欲，获得尽智和无生智，故为纯白。
'相应辐条'是正念、正思维和禅定的修饰语。'具足'是指正精进，以精进力而无厌倦地趣入。'车乘'是指正见，这也是道和道支。因为是意中所欲求的果，故称为车乘。
如是宣说了八正道及其果，即正解脱和正知是修习圣道的果报。
应知具有如是车乘的众生是无罪而行等。获得作为圣道根本阶梯的戒律是由皈依而成，仅仅依止并非皈依，为显示此义，故说'恐惧'等五偈颂。
从示现大神变中必定获胜，见到一些外道依止山岳，其他人依止森林、园林、精舍和树木，故说此语。
另有人想要洗净罪业，坐于沙堆上的火施婆罗门是憍萨罗王的大臣，据说是针对一个造罪者而说此语。
'大多'是指众多。'皈依'是为除罪而依止和接受。'山'是指雪山等山。'和'字是为摄集与山相似的沙堆和山洞等。
'森林'是指密林等。'和'字是指成为森林的地方和池塘等。'园林'是指近城的园林等，或寺庙、佛塔和树木，'和'字是摄集之义。
其中佛塔是指寺庙等，因为是用砖等建造。树木是指装饰树的形状和处所等。
若问谁在皈依，故说'恐惧惊怖之人等'，即受轻视不敬等恐惧的外道等。
为遣除认为山等可作皈依处的分别，故说'彼皈依非胜'，认为岩石等能作为救护痛苦的依处，这并非殊胜，因为仅仅依止并不能完全救护。
'彼皈依非最胜'是指彼皈依也非殊胜和最上，因为依此不能断除轮回。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིས།།སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་གྲོལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡང་སེམས་ཅན་གང་ཞིག་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེའི་དབྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕུང་པོའོ། །ཆོས་ནི་དོན་དམ པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་འདུན་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་ ཀྱི་ལམ་གྱི་ཚོགས་སོ།།དགོངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་གི་སྒྲ་གསུམ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་ངན་ སོང་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡང་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་མཐོང་བས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་མཐོང་བ་རྟོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ཡང་དག་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིར་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། ། ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཡོད་པ་ཆ་ཤས་འདུས་པ་སྟེ། ཡན་ལག་དང་ཆ་ཤས་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་ཕྱི་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་ལམ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པ་ནི་འཁོར་བའི་ཚིག བླ་དགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འཕགས་པའི་ལམ་ནི་འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །འོན་ཀྱང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མྱ་ངན་འདས་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བགྲོད་ པར་བྱེད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་དོ། །སྔར་བསྟན་པའི་ཁས་བླངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྐྱབས་ཏེ། ལམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་ནས་ དད་པ་ཐོབ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དོན་དམ་པ་ནི་གཏན་དུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་གཙོ་བོ་དང་ཆེས་མཆོག་གི་སྐྱབས་ཡིན་ཏེ་འདི་ལ་བརྟེན་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ལམ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ་ ཡིན་གྱི།གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བས་མཐོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གོ། །དགེ་སློང་དག་རྣམ་པར་བལྟ་ཞིང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་བལྟ་བ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པས་ནི་དེ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་དག་གོ།།དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །འདྲ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་སློབ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་གཞན་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་དང་ལྡན་པས་བདག་དང་གཞན་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །མི་འདྲ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱ་བ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རམ། བདེན་པ་མ མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མཐོང་ཞིང་འདིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ།

为什么呢？这是为了表明仅仅受持并不是最殊胜的皈依。关于这一点，'虽然皈依，也不能从一切痛苦中解脱'，这是指不能从恶趣的痛苦或轮回的痛苦中解脱的意思。为了说明胜义皈依而说'所谓佛'等。
又，某些众生依止三宝，他们才是真正的皈依者。佛陀是一切智者，因为是他的分类，所以是十八不共法等功德之蕴。法是胜义法，因为是涅槃究竟果的自性，是一切所需中最殊胜的。僧是声闻相续中的圣道，以及佛、独觉、声闻道的集合。
为了证明不是随顺意趣而任意皈依某一处，所以用了三个'和'字，这些也是相互区分的缘故。仅仅皈依并不能从恶趣中返转，因为还需要获得证信。这又是由见谛而成就，即'四圣谛'所说的是证悟未见之理。
'以智慧'是说当获得无漏智慧时，皈依才圆满，这是余下的话。为了正确显示见谛者，说'苦'等，此处随顺'当以智慧见'。'八支圣道'是指具有八个支分的组合，支分和部分如同六支分的后者。
如何是以智慧所见之道呢？是'安乐'的，因为'坏灭'是轮回的异名，因为圣道不是轮回的果报，这是以此语表达。然而并非是离系果。为了说明这点而说'趣向涅槃'，意思是趣向涅槃、获得涅槃。
'此即'是指此处。前面所说的承许自性是世俗皈依，因为是现证道的缘故，是因的缘故，从获得证信而生的胜义才是永恒的缘故。这才是最主要最殊胜的皈依，因为依此能除一切痛苦。
为了说明唯有获得道者才能真实证得，而非他人，所以有'以见而见'等六偈颂。比丘们应当观察修习，'以遍修观察而见到它'是余下的话。
依此而住的见解有两种，以相似和不相似的区分。为了说明相似而说'见'，因为已作所作故观察他人利益，即住于有学道者也能见到其他，如同具眼者能见自他一样。为了说明不相似而说'未见'，因为未作所作或未见谛理，凡夫一点也不见，也不观察一切世间。

།ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་མི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་ན་ནི་སེམས་གཞན་གདུལ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས་མི་ཤེས་ པའི་སྐྱོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་སྒྲིབ་པ་ཡོད་ཅིང་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་པར་བྱས་ནས་གཞན་ཡང་མ་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདྲ་བའི་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།མཐོང་བྱ་མཐོང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་གིས་བདག་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་བལྟ་ཞིང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ལ་གཞན་ལ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་མཐོང་བ་ནི་གང་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ ནི་རང་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ལ།གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུའོ། །མཐོང་བྱ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་བདག་ཉིད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་ལ། དེས་ན་གཞན་གྱི་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་མཐོང་སྟེ། མཐོང་བྱ་མཐོང་བར་མི་ འགྱུར་བའོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་བཤད་པ། འདིས་ནི་གཙུག་ལག་གི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པས་བདེན་པ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་གང་ཇི་ཞིག་གཞན་དུ་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བར་འགྱུར། དེས་ན་ཡང་ཚད་མ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚད་མ་དང་འགལ་བ་མི་གསུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བ་ནི་མི་སློབ་པའི་མཐོང་བས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་འདྲ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། མེད་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པས་མཐོང་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་སྟེ། མེད་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་། ཡོད་པ་ལ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི འདྲ་བའི་སྒྲའོ།།མཐོང་བ་ནི་འདྲ་བར་མཐོང་བ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་མཐོང་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པས་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ འམ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ།གང་མཐོང་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་བ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་འདི་ཉིད་ལ་ཡོད་ཀྱི། གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྨོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དཔེར་བསྟན་པ་ཉིན་ མཚན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དཔེར་ན་ཉིན་པར་དང་མཚན་མོ་ལྷན་ཅིག་དུས་ནམ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་ཤིང་མི་འདུག་སྟེ། མུན་པ་དང་སྣང་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདྲ་བ་མཐོང་བའི་མཐོང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མཐོང་བ་སྟེ་མུན་ པ་བཞིན་དུའོ།།སེམས་ཅན་དག་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་འདྲ་བ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདྲ་བ་མཐོང་བས་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བར་སྣང་བ་དེས་ངེས་པར་ མི་འགྱུར་ཏེ།གང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་མཐོང་བ་མ་མཐོང་བའོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་ན་འདྲ་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པ་མཐོང་བས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མཐོང་བ་ལྟར་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་མི་མཐོང་བ་ ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཐོང་འདིས་འདྲ་བ་མི་མཐོང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་གང་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་མི་མཐོང་སྟེ། ངེས་པར་དོན་རེག་ཅིང་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཟག་འདིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད། །འདྲ་མཐོང་མཐོང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པས་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདྲ་མཐོང་མི་ཡིས་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་གནས སྐབས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་སྟེ།མིས་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་མཐོང་བ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如果获得寂静和无学位的境界，则是完全观察调伏他人之心。在显示殊胜见解之后，为了显示无知的过失，说'未见'，由于有障碍且无智慧，使自己也无所见，并使他人也无所见。
为了显示由于无相似的见解，所以成就不相似的殊胜见解，说'所见不能见'。譬如眼睛不能观察和看见自己而能看见他人一样。那么论典中所说的见解是：未见自己的苦等，正是自己的见解，他人也是如此。
'所见不能见'是说，由于自己是凡夫，不见苦等，因此也不见他人的真实，这就是所见不能见。这又是如何呢？以此应知论典的解释，否则预流果者将不能见真谛。那么何者能在他处见真谛和未见真谛？因此又将违背量。世尊不说违背量的话。因此，见四谛是以无学见解而见，这是余词。
见有两种：有障碍的和无障碍的。为了详细考察这两者自性的差别，以'相似见'来说明。虽无而由关联而见是随见，即是增益无有和损减有的见解之义。'随'是相似的词。见是如同相似见的显现，如同影像。胜观是无障碍且无烦恼的见解，因为已破除烦恼。
'差别事物'是指各别的，即获得离系或差别的自性，意思是所见与相似见成为差别。'此中'是指在此教法中有，而不在其他处，因为是迷惑的自性。
此处以日夜为喻，譬如白天和夜晚永远不会同时处在一处，因为黑暗和光明不能同时存在。如是，相似见的见解是烦恼的见解，如同黑暗。为了显示众生应当精进于正见而说此义。
若问由何者见闻相似？说'由相似见不能见'。由显现为见解者不能决定，即未见无漏的苦等见解。'若见则不见相似'是说，即使以无漏见见到苦等，那时就不见显现为见解的自性。
为什么呢？为了在此显示法性的道理，说'此见不见相似'，这是说，以此见真如者不见非见，必定是触证实义，而非其他。
'此补特伽罗不见真如相似见'是说，不是由增益我而决定。'相似见的人无所见'是说，即使以世间的状态也不能见，意思是人不见真如。

།འཇིག་རྟེན་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རགས་ལ་བདེན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་ཞིག་གིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གསོལ་པ། མི་ཡིས་ཅི་མ་མཐོང་ན་འདྲ་བ་ མཐོང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་མ་མཐོང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་མཐོང་བའོ། །མི་ནི་མི་ཉིད་དེ་སེམས་ཅན་དང་བདག་ལ་སོགས་པར་མཐོང་ངོ་། །ཅི་ཞིག་མཐོང་ན་འདྲ་བ་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་མཐོང་བ་ལྟར་ སྣང་བ་མི་མཐོང་བའོ།།ཇི་ལྟར་འདི་ན་འདྲ་བ་མཐོང་བ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བདེན་པའི་དངོས་པོའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་གྱུར་པ་མཐོང་བ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་འདྲ་བ་མ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའོ། །གང་ཞིག་མེད་ན་འདྲ་བ་མཐོང་ དང་བྲལ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལས་འདྲ་བ་སྤངས་པར་གྱུར་པའོ། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་ཚེ་འདི་ཡིས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མངོན་པར་མ་ རྟོགས་པའོ།།དེ་ཡི་ཚེ་ན་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་སོ་སོར་མི་རིག་པའོ། །བདག་ཏུ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྗེས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ། བདག་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་ གྱུར་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རིག་པའོ། །དེས་ནི་བདག་འདི་འདྲ་བ་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་འདིས་མེད་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ཡོད་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་ བསྒྲིབས་ནས།འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་མ་མཐོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པས་སོ། །བསྒྲིབས་པ་ནི་གཡོགས་པའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའོ། འདུ་བྱེད་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ མི་རྟོགས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འདྲ་མཐོང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ན་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བའི་ཚོམས་ཏེ་ཉི་ ཤུ་རྩ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ལྟ་བ་དག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལས་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་སྡིག་པའི་ཚོམས་བཤད་དེ། དེ་མེད་འདྲ་བ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་བསྟན་མ་ཐག་པའི ཚོམས་ལ་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་སྤངས་ནས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ལྟ་བས་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ།ཐོག་མར་ཉན་ཐོས་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གཉིས་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ཚོམས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསླབ་ པའི་གཞི་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་བཅས་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མང་བའི་ཕྱིར་དེ་སུ་ཞིག་གིས་སྲུང་བར་ནུས་ཞེས་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤངས་ཤིང་བཟུང་བ་དང་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་སློང་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་སོ།།དེ་ལ་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐམས་ཅད་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ གཅེར་བུ་པས་ནི་དཔག་ཚད་བརྒྱའི་ཕ་རོལ་ནས་སྡིག་པ་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཕྱུགས་གསོད་པ་དང་རྟས་བསང་གི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྲམ་ཟེ་དག་སྨྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤཱཀྱའི་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ནི་སྡིག་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་མི་བྱ་བ་སྟེ། ཅིག་ ཤོས་ལ་འབད་པར་བྱའོ།

世间的见解极为粗浅，而真理极为微细。有一位天人依偈颂而启问：'人若未见何物而见相似？'对此，'未见何物'是指未见真如。人即是人自身，见为有情和我等。'见何物时不见相似？'也就是说若通达何物时则不见似现。'如此处见相似者'是指如同见到真实事物的影像，即将不见萨迦耶见等我性的相似。'何物若无则离见相似'是指由何物存在而远离相似。
对此世尊回答道：'当其未见苦'是指当瑜伽行者未现证苦谛。'尔时则见'是指不能别别了知苦谛。'见为我'是指随顺烦恼，因为增益我等。'如何如何证知苦'是指如实现知苦谛。'彼不见此我相似'是指此瑜伽行者不对无增益，也不对有毁坏。
'以何遮蔽凡夫而未见诸行苦'是指以无明等障蔽。'遮蔽'即覆盖。'凡夫'即愚夫。诸行虽是极苦等义，却不了知其为苦性。'是故此见相似'是指由如是而行萨迦耶等见。'彼若无'是指若断除无明障，则将远离一切恶见。见品第二十七释毕。
由清净见为先而说远离罪业及趣入善行，为此，其后宣说罪品。如刚说'彼无不见相似'之品中，断除增益我及诽谤苦等过失语句之见后，如何如何以正见成办真实事物，为此而说'一切罪'等。世尊释迦牟尼的教法在十二年中无过，最初对声闻说三个别解脱偈颂。其中两偈因是随顺处，已在善行品中说过。
或说世尊制定二百五十学处，因为这实在太多，谁能守持呢？为断除如是散乱心，而令受持及趣入的比丘能够守持，是为此等人而说。戒律有二种，即趣入与远离的差别。其中依远离戒律而说'不造诸罪'，即于一切处一切时遮止一切恶行。因此裸行外道说不应于百由旬外造罪。婆罗门说杀牲祭祀等无过。如是释迦出家者不造五罪，应精进于其他。

།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་དགེ་བསྙེན་གྱིས་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་མི་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་བར་གསུངས་ཏེ། འདིའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡིག་པ་ ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་དྲུག་པ་སྟེ་སྤང་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྔ་མའི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ་འདིར་མ་སྨོས་ཀྱང་ཤེས་པར་ བྱའོ།།ཡང་ན་སྔར་བཤད་པའི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་སྡིག་པ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་གཟུང་ལ་ལྷག་མས་ནི་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་དགེ་བ་མཐའ་དག་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་མི་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱེ་བས་མཚོན་པར་བྱེད་ པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།ཡང་ན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གདུལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་གི་སེམས་གདུལ་བ་མེད་པར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཞི་བ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ དག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ།སེམས་དུལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་གསུམ་པོ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིམ་པ་འདིས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ངན་ འགྲོ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ།དེའི་ཐབས་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱའོ། །བདེ་འགྲོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཐབས་དགེ་བ་བྱ་བ་དང་། སེམས་གདུལ་བ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤང་བ་དང་། བླང་བ་དེའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ འདུལ་བ་དང་མདོ་སྡེ་དང་མངོན་པའི་ཆོས་མདོར་བསྡུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཙུན་ད་ཞེས་བྱ་བའི་མགར་བའི་བུ་ལྕགས་མགར་ཞིག་ གི་གདུ་བུ་མཆན་ཁུང་བཅུག་པའི་དགེ་སློང་སྡིག་པ་ཅན་མཐོང་ནས་དེ་ལ་བསྟན་པ།དགེ་སྦྱོང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལྔ་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྦྱིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིང་བཟང་པོ་ལ་ཟས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་ པ་བཏང་བས་སྦྱིན་པའི་གང་ཟག་གི་བསོད་ནམས་ནི་རབ་ཏུ་འཕེལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་རྒྱུན་འཕེལ་ཏེ། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རྟག་ཏུ་མངོན་པར་ འཕེལ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ།།འདི་ལྟར་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཕུལ་བའི་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ནི་འཕེལ་བ་ཉིད་དེ་སྡིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་ཏོ།།སྡིག་པ་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལེགས་བསྡམས་དགྲ་སོགས་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་གང་གི་དགྲ་ཡང་སོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་གདུང་བ་མི་བྱེད་ཅིང་དགེ་སྦྱོང་དུ་བྱེད་པ་ དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ལེགས་བསྡམས་ནི་བཟོད་པ་སྟེ། བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དགྲ་དེ་ཁོན་དུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པས་དགེ་བ་སྟེ།དེ་ཡང་སྡིག་པའི་ཡོ་བྱད་འཁོར་བ་སྤོང་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཏེ། གུང་ཐུན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་ཏོ།

正如居士不应行邪淫一样。因此，世尊说一切恶行都不应做，因为这些果报是不可欲的。'一切罪恶不应做'，这是与主格相关的第六格，为了断除。就律仪戒而言，'善业应圆满'，这是依据前面所说的'一切'而言，虽然此处未说明，但应当了知。
或者，前面所说的'一切'之词，是指包含一切罪恶，其余则是显示与之相对的一切善业，但不再重复'一切'之词。其中，以身等一切差别而表示的，是'应生起具足圆满'之语的剩余部分。或者，圆满是指应当成就。这也是必须做的，因为是为了获得可意的果报。
为了显示持戒的果报，说'调伏自心'，因为若无调伏自心，则无持戒果报。为了显示持戒即是心的寂静，除此之外别无他义。或者，这是显示清净持戒的因，以调伏心为先导，则能使戒行清净。
'这是佛陀教法'，是指前面所说的三者，一切诸佛也是以此次第教导，因为应当断除恶趣，其方法是不造诸恶。应当趣入善趣和涅槃，其方法是行善和调心，依次显示断除和趣入的方法。或者，是为了显示略说律藏、经藏和论藏的教法。
为了显示圆满善业的方便相，说'布施'等。月护铁匠之子见到一位戴着铁环的恶比丘，对他开示：'沙门有四种，第五种是没有的'，乃至'布施'等。'布施'是指对殊胜福田布施饮食等，布施者的福德增长，即是说会成为善行等，相续增长，只要活着，戒律和非戒律都会增长，这是其义。经中说：'恒常增长的是福德'。
如是，虽然如来已入涅槃，但受用你们供养的饮食，你们的福德仍在增长，罪业则不会增长，这是其教示。针对恶比丘而言，说'善护则无敌'，即持戒者不会有敌人，因为不会伤害和恼害他人，具足沙门之法。
或者，善护即是忍辱，因为说'忍辱是最胜苦行'。因此，敌人不会怀恨。就自身而言说'善'，世尊具足殊胜福德故为善，即是舍弃罪恶资具轮回。烦恼尽则入涅槃，在午时示现涅槃。

།ཡང་ན་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྦྱིན་བ་དང་ཚུལ་ ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བསྟན་ཏོ།།འདིས་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་འདོད་པའི་ ཁམས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པས་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་མཐོང་བའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དགེ་བའོ། །སྡིག་པ་ནི་ངན་སོང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པའི་ འབྲས་བུའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟན་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཉོན་མོངས་ཟད་པས་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་བྱ་སྟེ་ཐར་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །གང་ཟག་རྣམ་པ་བཞི་ ཕན་ཡོན་དང་འབྲས་བུ་ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ནི་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྦྱིན་པའོ།།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་བཟོད་པ་འཐོབ་པའོ། །སློབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའོ། །གྲོགས་དང་ལྷན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ནི་ སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ།དེས་ན་དེ་ཉིད་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་མཁས་དང་འདྲེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་ལས་བུ་སྐྱེས་ཏེ་དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ངུ་བར་གྱུར་ལ། དགེ་སློང་མཐོང་ན་ནི་ངུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསན་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པ།དེ་ནི་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་ངན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་དགའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པའོ། །དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རིལ་ པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་།དམ་པ་དང་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི་དམ་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་། །སྡིག་པ་ཅན་དང་གནས་མི་བྱ། །གཅིག་པུར་འདུག་པ་ཆེས་རུང་གི་།སྡིག་པ་ཅན་དང་ འགྲོགས་མི་བྱ།།ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཡོན་ཏན་འདྲེན་མ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་སྒྲུབ་པ་ནི་ཕྱིས་དེ་དང་མཐུན་པའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །གཅིག་པུ་གནས་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་མེད་ན་ཁ་ཅིག་ཏུ་གཅིག་པུ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། ལྕི་ཐུན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱང་ འདིར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གཅིག་ཏུ་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པའི་གྲོགས་མ་རྙེད་ན་ཡོན་ཏན་དང་འདྲེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ལ་མཁས་པས་ཁྱད་པར་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འདྲེ་དང་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ ཕྱིར་བྱིས་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་སེམས་པའོ།།འདྲེས་པའི་བྱ་བ་ཡོད་པའི་བྱིས་པ་ནི་བློ་བར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། སྡིག་པ་སྤྱོད་ན་བརྩེ་མེད་སྐྱེ་བོ་ཐ་མ་ཡིན། །ཕོངས་པར་གྱུར་ནའང་བརྩེ་བཅས་བློ་གྲོས་འབྲིང་། །སྲོག་བྲལ་དམ་པའི་ སྐྱེ་བོ་སྤྱོད་མི་འདོར།།རྒྱ་མཚོའི་དུས་རླབས་ཡོལ་བར་མི་འགྱུར་བཞིན། །ཞེས་སོ། །འདྲེས་པའི་གང་ཟག་དང་འབྲེལ་པས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གཉིས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྟེན་ན་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མཁས་དང་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་མཉན་པའི་དོན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རིག་པའོ། མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཡང་དག་པར་འབད་པས་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཁས་པ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པས་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་ བ་དང་རིགས་པས་འཐོབ་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཅི་རིགས་པ་བཞིན་ནོ།།ཡང་ན་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུར་འདྲེས་པའི་ཚུལ་དང་ལྷན་ཅིག་སྟེན་པ་ན་སྡིག་པ་སྤོང་ལ་ཡོན་ཏན་ལེན་པ་ཡིན་ ཞེ་ན།དང་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་འོ་མ་འཐུང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།

或者说，前两者显示了布施和持戒所生的福德事。此处显示的是修行所生的，是无量福德之因，获得无量福德，因为如此而舍弃罪恶的欲界。由烦恼灭尽而获得离三界贪欲的涅槃。或者是现见道时所生的善。罪恶是恶趣的本性。
显示了有为果的善行后，为显示涅槃果而说'以烦恼尽而涅槃'，解脱也是由断除烦恼而获得。或者此处显示修道。
四种补特伽罗安立于功德和果位：在家人是布施，出家人是持戒，凡夫是获得顺决择分忍，有学是断除烦恼。
若无伴侣则不能成就这些布施等，因此为引导于此而说'与智者和杂类'等。
舍卫城中一位居士生了一个儿子，他一出生就哭泣，但见到比丘时就不哭。世尊听闻此事后说道：'此是最后有者，不喜与恶人同在'等三个偈颂。'同行'是指共住。
因经中说'善知识是全部梵行'，又说'与圣者同住者将具足圣者品质'。以'纵有圆满功德，亦不应与罪人同住，宁可独处，不与罪人为伍'等偈颂。
与具德杂类补特伽罗修行，后以相应比喻显示。'独自安住亦可'是说若无圣者则应独处一方，这里也应讲述持钵的故事。
若找不到清净法的同伴，智者应与具德杂类共住而生起殊胜，为显示此义而说'与杂类及愚人'。因为愚人一向思维恶行。
具杂染行为的愚人非中等智慧，如说：'作恶无慈是下等，贫困有慈是中等，舍命圣者不舍行，如海潮波不退转'。
与杂类补特伽罗相关则具有功德和过失两者。若问与何种补特伽罗共住能获得殊胜，则说'与智者'。通达所说正法和所闻义之真如。
'智者'是以随顺正精进而表示，如是智者以善行区分。或者说因具有由修习所生和由理性所得的智慧，故随其所应。或者说因为了知功德等断除过失的方便。
若问如何与杂类共住而能断恶取善，则说'以信'，如同彼饮牛乳一般。

།དེ་འོ་མ་འཐུང་བ་ནི་འོ་མ་དང་འདྲེས་པའི་ཆུ་ལས་འོ་མ་ལེན་ཅིང་ཆུ་སྤོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་ཡང་སྡིག་པ་སྤོང་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་དེ་ཆེར་སྐྱེས་པ་དང་རང་གི་ཁྱིམ་མཐོང་ བ་ལས་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་སྐྱེས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཆེན་པོས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་སྐྱོན་ན་བ་དང་རྒ་བ་དང་སྡིག་པ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་མཐོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེས་སྐྱོ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགོག་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་ནས་ནི། འཕགས་པ་སྡིག་ལ་དགའ་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་ལ་ནི མཁས་པ་དགའ་བས་ནི་མི་འཇུག་གོ།།ཡང་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བས་ནི་འཕགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ནི་ཉེས་པ་སྤྱོད་པ་ལ་མི་དགའ་སྟེ། མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །སྡིག་ཅན་དགེ་ལ་དགའ་མི་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ནི་གཏི་མུག་ཅིང་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་མི་དགའ་སྟེ། ཐར་པས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་དགའ་བའོ། །དེ་གཅིག་པུ་དབེན་པ་དང་བག་ཡོད་པར་བྱས་པས་ཇི་ཙམ་ན་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ བའི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བ་ལས་བརྩམས་ནས།རབ་ཏུ་དབེན་པའི་རོ་ཤེས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་དབེན་པ་ཡིན་པས་རབ་ཏུ་དབེན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །དེའི་རོའི་ཁྱད་པར་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་མཐུས་ནི་ངན་སོང་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ།བཟོད་སྟོབས་ངན་སོང་ཡོང་མི་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མཐུས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། དགེ་སློང་འདིའི་དམྱལ་བ་ཟད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒོམ་ པའི་ལམ་གྱི་མཐུས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་ལྡན་ན་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་དབེན་པས་དེ་ནི་ཞི་གནས་ཐོབ་པ་སྟེ། མདོ་ལས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེས་ནི་བྲག་ཀྱང་འབིགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ལ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཆོས་མཐུན་ནོ། །ལེགས་པར་ཉེར་ཞི་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་དུ་འཁྲུགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་ལེགས་པར་ཉེར་ཞི་སྟེ་ཞི་ གནས་སོ།།དེའི་རོ་ཤེས་པ་ནི་དེའི་རོ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། བསམ་གཏན་མེད་པར་ནི་ཤེས་རབ་མེད་ལ། ཤེས་རབ་མེད་པར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རོའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་སྨྲས་པ།རིམས་ནད་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཏན་དུ་གདུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་ན་དེ་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ། །སྡིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པའི་ཡང་སྲིད་པའི་ལས་མི་ལེན་པ་སྟེ། འདིས་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་བསྟེན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་དུས་ཇི་སྲིད་གནས་པ་དང་། ཅི་ཞིག་བྱེད་ནས་སྡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ལ་དགའ་བའི་རོ་དག་འཐུང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་ལས་སྐྱེས་ པའི་དགའ་བའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ།།ཡང་ན་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟར་སྤྱོད་པས་ནི་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

饮用牛奶就是从掺水的牛奶中取牛奶而舍弃水。同样地，智者也是舍弃罪恶。
长大后的那位居士之子看到自己的家并未生起欢喜，而是以极大的艰难出家，关于此说道：'见到世间过患'。这是因为见到轮回中的过患如病、老、罪等。
此处显示资粮道后，为显示见道故说'见到寂灭法'。因为厌离的缘故，依止善知识等，证悟无漏道，因为寂灭是无漏的异名。'由见'是指生起见真谛，这是省略语。
同样，住于修道时，'圣者不喜罪'，意为智者不以欢喜趣入烦恼地。或者说由见圣谛而成为圣者，他不喜造作过失，因为获得不作之律仪。此处显示修道。
'罪者不喜善'是说恶人因愚痴迷惑故不喜修道，因为畏惧解脱。或者说不喜行善。
他独自寂静并且谨慎，终于成为阿罗汉，关于亲证解脱之乐而说'知极寂静味'。因为特别寂静故称极寂静，意为了知真如，因为了知其味的殊胜即是利益性。
因此，以世间智慧力能远离恶趣，如'忍力永不堕恶趣'之句所说。以见道力也如所说'此比丘地狱已尽'等。以修道力则能远离一切苦，因为具此能获得离三界贪欲。
或者说极寂静是身心寂静，即获得止，如经中说'金刚喻定'。因为金刚能穿透岩石，三昧能摧毁烦恼，这是相似之处。'善寂静'是指完全平息动乱即止。知其味是知其味即了知真如。如所说：'无禅定则无智慧，无智慧则无三昧。'
当见到这二者味的殊胜时，为显示其功德而说'无热病'，因为永远离开热恼。由断烦恼而获得此果。'造罪'是指不再造作烦恼所生的后有业，此处显示见道与修道的果。
如是离三界贪后，为所化众生住世多久，做什么而住呢？'饮法喜味'，即是体验解脱法所生的喜乐。或者说意为安住于现法乐。
为显示如是行者无有恶趣怖畏故，说'心无漏'等。

།ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་ན་དབང་པོ་མ་དུལ་བ་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་ལས་བརྩམས་སོ། །ཟག་པ་ནི་ཟག་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། དབང་པོའི་སྒོ་རྣམ་པར་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ དགེ་སློང་ཟག་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།དབང་པོའི་སྒོ་མ་བསྡམས་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཀྱི་ཟག་པ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ལ་ནི་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་མེད་དེ། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ ནི་དབང་པོའི་སྒོ་མ་བསྡམས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་པོ་དུལ་བ་རྣམས་ནི་ངན་སོང་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་འཆིང་བས་མ་བཅོམ་ལ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་གང་ལ་འཆིང་བས་བཅོམ་པའི་སེམས་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་གང་ཟག་གང་གི་སེམས་ འཆིང་བས་མ་བཅོམ་པ་ནི་ཀུན་དུ་འབྱར་བའི་སེམས་བཀག་པ་སྟེ་དགག་པར་བྱས་པའོ།།འཆིང་བས་བཅོམ་པས་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་ལ་ནི་དབང་པོ་རྣམ་པར་རྨོངས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྟོག་པ་ནི་གཡེང་བར་བརྟག་པའོ། །ཡང་ན་འཆིང་བའམ་སྒྲིབ་པའོ། །དགེ་དང་སྡིག་པ་རབ་སྤངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དེ། སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དེའི་ ཚིག་བླ་དགས་ཏེ།སྡིག་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་བ་ནི་འདིར་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྟེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་དགེ་བ་རབ་ཏུ་སྤངས་པའོ། །སྡིག་པ་སྤངས་ པས་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་ལ་བསོད་ནམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནི་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་དོ།།བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ཡང་རུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངན་འགྲོ་བཞིན་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་ཕན་པའི་དམ་པའི་སྐྱེ་བོ་བསྟེན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ བས་ན་ཁྱད་པར་འདོད་པས་ནི་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་ན་ཡང་ཕན་པ་སྟོན་པའི་བླ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་ན།ཚིག་སྙན་པས་སྨྲ་ན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གནས་མིན་བཟློག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བྲམ་ཟེ་ཞིག་སློང་བས་སྐྱོ་ནས་རབ་ ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ལས་གང་གིས་ཉེ་བར་གནས་པ་དེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་ཉེས་པ་ལས་ཟློག་ཅིང་བསྐུལ་ལ་འདོམས་པར་བྱེད་པ་ལས་ཇི་ཙམ་ན་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་གྱུར་ནས་ཡང་ཉམས་པ་ལས་འཇུག་པར་བྱ་བ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།དེ་ཐོས་པས་རིམ་གྱིས་ དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ།།གནས་མིན་ཟློག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སྙིང་རྗེ་བསྟན་ཏོ། །ལེགས་སྨྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ལུང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཉེས་དམིགས་སྟོན་ པར་བྱེད་པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རིགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། ལུང་དང་རིགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་གང་བསྒྲུབས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཕོངས་པ་ལས་བསྐུལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་ བའོ།།འདི་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསླབ་པ་འདི་ལས་ཡོངས་སུ་འདའ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་པའོ། །ཡང་ན་ཉིན་དང་དེའི་མཚན་དུ་དེའི་སྤྱོད་པ་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བའོ། །ཚར་གཅོད་སྨྲ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པ་དང་བསྒྲིམས་པས་གདམས་ ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།འདི་ལ་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྨྲ་བྱེད་པའོ། །གདམས་པར་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་སྟེན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་ནི་འདིར་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡང་ན་སྡིག་པས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་གནས་པས་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

从广大地区一位未调伏诸根、具有恶趣怖畏的比丘说起。漏即是此具漏之心所具有的，意为诸根门未防护。
如何比丘成为具漏者呢？经中说道：'由于诸根门未防护'，即是对一切境生起心漏。除此之外，无漏心则无恶趣怖畏，因为堕入恶趣是诸根门未防护的果报。调伏诸根者则解脱恶趣。
'心未被束缚所摧'，是说某人之心未被束缚所摧即是彼，某补特伽罗之心未被束缚所摧即是遮止遍著之心，即是已遮止。被束缚所摧即是对欲等的分别，因为对于分别强烈者会生起诸根迷乱。
断除对欲等的分别即是对出离等的分别，因为分别即是散乱的观察。或者说是束缚或障蔽。
'善恶皆已断'即是彼义，'恶'是欲的异名，断除恶即是离欲之义。此处善即是等持界，由离色界、无色界贪而断善。
由断恶故无有堕恶趣之怖畏，由断福德故无有生善趣之怖畏。即使往生善趣也非应理，故应如恶趣般断除。此外还源于亲近殊胜善知识，
因此欲求殊胜者，即使说粗语也应随顺显示利益的上师，更何况说柔和语。为显示此义而说：'遮止非处'等。
有一婆罗门因乞讨而厌离而出家，其依止师遮止非行与过失并劝导教诫，后来他生起厌离而又退失，针对此事而说此经。他听闻此经后渐次证得阿罗汉果。
'遮止非处'即是遮止罪恶，此显示慈悲。'善说'即是开示圣教，此显示随顺经教而说。'显示过患'，此显示说理。以教理二者所成就者极为稳固。
或者是从贫困中激励，此非沙门。此是本性罪过。此是遮罪行为，即是'勿越此学处'。或者是日夜观察其行为。
'呵责说者'即是恭敬谨慎地教诫开示。具有说的性质者即是说者。显示礼敬教诫开示者并如实行持，此是教诫开示之义。或者因为以罪过开示且以住处调伏的缘故。

།སྣོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་མ་ཡིན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ལ། མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུས་དང སྣོད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་ཆད་བའི་དུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་ལྟ་བུའོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་བ་དང་ གནས་པར་བྱ་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་དམ་པའོ། །བསྟེན་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་བསྟེན་པས་སོ། །ལེགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་སོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །སྡིག་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། ། ཡོན་ཏན་ལ་བསྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྡིག་པ་སེལ་བར་འགྱུར་གྱི། དཀའ་ཐུབ་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རི་གངས་ཅན་ན་དཀའ་ཐུབ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་སྡིག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་རྒན་པོ དག་དཀའ་ཐུབ་བྱེད་པ་གཟིགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།འདིས་ནི་སྡིག་པ་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དབེན་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བ་ནི་ལུས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དལ་བུས་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ངག་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁེངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བས་ཁྱད་པར་དུ་ཡིད་ཡོངས་སུ་འཕྱར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་བར་སྤྱོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ སྤངས་པས་སོ།།དེའི་རྩ་བ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གཡོ་བ་མེད་པས་དགེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁེངས་པ་མེད་པའོ། །ཡང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་ལྡན་པའོ། །སྡིག་པའི་ཆོས་རྣམས་སྤྲུག་བྱེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་མི་འདོད་ པའི་དངོས་པོ་སྤོང་བའམ།འཁོར་བ་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤོང་བའོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རླུང་གིས་ལྗོན་ཤིང་ལོ་མ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་གི་འདབ་མ་རླུང་གི་ཤུགས་དྲག་པོས་ཀུན་དུ་སྤྲུགས་པ་བཞིན་དུའོ། །སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ བའི་གང་ཟག་ལ་ནི་གང་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེ་དང་དེ་བདག་ཉིད་ལ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བ་ར་དྷྭ་ཛ་དམོད་པ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་གིས་གཤེ་སྟེ། སྙིམ་ པ་གང་གིས་ས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གཏོར་བ་དང་།རྫི་ཕྱོགས་ཀྱི་རླུང་གིས་དེ་ཉིད་ལ་བབས་ཏེ། དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཀོ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་རྔོན་པ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་པའམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གང་དག་གོ། །རབ་ཏུ་ སྡང་མེད་མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་གིས་མ་ཉམས་པའི་ཡིད་ཡོད་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་ཡོད་པའོ།།ཁྲོ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་གིས་གནོད་པ་ཞེས་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །དག་པ་ནི་གཙང་སྦྲ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དག་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལེགས་པར་སྤྱོད་ པ་སྟེ།དེ་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ནི་ལམ་བསྒོམ་པས་རྒྱུད་སྐྱེད་པའོ། །ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་ན་ཨང་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་ པ་དང་ལམ་དང་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཏེ།དེ་གང་དུ་ཉམས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡན་ལག་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ལ་ཡན་ལག་དེ་མེད་པ་དེ་ནི་ཡན་ལག་མེད་པའོ། །ཡང་ན་ཁྱིམ་དུ་འཇུག་པའི་འཁོར་ས་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་ལྔའི་ཁྱིམ་དུ་འཇུག་ པའི་ངན་སོང་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཨང་ག་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་འོང་བའོ། །སྡིག་པ་ནི་ཚིག་ངན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། མི་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

由于完全不知器物的差别，以及非时宜而随顺而行，对于这样的认知，说'智者'一词，是指了知时间、器物等差别的意思。或者因为了知功德与过失的差别，以及完全了知摄受和舍弃的时机等。如是者即是如是众生。应当随顺并安住。为何？说'如是等'，即是指贤善之人。'若亲近'是指亲近补特伽罗。'成善'是指功德增长。'不成恶'是指不生过失。
为了显示唯有依止功德能除罪业，而非苦行等，故说'寂静'等。在冈底斯山上有诸位老仙人为了行最胜苦行以尽罪业而修苦行，世尊见此后说道：'此非能尽罪业'而说此偈。'寂'是因为心远离。'极寂'是因为身远离。'柔和语'是因为善护语言。'无慢'是因为言语中完全无有傲慢心故。
或者'寂静'是因为断除意的不善行故。'极寂'是因为断除身的不善行故。其根本是教法，为显示无动摇故是善，故说'无慢'。或者因为具足禅定故具足寂静。'抖落诸恶法'是指舍离不欲之事，或舍离轮回的不善行。为此处显示譬喻故说'如风落树叶'，譬如树叶被强风吹落一般。
为显示远离一切罪业的补特伽罗，若说某种过失，其果报将成为自身所不欲，故说'若人'等。婆罗豆婆遮咒师当面以恶语辱骂世尊，以瓶中之土撒向世尊，适逢东风吹来，土落其身，故说此偈。其他人说此是关于名为'拘迦'的猎人而说。
'若人'是指在家或出家任何人。'离嗔人'是指心未被嗔恨所损，即对众生有慈心者。'起嗔'是指以嗔恨而行害。'清净'是因为具足清净。清净也是指一切行为善妙，即因为具足身等三种善行故。'士夫'是指以修道而长养相续。
为显示道果故说'无烦恼'，即远离烦恼。或者'支分'是指所需、道和道资粮，其中所损坏者即是支分，即贪欲等。无有彼支分者即是无支分。或者入家之轮是世间所共知，即五趣之家的入处也是烦恼，因为烦恼的异名是'支分'之词故。'返'是指返回。'罪'是指恶语等方式的不善行，因为是不悦意果故。

།གང་ གི་ཕྱིར་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པས་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ལ་བྱིས་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ངན་པ་སྨྲ་བར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་དུ་མའི་རྐང་པས་བཅེར་ཞིང་ཕྱེ་མར་བྱས་པའི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྡུལ་རྣམས་སོ། །རྫི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའོ། །གཏོར་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏོར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སླར་འབབ་པ་དེ་བཞིན་དུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སྡིག་པ་འགོ་བར འགྱུར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་དགེ་བ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང་ལྷ་སྦྱིན་གཉིས་ཤཱཀྱའི་རིགས་ལས་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཀུན་དགའ་བོ་ནི་ཆོས་འཛིན་ཅིང་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉེ་གནས་སུ་གྱུར་ཏོ།།བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལྷ་སྦྱིན་ནི་སྡིག་པ་བྱས་པས་མནར་མེད་པར་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་ལུས་ལ་ཤར་ཕྱོགས་ནས་མདའ་བོ་ཆེ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང་། མཚོན་བྱིན་ཌི་པ་ལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང་། ཐོ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང་། མདའ་ སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དེའི་ལུས་ལ་འབབ་ཅིང་འོང་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་གཞན་དག་ནས་ཀྱང་འབབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདི་གསུངས་སོ། གང་དང་གང་ཞེས་བཟླས་པ་ནི་དགེ་བའམ་སྡིག་པ་ལས་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། འོག་ནས་འབྱུང་ བ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའོ།།ཡང་ན་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །མི་ཡིས་གང་དང་གང་བྱས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་རང་གིས་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྦྱིན་ལ་མཐོང་ཞིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ གི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།དགེ་བ་བྱེད་པས་དགེ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་པ་བྱེད་པས་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་དགེ་བ་དང་སྡིག་པས་ནི་བདག་ ལ་དགེ་བ་དང་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།བདག་གིས་སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་ཅུཎ་ཌ་ཀ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་བསྙེན་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་རབ་ཏུ་ཆགས་པ་ལས་ཆད་པ་བྱས་པ་དང་། དེའི་གྲོགས་པོ་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ་འདོད་ ཅིང་བསྔགས་པ་ཞིག་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བྱས་པར་གྱུར་པའམ། དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བདག་ཁོ་ན་ཀུན་ཉོན་མོངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་བདག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ གྱུར་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལ་ནི་རང་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །བདག་གིས་སྡིག་པ་མ་བྱས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ངན་པར་སྤྱོད་པ་མ་བྱས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །བདག་ ཉིད་ཁོ་ན་རྣམ་པར་དག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རབ་ཏུ་དག་པར་བྱེད་ཅིང་བདག་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པ་སྐྱེད་དོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཞན གྱིས་གཞན་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གཞན་དག་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞིག་གི་གྲོགས་པོ་དགེ་བསྙེན་ཞིག་གིས་གསེར་བརྐུས་ཏེ། ཆད་པ་བྱས་པ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་སོ། །དག་པ་དང་མ་དག་པ་ནི་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དང་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རང་རང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་ངན་པར་སྤྱོད་པས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ལ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པས་ནི་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ།

由于对殊胜福田造作大损害而说此。对于'罪业'的解释，即'彼愚者'，是指说恶语者。为显示相应之喻，故说'尘埃'，即被众生脚踩碾为极细微的尘埃。'风向'即迎风之方向。'散布'即散布者本身反受其害。
若问：为何作者本身会遭受罪业？答：如说'行善'等，此说明法性之理。具寿阿难与提婆达多二人皆出自释迦族。其中大士阿难持法并成为世尊之侍者。大士提婆达多因造作恶业而生无间地狱，从东方有八万支大箭、八万支宾地帕拉武器、八万支锤子、八万支箭降临其身，如是从其他方向亦有降临。随后说此三偈。
'所作所为'重复说是指善或恶业之成就，应知非下文所说。或为善行。'人之所作所为'即造作，'自受其果'意为于自相续中给予可意与不可意之果报，亲见并体验之义。
何时如何？'行善得善'者，行善者得可意果报。造作恶业者得不可意果报。为显示他人所作善恶不会成为自己的善恶，故说'自作罪业'等。
其他人说，此是关于准陀迦优婆塞因贪著他人妻子而受惩罚，及其极爱学处并赞叹的朋友之事。由自己所作、所积累的恶行而造作，故此。'唯自受染污'即罪业果报之苦恼由自己感受，如是世间依'自受业果'之理。
'若我不造罪'即若自己未行恶行。若如是'故此唯自清净'，即令极为清净，使自身无垢。一切自作皆随后感受，世间非他作。为明此义故说'他不能净他'等。
其他人说，此是关于一位预流果者的优婆塞朋友偷金而受惩罚之事。清净与不清净即有垢与无垢之义。'各自所作'即与自身相关及自身所作等。由自作恶行而染污，由善行而清净。

།དེ་ལྟ་བུ་ཅིའི་ཕྱིར ཞེ་ན།འདི་ལྟར་གཞན་གྱིས་གཞན་སྦྱོང་མི་བྱེད་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ནི་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་པའམ་སྦྱོང་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ནི་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གཞན་གྱིས་གཞན་སྦྱོང་བར་བྱེད་མི་ནུས་ན་ཅི་དྲི་མ་ཅན་དུའང་མི་ནུས་སམ་ ཞེ་ན།བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྡིག་པ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་འདི་སྟེ་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱས་པ་སྟེ་རང་གིས་བསགས་པའོ། །བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉེ་བར་བསགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ གནས་པ་ཡིན་ནོ།།མངོན་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་འཇིག་པ་དང་། ཟད་པ་དང་། གདུང་བར་བྱེད་པའོ། །བསམ་བརླག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ངན་པ་སྟེ་གླེན་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེས་ནོར་བུ་འབིགས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོའི་རང་ བཞིན་དང་རྡོ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་ནོར་བུ་མཁན་གྱིས་རྡོའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ནོར་བུ་ལ་འབིགས་པ་དང་འཇོམས་པ་དང་ཕྱེ་མར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་སྡིག་པས་འཇོམས་སོ།།དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡིག་པ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། མིག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་འདི་དག་གོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཙུག་ཏོར་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་ནི་ཕལ་ཆེར་བདེ་འགྲོ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དེ། དེའི་གཉེན་པོར་དང་པོར་གསུངས་པ་འདིར་ཡང་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་ཏེ།བཙུན་པ་བདག་ཅག་གིས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །མིག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་མིག་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡོད་པའོ། །ཉམ་ང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ ཉིད་ཀྱི་ཕོངས་པའི་དངོས་པོའོ།།དེ་ལ་ནི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པས་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་གསལ་བྱེད་དེ། མིག་ལྡན་ཡང་སྣང་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཉམ་ང་བ་དག་སྤོང་བར་ནུས། དེས་ན་ལམ་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་བྱས་པའི་རྒྱུས་འདུ་ འཕྲོད་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དཔེར་ན་མིག་དང་ལྡན་པས་གཡང་ས་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ཉམ་ང་བའི་གནོད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བསྟན་ནས་དཔེ་ཅན་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའོ། །འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་ནི་མིའི་སྐྱེ་བ་པ་ སྟེ།ལྷ་རྣམས་ནི་རྒྱགས་པའི་སྐྱོན་དང་། ངན་སོང་དག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་འདིའི་སེམས་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དཔེར་ན་མིག་དང་ལྡན་པས་གཡང་ས་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡ་ང་བ་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཁས་པས་ཀྱང་སངས་ རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་ན་སྡིག་པ་སྟེ་ངན་སོང་གི་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའོ།།ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དོར་བའོ། །སྡིག་པ་ཅན་དང་འགྲོགས་པ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ནོར་ཅན་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལམ་ སྒུགས་པའི་ཆོམ་རྐུན་པ་དག་ལས་བརྩམས་ཏེ།རིགས་ཀྱི་བུ་སྡིག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་གྱིས་ཤིག་།འདི་ལྟ་སྟེ། ཚོང་པས་འཇིགས་བཅས་ལམ་དང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ལྷས་ཞུས་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཚོང་པའམ་མཁས་པ་དག་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཚོང་པ་ནི་སེང་གེ་དང་རྐུན་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟེན་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་སྤོང་ངོ་། །དཔེར་ན་ནོར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་གང་ཟག་ནི་གྲོགས་ པོ་ཉུང་བའམ་འཁོར་ཉུང་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ།།འདི་ལྟར་ཉུང་བས་ནི་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་བསྐྱང་བར་མི་ནུས་སོ། །དཔེར་ན་འཚོ་བར་འདོད་པས་ནི་དུག་དང་དབྱིག་དུག་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ།

如果问为什么是这样的？说道：'因为他者不能净化他者'。因为他者不能使之无垢或净化，因为诸法无有转移。
如果问：如果他者不能净化他者，那么是否也不能使之有垢？说道：'自己造作的罪业'，即由自己相续所造的罪业是自己所造的罪业，是自己所积累的。由于是故意所为等，故具有近积的性质。
'现前摧毁'是指现前破坏、灭尽和折磨。'愚痴'是指恶慧，即愚笨。
如何呢？'如金刚钻穿宝石'，譬如金刚虽是石头的自性、从石头而生，但宝石匠用这石头的自性来钻穿、摧毁、粉碎宝石一样，自己也被罪业摧毁。
因此，为此而说应当断除罪业，即'具眼'等这些。
圆满正觉顶髻佛的声闻多数为求善趣而修梵行，为对治此，此处也说了最初所说的。
其他人说：众多比丘来到世尊面前，请问说：'尊者，我们应当断除什么？'由此而说。
'具眼'是指具有未损坏的眼睛。'危险'是指自身的贫困之事。
对此，由灯等使见清晰，具眼者若无光明，如何能避开危险。因此，使之行于道路，意思是说若有光明等因缘而有相遇。
譬如具眼者能见到悬崖和荆棘等危险的损害。
说明比喻后说明所喻：'智者'是指具慧者。'生存世间'是指人的出生，因为诸天由骄慢过失，恶趣由痛苦过失而无此心故。
如何呢？说'此处'，意思是说由佛出世、正见、诸根具足等功德所庄严。
譬如具眼者能见到悬崖和荆棘等有害之处，如是见到可怕之处而舍弃该道路。同样，智者也因佛出世等庄严而生时，罪业即成为恶趣之果。
'遍断'是指完全舍弃。
说明应当断除与罪人为伍：说'具财者'等。
从守候道路的盗贼开始：'善男子，应当断除罪业。譬如：商人与可怖道路及'等而说。
其他人说是天请问经中所说的偈颂。
商人或智者如是舍弃，譬如商人舍弃有狮子和盗贼等所依止的、具有危险的道路。
譬如具有无量财富的人舍弃朋友少或眷属少，因为少数人无法保护巨大的财富。
譬如欲求生存者舍弃毒药和砒霜等。

།དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་འདོད་པས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཅན་ སྤང་ངོ་།།དཔེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་ལྡོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རམ། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བགེགས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ངན་སོང་དང་མི་དང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་འབྲས་བུ་སྤང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བྱས་པ་ནི་སྡིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ ཏེ་ལག་མཐིལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཀ་ཀུ་ཊ་མི་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ཤིན་ཏུ་རྒས་པར་གྱུར་ནས་སྡིག་པ་ལས་ལོག་པ་དེ་ལས་བརྩམས་སོ། །གལ་ཏེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མེད་པར་གྱུར་ནའོ། ། ལག་མཐིལ་རྨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པའི་མཐིལ་དུ་སྨྲས་པའོ། །ལག་པས་དུག་ནི་གཟུང་བྱས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལག་པས་བད་ས་ན་བ་དང་། ཤྲིང་གི་དང་། ཧ་ལ་ཧ་ལ་སོགས་པའི་དུག་འཇིགས་པ་མེད་པར་བླངས་ཀྱང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི ཕྱིར་ཞེ་ན།འདི་ལྟར། རྨ་མེད་དུག་ནི་མི་འཇེན་པ། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། རྨ་མེད་ན་ནི་འཇུག་ཅིང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སྨད་པའི་སྡིག་པ་ལ་བརྟེན་ན་ནི་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ། མ་བྱས་པ་ལ་སྡིག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ སྡིག་པ་མ་བྱས་པ་ལ་སྡིག་པ་མེད་དོ།།བྱིས་པ་ལ་ནི་སྡིག་པ་ཉིད་བྱ་བར་སླ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐུར་བུབ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །བདག་ལ་མི་ཕན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་བེར་དྱ་ན་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། །དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོང་དཔོན་ གཉིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་ཏེ།བཙུན་པ་ཅི་ཞིག་ནི་བྱ་སླ་བར་འགྱུར། ཅི་ཞིག་ནི་བྱ་དཀའ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་ལས་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །བདེ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་བྱ་བ་ཡིན་པས་བྱ་བར་སླ་བ་སྟེ། རི་ལ་སོགས་ པ་ལས་བབས་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་སླ་བའོ།།ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་དང་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །བདག་ལ་མི་ཕན་བྱ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་གནོད་པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།འདི་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བའམ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་གེགས་སུ་གྱུར་བའོ། །ཕན་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པ་སྟེ་བག་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བདེ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ ལེགས་པར་སྤྱོད་པའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །མཆོག་ཏུ་བྱ་བར་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་སྟེ་རིར་འཛེག་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གིས་སླ་བ་དང་གང་གིས་དཀའ་བ་ཉིད་བསྟན་པ། དམ་པས་ལེགས་པར་བྱ་སླ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལེགས་པར་ སྤྱོད་པ་སླ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་སྡོད་པ་མེད་པར་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མོས་ཤིང་དེ་ལ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དམ་པས་སྡིག་པ་བྱ་བར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ བས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངན་པས་སྡིག་པ་བྱ་བར་སླ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་གསལ་ལོ། །གང་གིས་སྡིག་པ་བྱ་བར་སླ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཇི་སྲིད་སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ ཟས་སྦྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ།བཙུན་པ་ཅིའི་སླད་དུ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་སྡིག་པའི་ལས་བགྱིད་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་གསུངས་སོ། །བྱིས་པ་མངར་བར་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བར་ལྟ་ བའོ།།བྱིས་པ་ནི་བླུན་པ་སྟེ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞེ་ན། དེའི་དུས་ལ་རེག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སོ། །ཇི་ཙམ་གྱི་བར་དུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་སྲིད་སྡིག་པ་མ་སྨིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངན་པར་སྤྱོད་པ་བྱས་ཤིང་བསགས་པར་གྱུར་ཀྱང་དུས་ཇི་སྲིད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱུང་བར་ མ་གྱུར་པ་སྟེ་མཐོང་བའི་ཆོས་སམ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུའོ།

同样地，欲求天界和解脱者也应当远离罪业。以三种譬喻说明远离的缘故，或为断除三种菩提的障碍的缘故。又为说明恶趣、人和天人的业果应当远离的缘故。为了说明未造作就是罪业的缘故，说了'如果手掌'等等。
在王舍城有一个名叫迦鸠吒密多的人，他年事已高后从罪业中回转，由此而作。'如果没有'是指如果不存在的意思。'手掌伤'是指手掌心所说的。'手持毒药'是指用手拿取蛇毒、植物毒、哈拉哈拉等可怕的毒药也不会造成伤害。为什么呢？如此，'无伤毒不入'所说，若无伤口则不会进入产生，若依止下劣的罪业则会遍及。
同样地，'未作则无罪'是说，对于未造作罪业者则无罪业。对愚者而言造作罪业容易，如同下坡一般，为了说明这个道理，说了'于己无益'等等。在吠尔嗟那有欺诈者和善者两位商主来到世尊面前，请问:'尊者，什么容易做到？什么难以做到？'对此世尊说了两个偈颂。
安乐且无烦恼的事情容易做到，如同从山等处下来般容易成就。'不善'是指恶行和损害他人的本质。'于己无益之事'是指对自己有害、损坏增上意乐等，这是善根或圣道的障碍。'有益'也是指对自己有利，如正念等。'安乐'是指随顺，即对他人行布施等善行。
'此'是指这个。'极难做到'是指非常难以成就，如同攀登山峰一般。为说明何者容易何者困难，'善士易为善'是说，善行容易是因为善士们无有懈怠而乐意行善并习惯于此。'善士难作恶'是说，对于善行，非善士难以成就，因为与此相反的缘故。'恶人易作恶'等的含义明显。
为了说明容易造作罪业的原因，说了'乃至罪业'等等。长者给孤独食向世尊请问:'尊者，为何人们喜欢造作罪业并行罪业？'于是世尊说了四个偈颂。'愚者认为甜'是指视为可意。愚者是指愚痴者，为何如此看待呢？因为成为当时感受的因缘。直到何时呢？
答道：'乃至罪未熟'，即造作、积累恶行，直到何时业果未成熟，即现世或后世。

།གང་ཚེ་སྡིག་པ་སྨིན་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཡང་སྡིག་པ་སྨིན་ཅིང་འབྱུང་བ་སྟེ། །དེ་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དུས་ན་བྱིས་པ་དེ་ཚར་བར་སེམས་པ་ནི་ཁ་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་རྟོགས་ཏེ་ཉམ་ཐག་པའི་ང་ རོ་འབྱིན་ཅིང་ད་ནི་བདག་ཉམས་ཤིང་ཞིག་གོ་ཞེས་ཉམ་ཐག་པའི་ང་རོ་འབྱིན་ཏོ།།རྨོངས་པ་ཉི་ཚེར་ཡང་མ་ཟད་དེ་སྡིག་པ་ཡང་བསགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྲིད་སྡིག་ལ་རུང་བར་ལྟ། །ཞེས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུན་དུ་སྡིག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་སྡིག་པ་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་གི་སྒྲས་ནི་དགེ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ལྟ་བ་ནི་མཐོང་བའོ། །དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་མཐུས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ་སྟེ། རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བསམ་པ་གྲུབ་པའི་ ཚུལ་ཏེ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ།།གང་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་མཐོང་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་སྡིག་པ་མ་སྨིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་བར་སླའོ། །དེ་སྲིད་སྡིག་པ་བཟང་པོར་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། བཟང་པོ་ནི་ཡོན་ ཏན་བརྒྱ་སྟོང་བསགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཡིན་ཡང་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ངན་པ་བསགས་པའི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ངོ་།།གང་ནས་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་བཟང་པོ་མ་སྨིན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་སྟེ། ད་ལྟར་གྱི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྗེས་སུ་སྨིན་པ་སྲིད་དུའོ། །བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་སྟེ་བྷ་དི་ཞེས་བྱ་བ་དགེ་བ་དང་བདེ་བ་ཞེས་ཟེར་བས་སོ། །སྡིག་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་བདེ་བ འདོད་པས་གོམས་པར་མི་བྱའོ།།ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡིག་པ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒན་པོ་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་འདི་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་བརྒྱ་ལ་མི་དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་ལ་བརྟེན་པས་སྡིག་པའི་ལས་ཅུང་ཟད་མ་བྱས་ནས་སོ།།དེས་ན་འདི་ནི་གཞོན་པ་ནས་གོམས་པ་ཡིན་པས་འདི་བདག་གིས་བྱའོ་ཞེས་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞོན་པ་ནས་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་ པར་བྱས་ཀྱང་ལན་དུ་མར་ཡང་མི་བྱའོ།།དེ་ལ་དགའ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་འདོད་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །འདིས་སྦྱོར་བ་རྒུད་པར་བསྟན་ནས། བསམ་པ་ཉམས་པ་བསྟན་པ། ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་དྲི་མར་བཅས་ཀྱང་དྲི་མ་ མེད་ཉིད་ནི།།སེམས་ནི་རབ་ཏུ་དང་བར་གྱུར་པའོ། །གང་ཞིག་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །སེམས་ནི་མ་དང་གྱུར་པ་དྲི་མའོ། །ཞེས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྡིག་པ་བསགས་པ་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྡིག་པ་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པའི་ཚོགས་བླངས་ཤིང་ཀུན་དུ་སྤྱད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཁས་པས་ནི་བསོད་ནམས་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བུ་མོ ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བསགས་པ་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་མཁས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་གིས་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་སྔར་བྱས་པར་གྱུར་ཀྱང་འདི་ལྟར་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། བདག་གིས་བསོད་ ནམས་མང་པོ་བྱས་པས་ཆོག་སྟེ།ཡང་དང་ཡང་དུ་ཇི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་བསོད་ནམས་དེ་ཉིད་ལ་ལན་དུ་མར་བྱ་ཞིང་ཆོག་པར་མི་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པའི་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པས་བསྐུལ་བ་དང་བཟློག་ པའི་ཕྱིར།སྡིག་ལ་ཡིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བྲམ་ཟེ་གཙུག་ཕུད་རས་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གི་བར་དུ་སྦྱིན་པའི་སེམས་མ་སྐྱེས་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ།

'当罪业成熟时'是指当罪业成熟并显现时。'那时'是指在那个时候，愚人感受到痛苦，认识到不悦意，发出悲惨的叫声，说道:'现在我已经衰败毁灭了'而发出悲惨的叫声。
为了说明不仅仅是愚痴，而且还积累了罪业，所以说'直至那时都认为罪业是适宜的'。由于经常具有罪业法，所以说没有罪业的意思。'又'字表明何况善业呢？'见'即是看见。这也是由于往昔善行的力量而生起的快乐体验。'适宜'是指心意达成的方式，即体验到所欲的果报。
从何时到何时看见呢？'直至罪业未成熟'等等，容易理解。'直至那时见罪业为善'是指从那里产生不欲的果报。即使是具有百千功德的殊胜士夫，由于往昔积累恶业的力量，也必然要经历巨大的痛苦，这是显而易见的。
从何时到何时呢？'直至善业未成熟'，即在所作所为积累的时间里，现在善业的异熟果报成熟之时。'善'即是快乐，因为'bha di'意为善和乐。
为了说明不应为了追求快乐而习惯于以罪业为最胜，所以说'罪业即痛苦'等等。'善'是针对老年人不能远离罪业而说的。即使百次依止不善知识也未造作些微罪业。
因此，这是从年轻时就习惯的，不应再三生起'我应该这样做'的邪分别心，即从年轻时不仅一次，而且多次都不应该做。'不应喜欢它'是指不应对它生起欢喜和贪求。
这里说明了行为的衰退后，又说明心意的衰退。如说:'虽有垢染而无垢者，是心极清净者；虽无垢染而不清净者，是心不净者即为垢。'
为什么呢？如此说'痛苦'，是因为积累罪业是不欲果报的缘故。'积累罪业'是指受持并普遍实行罪业集的意思。
为了说明智者应当以福德为最胜，所以说'福德'等等。这是从天王女儿尽形寿积累极多福德开始说的。即使智者依止善知识的力量而先前已作极多福德，也不应这样想:'我已作了很多福德就够了，何必再三地做？'对于那福德也应多次实行而不应满足。其余易于理解。
为了通过显示福德与罪业的功德与过患来劝勉与遮止，所以说'于罪业心'等等。这是针对婆罗门顶髻独布者在九十一劫中未生布施心而说的。

།མངོན་པར་མྱུར་ཏེ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་མངོན་པར་ཁྱབ་པ་སྟེ་གུས་པ་དང་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་འཇུག་པའོ།།བསོད་ནམས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཡིད་ལ་བསམ་པ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡིག་པ་ལས་ནི་སེམས་ལྡོག་ཅིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་ལས་བཟློག་པས་ཏེ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། བསོད་ནམས་དལ་བུས་བྱེད་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྷོད་པ་དང་མི་བརྩོན་པ་དང་། ཡུན་རིང་དུ་སྡོད་པ་དང་སྐབས་དང་བཅས་པར་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ བྱེད་པའི་གང་ཟག་གོ།།སྡིག་ལ་ཡིད་ནི་མངོན་དགའ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་དང་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་ལྷག་པར་ཆགས་པ་སྟེ། མངོན་པར་དགའ་ཞིང་དེ་ལ་འཇུག་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་སོ། །དཔེར་ན་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་མ་ བགག་ཅིང་དང་བར་བཞག་ན་ནི་ཁྱི་ལ་སོགས་པ་དོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་སྡིག་པའི་བྱ་བ་ལ་མ་དུལ་བའི་སེམས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་གོམས་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ སྐད་དུ་བཤད་པ།དང་པོ་བརྩེ་བཅས་སེམས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་དགེ་བ་བྱེད། །གཉིས་པར་དོགས་བཅས་རྟོག་ཅིང་སྡིག་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། །གསུམ་པར་དོགས་མེད་འཇིགས་བྲལ་ཅི་འདོད་སྡིག་བྱེད་དེ། །དེས་ན་སྡིག་གོམས་རྟག་ཏུ་མི་དགེ་དག་ལ་དགའ། ། ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བསོད་ནམས་མངོན་པར་མྱུར་ཏེ་བྱ། །ཆོས་མ་ཡིན་ལས་སེམས་བཟློག་བྱ། །སྡིག་པ་དལ་ལས་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། །དགེ་བ་ལ་ནི་ཡིད་མངོན་དགའ། །ཞེས་སོ། །བསོད་ནམས་མངོན་པར་སྨྱུར་ཏེ་བྱ། ། ཞེས་བསྟན་པ་ལ། ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟན་ནས། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འབྱོར་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནས་ཡུལ་ཙམ་པ་ན་གནས་པའི་ཚོང་དཔོན་རྒན་པོ་ཞིག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་ཏེ།ཅི་བཙུན་པ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སྡིག་པ་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ་བམ་བདེ་བ་འཐོབ་ཅེས་གསོལ་བ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཕྱིས་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་ བ་འདི་ལས་ཡང་ངོ་།།དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་སྟེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུང་ངུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཀྱང་གིས་སྒྲ་ནི་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་བྱས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་འདྲེན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།འདིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་མི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། སྡིག་པ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉེ་བར་བསགས་པའོ། །འདིར་དཔེར་བསྟན་པ། ཕུང་ཁྲོལ་ཆེན་པོ་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། །ཁོང་པར་སོང་བའི་དུག་ བཞིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་ལྟོར་ཆུད་པའི་དུག་གིས་ནི་ཆེ་ཞིང་དྲག་པོའི་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྲོག་གཅོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུའོ། །བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་བྱས་པས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་དགེ་བ་ཅུང་ཟད་བྱས་ ཀྱང་དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་བདེ་བ་འདྲེན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེ་བ་འདིར་མ་ཟད་དེ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཆེན་དག་ཀྱང་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟར་འབྲུ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འབྲུ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་སཱ་ ལུ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་མུ་གེ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་དེ།འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །སྡིག་པས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གཅིག་ཏུ་ཕུང་ཁྲོལ་ ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་ཉེས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

'迅速显现而做'是指完全遍及，以恭敬和持续精进二者而迅速趣入。
福德是指布施等清净无垢的福德事业，因为是意愿圆满的因。
'从罪业中转回心意'是指从恶行的本性中转回，因为会带来痛苦。
如何呢？'若缓慢行持福德'，即懈怠、不精进、长期停滞、有间断地行持善行的人。
'于罪业心生欢喜'是指对罪业和恶行生起欢喜，即深深贪著，显现欢喜并趣入其中的凡夫众。
比如，若家门未关而敞开，狗等会毫无顾虑地进入。
同样，若对善行无有精进，则未调伏的心会趣入罪业。
会随习惯而趣入，如是说道：
'初以慈悲心而略作善行，次以疑虑心思维造作罪业，三无疑惧随欲造罪，故习惯罪业常乐不善。'
此处也可另说：'应迅速行持福德，应转心离非法，罪业则缓慢造作，于善法心生欢喜。'
在说明'应迅速行持福德'之后，为显示无差别，以及说明即使微小也会获得圆满或大苦，故说'小罪'等。
当时，住在瞻波国的一位老商主来到世尊面前，问道：'尊者，来世将获得罪业之苦还是安乐？'世尊说了两个偈颂。
'来世'一词中的'也'字应视为省略，即从此生也。因为当时给予未圆满的果报。
'即使微小'中的'也'字表示更何况大罪业。
说'即使做了微小的事也会引来痛苦'，是因为这会引来不欲求的痛苦果报。
由何引来？由'造作罪业'，即积累。
此处举例：'将造成大灾难，如入腹之毒。'是指毒入人腹会造成巨大剧烈的伤害，会夺取可爱的生命，如是。
'即使行持小福德'是指即使做了些微善行，也会在来世引来安乐，不仅是此生，也包括其他生，'也'字在此处省略。
'也将成就大义利，如是诸谷物'是指谷物如稻等圆满丰收能消除饥荒等过患，对世间有大利益，能获得圆满生活资具，如是。
为显示罪业必定会在现世造成大灾难，故说'若无过失'等。

།འཕགས་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་དབྱིག་པའི་རྩེ་མོས་ལུས་འདམ་བུ་བཞིན་དུ་བཙིར་བ་ལས་དེའི་རྒྱུས་དེ་[(]སྦྱུགས་[,]སྤྱུགས་[)]པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་ ཏེ།དེ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཤི་ཁན་དི་ནྱ་ཞེས་བྱ་བས་རང་གི་ཕ་གསད་པ་ལས། བདག་ཉིད་ཀྱི་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བྱེ་མའི་ཆར་བབ་པས་ཁེངས་པ་དང་། དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་བ་དང་། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐོབ་པ་ལས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཆད་པས་གཅོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་འཚེ་བ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ། གང་ཞིག་རབ་སྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་གོ། །གང་ལ་སྡང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེས་ མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྟེ་གང་ལ་ཉེས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ།དེའི་ལུས་ཟག་པ་ཟད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པས་བརྡེག་པའོ། །སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྡང་བ་མིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་བསམ་པས་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡང་བའམ་ཁོང་ཁྲོ་བས་རྒྱུད་མ་བསད་པ་ནི་སྡང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁོང་ཁྲོ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་ པའི་ཁྱད་པར་རྒྱུད་ལ་གནས་པའོ།།དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྡང་བ་ནི་ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པ་སྟེ་ཉེས་པ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འཇུག་པ་སྟེ། ཤཱཀྱ་རྣམས་ལ་འཕགས་སྐྱེས་པོ་བཞིན་ནོ། །སྡིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར། གནས་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་ བཅུ།།མྱུར་དུ་འཐོབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དམིགས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་བདུན་པ་མངོན་པར་མི་འདོད་པའི་གནས་རྣམ་པ་བཅུ་པོའི་ནང་ནས་གང་ཡང་རུང་བ་མྱུར་དུ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དེས་འདུག་པའོ་ཞེས་བྱས་ནས་ཏེ། གནས་ ལས་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གནས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚོར་བ་མི་བཟད་པ་དག་གམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀླད་པ་ན་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཁྱབ་པའི་ཚོར་བའོ། །ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ལ་རྡོ་འཕངས་མ་ཐག་ཏུ་ཀླད་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་འདིར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འམ་གྱི་སྒྲའི་དོན་ནོ། །ལུས་ནི་འདྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་བཅད་པས་དེ་ཤི་བ་སྟེ། འདིར་བཟོད་པ་སྨྲ་ བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གནོད་པའི་ཚོར་བ་ལྕི་བའང་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་མི་བཟོད་པའོ། གཞོགས་གཅིག་སྐམས་པ་དང་། ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཆད་པ་སྟེ། མཛེ་དང་མཚན་པར་རྡོལ་ བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དེ་འདིར་སྤྲེའུའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གཞན་དག་ཏུ་ཚ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཡང་དག་པར་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་སེམས་འཁྲུགས་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་པོ་ལ་སོགས་པས་སེམས་རྨོངས་ པར་བྱས་ཤིང་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པ་སྟེ་བུམ་པ་བཞིན་ནོ།།གཉེན་འདུན་རྣམས་དང་འབྲལ་བ་འམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་དང་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲལ་བའམ་ཞིག་པ་སྟེ། གཙུག་ཏོར་ཅན་བཞིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཟད་པར་འགྱུར་བ་འམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ ཡོན་ཏན་ནམ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།གློ་བུར་དུ་ཉམས་ཤིང་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་རྡོ་ཚན་ལ་ཆུའི་ཐིགས་པ་བཞིན་ཏེ་དྲོད་ཀྱི་སྐྱེས་པའི་རབས་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོའི་གནོད་པ་འབྱུང་བ་འམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བདག་ལས་གྲགས་པ་ཉམས་པ་དང་། གནས་ལས་ཉམས་ པ་དང་།ཟས་ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ལ་འཁུ་བ་ལྟ་བུའོ། །མི་སྙན་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་དམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ངན་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་འཐོབ་པ་སྟེ། ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཆེན་པོ་བྱས་པས་ཚིག་ངན་ པས་བརྗོད་པ།ང་ག་ད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཁྱིམ་ནི་མེ་ཆེན་པོས། །ངེས་པར་སྲེག་པར་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ན་འདིའི་ཁྱིམ་དག་ཏུ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཐོག་བབས་ཏེ་ཐལ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ།

圣者大目犍连被杖击身体如芦苇般压碎，因此遭受驱逐等大苦难。他说出了这四个偈颂。其他人说，有一个名叫尸佉钦地尼耶的人杀害了自己的父亲，在自己的后宫中被沙雨充满，因此感到极度不适，并遭受地狱等痛苦，这些偈颂是针对这种情况而说的。
'以刑罚伤害'是指伤害他人、加害于人，这与'极度嗔恨'相连。'某人'即是指某些人。若问对谁生嗔？对'无过'之人，即对无过失、无过错之人，对其清净无漏之身以杖等打击。
为显示殊胜加行而说'于无嗔者'，由于对一切众生具有利益之心，内心具足慈悲，不被嗔恨或愤怒所染，故为无嗔。又于内心具足慈悲等对治嗔恨等烦恼的殊胜功德。
对此极度嗔恨即生起嗔心，对无过之人行加害事，如提婆达多对释迦族人。此等恶性之人必定会'迅速获得任何一种十种处所'，即从七种不悦意处所中迅速获得任何一种，遭受痛苦。
为显示处所而说'或难忍受诸感受'等，即如头痛等遍及身体一部分的感受。此处应说提婆达多向世尊投石后立即遭受头疾。'或'字表示选择之义。
'身体破碎'是指身体肢节，即手脚等被砍断而死，此处应说忍辱仙人等本生故事。'或重大痛苦感受'是指长时间遍及全身难以忍受的痛苦。
一侧枯萎，手脚等断裂，如麻风病、疮口溃烂等疾病，此处应说猴子本生等故事。其他说法称为'热恼'，意为真实煎熬。
'或得心乱'是指被鬼魅等迷惑心智而行为失常，如瓶子的故事。'或与亲眷别离'是指与父母等分离或破坏，如顶生王的故事。
'或财物耗尽'是指欲妙或智慧等突然衰败分离，如热铁上水滴般，如温达本生故事。'或遭王难'是指从国王处名誉受损、地位丧失、断绝饮食等极大损害，如与国王为敌般。
'或难忍恶名'是指获得难以忍受的恶言，因造作大恶行而被恶言相加，如商主子那伽达那的故事。'或大火必定焚烧家宅'是指其家中降下无法阻止的雷电，化为灰烬。

།སེར་བ་རྡོ་རྗེ་ལ་འདིར་ སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་དགོངས་ཏེ།དངོས་པོ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེའི་སེར་བས་རྒྱལ་པོའི་བུ་འཁོར་དང་བཅས་པ་བཅོམ་པ་ཡང་འདིར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སུ་ཞིག་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་དེ་ལ་འགྱོད་པ་དང་འཆོས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཤེས་རབ་འཆལ་པའི་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལུས་ཞིག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིས་མཐུན་སྤངས་ཤིང་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ནས་གནས་སྐབས་བཅུ་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ ཞེས་བྱ་བ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཀོ་ཀ་ལི་ཀ་བཞིན་ནོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ པ་ནི།སྡིག་པ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། མཉན་ཡོད་ན་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནེའུ་ལྡངས་གཉིས་ཤིག་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ། གཉིས་པ་ནི་དད་པ་མེད་ཅིང་སེར་སྣ་ཅན་ཞིག་སྟེ། ཇི་ཙམ་ན་དེ་གཉིས་ཀ་ཤི་བར་གྱུར་ནས། སྔ་མ་ནི་དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་དམྱལ་བ་ངུ་འབོད་དུ་སྐྱེས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཉེ་དུ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་སོང་ཏེ། དེ་གཉིས་གང་དུ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་པ་ལས་དེ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གསུངས་སོ།།སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་དོ། །བྱས་པ་ནི་ཀུན་དུ་སྐྱེད་པའོ། །བག་དབབ་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་བརྟན་པ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། བག་ཡངས་དང་། དོགས་པ་མེད་ པར་མི་བྱའོ།།གཞན་དག་ནི་ཡིད་རྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དེ། བདག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་ཏེ་བདེ་བ་འཐོབ་པོ་ཞེས་ཀུན་དུ་སེམས་པ་ནི་ཡིད་རྟོན་པ་སྟེ། ཚིམ་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་ལ་དམིགས་པའོ། །དགྲ་འདི་རྩ་བ་དང་བཅས་པར་བདག་གིས་ཕྱུང་ངོ་ཞེས་བག་ དབབ་པར་མི་བྱའོ།།སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པའི་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བག་དབབ་པའམ་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་བསྟན་ནས་རིང་པོར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།ཞེ་ན་བསྟན་པ། རིང་བྱས་རྒྱང་མར་བྱས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ས་བོན་དེ་དུས་དུ་མས་ཆོད་པས་དྲན་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ས་བོན་འཇིག་ཅིང་མེད་པར་མི་འགྱུར་ལ་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་ཡུལ་ཐག་རིང་པོར་བྱས་པའི་མེ་བཞིན་དུ་ གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་བསྟན་པ་རྒྱང་མར་བྱས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རིང་དུ་བྱས་པ་དང་རྒྱང་མར་བྱས་པ་བསྡུ་བར་བྱས་ཏེ། རིང་དུ་བྱས་པ་དང་རྒྱང་མར་བྱས་ཀྱང་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རེ་བའི་བསམ་པ་དེ་མི་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ལས་ རྣམས་ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་ཏེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ལས་ནི་རིང་ནས་འདྲེན་བྱེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དབེན་པར་བྱས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་འདུག་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་ནི་དབེན་པ་སྟེ། དེར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ན་སྣང་ བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་སྒྲའོ།།དུག་ཟ་བ་དང་མེ་ལ་རེག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བའི་དུས་ཁོ་ནར་བག་དབབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་དེ། འབྲས་བུའི་དུས་ན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྣམ་སྨིན་ཡོད་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འཇིག་རྟེན་འདིར་ནི་འཕྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། ཕ་རོལ་དུ་ནི་ངན་སོང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འདྲ་བར་སྨིན་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

这里说'金刚雹'是指能摧毁事物的意思。这里也要说明金刚雹摧毁王子及其眷属的事。如果问谁会这样,就是为了说明那些不生悔心和不行忏悔等的人会这样,所以说'愚痴的凡夫'。'身坏'是指舍弃同类而死亡后获得第十种状态,为了说明这点,'堕恶趣'是指会堕入恶道,就像柯迦离一样。由于前面已经说明了现世的过患,这里说明来世的过患。因此为了说明不应该相信罪业,'造作罪业'等等。在舍卫城有两个商主之子,一个对三宝有信心,对佛法僧生起无量善根。第二个则无信心且吝啬。后来两人都死了,前者转生兜率天,后者转生号叫地狱。他们的亲属去见世尊,询问两人转生何处等,于是世尊宣说了十个偈颂。'罪业'是指恶行。'造作'是指生起。'不应放逸'是指不应该相信、无畏、放纵和无疑虑。
其他人说'相信'是指认为自己已经脱离痛苦而获得安乐的想法,这种满足的特征就是相信。不应该认为'我已经连根拔除了这个敌人'而放逸。杀生等一定会带来不悦的果报,所以不应该对罪业放逸或相信,这是第七个理由。
一般的说明之后,有人说并非长时间等,为此说明:'即使长久远离'等。虽然种子因时间间隔而不被记忆,但种子不会毁坏消失,罪业的果报也是如此。如果说像远处的火一样不会造成伤害,这里说明'远离'等。汇集了长久和远离,不应该认为长久和远离就不会有罪业的不悦果报,如说:'诸业不会虚耗'等,同样也说:'业从远处牵引'等。'寂静处'是指远离人群聚集的地方,即使在那里造作,更何况显现之处,这是'也'的含义。
毒药和火无论在何处都没有差别。不仅在造作时不应放逸,在果报时也是如此,为了说明这点,'有其异熟'等。在此世成为被讥讽等过失的因,在他世成为恶趣的因。由于成熟不同所以称为异熟,意思是不悦意的果报。

།གཞན་དུ་ འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོག་པ་ལ་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ག་ལས་ཤེ་ན། ལུང་ལས་དགེ་སློང་དག་གང་ལ་བསམས་བཞིན་དུ་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲ་སྟེ། སྡིག་པའི་ལས་ཀྱིས་དམྱལ་བའོ་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྣང་སྟེ། དེས་ན་ཡང་འདི་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དང་པོ་འདི་ལ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མེད་དེ་དེ་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བསོད་ནམས་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།བསོད་ནམས་བྱས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཁྱེད་ཅག་བསོད་ནམས་ཀྱིས་འཇིགས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ནི་བདེན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱིས་ ནི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཅེ་ན། ནང་གི་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གིས་སྡིག་པ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ སོ།།སུན་ད་ཞེས་བྱ་བའི་ཕག་གསོད་པ་འཆི་བའི་དུས་སུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་རྟགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གདུངས་ཏེ་ཤི་ནས་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་མཐོང་ནས་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་བྱེད་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་པའོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །པས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏེ།སྡིག་པ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་ཏེ་ཆར་གྱི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མྱ་ངན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་གདུང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་སྡིག་པ་བྱེད་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་ཇི་ལྟར་བླུན་པ་བདག་གིས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འདི་ ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་པར་བྱས་ཞེས་འགྱོད་པའི་བདག་ཉིད་གདུང་བར་བྱེད་དོ།།ཚིག་ངན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕུང་ཁྲོལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སྡིག་པ་འདི་ཁོ་ནས་ཉེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་དེ་འདི་ཉིད་དུ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་ནས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་ཀར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀར་མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་ལས་ལས་བྱུང་བས་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་དང་ཕ་རོལ་དུ་ཡང་ཤིན་ ཏུ་མྱ་ངན་བྱེད་དོ།།འཕགས་པ་སོར་ཕྲེང་དང་མ་སྐྱེས་དགྲ་དང་། ལྷ་སྦྱིན་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སུ་ཞིག་མྱ་ངན་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡིག་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་སྡིག་པ་བསགས་པ་དང་ངན་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉེ་ བར་སོགས་པ་སྟེ།སྡིག་པ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་པས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། གང་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨོས་ སོ།།གང་གིས་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་བདག་དང་འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་དེས་ནི་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྡིག་པ་མཐོང་སྟེ་ཡིད་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་མྱ་ངན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་བར་དུ་རབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཕྱིས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་མྱ་ངན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་དུ་མྱ་ངན་བྱེད་ ཅིང་ཕ་རོལ་དུ་ཉེ་དུའི་ནང་དང་དགྲའི་ནང་དང་དབེན་པ་དང་མི་དབེན་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།བདག་གིས་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་ཡོད་ན་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ཤི་འཕོས་ནས་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཏེ་ཡིད་ དགའ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ།།བདག་གིས་བསོད་ནམས་བྱས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་དགའ་ཞིང་མགུ་བར་གྱུར་པའོ། །གཞན་དག་ནི། བདག་གི་ལས་རྣམ་དག་མཐོང་ནས། །ཞེས་བརྗོད་དེ། འབྲས་ བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་དགེ་བ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བཤད་དོ།

另外，如果认为还有所希求的果报，这也是不对的。为什么呢？因为经中说：'诸比丘，我不说有意造作并积累的业不会各自感受异熟果报'，这是以'恶业感得地狱'等语句说的。在现见法中也显现不可意的果报，所以也是如此安立的。因此，首先说明这里没有所希求的果报，不应受用。
关于'由作福德'等所说的，由作福德故应当处处信任。如说：'汝等勿畏福德，为什么呢？这是安乐的异名'等广说，因为福德能引生一切安乐。
为什么说不应信任罪业呢？因为能生内心忧恼，故说'由我作罪'等。有些人说这是针对屠夫孙达临终时被不悦相所逼恼，死后生于地狱，圣者舍利子见此而深生忧恼的情况而说的。
'由'字表示因的意思，即以作罪为因，如说'以雨为因'的意思。'作忧恼'是指深受痛苦，就像造作罪业时，感受其果报时会想：'我这愚人怎么会做这种不该做的事'而生起追悔性的痛苦。
由于会生起恶语等痛苦和祸患，说明在一切时处都是由罪业带来逼恼。'于此'是指现见法中，因为果报在此生中出现。'于他'是指死后在其他生中感受。'二者'是指在两处都感受，因为由自业所生，有些人在此世他世都深感忧恼。
圣者指鬘、未生怨、提婆达多、瓶等也可在此举为例子。如是谁在忧恼呢？'作罪者'，这表示积累罪业和行诸多恶行。'作罪'的意思即是'由'字所表。为什么呢？'彼'字说明，正是所作即感受不可意果报。为显示因果相联故说'即'字。
见到不可意果报与自己相联者，见到先前所感受的罪业而生忧恼。关于'极为忧恼'，中间的'极'字是后加的。或者说'作忧恼'是指在此世忧恼，他世则在亲属中、敌人中、寂静处、不寂静处等处说。
'我作福德'是说，在舍卫城有一个被世人恭敬的优婆塞名叫法行，他死后生于天界，由欢喜心说了两个偈颂，如是他人所说。知道'我作了福德'而生欢喜满足。其他人则说'见我业清净'，因为是可意果报，故说此善业为清净。

།འཕགས་སྐྱེས་པོས་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་བྱེད་ཉེས་པ་མེད་པ་བསད་དེ། དེའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་ཡང་རོལ་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་ཇི་སྲིད་ལྷའི་རོལ་མོ་ལ་ སོགས་པའི་སྒྲ་བྱུང་ནས་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྟན་པའོ།།འདི་ན་དགའ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་དུ་འཕགས་པས་སོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་སོ། །གཉི་ག་ནི་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་དང་རྒྱལ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །བདག་ གིས་སྡིག་པ་བྱས་བས་གདུང་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་སྐྱེས་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་མེས་ཚིག་པ་ལས་འོ་དོད་འབོད་ཅིང་ཤི་སྟེ་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་ལས་བརྩམས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་པའོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་ ལྷ་སྦྱིན་ལས་བརྩམས་པའོ་ཞེའོ།།གདུང་བར་བྱེད་པ་དང་མྱ་ངན་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཡིད་ཀྱི་གདུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་གདུང་བའོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདེ་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ངན་འགྲོའི་ སྡུག་བསྔལ་ཏེ།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདིར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེས་པའི་གདུང་བའོ། །ཡང་ན་ཡོན་ཏན་ཉམས་པ་དང་སྡིག་པ་ལ་སོགས་ཤིང་འགྲུབ་པའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་ངན་པ་དང་ ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།འདི་གཉིས་ཀྱིས་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སྒྲ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་བསོད་ནམས་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་མ་ནཱ་ས་ཞེས་བྱ་བའི་བཙུན་མོ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་ བྱེད་ཅིང་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ།ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྡིག་པ་བྱས་པ་ལས་ནི་འཆི་བ་ན་ནི་འཇིགས་པར་འགྱུར་ལ་བསོད་ནམས་བྱས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་བདུད་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་མཚོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ཆས་པ་ལས། དེ་ནས་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་གནས་པའི་ལྷ་དེ་རིངས་པ་རིངས་པར་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའི་དྲུང་དུ་ལྷགས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གསོལ་བ་བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་དཔུང་མང་པོ་དག་ལས་ཁྱེད་འཇིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་ སོ།།བྱས་པ་ནི་བསྒྲུབས་པའོ། །སྡིག་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །བསོད་ནམས་མ་བྱས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་མ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། མི་ནི་འཆི་བས་འཇིགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འདིར་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་བརྗོད་དེ། དེ་ལས་གང་ ཞིག་གོལ་བ་དེ་ལ་སོགས་པ་ནན་ཏན་དུ་མི་བྱེད་པ་དེས་ནི་གཉིས་པོ་དེ་མ་བསྒྲུབས་པས་བསོད་ནམས་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ།བསོད་ནམས་མཐའ་དག་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ཡང་འདིར་མི་ཤེས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ལ་བརྗོད་དོ། །དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ ནས་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་དེ།སྡིག་པ་མཐའ་དག་ནི་དེ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡིག་པའི་ལས་ཅན་འཆི་བས་འཇིགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་འཆི་བས་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་པ་ཡིན་ཏེ། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པར་དོགས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། གྲུ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བཞོན་པའི་སྣོད་ཞིག་པའོ། །ཉམ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་རུས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་ན་རྒལ་བ་མ་བསླབས་པའོ། །ཆུ་ཆེན་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་སྟེ། དེ་ན་གནས་ན་ནི་ཇི་ལྟར་འཆི་བས་འཇིགས་པར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ནོ།།ངས་ནི་བྱ་བ་ལུས་པ་མེད་པ་དག་བྱས་ཏེ། དེས་ན་ང་ལ་འཇིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསོད་ནམས་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གང་ངས་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །སྡིག་པ་མ་བྱས་ལ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བྱས་པའོ།

圣者杀害了无辜的年轻王子，在其后宫中以音乐等声音作乐，直至天界音乐等声音响起，由此而作此开示。
此处'生欢喜'是指在此地的圣者。'在他处'是指具有吉祥。二者都如同无依食施和王子等。
'因作恶业而受苦'这句话，有人说是关于圣者及其眷属被火烧死时哀号而死，转生地狱的两个偈颂。其他人说是关于提婆达多的。
若问痛苦与忧愁有何区别，意的痛苦是忧愁，身体五识的痛苦是痛苦。或者说苦有两种：善趣之苦和恶趣之苦，此处按顺序显示。或者说是从自他而生的痛苦。或者说是功德衰退和罪业等成就。或者说是与善人分离，与恶人相遇等等。
这两者也显示了欢喜和极欢喜两种声音的因。
'因我作福德'这句话，据说是关于名为索摩那萨的王妃善行第一，获得安乐，转生天界。
为了显示造作恶业者临终时会恐惧，而行持善业者则不会，所以说'造作恶业'等。
当菩萨坐在金刚座时，被三千六百万魔众手持各种武器包围。那时，菩提树的天神急忙来到菩萨面前，合掌问道：'您不害怕众多的魔众吗？'菩萨便说出前佛所说的两个偈颂。
'作'是指成就。'罪'是指恶行。'未作福德'是指未生起善行，与'人会因死亡而恐惧'相连。
此处法的含义是指智慧和慈悲，若离开这些而不精进修持，则因未成就这两者而不能行持福德，因为一切福德都与此相关。非法在此处是指无明和无悲心，依靠这两者而造恶业，因为一切罪业都依此而生。
'造罪者因死亡而恐惧'是说造作恶业的众生极其害怕死亡，因为担心堕入恶趣受苦。
如何恐惧呢？说'破船'是指乘具破损。'弱小'是指身体失去骨力。或说是未学会渡越。'大水'是指大海之中，处于其中怎能不因死亡而恐惧。
'我已作一切当作之事，因此我无所畏惧'，为显示此义，说'作福德'，即我积累善行等余词。'未造罪'是指丝毫未作恶行。

།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་ནས། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་ཆོས་སྤྱད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དམ་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཏེ། གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། །གང་ཆོས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་བདག་གིས་སྤྱད་པ་ནི་བསྒོམས་པ་སྟེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ། བསྒོམ་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པས་བསྟེན་པ་སྟེ།སྔོན་འགྲོ་བ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ནམས་ཀྱང་འཆི་བས་སྐྲག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །བརྟན་པའི་གྲུ་ཡིས་ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་བཞིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་ཞུགས་པ་ལས་བརྟན་པའི་གྲུའི་བཞོན་པ་མི་འགྱུར་བས་ནི་རྒལ་བར་འགྱུར་ཏེ།བཀྲ་ཤིས་པ་དང་མངོན་པར་འདོད་པའི་བཞོན་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་རྒལ་བ་ལ་མཁས་པ་དེ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་དབུས་ན་གནས་ཀྱང་འཆི་བས་ མི་འཇིགས་པ་དེ་བཞིན་ནོ།།སྡིག་པའི་ཚོམས་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།སྡིག་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ཤིང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེས་བུས་ནི་ངང་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་ གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཇི་སྲིད་ཉི་མ་མ་ཤར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །བསྟན་མ་ཐག་པའི་སྡིག་པ་དང་བསོད་ནམས་ནི་ཟུང་གི་སྐབས་ཡིན་པས་ད་ཡང་དེ་ཉིད་ཕལ་ཆེར་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཕྲུགས་ སུ་སྦྱར་ཏེ་བསྟན་ཏོ།།ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོས་རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ལས་བརྩམས་པའོ། །དེ་སྲིད་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་དེའི་བར་དུ་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་དེ་བདག་དང་བདག་གི་གཞིའི་ཕྱོགས་ཙམ་ གསལ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཁའ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཇི་སྲིད་ཉི་མ་མ་ཤར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཉི་མ་ཤར་ཅིང་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་མ་བྱུང་བའོ། །ཉི་མ་ཤར་བར་གྱུར་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ མཁའ་ལ་ཉི་མ་སྤྲིན་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཤར་བར་གྱུར་པ་སྟེ།དེ་བྱུང་ཞིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ན་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་སྔོན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་ཉི་མ་སྟེ། མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་དག་གསལ་ བར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པའོ། །སྔོན་པོར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་འབྱུང་བར་གྱུར་ན་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་འོད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆེན་པོས་ཆུང་ངུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྔོན་ པོར་གྱུར་ཅེ་ན།འདི་ལྟར་སྣང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དང་གི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་དེ་ནི་སྔོན་བཞིན་དུ་སྣང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེ་བསྟན་ནས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྨྲས་པ། སྣང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྣང་བར་བྱེད་ པ་ཡིན་པས་སྣང་བའོ།།རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་སྣང་ཞིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྫོགས་བྱད་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་མཁས་པའོ། ། རྟོག་པས་གནས་པ་ནི་རྟོག་གེ་པ་སྟེ། དོན་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ལུང་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །གང་ཇི་ཙམ་གྱི་བར་དུ་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་མ་ཤར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བྱུང་གི བར་དུའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ།

为了显示福德和智慧资粮圆满，为了显示资粮道，'诸圣者往昔所修法'等，圣者即诸圣者，如恒河沙数诸如来。法即圣道，我所修习即修持，是就将来而言，意为修习现前。'往昔'是指正等觉迦叶佛等所依止，即随顺前行之语。'我'是说由于如此行持，故永不畏惧死亡。'如乘坚固船渡至彼岸'，譬如有人欲渡彼岸，乘坚固不坏之船即能渡过，如同吉祥如意之乘具力大且善巧渡越者，虽处大海中亦不畏死。罪业品第二十八释论完。
舍弃一切罪业并依止善行差别的补特伽罗，自然能胜伏一切世间，为显示此义，说'乃至日轮未升起'等两偈颂。刚说过的罪业与福德是双运之处，今又多以偈颂配对而说。从大圣神变胜伏罗睺罗等开始。'尔时显现'是说在那段时间内照亮某些方向，只能照亮自身及自处少许方向。
是什么呢？'萤火虫'，即在空中发光者。'乃至日轮未升起'，即在多长时间内太阳未升起，千光未现之时。'当太阳升起时'，即太阳在天空中无云等遮蔽而升起时，当其出现并照耀时，萤火虫即成暗淡，应如是配释。因能普遍照明故称日轮，意为能照见平等不平等。或者说能胜伏一切光明。
'成暗淡'是说当千光出现时，萤火虫即无光明，因为大者胜伏小者。如何成暗淡呢？如此说'如是无光'，'及'字表示'由于'之义。这是现量，因为它不再如先前般发光。说明譬喻后，说所成立之义，'显'即能显现故称显。意为能显明自宗。
何者显现并照明呢？说'诸寻思者'，即世间所说的罗睺罗等智者。以寻思而住故称寻思者，因未现证义理故仅随顺自教等。直至何时呢？'乃至如来未出现'，即直至佛世尊未出现之时。因通达一切真如义故称如来。

།འཇིག་རྟེན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཤར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་དེའི་བསྟན་པའི་འོད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ཡང་དག་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པའོ།།རྟོག་ཅན་མི་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་པོའི་ནང་ན་གཅིག་ཀྱང་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་མི་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་ པ་ཅན་དེའི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡང་མི་སྣང་བའོ།།ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོགས་པས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཅེས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། །གཅེས་པ་ནི་བཞི་སྟེ། གཏམ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །གཏམ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལ་དགེ་སློང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི ཞི་བའོ་ཞེས་གཏམ་བརྗོད་པའོ།།འདི་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། འདི་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱས་ན་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གཅེས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བརྟན་ཞིང་མི་རྟག་པ་དང་ བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱི་དངོས་པོ་སྟེ་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཅེས་པར་བློས་འཛིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདི་ལ་སྙིང་པོ་ཡོད་བར་བློས་འཛིན་པ་དེ་ནི་དེ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཅེས་ལ་གཅེས་པར་མི་རྟོག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གཅེས་པ་སྟེ། དགེ་ཞིང་རྟག་པའི་ཕྱིར་དང་། མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ན་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་འབྱོར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །འདི་ལ སྙིང་པོར་འདུ་ཤེས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཅེས་པར་རྟོག་པའོ།།གཅེས་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་ནི་གཅེས་མིན་རྟོག་པའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་ཐབས་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཅེས་པ་ལས་གཅེས་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ནི་གཅེས་ པ་ཐོབ་མི་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་དེའི་ལམ་མི་འཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར། ལོག་པར་ཀུན་རྟོག་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལོག་པར་ངེས་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་དམིགས་པ་ གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དོ།།ཡང་ན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཤས་ཆེ་བའོ། །གཅེས་ལ་གཅེས་པར་འདུ་ཤེས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྙིང་པོ་དང་མཆོག་དང་ཐབས་སུ་ཤེས་པའོ། །གཅེས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་གཅེས་ པ་མིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པའོ།།ལེགས་པར་ཀུན་རྟོག་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་གནས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ནི་གཅེས་པ་མི་འཐོབ་ཅིང་ཕུང་ཁྲོལ་ སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདི་ན་ལྟ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཀུ་མུ་དའི་དགའ་སྟོན་ལ་བབ་པ་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ནས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་མཚན་མོ་མར་མེ་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ན་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་འོང་བ་དང་ འགྲོ་བ་དག་གི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་མར་མེ་དང་།ལྷ་བཤོས་དག་ལ་ཕྱེ་མ་ལེབ་ལྟུང་བ་མཐོང་ནས་ལྟུང་ངོ་ལྟུང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལས་དེ་ལས་བརྩམས་པའོ། །འཁོར་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པས་ཉེ་བར་གཟུང་བ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་ཅིང་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།རྒྱུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དེས་བྱས་ཤིང་བསྐུལ་བའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ཕ་རོལ་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཁོར་བའོ། །སྙིང་པོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐར་པའམ་དེའི་ལམ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

'世间圆满佛陀出现'是指因为完全通达一切而成为圆满佛陀，因为佛世尊出现于世间，以其教法之光明照耀，由于完全了悟而使应化世间成为无垢。'分别者不现'是指在众多中一个也不美好。'声闻不现'是指随顺分别者言语的也不显现。
为了显示由正确了悟和错误了悟而执著于正确和错误，故说'非珍贵'等两个偈颂。珍贵有四种：言论、见解、禅定和解脱。以言论为精要是指比丘说一切有为法无常，一切有漏法是苦，一切法无我，涅槃寂静等言论。
由此获得见解，由此获得禅定，由此作意则心得解脱，如是显示。'非珍贵'是指不坚固无常、无我等性质的事物，即轮回之义。'执为珍贵'是指以心执著此中有实质，即是颠倒生起出离等的缘故。
'于珍贵不作珍贵想'中，此处涅槃是珍贵的，因为是善且恒常，因为是殊胜，因为其中无欲乐受用等圆满，故作非精要想。对此作精要想者即是执著珍贵。执著非珍贵即是执著非珍贵。获得彼之道的方便也无，具有如是见解即是于珍贵执著为非珍贵。
'彼不得珍贵'是指不得涅槃或其道，因为于彼无解脱。从何处？如是说'邪分别行境者'，即具有邪确定分别的行境和所缘。或者是非如理作意增盛。
'于珍贵作珍贵想'是指了知涅槃等义为精要、殊胜和方便。于非珍贵亦了知为非珍贵。'正分别行境者'是指无颠倒境者，因为是住于四念住的行境。
为显示由执著邪见不得珍贵而生祸患，故说'此中见'等。在舍卫城第四月昙花节时，从祇园到舍卫城之间夜晚灯火通明。其时见众人来往中外道的灯火和供品上飞蛾扑落，说'落了落了'而作此开示。
轮回是由取而执持，即执取欲等之义。'奔走'是指由彼业所作及驱使力，从此世不断相续轮转他世。不得精要，即不得解脱或其道之义。其他说为不能到达彼岸。

། ཆིངས་མ་གསར་དང་གསར་དུ་འཕེལ་བ་དག། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འཆིང་བར་བཤད་དེ། སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་འཆིང་བ་གསུམ་གྱིས་བཅིངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་འཆིང་བ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་ཞིང་མ་བྱུང་བ་རྗེས་སུ་འོང བས་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་འཕེལ་ཞིང་སོགས་པའོ།།མེ་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པད་ཏླི་ག་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འགྲོ་བ་ལ་ཟེར་ཏེ། མེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདིར་སྦྱར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་ནི་འདིར་མེ་སྟེ། དམྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ངན་སོང་གསུམ་མམ་འཁོར་བའོ། ། དེར་འགྲོ་བ་ནི་ཕྱིན་པའོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པ། ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེར་ན་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བའོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། མེ་ནང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་མེར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བར་འཁྱམ་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་བསྟན པ།ལྟ་དང་ཉན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟ་བ་ནི་མཐོང་བ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ལྷག་པར་ཆགས་པ་སྟེ། གང་དེ་འཁོར་བའོ། །ཐོས་པ་ནི་ལོག་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྟེ། དེ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློས་གྲུབ་ཅིང་རྗེས་སུ་གནས་ ཏེ་འཁོར་བར་འཁོར་བའོ།།ཡང་ན་ལྟ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལའོ། །ཐོས་པ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལའོ། །ཡང་ན་ལྟ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མ་རྟོགས་ཤིང་ལྷག་པར་ཆགས་པའོ། །མངོན་པར་ འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པས་གང་ལ་ཡང་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ།གཞན་ལས་ཐོས་པའི་བྲག་ལས་མཆོད་པ་དང་མེ་ལ་འཇུག་པ་དང་ཟས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱོར་པར་འདོད་ཅིང་བྱེད་པར་འདོད་པ་ནི་ཐོབ་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་འདོད་པ་བསོད་ནམས་དང་བདག་ཉིད་ལ་ངལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར རོ།།ཡང་དག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ཞིང་གཡང་སར་ལྷུང་བ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་མྱོང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནམ་གྲུ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་འགྱོད་པ་གང་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འཕགས་པ་ཤཱ་ རིའི་བུས་བསལ་ཞིང་ཇི་ཙམ་ན་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏེ།དེའི་ཚེ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གྱུར་ནས་དེ་ལ་བསྟན་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་གཉིས་སོ། །ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་གོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འཇིག་རྟེན་འདི་ནའོ།།ཐ་དད་པ་ནི་སོ་སོ་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་འདིའི་བདེན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་གནས་ལའོ། །ཡང་ན་བདག་ཉིད་དམ་གཞན་ལའོ། །འདི་ལ་མྱོང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་མྱོང་བ་སྟེ། གང་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྨིན་པའོ། །གཞན་དུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་དང་། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བའོ། །ཡང་ན་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རིམ་པས་སོ། །འདི་ལ མྱོང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་དེ།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་དག་སེམས་པར་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་སྤོང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཐེ་ཚོམ་མཐའ་དག་གོ། །སེམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ རྣལ་འབྱོར་ཏེ་ཡང་དག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འཇུག་པའོ།།རབ་ཏུ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཐུས་ཡོངས་སུ་འདོར་བའོ། །རེ་ཞིག་དགག་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་བསྒོམས་པས་སོ། ། གཏན་ནས་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཚངས་སྤྱོད་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམས་པས་སོ།

关于'新的束缚和不断增长的束缚'这句话，此处解释业和烦恼为束缚。如说'那些众生被三种业的束缚所束缚'。烦恼和业的束缚是指过去未曾生起而后续出现的，以小、中、大的程度不断增长。
'火中'这个词是指'padliga to'，意为趋往，此处与'火'字相连。特别是指造成痛苦的火，即地狱的意思。或者指三恶道或轮回。往那里去就是前往。
此处举例说明：'如同飞蛾'，就像飞蛾那样前往。往何处去呢？就是'火中'，即指灯火等火的意思。
那么在轮回中流转的原因是什么呢？对此解释道：关于'见、闻'等，见是指看见，即住于我见。对此的执著是指强烈的贪著，这就是轮回。闻是指错误的宗派见解，随顺于颠倒见解而住，因此在轮回中流转。
或者说，见是指现在的事物。闻是指过去和未来的事物。或者说，见是指当经历可意的色等境时，不了知无常等过患而产生强烈的贪著。
由于对所欲境的贪著而对一切都变得无知，从他人听闻而盲目追求供养、投火、断食等行为，希望获得成就，这是对所得的强烈贪著。
或者说，欲求应当说是对福德和自我折磨等的修行。执著是指对颠倒的执著。'此世间'是指完全如此趋入的人们也确实存在。
为了显示通过如实作意能远离疑惑和堕落深渊，因此说'于此将感受'等。具寿难屠的一切疑惑和悔恨都被圣者舍利子消除，最终证得阿罗汉果，那时也远离疑惑，这是对他的教导。
'疑惑'是指犹豫不决。'所有'是指见苦所断等一切。'此处'是指此世间。'差别'是指个别的，因为在其他世间也是这个真理的境界。或者是指内外处。或者是指自己或他人。
'于此将感受'是指能感受，因为是能感受者即是感受，即在此生成熟。在他处感受是因为是在他处感受者而将感受。在自相续中给予异熟果，在他相续中给予增上果。或者是按照执取的次第。
在其他地方说'于此能感受'，是指现法受。'于他处将感受'是指生后受。'思维彼等而断除'是指一切疑惑。思维是指瑜伽，即以如实作意而趣入。
'完全断除'是指以对治的殊胜力而舍弃。首先为了显示遮止对治而说'精进'，即修习四正断。为了显示永断对治而说'修梵行'，即修习圣道。

།གང་དག་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ཉིད་ནི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་ཆ་བྱད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་སྙིགས་མ་ཡོད་བཞིན དུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །ལྷས་བསྐུལ་ནས་འོད་མའི་ཚལ་ན་གནས་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དག་གིས་ཀོ་ཀ་ལི་ཀའི་ཐད་དུ་ལྷགས་ཏེ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ལ་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དག་དང་འགལ་བར་བྱེད་པས་ངེད་ཅག་ཀྱང་དགའ་ བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་།དེ་ཕྲག་དོག་གིས་སྡིག་པ་འདོད་ཅིང་ཚིག་མི་སྙན་པས་བྱ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ཙམ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཁྱོད་སོང་ལ་འོད་མའི་ཚལ་གྱི་ལམ་སྲང་དང་བཞི་མདོ་དག་ཏུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་ཐོན་ཅིག་ཅེས་གསུངས་སོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ནི་སྙིགས་མ་སྟེ།གནོད་པར་བྱེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་མར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྙིགས་མ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྙིགས་མ་དང་ བཅས་པའོ།།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ཕྱིས་པ་ཡིན་ཏེ་སྙིགས་མ་དང་བཅས་པ་ནི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྙིགས་མས་བསླད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གསུམ་པའོ། །ངུར་སྨྲིག་གོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་གི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ནོག་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྐོལ་བ་ལས་ བྱུང་བའི་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་གོས་དེ་ནི་གོས་ཚོན་ཅན་ཏེ་ངུར་སྨྲིག་གི་གོས་སོ།།དེས་འགེབས་ཤིང་བཀབ་པ་ནི་གྱོན་པའོ། །དུལ་དང་དེས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དུལ་བ་ནི་དབང་པོ་སྡོམ་པའོ། །དེས་པ་ནི་སེམས་དུལ་བ་སྟེ་དགེ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ངེས་ པ་ནི་བཟོད་པའོ།།དུལ་བ་དང་དེས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ནམ་ངུར་སྨྲིག་གི་གོས་ཡོངས་སུ་བགོ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་སྙིགས་མ་རྣམས་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་ སྙིགས་མ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་གྱུར་པའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ལེགས་པར་མཉམ་གཞག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་བའི་སྡོམ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པས་འཇུག་པའོ། །ཡང་ན་སྙིགས་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དུལ་དང་ངེས་པར་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡིད་དམ། དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་སྔར་བསྟན་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་དང་ ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྐྱེ་བོ་དགེ་བའི་ཚུལ་དུ་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།གཡོ་སྒྱུ་འཇུངས་དང་ལྡན་པའི་མི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དགེ་སློང་ཞིག་མཆོག་ཏུ་མཛེས་ལ་ཁ་དོག་བཟང་ཞིང་ཤ་རྒྱས་པ་དང་ལྡན་པ་ཐོས་པ་མང་ཞིང་སྙན་པར་སྨྲ་བ། གཡོ་སྒྱུ་ཆེ་ ཞིང་སེར་སྣ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རུང་བ་དང་གཞན་འདོད་པ་ཆུང་བ་ལས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཅིང་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ།དེ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྙན་པའི་ཚིག་བརྗོད་པའོ། །ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་ མེད་པ་སྟེ།དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དགེ་བའི་ཚུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་དགེ་བ་དག་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་དོག་དང་ནི་གཟུགས་ལྡན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ན་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པས་སྡིག་པ་བྱེད་ན་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ནི་ འདིར་བསྔགས་པའི་གཟུགས་སོ།།ཕོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དགེ་བ་སྟེ་དགེ་བ་སྨོས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཕོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བར་མི་ཆུད་ཅེ་ན་ཕོ་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཡོ་སྒྱུ་འཇུངས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྒྱུ་ནི་གཞན་སླུ་བའི་བདག་ ཉིད་ཀྱི་སྒྱུ་གང་ལ་ཡོད་པའོ།ནོར་དག་ལ་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འཇུངས་པའོ། །སེམས་གྱ་གྱུ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་གཞན་དང་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཡོ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཡོའོ། །ངན་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་འདི་དང་ལྡན་པ་ནི་ངན་ པའི་རྟགས་སོ།

为了说明如是趣入者即是大仙人相貌之理，故说'有人虽有垢秽'等。天神劝请后，住在竹林的婆罗门和居士们来到俱迦离前说：'你这样做不对，与大声闻作对，我们也不高兴。'他因嫉妒而造罪，以不悦语言而行。
此时告具寿阿难说：'你去在竹林的街道和四衢道处诵此二偈。'贪欲所生的身等业即是垢秽，因为成为损害之处，以及成为胜伏之相，此是其义。垢秽存在于何者，即是'虽有垢秽'之义，即是有垢秽。'等'字所表示的是后面的内容，有垢秽即是有过失之义。因为被垢秽染污，是第三。
'袈裟衣'是如树根般，以煮沸红花等所得染料染成的衣，即是染色衣，是袈裟衣。以此遮盖即是穿着。'无调柔寂静'中，调柔是守护诸根。寂静是心调柔，因为生起对善法的欢喜。或者，寂静是安忍。远离调柔和寂静者即是彼。彼不应披着大仙人之相或袈裟衣。
'有人断除诸垢秽'是指完全断除垢秽者。为显示依止戒律故，说'善住于戒律'，即以极其恭敬而趣入别解脱戒。或者，为显示以断除垢秽故不舍戒律等，故说'戒律'。'调柔决定防护'是指具足诸根和意或安忍。彼即是彼，以远离前说过失及具足功德故成为善人，其他则不然。
说'具足诡诈吝啬人'等，有一比丘极其庄严，肤色美好，体态丰满，多闻善说，极具诡诈且吝啬，与另一位少欲证得阿罗汉住阿兰若处者，对此说二偈。言说即是说悦耳语。'仅以'是指无其他功德，仅此不能成为善法，因为不善者亦有此故。
'具足肤色与形貌'或者极其美好的肤色形状，虽造罪业亦具足彼，此处形貌是赞叹的形貌。'胜士'是自性善，即说善。为何彼不被称为胜士？因为非胜士亦有彼故。'具足诡诈吝啬'中，诈是具有欺骗他人自性之诈。具有执著财物者即是吝啬。心性弯曲之相，即具有显示非此即彼之相自性的诡，即是诡。具足此三种恶相即是恶相。

།གང་ཞིག་དེ་དག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་དོག་དང་གཟུགས་མཛེས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཡང་སྒྱུ་དང་འཇུངས་པ་དང་གཡོའི་བདག་ཉིད་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་རྩ་ནས་ཕྱུང་ཞིང་ཐོབ་པ་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཏ་ལའི་མགོ་བོ་བཞིན་བཅད་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཏ་ལའི་རྩེ་མོ་བཅད་ན་ཤིང་ཏ་ལ་རྩ་བ་ནས་སྐམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྐྱོན་ནི་བསྩལ་པ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཡོ་དང་སྒྱུ་དང་འཇུངས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ ནི་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་པས་ནི་སྐྱོན་སྤོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕོ་མཆོག་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཁ་དོག་དང་གཟུགས་བཟང་བ་ལ་སོགས་པས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་སུ་ངེས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེའི་ཚེ་གོས་མེད་བདུན་དང་སྐྲའི་ལ་བ་ཅན་བདུན་དང་། རས་གཅིག་པ་བདུན་དང་། ལུས་ཚོ་ཞིང་སྦོམ་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་གྱི་སྒོ་དག་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་གནས་པ་དེ་དག་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་མཐོང་ ནས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ།བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བདག་གི་མིང་ནས་ཉན་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱེད་དེ་ལྟར་བྱེད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཙུན་པ་བདག་གིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་འདི་དག་ དགྲ་བཅོམ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་དགོངས་ནས།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་།ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་པ་མ་རྟོགས་ཏེ་ཡང་དེའི་སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་བསྟེན་པས་ནི་ཚུལ་ཤེས་ པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་ནས་ཤེས་པ་ཡིན་གྱིས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་འཆལ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕོངས་པའི་དུས་སུ་བརྟན་པ་དང་། སྤྱོད་པ་གཙང་ བ་དང་།གཏམ་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །མདོག་གཟུགས་ཀྱིས་ནི་ལེགས་པར་མི་བརྟག་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོག་དང་གཟུགས་བཟང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞེས་མཚོན་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཞི་བ་ཡི་ནི་གཟུགས་ཅན་ལས། །འཇིགས་པ་མི་འབྱུང་ངེས་མེད་དེ། །མར་མེའི་རྩེ་མོ་དཀར་བ་ལས། །དུད་པ་ནག་པོའང་ཅིས་མི་འབྱུང་། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྷན་ཅིག་འདུག་ཀྱང་དུས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྟོགས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལེགས་པར་མ་བརྟགས་པར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡུན་ཐུང་ངུར་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་མཐོང་བ་ལས་ནི་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ལེགས་པར་མ་བསྡམས་པ། །ཕལ་ཆེར་ལེགས་བསྡམས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྱུ་བྱེད་པས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡིག་པ་ལས་གཏན་དུ་ལྡོག་པར་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གི་རྟགས་ནི་ཆ་བྱད་དེ་གང་དག་མ་བསྡམས་ཤིང་ཚུལ་ངན་པ་དང་། འཚོ་བ་མེད་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་གྱུར་པས་ཕལ་ཆེར་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་གཞན་སླུ་བའི་ཕྱིར་སྒྱུ་བྱེད་དེ། ཕུབ་དང་མདུང་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐུན་པའི་དཔེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ར་གན་ཁ་བསྒྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ནང་ན་ཁོང་པ་རབ་གདུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བསླང་པ་ཡིན ཏེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ནི་འཕགས་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཆ་བྱད་ཞི་བར་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་ནས་གྲོང་དང་། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་སྟེ། རྨོངས་པས་འདི་ནི་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལ་བརྐམ་ཞིང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བདག་ ཉིད་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་གྱི་སྒྲའོ།།འདི་ན་གཅིག་པུ་འཁོར་དང་བཅས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་མ་ཉེ་གནས་དང་འཁོར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ།

所谓'那些人'，是指虽然自称为大德，且不具备美丽的肤色和形貌，但已经从根本上断除了虚伪、吝啬、欺诈这三种性质并断绝了获得这些的人。
怎样断除呢？'如同砍断棕榈树头'，譬如砍断棕榈树的树梢，棕榈树就会从根部枯萎一样。'那些过失已经断除'是指完全断除了欺诈、虚伪和吝啬。
'具慧'是指依靠殊胜的智慧而能断除过失。
'称为最胜丈夫'是说他是殊胜的人。
为了说明不应该以肤色和美好的形貌等来确定圣者的标志，所以说'在这世间'等等。
当时有七位裸体修行者、七位蓬头垢面者、七位穿单衣者，以及身体肥胖的随从，在祇园精舍门前行走居住。波斯匿王看见他们后从座位上起身，将上衣搭在一肩，合掌三次称呼自己的名字表示倾听。
这时世尊问道：'你为何如此？'他回答说：'尊者，我认为这些人在世间是阿罗汉。'
'大王你要知道，你没有很好地辨别他们是否是阿罗汉，也不了解他们的心意。大王，要通过共处才能了解他们的行为，而且要经过很长时间才能了解，不能仅凭其他方式。'
'这也不是通过注意或不注意就能了解的，也不是通过愚昧的智慧就能了解的。要在贫困时观察其坚定，观察其行为是否清净，观察其言谈是否得体。'因此说了两个偈颂。
'不应以肤色形貌来判断'是说不能仅凭肤色和形貌好看就称为殊胜的人。如同所说：'从寂静的形相中，不定会生恐怖，从白色的灯焰中，为何不生黑烟？'
'即便共处短暂时间也不能了解和相信'，为了说明这点，说'在未详细观察之前'，意思是不应该因为短时间内看到良好的行为就相信。
为什么呢？'在这世间未善调伏者，大多以善调伏相来欺骗'，是说那些没有永远远离恶行的人，因为害怕没有生计而恐惧，大多在人世间以欺骗他人为目的而伪装，这里可以举盾牌和长矛等为例。
为了用相应的比喻说明这个意思，说'如镀金的铜'。
'内心极为恶毒'是说内心充满烦恼和罪恶，而外表的身体却装作圣者的样子，显得安详。
'游行'是指从村到村，从家到家地走动，这是说明愚者为了追求些微快乐而使自己受制于人的原因。
'此处独自与眷属'是指被弟子、侍者和随从众所环绕。

།འཇིག་རྟེན་དུ་དེ་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་དཔེར་བསྟན་པ་ཁ་བསྒྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།གཟུགས་བརྙན་དང་བཅོས་མ་སྟེ་འདི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་དམ་པའི་ཆ་བྱད་ཙམ་དེ་འཛིན་པའོ། །དམ་པའི་སྐྱེ་བོ་བཞིན་དུ་སྣང་ལ་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟར་དམ་པ་རྣམས་ལྟར་ཁ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོང་པ་རབ་གདུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ར་གན་ལྟ་བུར་མི་འཚམ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟངས་མ་ལ་སོགས་པ་གསེར་གྱི་ཆུ་དང་ལེབ་མ་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་མཛེས་པར་བྱས་པའོ། །རྣམ་བརྒྱན་ཕྱི་རོལ་ནས་ར་གན་གྱི་དུད་པས་བདུགས་པ་ལར་གན་ལྟ་བུར་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན ཟངས་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་བྱས་ལ།དུད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གསེར་གྱི་མདོག་ཉིད་དུ་བྱེད་དེ། གཞན་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྕགས་ཕྱེད་མ་ཤ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྕགས་དང་ཟངས་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་འདི་ནི་ལྕགས་ཕྱེད་དོ། །ལྕགས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ མ་ཤ་ཡང་ཡིན་པས་ལྕགས་ཕྱེད་མ་ཤའོ།།མ་ཤའི་སྒྲ་ནི་འདིར་བ་ན་ལ་བརྗོད་དེ། ཕྱེད་ཟངས་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་ནས་ཕྱེད་ནི་གསེར་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་རོལ་ནས་བཟོ་བྱས་ཏེ། དེས་འཇིག་རྟེན་སླུ་བར་བྱེད་དོ། །གསེར་གྱིས་གཡོགས་པ་ཡིན་པས་གཡོགས་པ་སྟེ་ནང་གཟེར་ བུ་ལ་སོགས་པས་སྦྲེལ་ཞིང་ལྕགས་ལས་བྱས་ལ་ཕྱི་རོལ་གསེར་ལས་བྱས་པ་ནི་པ་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ།།དཔེར་ན་འདི་ལྟར་རྣ་རྒྱན་དང་ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་བཅོས་མས་འཇིག་རྟེན་ན་སླུ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ནང་དུ་ཁོང་པ་གདུག་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་རྡེ་ འགེངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གནས་གཞན་ཞིག་ན་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་གནས་ཏེ། གཉིད་ཆེ་ཞིང་ལེ་ལོ་ཆེ་བ་དང་། འཕྱར་བ་དང་བཟའ་བཏུང་སོགས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་དག་ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཏེ། དེ་ལས་ བརྩམས་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།གཉིད་ནི་ལྡོག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་གཉིད་ཤས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་ནི་གཉིད་ལྡོག་པ་སྟེ་གཉིད་ཤས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁ་ཟས་ཤས་ཆེར་ཟོས་པ་ལས་གཉིད་སོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ། རྡེ་འགེངས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤས་ཆེར་ཟ་ཞིང་སྤྱོད་པ་ཉིད་དེ་ཁ་ཟས་མང་དུ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྤྱོད་ལམ་ཉམས་པ་བསྟན་ཏེ། ཉིན་དང་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ནུབ་མོ་དང་ཉིན་པར རོ།།འགྲེ་ལྡོག་ཉལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ཞིང་འཕོ་བའོ། །སྤྱོད་ལམ་གཅིག་གི་ནང་དུ་ངེས་པ་མེད་པར་རིམ་པ་གཞན་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་ན་ཀུན་དུ་རྨོངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་འཁོར་བ་སྟེ། དེས་ཉལ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པའོ། །ནང་ གི་སྐྱོན་གཉིད་བསྟན་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཕག་ཆེན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཕག་ཆེན་པོ་ལུས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་རྟག་ཏུ་འགྲེ་བ་དང་མཐུན་པས་གནས་པའོ། །གང་དུ་ཕག་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་བག་ཡངས་སུ་གནས་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། དེར་ནི་རྒྱས་པ་སྟེ་བཤང་གཅི་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིས་ཁུང་དུ་རྒྱས་ཏེ། དེར་ཉེ་བར་འཕེལ་ཞིང་དེ་ཉིད་ལ་འགྲེ་བ་དང་ལྡོག་པ་མངོན་པར་དགའི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་དེ་ཕྱི་ས་ཁུང་གི་ནང་དུ་རྒྱུན་དུ་འགྲེ་ཞིང་ལྡོག་ལ་ཉལ་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །གཉིད་ལོག་པའི སྐྱོན་དང་བྲལ་ན་ནི་ཁྱད་པར་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ལུས་ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཞིང་ཞི་བས་ལུས་རྔུལ་བར་གྱུར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས་འདི་སྐད་དུ། བཙུན་པ་བདག་གི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦོམ་ ལ་ལྕི་བས་ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་ཤིང་གཡར་ངོ་ཚ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་།དེ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་འོག་མ་ལས་ཐོས་ཏེ། མཉན་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་བྲིས་ཤིང་རྒྱལ་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད་དོ།

如果问在世间是如何运行的？在此以譬喻说明'伪装'一词。即形象和虚假，也就是说仅仅保持着圣者的外表。虽然看起来像圣者但实际上并非如此，而是恶劣之人。
如果问他们是如何像圣者那样伪装的？就是说'内心极其恶毒'等。如果问是什么样的？'如同黄铜般不相称'，是说用铜等材料，以金水和金箔等装饰外表使其美观。
从外表装饰后用黄铜烟熏，故称'如同黄铜'。或者，以铜等为本质，通过特殊的烟熏使其呈现金色，为了欺骗他人。'如同半铁马夏'是说，铁和铜等材质的本质，这是半铁。既是半铁又是马夏，故称半铁马夏。
马夏一词在此指钱币，用一半铜等材料制成，另一半用金等从外部加工，用此欺骗世人。因为用金覆盖所以称为覆盖，内部用钉子等连接，用铁制成而外部用金制成，这就是钱币的含义。
例如，以假耳环和伪造的迦利沙波拿（货币名）在世间行骗一样。为了显示内心恶毒的过患，故说'凡是填满腹部'等。
在另一处住着众多比丘，他们贪睡懒惰，放逸且极其贪图饮食享受，如是时世尊以天眼观见，由此而说此偈。
'贪睡颠倒'是说凡是嗜睡者即是贪睡颠倒，意思是说贪睡。由于过度饮食而导致嗜睡等，为了说明这点，说'填满腹部'，即过度饮食，意思是说大量进食。
凡是过度饮食和饮用的人，必定会被睡眠所压制。以此显示行为的堕落，'日日夜夜'即晚上和白天。
'翻来覆去而睡'是说转动，即完全改变和转移。在一种行为中没有确定性而转向其他行为。或者说完全迷乱而周转，即具有这种睡眠状态的行为。
显示了内在的睡眠过患后，为了显示外在的过患，故说'如同大猪'。例如大猪身体肥胖，经常往来居住。
凡是猪等所在之处即是自在居住之处的意思。在那里肥胖，即以大小便排泄为本性的粪坑中肥胖，在那里增长并且喜欢在其中来回，而不在其他地方，如同它经常在粪坑中来回行走躺卧一样。
为了说明远离贪睡过患就能获得殊胜，故说'人'等。
波斯匿王身体极其肥胖，因走路而出汗，来到世尊所在处说道：'尊者，我的身体极其肥大沉重，非常痛苦且感到羞愧。'由此世尊说此偈颂。
他反复从下人处听闻此偈，听后书写于自己身上，国王对如来顶礼顶礼，如是广泛地向如来顶礼。

།མི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཉིད་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་སོགས་པའི་ཞིང་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་ནི་ལས་ཀྱི་ཞིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་དགས་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་ མ་ཡིན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཙེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུའོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲན་པའི་སྒྲ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་དྲན་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལ་བརྗོད་དེ་དྲན་པའི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་རྗེས་ སུ་སོང་བའི་དྲན་པ་སྟེ།དེའི་ཆུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་དྲན་པས་སྒོ་བསྲུངས་བར་གྱུར་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ར་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་མི་དགེ་བ་སྤོང་ཞིང་དགེ་བ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །འདིས་ནི་ནང་གི་གདུང་བར་བྱེད་པ་སྤོང་བར་ བྱེད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ།།ད་ནི་ལུས་ལ་གནོད་པ་བསྩལ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ། ཚོད་དང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོད་རིག་པའོ། །ཟས་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །གང་ཡང་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་མཐུན་པའོ་འདི་ནི་མི་མཐུན་པའོ་ཞེས་ཤེས་ ནས་ཕན་པ་ནི་ཟ་ལ་མི་ཕན་པ་ནི་སྤངས་པས་ཆུང་བའམ་སྲབ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འབྱུང་ན་ཡང་ ཆུང་བ་དང་ཉུང་ངུ་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་འདུ་འཕྲོད་ཚོགས་ན་ནི་འདི་ལྟར་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཚང་བ་ཡིན་པར་འདོད། དལ་བུས་འཇུ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་བས་འཇུ་ཞིང་རིམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་འཇུ་ཞིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དེའི་མཐུས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཕེལ་ ཞིང་ན་ཚོད་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་དང་གི་དོན་ནམ་ཡང་ན་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ། ཚེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདིར་སྦྱར་རོ། །འཇུ་བས་ནད་བསལ་ཞིང་དེས་འཇིགས་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་སྔར་བསྟན་པའི་དམ་པའི་སྤྱོད་པས་འཆི་ བས་ཀྱང་འཇིགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཚེ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེས་འབྱུང་བ་རྣམས་སོགས་པས་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་བར་བྱེད་དོ། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དགེ་སློང་ཞིག་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ལ་སོགས་པས་ནོན་པས་དགེ་བའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་དགའ་བས་དེའི་མཁན་པོས་དོན་འདི་སྨྲས་ཏེ། དེ་དང་བཅས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ ཐད་དུ་ཁྲིད་པ་ལས་ཇི་ཙམ་ན་དེ་ལ་ཆོས་བསྟན་ཏེ།དགེ་སློང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པས་བསྡམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ ལ་གཙང་མར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཙང་མར་ལྟ་བ་སྟེ།གཙང་མར་ལྟ་བ་ཡང་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་མཐོང་ན་ཡིད་དུ་འོང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་གཙང་བས་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ ལྷག་པར་ཞེན་པ་བསྟན་ནས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་བསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གནས་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལན་ཚྭའི་ཆུ་དང་འདྲ་བར་སྲེད་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་གནས་པའོ། །གང་ ཞིག་དབང་པོ་མ་བསྡམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དབང་པོ་དུལ་བ་དག་ནི་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་དག་ལས་སྡོམ་ཞིང་ཡང་དག་པར་བསྡམས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པའོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ ལ་མངོན་པར་བསྡམས་པ་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དག་ལས་མ་བཟློག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'人'是指人本身是功德和过失等的田地，因为人是业的田地。不是天人，因为放逸的缘故。不是饿鬼等众生，因为被痛苦所逼迫的缘故。
'恒常'是指持续不断。关于'具足正念'，念的词义是指体验、忆念和如实观察，因为是念的作用。这也是随顺身体的念，与'将减少'等相连。如说：以正念守护诸根，具足智慧之围墙，则能断除不善，修习善法。
这是说明断除内心烦恼的因。现在说明对身体有害的因：'知量'是指了知适量。食物是通过体验来受用。也就是如实了知，知道'这是适合的，这是不适合的'，食用有益的，舍弃无益的，从而获得轻盈或瘦弱。
为了说明这一点，说'他的痛苦将减少'。对他来说不会生起风等疾病，即使由业力而生起，也会轻微少量地在相续中生起。因为认为诸缘和合时，如是一切支分具足。
'缓慢消化'是指长时间消化，逐渐逐渐消化并体验，由此力量令大种增长，寿命长久安住。'又'字是'和'的意思，或者用于其他次第，与'寿命也'相连。
不仅仅是通过消化除病而无所畏惧，为了说明前面所说的善行也能无惧于死亡，所以说'也能护持寿命'，由此令诸大种等长时存活。
为了说明不知食量等的过患，所以说'若人诸根'等。一位比丘被昏沉睡眠等所压，不作意善法相，他对梵行不喜，他的和尚说此义，与他一起到世尊前，为他说法：'比丘应以别解脱戒等防护'等，乃至说了两个偈颂。
'自己'是指随观和见的意思。对清净随观即是清净见，见到女人色相时作意为可爱。或者以清净随观，因为与颠倒相应的缘故。
说明对欲等分别执著后，为了说明断除由此所生的行为，所以说'安住'，为了受用色等境界而趣入，如咸水一般增长贪爱，即安住于此。
关于'诸根未调伏'，调伏诸根即是舍离欲乐受用，诸根从境界中防护、善护、极善防护。眼等对色等完全防护，因为从色等境界中未转离而极其生起的缘故。

།འདིར་རྒྱུ་བསྟན་པ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཀྱང་མི་ཤེས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་མང་དུ་ཟོས་པས་ནི་དྲི་མ་ལ་སོགས་དང་དབང་པོ་རྣམས་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དྲན་པ་ཉམས་དང་ལེ་ལོ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལེ་ལོ་ནི་བྱ་བ་ངན་པ་ལ་སེམས་གཡེངས་པས་དགེ་བའི་བྱ་བ་དག་ལ་སྤྲོ་བ་མེད་པ་སྟེ། བྱ་བ་ངན་པ་ལ་གནས་པས་བྱས་པའོ། །དྲན་པ་ཉམས་པ་ནི་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ནི་འདོད་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ནི་ཉེས་པས་བཅོམ་ཞིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། །རླུང་གིས་མི་བརྟན་ལྗོན་ཤིང་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་རླུང་གི་ཤུགས་དྲག་པོའི་མཐུས་ནི་ཤིང་རྩ་བ་མ་ཟུག་ཅིང་ཆུང་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་སྟེ། མངོན་པར་བརྩོན་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །སོ་སོར་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན པ་དང་ལྡན་པའོ།།མི་ཚོམས་པ་ནི་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །རླུང་གིས་རི་བོ་མི་གཡོས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲག་ཚོགས་པ་ནི་རི་སྟེ། དཔེར་ན་བྲག་གི་རང་བཞིན་མི་འགྱུར་བའི་རི་ནི་རླུང་གི་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཀྱང་མི་བསྒུལ་བ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་ལས་བཟློག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཕལ་ཆེར་དབེན་པའི་གནས་ལ་ནི་ཞེ་སྡང་བར་བྱེད་དེ། འདོད་པའི་བདེ་བ་ཚོལ་བ་ཉིད་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དགོན་པ་དགའ་བར་བྱ་འོས་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཉན་ཡོད་ན་གནས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྒྱལ བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དང་ཉེ་བར་མཚན་ཐོག་ཐག་དགའ་སྟོན་བྱེད་དེ།དེ་ལ་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་རོལ་མོའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་ནས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ བྱེད་དེ།དེ་ལ་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་གནས་བརྟན་སེང་ལྡེང་ནགས་པ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ནི་དགོན་པར་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་དགོས་པ་སྟེ། དགའ་བའི་གནས་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་དུ་ ནི་གཡེང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ཤིང་དང་མེ་ཏོག་དང་རྩ་བ་དང་མཚོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་མཛེས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོན་པ་ནི་གྲོང་ལས་དཔག་ཚད་གཅིག་གི་མཐའི་ཕྱོགས་ཏེ། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པ་དེས་དེའི་ཆེད་དུ་ རྩོད་པ་མེད་པས་སོ།།ར་ནྱ་ནི་གཡུལ་འགྱེད་པ་སྟེ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི། ར་ནྱ་སྟེ་གྲོང་ངོ་། །དེ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཨར་ནྱ་སྟེ་དགོན་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བོ་མི་དགའ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མངོན་པར་དགའ་བ་མི་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལྟར་ན་གང་ཞིག་དགའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ལ་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དགའ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དགོན་པ་ལ་གོམས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དམ་པ་རྣམས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་ལ་ལེགས་བསླབས་ ཕྱིར།།དེར་དགའ་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ལ་སྤྱུགས་པ་བཞིན་དུ་སེམས། །རི་དགས་མོ་ཡིས་བཏོགས་པའི་ལོ་མའི་ནགས་ཚལ་ནི། །དེ་ཡི་ཁྱིམ་གྱི་ཁང་པ་མཆོག་ཉིད་ཡིན་རིག་བྱ། །ཞེས་བཤད་པའོ། །འདོད་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་རྣམས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་གཞན་འདོད་ པའི་བདེ་བ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་མེད་པས་དགོན་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའོ།།ཡང་སྨྲས་པ། མི་ཡི་རུས་པས་ཁྱབ་པ་ཡི། །འཁོར་བ་དག་ལ་རབ་དགའ་སྟེ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔས་ཁྱབ་པའི། །གྲོང་ལ་བྱིས་པ་དགའ་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་དམ་པས་ བསྟེན་པའི་གནས་དེ་ཉིད་ནི་དགའ་བའོ་ཞེས་བསྟན་ཞེ་ན།གྲོང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྩིག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། གནས་དང་བཅས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་བསྟེན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གྲོང་ངོ་། །དེ་ན་དམ་པ་གནས་ན་ནི་བརྒྱན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

此处说明因：'不知食量'这句话，是说由于吃得过多会导致污垢等和诸根错乱的缘故。正因为如此，'失念且懈怠'这句话中，懈怠是指由于心散乱于恶行而对善行无有欢喜，这是由于安住于恶行所致。失念是指失去了属于身体的正念的缘故。
'彼为贪欲所摧毁'这句话是说，彼即是被过失摧毁和制服，意思是被贪著的随眠所制服。如何制服呢？'如风中不稳树'这句话是说，譬如被强风之力制服了根基未稳且幼小的树木一样。
'具精进'这句话是说已发起精进，即是说具有明显精进的人就是如此。'正念'这句话是说具有属于身体的正念。'不贪'是说不会造成伤害。'如风不动山'这句话是说，山即是岩石的聚集，譬如岩石性质不变的山即使被强大的风力也不会动摇一样。其余的应当理解为与前面相反。
大多数人对寂静处生起嗔恨，寻求欲乐者确实会被贪等所制服，为显示这点而说：'应喜爱寂静处'等等。住在舍卫城的众人在祇园附近整夜举行庆典。对此，有些比丘听到音乐声等后，以欲等分别而起分别。有些则以无常作意而对出离等起分别。对此说了这两个偈颂。其他人说是从上座僧森林长老开始的。
诸圣者应当非常喜爱寂静处，因为那是可喜之处。在其他处则是散乱之因。或者说因为以各种树木、花朵、根茎和湖泊等装饰而美丽。寂静处是距离村庄一由旬边际的地方，因为无人占有故无争议。
'ra nya'是战斗的意思，与之相应的是'ra nya'即村庄。没有那个的地方就是'arnya'即寂静处。'凡夫于此不喜'这句话是说，凡夫不能获得明显的欢喜，因为看不见其殊胜性。那么谁会喜欢呢？'离贪者于此喜'这句话是说，因为无有执著和贪著，以及习惯于寂静处的缘故而生欢喜。
如说：'诸圣者因善学出离故，于此欢喜视居家如被驱逐。应知鹿群啃食树叶的森林，即是他们最上等的家宅。''非求欲者'这句话是说，任何其他追求欲乐的人们因无有对境而不喜欢寂静处。
又说：'遍满人骨的轮回中极欢喜，愚者喜欢遍满五欲功德的村庄。'那么，是否表明圣者所依止的处所才是可喜的呢？'村庄'这句话是说，有墙壁、住处，以及众多人所依止的地方即是村庄。若圣者住在那里，则会成为庄严。

།གལ་ཏེ་དགོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་རྒྱུ་བ་ མེད་པ་སྟེ་ནགས་ཀྱི་མཐའོ།།ནགས་ཀྱི་གནས་ཅུང་ཟད་དམའ་བ་ནི་ཆུ་ཀླུང་དང་སྨན་ལྗོངས་ལ་སོགས་པའོ། །ཅུང་ཟད་མཐོ་བ་ནི་རིའི་རྩེ་མོ་དང་ཐང་དང་ཞོལ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་པས་གཉི་ག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཤོང་ངམ་ཐང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་ན་འཕགས་ པ་བཞུགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་གང་ཉིད་དུ་སྟེ་གྲོང་དང་སའི་ཕྱོགས་དག་ཏུ་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་དམ་པ་གནས་པའོ།།ས་དེ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཡང་ཡིན་པས་ས་དེའོ། །དགའ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ཡིད་དུ་འོང་བའོ། །གང་དང་གང་དུ་དམ་པ་ གནས་པ་དེ་དང་དེའི་ས་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་དེ་ལས་མངོན་པར་དགའ་བའི་ལྷ་དག་གནས་པའི་ཕྱིར་ཡང་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། གང་དུ་དམ་པ་གནས་པ་དེ། །ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་བརྒྱན་པ་སྟེ། །དེ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཡིད་འོང་དང་། །དེ་ཉིད་སྟེགས་ དང་དཀའ་ཐུབ་ནགས།།ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་གནས་པ་དེར་ནི་དེས་པར་དེའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་རྙོག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་དམ་པའི་ཚུལ་གནས་པ་དེར་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྟ་སྨོས་ ཀྱང་ཅི་དགོས།དེ་བས་ན་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སྤང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གྲོང་གང་དག་ཇི་སྙེད་པར་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་གནས་པའི་ས་དེར་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དམ་པ་རིང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའོ།།པུརྞ་བར་དྷ་ན་ག་མ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞིག་ནམ་མཁའ་ལ་ཐག་རིང་པོ་ཉིད་ནས་འགྲོ་བ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་བུ་མོ་མ་ག་དྷཱ་བཟང་མོས་མཐོང་ནས་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཟུང་ཤིག་ཅེས་ནས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།རིང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་བ་ཉིད་ནས་ཏེ། སའི་སྟེང་ནས་ནམ་མཁའ་དཔག་ཚད་དུ་མར་གནས་པ་དེ་ཡང་ཉེ་བར་དམིགས་ པ་སྟེ།ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དཔག་ཚད་དུ་མ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱོགས་ན་གནས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་གྲགས་པས་གསལ་བར་བྱས་པ་ནི་རི་ཁ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་ཆུ་དང་སྨན་དང་ཁམས་སྣ་ ཚོགས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། དམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སྟེ་བདག་གཞན་གྱི་དོན་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྣང་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གསལ་བའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གངས་ ཅན་གྱི་རི་བོ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ།དཔེར་ན་རིའི་མཆོག་ཁ་བ་ཅན་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། གངས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོད་པ་དང་། གང་གཱ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དྲི་མ་མེད་པའི་གྲགས་པས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་ དུ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་།གཞན་གྱི་དོན་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ངན་པ་ཉེ་ཡང་མི་སྣང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བ་གནས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཚུལ་ངན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་ཞིང་སྔར་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ནི་ཕྱོགས་ཉེ་བ་ན་ གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བསྙེན་བཀུར་གྱི་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སྣང་ཞིང་རྣམ་པར་མི་མཛེས་སོ།།མུན་ཁྲོད་མདའ་ནི་འཕངས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་ནུབ་ཅིང་སྤྲིན་དང་བཅས་པའི་མཚན་མོ་མདའ་འཕངས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ཡང་མི་མཐོང་ཞིང་། མདའ་འགྲོ་བ་ཡང་ མི་མཐོང་བ་དང་།སའི་ཕྱོགས་གང་དུ་བབས་པ་ཡང་མི་མཐོང་ཞིང་མི་སྣང་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །དམ་པ་རྣམས་དང་འགྲོགས་ན་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

所谓寺院，是指无人往来之处，即森林边缘。森林中稍低的地方是河流和药草地等。稍高的地方是山顶、平地和山脚等。由于两者都是，为了说明这两点，故说'山谷或平地'。'圣者所住'是指在任何村庄和地方，有殊胜行为和殊胜者居住。
'此地令人欢喜'是指此地能令人生起欢喜之事。凡是圣者所住之处，由于其威德所生，诸天欢喜而住，因此令人欢喜。如说：'圣者所住之处，以功德而庄严，彼处吉祥悦意，即是修行林。'
凡是恶劣品性者所住之处，其一切群众都会受到污染。若圣者之行住于某处，即使是器世间也成为庄严，更何况有情世间。因此说明不应舍弃依止殊胜者。应当了知，凡是恶人所住的村庄，其地必定不悦意。
为显示圣者之功德，故说'圣者虽远'等。在布尔那瓦尔达那迦玛那城中，一位阿罗汉在远处空中行走时，被无依食施之女摩揭陀贤女看见，便说出此前佛所说之偈颂。之后，世尊也对比丘们说：'比丘们，你们要记住此前诸佛世尊所说之偈颂。'
'远处'是指从很远处，即从地面到空中多由旬处也能清楚看见，如同日轮等。或者，虽住在远离多由旬之处，但因具有殊胜功德而名声显著，如同雪山等，特别是出产各种水、药和矿物。
何为'圣者'？所谓圣者，即是最上成就自他利益者，如来等。'显现'即是清晰可见。如何显现？'如同雪山'来说明：譬如雪山因为可见、具有积雪、恒河等发源于此，即使从远处也清晰可见。同样，圣者因无垢名声而可见，特别是因难行、专注利他而从远处显现。
'恶人虽近亦不显'是说即使住在近处，因具有恶劣品性且无前述功德，虽然恶人住在近处，因非恭敬处故不显现且不庄严。'如同暗中射箭'是说在月亮落下且有云的夜晚射箭，既看不见虚空，也看不见箭的轨迹，更看不见箭落在何处，如是不显。
为显示'若与圣者相伴，则能证悟真如'，故说'智者'等。

།ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞིག་ཐར་པ་འདོད་ལ་ རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལས་བརྩམས་པའོ། །དམ་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ་འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །མཁས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པ་སྟེ།གསུང་རབ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་སེམས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པས་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པའི་བདག་ ཉིད་དོ།།ཆེན་པོ་ནི་སྤངས་པ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་སོ་སོར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། ། གང་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་འགྱུར་བའི་རྒྱུས་ཀྱང་འགྱུར་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞུ་ཡིས་མདའ་འཕངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཛེས་དགའ་མོ་ཤི་བ་སྲང་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་ཁྱེར་བ་ན་བཅོམ ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དག་ལ་རྣམ་པར་སྨད་དེ།གང་ཞིག་བུད་མེད་དང་གཅིག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་ལན་འགའ་གནས་ན་ཡང་དམ་པ་རྣམས་ནི་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་འཚེ་བར་མི་བྱེད་ན་ཆུང་མ་དང་འདྲ་བའི་ཉོན་མོངས་འདི་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་པ་དགེ་སློང་དག་ལ་གསན་ ནས་འདི་གསུངས་སོ།།གཡུལ་ནི་ཐར་པའི་སའོ། །གླང་ཆེན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གཡུལ་དུ་གནས་པའི་གླང་པོས་སྲུངས་དང་། མེ་ཏོག་གི་སོ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ཐགས་ཟངས་རིས་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དཔུང་ གི་ཚོགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣོ་བའི་མདའ་དང་མདུང་དང་པིན་དི་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་གྱིས་ཀུན་དུ་གནད་དུ་བསྣུན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ཚོར་བ་དྲག་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་བཟོད་ཅིང་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཚིག་ངན་པར་སྨྲས་པ་དག་ལ་བཟོད་ཅིང་ཡལ་ བར་དོར་བར་བྱའོ།།གཞུ་ཡིས་མདའ་འཕངས་བསྣུན་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲས་གཞུ་དང་མདའ་འཕངས་པའོ། །མི་སྙན་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བདེན་པ་ནི་སྙན་པའི་ཚིག་གོ། །དེ་ལས་འདས་པར་བྱས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཚིག་མི་སྙན་པ་སྟེ། ཚིག་ལྷག་པ་ དེ་ལ་བདག་གིས་བཟོད་པར་བྱའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚུལ་འཆལ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་རྩོད་པའི་དུས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྙིགས་མ་ལྔ་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། རྩོད་པའི་དུས་སུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་བྱུང་ཡང་ བཟོད་པར་བྱ་ཞིང་དེས་བསྐྱོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་ངན་བ་ནི་རྩོད་པའི་དུས་སུ་འཕྲལ་ལ་ངན་པའི་རང་བཞིན་དེ་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམ་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལ་བཟོད་པའི་གོ་ཆ་མི་ཕྱེད་པ་གྱོན་པར་བྱེད་དོ། །སྲིད་པ་འདི་ནི་ རང་བཞིན་ངན་པ་སྟེ།གང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱུད་ཅན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡང་ཚིག་ངན་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ལས་སུ་ཡང་འཁོར་བ་འདོད་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ ང་ནི་འཁོར་བ་ཅུང་ཟད་འགྲུབ་པ་ལ་ཡང་བསྔགས་པ་མི་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཁོར་བ་ནི་སྨད་ལ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྔགས་པ་ཞེས་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བའི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ ལས་འདི་གསུངས་སོ།།འཁོར་བ་ནི་འཁོར་བ་ན་འཇུག་པ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཕུང་པོའི་འཁོར་བ་དེ་ལའོ། །འཇིགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྲག་པའོ། །མཐོང་བ་ནི་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཡང་ སྲིད་དོ།།ཞེས་རྟོགས་པ་ལ། ངས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་སྟོན་ཏོ།

有一位游行僧人希求解脱，对自己的宗派见解并不执著。在佛陀教法中出家后证得阿罗汉果，这是由此而说的。'具足圣德'是指具有圣者的行为，这表明具足清净戒律。'智者'是指通达三藏并了悟其义，因为具有通达佛语的智慧。'思维义理'是指通过全面观察事物本质而具有证悟。'义'是指苦等诸谛的本质。
'广大'是指断除，因为涉及三界。'甚深'是指难以通达，因为是出世间的境界。'证悟智慧'是指现证无漏智慧。为了明确显示即使是以无漏智慧所证悟的，也不会因为变化的因而改变，所以说'如弓射箭'等等。
当美女死后被抬往尸陀林等处时，世尊呵责游行僧人们说：'即使与女人共处一处，圣者们也不会为了活命而伤害她们，更何况像妻子这样的烦恼呢？'听到比丘们说这些后，世尊说了这个教言。'战场'是指解脱之地。
'如同大象'是指譬如在天与非天战场上的象军，如守护象、花牙象、目象等大象，即使被非天军队以极其锋利的箭、矛、长矛等武器刺中要害，感受极其剧烈的痛苦也能忍受而不迷乱。同样，我也应当忍受并放下恶言相向。
'弓箭所射中'是指被敌人用弓箭射中。关于'说不悦耳之语'，说实话是悦耳之语，超过这个而行持的就是不悦耳之语，对于这样过分的言语我应当忍受。
为什么呢？'许多破戒众生'是指争斗时期的众多人，因为接近五浊的缘故，性情恶劣。这是在说明：在争斗时期，即使遇到种种苦乐也应忍受而不为所动。因为恶劣的人在争斗时期一时的恶劣本性难以扭转，所以正是因此，圣者们要披上坚不可摧的忍辱铠甲。
这个轮回本性是恶劣的，即使是具有清净心相续的大士也会成为恶语的对象，因此不应贪恋其中任何一处，为了显示这个道理，所以说'轮回'等等。为什么世尊说'我不赞叹哪怕一点点的轮回'等语贬低轮回，而以'涅槃是最极安乐'等语赞叹涅槃呢？这是对贪爱轮回的王族所说的教言。
'轮回'是指在轮回中流转，即三界诸蕴的轮回。'怖畏'是指因苦而恐惧。'见'是指随后体验，意思是以真实智慧直接观察。'邪见也可能存在'，说'我'是为了显示作为一切智者而无颠倒。

།འདིར་ཡང་དང་གི་སྒྲ་ནི་འཇིགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་ངོ་། །ཡང་ན་ཕལ་ཆེར་རོ། །འབྱོར་པ་ནི་རབ་ཏུ་ བསྔགས་པ་སྟེ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་འབྱོར་པའོ།།དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ། གང་འདིའི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཇིགས་པ་མི་འབྱུང་བ་མེད་ལ། མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ཡང་འཇིགས་པ་མེད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ། རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་འབྲས་བུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ནའོ། །སྨྲས་པ། བདག་གིས་ཟིན་པ་ནི་སྲིད་པའོ། །མངོན་པར་མི་དགའ་ བ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།བདག་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགའ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྲིད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྲིད་པའོ། །ལྷག་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ནི་འཐོབ་པ་མེད་པ་དང་བསྐྱེད་པར་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལ་ཞེ་ན། སྲིད་པ་ ལ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ།མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའོ། །ཡང་ན་འབྱོར་པ་ལ་སྟེ། ཚིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་སྨོས་པས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཡང་སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མི་གང་ཁྱིམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་ཀ་ཙང་ག་ལ་ན་ནོར། །ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་སློང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་ཞིང་ཉམ་ཆུང་ལ་རྐང་ལག་དག་ཏུ་ཡང་འབྲུམ་བུ་སྐྱེས་ཤིང་ལུས་ཁྱི་རྔོས་བཏབ་པ་ཞིག་སྟེ། དེས་ན་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར མི་བྱེད་ཅིང་།བདག་མཐོང་ན་མ་དད་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ནས་མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་བླ་མའི་གནས་དག་ལ་ཡང་ཕྱག་མི་བྱེད་པ་ལས་དེ་ལ་དགེ་སློང་གཞན་དག་དད་པ་མེད་པ་དང་། བྱས་པ་མི་གཟོ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནགས་ནས་ནགས་དང་། ཁང་ སྟོང་ནས་ཁང་སྟོང་དག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་བབ་ཅོལ་དུ་མི་སྣང་བ་ལས་འདི་ནི་ངེས་པར་ཁྱིམ་འབིགས་པར་བྱེད་དེ།འདིའི་གནས་ཀྱང་མི་སྣང་ལ་གང་གྲོང་དུ་ངེས་པར་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་མི་འཇུག་སྟེ། དེས་ན་ངེས་པར་འགའ་ཞིག་ལ་འཚེ་བ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དང་། སྐབས་དེ་ གསན་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།དད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གང་ཡིན་དེ་ནི་དགེ་སློང་ནོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་མཆོག་ཡིན་པར་ལྟའོ། །འདིར་ནི་དགོངས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ཚིག་གིས་མངོན་པར་ཡིད་མི་ཆེས་ཞིང་ མི་འཇུག་པ་ནི་དད་པ་མེད་པའོ།།དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དད་པ་མེད་པ་སྟེ་གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་རུང་ཞིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དད་པ་ནི་སྲེད་པ་སྟེ། བདག་གིས་དད་ནས་ཟོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དད་པ་མེད་པ་ནི་སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ དགའ་བ་སྟེ།འཁོར་བས་ཡིད་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་བྱས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་པའི་ཐར་པ་སྟེ། རྟག་པའི་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཤེས་པ་ནི་གཟོ་བ་སྟེ། བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བས་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པའི་དངོས་པོ་ལ་མ་ཆགས་པར་བྱས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྱིམ་ནི་སྐྱེས་པ་གཞན་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་གིས་ཡང་སྲིད་པར་བྱེད་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ ནི་ཁྱིམ་སྟེ།དེ་གཅོད་པ་ནི་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་སྤངས་པར་བྱས་པའོ། །གོ་སྐབས་བཅོམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་སྤངས་པ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། འགྲོ་བ་ལྔ་ལས་འདས་ཤིང་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་ པའི་དོན་ཏོ།།སྐྱུགས་པ་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྤངས་པར་བསྟན་ཏོ།

此处也是成立'又'的声音是有恐惧的。'又'是指后来也是。或者大多数。圆满是极为赞叹的，即具有恐惧的圆满。
如所说的圆满是指，此法性即是三界无常，轮回的生等也无不生起恐惧，未来的生也非无恐惧，因为一切都是恐惧的因，所以无错乱，有因必定生果。因此，为此而说'所以'等，即是因此。
所说：我所执著的是有。不欢喜是指无有欢喜，即无我执著的意思。欢喜是追求未来有的有。无增上觉是指无所得和未生起的意思。
对于什么呢？以'对有'来说明，即未来的生。或者对圆满，即说一部分词而生起，如'提婆达多所施'等。若对有不欢喜者即是胜士，如何呢？故说'何人家'等。
在迦旃伽地方有一位比丘名为诺，具有六神通，身体虚弱，手脚生疮，身体如狗皮，因此不向塔等礼拜，想着'若见到我生不信心就不好'，因此也不向和尚、阿阇黎、上师礼拜，对此其他比丘说他无信心、不知恩。
他从林到林，从空屋到空屋游荡，不显现行踪，因此说他必定是盗贼，其住处也不显现，也必定不入村落乞食，因此必定对某人作害。听闻此事后说此：
所谓'无信心'等声音是指比丘诺，他即是阿罗汉故视为最胜士。此是密意语，不信受随从他人言语是无信心。因无信心故无信，不可被他人引导且自己证悟法故。或者信是贪著，如说'我信而食'。无信心是对有不欢喜，即厌离轮回的意思。
无为是解脱的解脱，因为是常故，因为不与因相关故。知此是知恩，不知恩是以知灭的修习现证涅槃的意思。'人'是指不执著卑劣事物，即胜士的意思。
家是令生于他处，即能造作后有的业和烦恼是家，断除即是断除和已断。'摧毁机会'是断除趣处，即说明无因则无果，因超越五趣而得择灭故是无住的意思。
'食吐'是无有，因为离贪著故。此说明因为断除主要因故断除果。

།དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་བྱས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་དག་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཅི་ཞིག་བྱས་པས་ཤེ་ན། ཕ་དང་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རི་ཁྲོད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་སྐྱེས་བུ་དཔའ་བ་ཞིག་རྒྱལ་པོ་འདོད་དེ་མི་མཛའ་བ་ཞིག་པས་ཕ་དང་མ་དང་རྒྱལ་པོ་དང་། བྲམ་ཟེ་གཙང་སྤྲ་ཅན་གཉིས་དང་ ཡུལ་མི་རབ་ཏུ་མང་པོ་བསད་དེ་རང་ཉིད་རྒྱལ་པོ་བྱས་སོ།།དེས་བསམས་པ་གང་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་ལ་འདི་ཞུས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་ན་ནི་དེས་ན་བདག་ཀྱང་དགའ་ཞིང་དགེ་འདུན་དང་ཀུན་དགའ་ར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཞིག་ པར་མི་བྱ་ཞིང་གཞན་ཡང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་མང་དུ་བྱའོ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འདི་གསུངས་སོ།།དེ་ཐོས་པ་དང་མངོན་པ་དང་དེ་ཁྱིམ་བདག་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ། །མ་ནི་འབྱུང་བའི་རྩ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་སྟེ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་མདོ་ལས་ གསུངས་པས་སོ།།ཡང་བཤད་པ། མ་རིག་འཁོར་བ་སྐྱེད་པ་སྟེ། །བུ་ཡི་མ་ལྟར་རབ་ཏུ་གནས། །གལ་ཏེ་སྲེད་པ་དེ་མེད་པར། །བསྐྱེད་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཕ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ནི་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་སྟེ།འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །རཱ་ཛ་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱལ་པོ་ནི་ཆགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལས་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཙང་སྦྲ་ཅན་གཉིས་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་ ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་འཁོར་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་པ་དང་ཚོར་བ་སྟེ། དབང་པོ་དྲུག་གི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་བཀག་པས་ ནི་སྲིད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།མི་ནི་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ད་ནི་འཕགས་པ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནའི་བུས་མདོར་བསྟན་པ་བཤད་དེ། སྐྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ན་སྲེད་པ་ནི་མ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ནི་སྲེད་པས་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེ་བཅོམ་པ་ནི་གཉེན་པོས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་དང་སྲིད་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱས་པའི་ལས་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པས་དེར་སྐྱེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་པ་བདག་པོ་གྲོང་གི་བདག་།ཅེས་ལུང་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙང་སྦྲ་ཅན་གཉིས་ནི་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །ཡུལ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡུལ་ལོ། །འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་ཉེ་བའི ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའོ།།འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོས་སྤངས་པ་ནི་དག་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་འདི་ན་གནས་པའི་སྐབས་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་དག་ཀུན་སོགས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་འབྲོག་དགོན་པ་ན་བཞུགས་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནྱ་བ་ལང་གི་ལམ་ལྗོན་ཤིང་གི་རྩ་ན་གླང་པོ་ཆེའི་ལྕི་བ་ལ་མགོ་གཏད་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །བ་ལང་རྫི་གུ་ལེ་ཀ་ ཞེས་བྱ་བ་དང་ཀི་ཏ་བ་ནི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་བ་ལང་རྫི་མོ་གཉིས་རྫ་མ་གང་གི་འོ་མ་ཐོགས་ཏེ་འབྲོག་གི་ནང་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་འཕགས་པ་འདི་ནི་བདག་ཅག་གི་ཡུལ་དུ་ཡང་དང་ཡང་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་བྱོན་པས་འདིའི་ལུས་ལ་མཆོད་པ་བྱའོ་ཞེས བསམས་ཏེ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྫ་མ་གཉིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཞག་ནས་ཤིང་དག་བཏུས་ཏེ་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་གཞན་དུ་གཞག་ཅིང་དེའི་ལུས་ཤིང་ལ་བསྐྱོན་ནས་མེ་བཏང་ངོ་།།ཇི་ཙམ་ན་བྱ་གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་བཞི་འོངས་ཏེ་གནམ་ནས་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་སོང་ངོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོ།

这就是圣者，即是众生中的主要者，因为已经做了该做的事。这就是所说的清净，如果问做了什么，就说到'父母'等。在山林的一处，有一位勇士想要当国王，因为与敌人发生冲突，杀死了父母、国王、两位清净的婆罗门以及众多百姓，自己做了国王。
他想到：'我应该去世尊面前请教这件事。如果能如实开示，那么我也会欢喜，也不会破坏僧团和园林等，还会多行善事。'一直到他说完这些。听闻之后显现，他成为大居士。
母亲被示为生起的根本，即是无明，如经中所说'以无明为缘而有行'。又解释说：'无明生起轮回，如同儿子的母亲般安住，若无彼爱，则不可能生起。'
父亲是行支，因为世间是从业而生。国王是识，以'以行为缘而有识'之语。Raja（国王）即是贪著，因为执著于色等境。两位清净者是名色支，因为彼此特征不同。
国土是六处，因为是识的境界。'有眷属'是触和受，因为是六根心所的主要和最胜眷属。由遮止这些，即远离一切有的因果，因此说人成为清净。
现在解释圣迦旃延子所略说的：以生起义故，爱即是母，以'众生由爱所生'之语。破除它是因为以对治断除。父是有漏业和有，如经中所说'此是所作善业有漏，于彼处受生，各别感受异熟。'
国王是有取的意识，因为在律中说'第六主人即村主'。两位清净者是见取和戒禁取。境是烦恼境。有眷属是有随烦恼。
以随顺对治断除这一切即是清净，因为如是断除一切境界。因为无垢，所以在此轮回中无有住处。为显示此义，故说'诸遍等'等。
世尊住在旷野时，具寿了解憍陈如在牛道树下以头枕着象粪般涅槃。名为古列嘎的牧牛人和基塔巴尼嘎的牧牛女二人带着一罐牛奶进入旷野，看见后二人想：'这位圣者多次来我们的地方化缘，应当供养他的身体。'
二人将两个罐子放在一处，采集柴薪，将钵和法衣放在别处，把他的身体置于柴上焚烧。不久有四只金色鸟飞来，在空中绕转后离去等，广说。

།དེ་ནས་བ་ལང་རྫི་མོ་དེས་དེའི་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བླངས་ཏེ་དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་ལ་གཏད་དོ། །དགེ་སློང་གིས་སྨྲས་པ། ཅི་ཁྱེད་ཅག་གཉིས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་གྱི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལས་ངོ་མཚར་དག་མཐོང་ངམ་ཞེས་སྨྲས་ པ་དང་།དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་སྨྲས་སོ། །དགེ་སློང་གིས་སྨྲས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བདུད་གཞོན་ནུ་དག་སྟེ། གནས་བརྟན་ཀཽཎྜི་ནྱའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བྱུང་བ་འདི་དང་གླེང་གཞི་འདི་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་གསུངས་སོ།།གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དག་གོ། །ཀུན་དུ་སོགས་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་དུ་སོགས་པ་སྟེ། མཚམས་སྦྱོར་བ་དེ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བ་དང་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་ འགྱུར་བའི་ལས་[(]གསགས་[,]བསགས་[)]པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དག་ཁ་ཟས་ཡོངས་ཤེས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྤངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་སོ། །ཁ་ཟས་ནི་གང་དག་ཟས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཏོ། །ལས་ དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏེ་སྟོང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་།མཚན་མ་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་དེ་གསུམ་པོ་འདི་ ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་གནས་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའོ།།གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་འདུས་པ་ལས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡིན་གྱི་རེ་རེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་བཤད་དོ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་བྱ་རྗེས་བཞིན། །དེ་དག་འགྲོ་བ་ རྟོགས་དཀའ་སྟེ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀའ་བས་བརྟག་ཅིང་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའོ། །འདིས་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་རྗེས་ཏེ་འགྲོ་བ་དང་འཐོབ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་བཞི་པོ་དེ་དག་གམ་གཞན་དག་ཀྱང་རུང་སྟེ་སྤྱིར་རོ། །རྗེས་ནི་རྐང་ པའི་བཀོད་པ་སྟེ་དེའི་མཚན་མ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པའི་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ།།འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལྔ་སྟེ་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རྗེས་ དང་འགྲོ་བ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོར་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀཽཎྜི་ནྱ་ཀི་ལའི་ཟས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འཇུག་པས་ལམ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདིར་ཁ་ཟས་ཡོངས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་གང་དག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་ཟག་པ་ཟད་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གང་དག་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་ཤེས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་བསྒོམས་པ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར གཞག་པ་བཞི་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པོ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་ཏེ། འདིས་ནི་བསམ་གཏན་མེད་པར་ཤེས་རབ་མེད་ལ་ཤེས་རབ་མེད་པར་བསམ་གཏན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཟག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གང་འཕགས་པ་ཀཽཎྜི་ནྱ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་ཤིང་སྤང བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ།གང་དག་ཕ་མཐར་རྟེན་མེད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྲེད་པས་ཆགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་ མཐའོ།

然后那位牧牛女拿起他的钵和法衣交给另一位比丘。比丘问道：'你们二人是否见到长老身体的奇异状况？'二人便讲述了所发生的事。比丘说道：'那四位是年轻的魔众，他们是在寻找长老憍陈如的识。'从这个缘起，世尊说了十二偈颂。
'所谓那些'是指大众生。'无有相续'是指没有相续等，相续即是结缚等，无有这种结缚是因为已断除了顺生受业和顺后受业。
'凡是遍知饮食者'是指遍知和断除遍知两种。饮食是指四种食，意为已离三界贪欲。
为显示断除业和烦恼的相应方便，说'空'等。此处'所谓那些'是指那些喜乐于空性三摩地境界，以及无相、无愿这三者的境界而安住观察，而非其他，这是'自身'之词。说明这三者和合才是圣道，而非单独一个的缘故而如此解说。
'如同虚空中的鸟迹，他们的去处难以了知'，是指因为困难而观察了知的即是彼。这是说明去处和获得的因。譬如虚空中的那四只鸟或其他鸟，总之是普遍而言。'迹'是指足迹的排列，其相难以了知，如是阿罗汉的生处也是如此。
'去'是指五趣，表示没有流转的异熟果报，因为无因故无果。
为何他们的足迹和去处难以了知呢？因此说'如是无'，意为因为无实体故不可了知。同样，他们的去处也无。具寿憍陈如是因为进入饮食境界而生起道，因此这里说'遍知饮食'，是指以念住而尽诸漏的方式生起道，基于此而说'凡是遍知行境者'，是指修习四念住，经中说四念住是法律中的行境。
'三摩地'是指此处四偈颂并非各别。三摩地是显示无愿性。或者前二者显示智慧，这是说明无禅定则无智慧，无智慧则无禅定的意思。
'漏'是指三种漏，即圣者憍陈如等已遍知并以智断除应断，即断遍知。
'凡是无依于彼岸者'是指不住于未来生，因为已断除喜贪。'不住'是指无有贪著，'应住于彼'是指究竟。

།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསྒྲེ་བ་བསྟན་པ་མཛད་ཅེ་ན། བཤད་པ་གདུལ་བྱ་དེ་ལྟ་བུའི་བསྟན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་རག་ལས་པ་དག་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་སུ་དག་རིགས་གཅིག་པ་བསྟེན་པ་ལ་རག་ལས་པའི་གདུལ་བྱ་ དུས་དང་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དག་ཏུ་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལན་དུ་མར་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཡུལ་དང་དུས་ཐ་དད་པ་ལ་སྨན་རིགས་གཅིག་པས་ནད་པ་དག་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། སྨན་པའི་བདག་པོས་ལན་དུ་མར་སྨན་དེ་ཉིད་བསྟན་ན་ཡང་ཟློས་ པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན་ཕྱིས་འོངས་པ་དག་དང་དོན་མ་ཐོས་པ་ལ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བཤད་པ། ཡུལ་དུས་བདག་པོ་སེམས་ཅན་དང་། །གྲོགས་དང་བསམ་པའི་རྒྱུད་དག་ལ། བསྡུས་ ན་ཐུབ་པ་ཐུགས་རྗེ་ཡི།།བདག་ཉིད་ཆོས་ནི་སྟོན་པར་མཛད། །དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་དགུ་ཕལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཤིང་ཤ་པའི་ལོ་མ་ནི་ཅུང་ཟད་དང་ཉུང་ངུ་ཉུང་ངུའི་ཚུལ་གྱིས་ལེན་གྱི། དེ་ལས་ མང་པོ་ནི་མི་ལེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་མང་པོ་དེ་དག་ནི་སྡིག་པའི་ལས་ལ་འཇུག་སྟེ།བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཉུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཉུང་བའོ། །མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་ བའི་སྣོད་དུ་བསྟན་ཏེ།ལྷ་དང་མི་གཉིས་ཀྱང་དེའི་སྣོད་ཡིན་པར་གཞན་དག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་གཉི་ག་བཟུང་ངོ་། །དམིགས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ནི་བདུན་པ་ཡིན་པས་ལྷ་དང་མིའི་ནང་ནས་སོ། །གང་དག་ཕ་རོལ་འགྲོ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ།སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་འདི་དག་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་འདི་ནི་འཁོར་བར་ལྡོག་པ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་ཉོན་མོངས་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་འགྲམ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ཉིད་དོ། །ཉིད་དུ་རྒྱུག་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་ འཇུག་པའོ།།གང་དེ་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉུང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་རིགས་པས་འཐོབ་པའི་ཤེས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མ་ཡིན་པར་ནི་ ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །ནམ་ཞིག་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེའི་དབང་གིས་འཁོར་བ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་ཡང་འདིར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་ པའི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དེས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བསྒོམས་པས་མཐོང་བ་དང་།རྗེས་སུ་བསྒོམས་པ་དང་། མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་། རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བསམ་པ་བཟང་པོ་བྱས་ལ་སྐྱེས་བུ་ དམ་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསམ་པ་དང་།མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པའི་རིམ་གྱིས་འཕགས་པའི་ལམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ནི་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཅི་ཞིག་ལས་ཤེ་ན། སྐྱེ་ཤིའི་མཚོ་ཆེན་རྒལ་དཀའ་བའི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ཡང་ན་གང་གིས་ཕ་རོལ་ཞེ་ན། སྐྱེ་ཤིའི་མཚོ་ཆེན་པོ་གང་རྒལ་དཀའ་བ་དེའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་ཤིའི་མཚོ ཆེན་པོ་གང་ངེས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ལ་སྟེ།སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

那么为什么世尊如此宣说重复的教法呢？解释说，是为了利益那些需要如此特殊教法的所化众生。因此，对于那些依靠同一种类教法的所化众生，在不同时间和地方宣说教法。为了他们而多次如此宣说教法。
比如在不同地方和时间，用同一种药物治疗病人时，医生多次开同样的药方也不会成为重复的过失。同样的，世尊的教法也是如此。或者是为了让后来的人和未闻法义的人了解。
另外解释说：'依于地方、时间、主人、众生、伴侣和意乐等因缘，总之，具大悲的佛陀宣说教法。'
为了证明这样的大士极为稀少，所以说'凡夫众生'等。就像此处取沙罗树叶只取极少量一样，众多众生也是如此，他们行持罪业，而善业极少。这是以两个偈颂说明的。
'少'是指极其稀少。'人'是指见真谛的法器，因为在其他处说天人二者都是法器，所以这里也包括两者。由于是第七转声，所以是从天人之中。
'有些能到彼岸者'是指获得无余涅槃。'这些凡夫众生'是指轮回中流转的众生，凡夫是烦恼和我见的根本，即是受生。'奔走'是指随顺和趣入。
什么是使到达彼岸的因少之原因呢？'有些'是指由于解脱分、顺抉择分的智慧和善知识等特殊因缘而成就，因为若无此等，便无到达彼岸的方法。如是'到达彼岸'与此相连。
何时能到达彼岸呢？'于善说法'是指从世尊无颠倒宣说的圣道正确开示中生起，因为立即有益，由此力量必定出离轮回。
此处何为真谛呢？以'到达彼岸'来说明。'随法观察'是指依所说教法和随顺修行之法，以修习资粮道而见道、修道、现证和随入之理的人们即是如此。
因此，发起善意，依止善士，听闻正法，如理思维，次第修习不净观等，现证圣道的众生，即是到达彼岸者，也就是现证涅槃。
从何处呢？'难度生死大海'等，'克服'是词的余分。或者说由何到达彼岸呢？即是难以超越的生死大海之义。生死大海即是必定经历的，'生'是其义。

།གང་གི་ཕྱིར་འཆི་བ་ལས་མ་འདས་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་རྒལ་བ་ཡིན་པས་རྒལ་དཀའ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཁོ་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདའ་བར་དཀའ་བའོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏེ། དུས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་རིམས་དྲག་པོས་བཟུང་སྟེ། དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞལ་མཐོང་བ་ལས་ཚ་བ་ལས་ཐར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། བཙུན་པ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་གང་གིས་མེད་པར་འགྱུར ཞེས་ཞུས་པ་དང་དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ།།གང་དུས་འདས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྤངས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུང་བ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་སྤངས་པ་ཉིད་ལ་ནི་ངེས་པར་གདུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ལས་འདས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ པ་ཡིན་ཏེ།རབ་ཏུ་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དག་ལས་གྲོལ་བའོ། །སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེའི་ས་པ་ལ་ཆགས་པས་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་བདེ་ བ་ལས་ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་ཉིད་དེ།ཏ་ཡི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་དང་བསྲུང་བའོ་ཞེས་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདུད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ ཅད་དང་བྲལ་བ་ལས་ནི།ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཡོད་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གང་དེ་ལྟར་དུས་ལས་འདས་པ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོབ་ པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མདུད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་རེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གདུང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱས་པ་དང་ལྡན་པས་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་བ་མཐར་ཕྱིན་ཏོ་ ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།འཇིགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ནགས་ཚལ་གྱི་ཕྱོགས་ཤིག་ན་དགེ་སློང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཞིག་གནས་ཏེ། ཇི་ཙམ་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བར་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་སོ་སོར་ མྱོང་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བཤད་དོ།།རྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་རྒལ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་ནི་གནོད་པ་དང་བཅས་ཤིང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུའི་ལམ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །གཡང་ས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ངན་སོང་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་པོ་དེ་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་སྤངས་པར་བསྟན་པའོ། །ད་ནི་བདེ་འགྲོའི་རྒྱུ་སྤངས་པས་དེའི་འབྲས་བུ་སྤངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ་ སྤངས་པའོ།།སྦྱོར་དང་མདུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རིགས་བསྟན་ཏེ། སྲིད་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་བསྟན་པས་ནི། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དུག་ཀུན་བཅོམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྐྱོ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་དུག་དང་ འདྲ་བར་བརྟག་གོ།།ཡང་ན་འདིས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གྲོང་ཁྱེར་འཕགས་རྒྱལ་ན་རྒྱལ་པོ་གཏུམ་པོ་རབ་སྣང་གཡུལ་གྱི་ འབྱོར་པ་མཐོང་ནས་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། འཇིག་རྟེན་འདམ་རྫབ་ཆེན་པོ་གང་། །འཇིག་རྟེན་གདོན་ཆེན་གང་ཞིག་ལགས། །འཇིག་རྟེན་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ཅི། །འཇིག་རྟེན་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་གང་། །ཞེས་གསོལ་པ་ལས་དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ། །མེད་པ་ནི་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ནི་འདིར་འདོད་པའོ། །མཉམ་པ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའོ།

由于未能超越死亡，故从生死中超越极为困难，因此称为难度，因为唯有通过圣道才能断除，所以难以超越。
宣说波罗蜜多的功德：所谓'时已过'是说无依施主被重病所缠，他见到世尊面容后从热病中解脱，向世尊请问：'尊者，以何能令痛苦消除？'因此说此。
所谓时已过是断除执取，因为断除了生。所谓离忧是远离痛苦，因为断除生就必定无有痛苦。
宣说超越时间的次第：所谓'完全解脱'是从色等境上生起的烦恼欲界行中解脱。所谓'救护'是离色贪，因为不住于彼地的贪著，故从自乐中完全守护，所谓'多耶'是守护众生相续，如此从语界中宣说。
所谓'断除一切结'是离无色界贪，如是从一切苦中解脱，故'不生痛苦'。或者如是超越时间者即是彼。离忧是因无有不悦。完全解脱是远离种种烦恼束缚。救护是究竟无颠倒开示。
断除一切结是无有期待回报等。由具足断除一切痛苦及成办一切事业，故说'如是事业已达究竟'，因此说'具有怖畏'等。
在某处森林中住有一位精进比丘，当证得阿罗汉果后，亲身体验解脱之乐，说此偈颂。
所谓'度过'是超越，意为完全断除。具怖畏道是有害且不欲果的邪行道。'完全断除险处'是断除其果报恶趣。此半偈显示断除趣向恶趣及其因。今为显示以断善趣因而断其果，故说'解脱'即断除。
'系缚与结'显示见断与修断二种，显示轮回因中最主要者，故'贪欲如毒已摧毁'是说因为成为厌离因，随贪系缚如毒观察。
或者此中依次显示断除三界烦恼。为显示断除烦恼之因，故说'如欲'等。
在胜王城，暴君极光见战争繁荣生起厌离，向世尊请问：'世间大泥沼为何？世间大魔为何？世间大网为何？世间大河为何？'因此说此。无有即是不存在。
'如欲'是对境及欲贪，此中即是欲。平等是与彼相同。

།འདམ་རྫབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བང་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ཞ་བོ་བཞིན་དུ་སྟེ། གང་དུ་རྐང་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ ཡང་འགྲོ་བའི་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡང་འདོད་པ་དག་ལ་འགལ་བར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཉི་མ་ལ་སོགས་པས་སྐམ་པར་འགྱུར་ཞིང་འདམ་རྫབ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བསལ་བར་ནུས་ཀྱི་འདོད་པའི་ འདམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་འདི་ནི་མི་བཟད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞེས་པས་བྱས་པ་རྒྱལ་པོ་གཏུམ་པོ་རབ་སྣང་དེ་གཡུལ་ལ་འཇུངས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྡིག་པ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་འདྲ་བའོ། །གདོན་ནི་འབྱུང་པོ་ཞུགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ དེ་ནི་སྔགས་ལ་སོགས་པས་གསོ་བར་ནུས་ཤིང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་ནུས་ཀྱི།ཞེ་སྡང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་གནས་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་ རྟོག་ཅིང་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་ལྟ་བའོ།།ཡང་ན་གཏི་མུག་ནི་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ནི་འདིར་གཏི་མུག་གི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །དེ་དང་འདྲ་བའི་དྲ་བ་མེད་དེ། གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང་བགེགས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་གྲགས་ པ་རྒྱའི་དྲ་བ་ནི་བསལ་བར་ནུས་ཏེ།ལྟ་བའི་དྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་དང་འདྲ་བའོ། །ཆུ་ཀླུང་ནི་ཅིས་ཀྱང་བརྒལ་བར་ནུས་ཀྱི། །ཅིག་ཤོས་སྲེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཆོད་སྦྱིན་དང་པུ་ཧ་ལ་དང་གནས་འཇོག་ལ་སོགས་པའི་ཐུབ་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་འདིའི་དོན་གཞན་དུ་བཤད་དེ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་རང་དབང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་དབང་མེད་པར་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདམ་དུ་ཞུགས་པ་དང་། འབྱུང་པོའི་གདོན་ཞུགས་པ་དང་། རྒྱར་ཆུད་པ་དང་། ཆུ་རྒྱུན་དྲག་ཏུ་འབབ་པའི་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་རྒྱུན་ཕྱོགས་སུ་ཁྱེར་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ན་གཅིག་པུ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་མི་གཙང་ཞིང་དྲི་ང་བ་འདོད་པ་དག་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་བསགས་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པ་མི་བྱེད་དེ། དེས ན་བཤད་པ་འདོད་པ་ལྟ་བུའི་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འདམ་རྫབ་མེད་དོ།།ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་གདོན་མེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཡང་གཅིག་པུ་འདོད་པ་སྤངས་ཀྱང་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཡང་ཁྲོ་བའི་བསམ་བས་ཚིག་ངན་པའི་སྒོ་ ནས་མཁས་པ་དང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ངག་གིས་འཚེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཞེ་སྡང་དང་མཉམ་པའི་གདོན་མེད་དོ། །སྨན་དང་སྔགས་ལ་སོགས་པས་གཙོ་བོར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་ལྟ་བུའི་དྲ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དེ་ལྟར་དེ་རབ་ཏུ་ བྱུང་ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་དང་གཏི་མུག་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞིང་ལྟ་བའི་དྲ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རི་དགས་རྒྱར་ཆུད་པ་ནི་ཐབས་གང་ཞིག་གིས་རྒྱ་མངོན་པར་དྲལ་ཏེ་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། གཏི་མུག་གི་དྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པ་ལྟ་བུའི་ཆུ་ཀླུང་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པའི་བདག་ཉིད་དང་ཁྱེར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ལས་ཐབས་གང་གིས་ཆུ་ཀླུང་ལས་ནི་ཐར་བར་ནུས་ཀྱི། ཅིག་ཤོས་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས སོ།།ལྷས་གསོལ་པ། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་རྗེས་མཆིས་གང་། །ཕྱི་རོལ་དགེ་སྦྱོང་གང་ཞིག་ལགས། །སྤྲོས་ལ་དགའ་བ་གང་ཞིག་དང་། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་གང་ཞིག་འཚལ། །ཞེས་གསོལ་པ་དང་། འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་རབ་བཟངས་ལས་བརྩམས་ སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྣང་ལ་བྱ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཡང་དེའི་རྗེས་དང་མཚན་མ་ནི་མེད་དོ། །ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་རྗེས་མེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ།

所谓泥沼就像跛子一样，虽然有脚却没有行走的能力，这是确定的词语。同样，有智慧的人也会对欲望产生违逆而修行。太阳等可使其干涸，泥沼是一切都能清除的，但欲望的泥沼则不然，因此这是难以忍受的。
其中所说的暴虐国王广明由战争而生的是极大的罪恶。所谓如嗔恨是指与愤怒相似。魔是指附体的鬼。因为那个可以用咒语等治愈且为所有众生所能了知，但嗔恨则不然，因为是要由安住于殊胜相续的圣道来清除的。
所谓如愚痴是指对我等邪执而无义故为邪见。或者愚痴是无知，因其所作故邪见在此以愚痴之声说。无有如其网，是指为他所控制而成为障碍之义。众所周知的网罟是可以清除的，但见网则不然。
所谓如贪欲是指与贪欲相似。河流是可以渡过的，但另一个贪欲则不然，即使是祭祀、布诃拉、安住等圣者也不能。
或者就出家的意义而言另有解释，这四者是无自在的法，即众生无自在而被控制，也就是：陷入泥沼、被鬼魔附体、落入网中、被湍急水流冲向下游。
这些是什么呢？即是说，此处独自生于欲界者，因贪著不净臭秽的欲望，不为积累善业而精进。因此说无有如欲望般住于自性的泥沼。无有如嗔恨的魔，是指此处虽然有人独自断除欲望，在善说的律法中出家，却因嗔恨心以恶语方式伤害智者和梵行者，因此无有与嗔恨相等的魔，因为主要不能以药物和咒语等对治。
所谓无有如愚痴的网，即是说虽然如此出家，却随顺恶魔和大愚痴而陷入见网，譬如野兽落入网中可以用某种方法撕破网而出来，但愚痴之网则不然。所谓无有如贪欲的河流，是指具有贪著的自性和漂流性。这两者中以某种方法可从河流中解脱，但从另一个则不能。
为显示佛陀无有这四者故说'于虚空'。天女问道：'虚空中有何痕迹？何为外道沙门？何为乐戏论者？何为无戏论者？'说此已，他说。其他人说是从善游方外道开始的。
所谓虚空是指空中鸟等飞行也无其痕迹和相。所谓'如'是指如同虚空无痕迹一样。

།ཕྱི་རོལ་པ་ལ་དགེ་སྦྱོང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་སྦྱོང་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དགེ་སྦྱོང་སྟེ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་གོ། །མུ་སྟེགས་པ་འདི་ལ་ནི་སྔ་མའི་དགེ་སྦྱོང་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་བསྟན་པ་སྟེ། བདག་ཏུ ལྟ་བ་ལ་སོགས་པས་བསླད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱིས་པ་རྣམས་ནི་སྤྲོས་ལ་དགའ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པའི་གཞིའི་དངོས་པོ་ནི་སྤྲོས་པ་སྟེ། །འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་དེའི་དོན་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་འདི་ལྟར་ཆགས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་བྱིས་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་མ་ཤེས་པ་སྟེ། བྱིས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྲོས་མི་མངའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། འཁོར་བ་དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་མངོན་པར་དགའ བའོ།།དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །བྱིས་པ་སྤྲོས་ལ་མངོན་པར་དགའ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྦྱོར་བས་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་འདོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། སྲིད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ལྟ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། མ་རིག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཞེས་མདོ་ལས་བསྟན་མ་ཐག་པ་སྟེ། དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ། །སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཁྲིད་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།བྱིས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ། དེ་བས་ན་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་སྦྱོར་བའོ། །མཁས་པ་སྦྱོར་བ་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་དང་དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ནི་མཁས་པའོ།།དེ་ལ་སྦྱོར་བ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ནི་སྦྱོར་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བས་ན། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལྟར་བྱེད་པར་སུས་ནུས་ཤེ་ན།མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བློ་དང་ལྡན་པའོ། །དཔེར་ན་ཕ་རོལ་གནོན་པ་དག་གིས་འཐབ་པ་ན་དགྲའི་དཔུང་འཇོམས་པར་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་བློས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་ནུས་སོ། །སྔ་མའི་མཁས་པ་ཞེས་ བསྟན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དགག་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ།།འདིས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ། །འདི་གང་གི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལྷ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལྷའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ལྷ་སྟེ། གང་དག་སྦྱོར་བ་དང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའོ། །མི་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའོ། །དེ་སྤངས་པས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་གྲོལ བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།འཁོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ན་འཁོར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱོར་བ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། སྦྱོར་བ་ལས་ནི་སྲིད་པ་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་སྲིད་པ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲིད་པའི་རྩ་བ་སྟེ་ཕྲ་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །སྦྱོར་བ་མེད་པས་སྲིད་པ་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་བོན་སྤངས་ནས་མྱུ་གུ་དང་བྲལ་བ་ བཞིན་ནོ།།ལམ་འདི་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ལམ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

'外道无沙门'这句话中的'外道'是指外在的事物，即进入轮回之道的意思。'沙门'是指具有沙门功德的人，即圣者。经中说此等外道没有前述的这种沙门，因为他们被我见等所染污。
'凡夫喜戏论'这句话中的'戏论'是指戏论的根本事物，即轮回的意思。对此特别欢喜是指对其义理过分执著。为何他们如此贪著呢？因此说'凡夫'，即不知轮回与涅槃差别，这就是'凡夫'的含义。'无戏论'是指必定出离生死，即了知轮回无有实质而欢喜断除。
因此说：'如来'是指通达无颠倒的真如，因证悟真如故称如来。为何说'凡夫喜戏论'呢？如此说'由系缚'，系缚有四种：欲系缚、有系缚、见系缚、无明系缚，如经中刚说的那样，因此说此语。'系缚'是指三界烦恼，'如此牵引'是指被他控制。
'凡夫'是指异生，因此对一切戏论欢喜。系缚令众生与种种痛苦相应，故称系缚。'智者摧系缚'是指了知烦恼及其对治方法的差别者为智者。于其中断除一切无余系缚即是摧毁系缚。因此，'解脱诸苦恼'与此相连，因为断除烦恼的缘故。
谁能如此做呢？说'智者'，即具有智慧者。譬如战士作战时能摧毁敌军，同样，由殊胜智慧所生的智能断除烦恼。前面所说的'智者'是指具有能遮止世间烦恼的殊胜智慧。此处是说无漏智的修习。
此是谁的修习呢？说'天与'，因是天的体性故称天，即等持地的诸位。人是指欲界众生。断除此等将成何果？'由离诸系缚'，即断除一切系缚。由离一切系缚故'解脱诸苦恼'，轮回是难忍的痛苦，此句意为从轮回中解脱。
如何由离一切系缚而解脱一切痛苦呢？如此说'从系缚生有'，因烦恼与有相连，如说'有的根本即随眠'。'无系缚尽有'是说离系缚则终止一切痛苦，如断除种子则无芽一样。'此二道'是指前说的两种道，即总摄二种道的意思。

།ཤེས་ཀྱིས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ལམ་འདི་གཉིས་ཤེ་ན།སྲིད་པ་དང་སྲིད་པ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ལམ་གཅིག་པ་ནི་སྲིད་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྲིད་པ་ཟད་པའོ། །དེ་ལ་འདིར་མཁས་པས་གང་ལ་གནས་པར་བྱ་ཞེ་ན། མཁས་པས་དེ་ལ་བསླབ་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བློ་དང་ལྡན་པས་ལམ་དེ་ལ་འཇུག་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །སྦྱོར་ལས་རབ་ཏུ་འདའ་བྱའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་འཇུག་ཅིང་སྤྱད་པས་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བདེན་པ་འཐོབ པ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐར་པའི་ལམ་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ནུས་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་སྲིད་པའི་འབྲས་བུའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱའི། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཉེས་པར་སྤྱད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལྷ་ཞིག་གིས་འདི་སྐད་དུ། གང་དེས་བྱས་པས་འདིར་ནི་གདུང་བར་གྱུར། །ངན་འགྲོར་སོང་བའི་འོག་ཏུའང་གདུང་བར་འགྱུར། །གང་དེ་བྱས་པས་དེར་ནི་དགའ་འགྱུར་ཞིང་། །བདེ་འགྲོར་སོང་བའི་འོག་ཏུའང་དགའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཞུས་པ་དང་། འདི་གསུངས་སོ། ཉེས་པར་སྤྱད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུའི་ལས་ངན་པར་སྤྱད་པའོ། །བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབས་ཤིང་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །པས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བས་ན་སྟེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་གཅགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གང་ལ་ལ་གསད་པ་དང་། བཅིང་བ་དང་། ལག་པ་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གདུང་བ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ནས། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་སྨྲས་པ། ངན་འགྲོར་སོང བའི་འོག་ཏུའང་གདུང་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་གདུང་བ་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལེགས་པར་སྤྱད་པ་བྱས་པས་དགའ་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་འབྲས་བུའི་ལས་དགེ་བ་བསགས་པས་བདག་གིས་ནི་དེ་ལྟར་བསགས་ སོ།།ཞེས་དྲན་པས་ཚིམ་པར་འགྱུར་ཏེ། མཆོད་པ་དང་། ཞེས་དང་། བསྙེན་བཀུར་ཡང་འདི་ཉིད་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །བདེ་འགྲོར་སོང་བའི་འོག་ཏུའང་དགའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་འགྲོར་སོང་ནས་ཀྱང་ཚིམ་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལེགས་ པར་སྤྱོད་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེས་ན་སྨྲས་པ།ཕྱི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་ཆེན་ཆུན་གཉིས་ཕྲག་དོག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་བྱད་སྟེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དོན་དུ་གཉེར་ཏེ། ལྷ་ མཉེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་མཆོག་ཏུ་མཆོད་པ་རྩོམ་པའི་བུད་མེད་ལས་བརྩམས་སོ།།ལུས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པས། །མ་བྱས་ཅི་ཞིག་བྱས་པ་བླ། །མི་ནི་བདེ་བ་འདོད་པ་ཡིས། །ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་བྱས་པ་རུང་། །ཞེས་ལྷས་ གསོལ་པ་ལས་གསུངས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ།།ཉེས་སྤྱད་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་མ་བྱས་པ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱི་ནས་གདུང་འགྱུར་དེ་བྱེད་པས། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ངན་པར་སྤྱོད་པ་དེ་བྱས་པར་གྱུར་པ་དང་། དུས་མཉམ་དུ་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ཕྱི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དུས་གཞན་ནའོ། །དེ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ནི་ཚེ་འདིར་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ལ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་གདུང་བར་འགྱུར་ བ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་དེ་མ་བྱས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་བྱས་ན་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གདུང་བར་མི་འགྱུར་དེ་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་། གཞན་དུ་དེ་ བྱས་པས་གདུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

'知'是指应当了知，即以世间和出世间的智慧。若问为何有这两种道路，以'有与无有'来说明。第一条道路是成就有，第二是灭尽有。在此，若问智者应住于何处，故说'智者于此当学习'，即具慧者应趣入彼道。'为超越诸相应'是指通过趣入修习而超越四种相应，为了断除。获得无过失的真谛是因为与此相关。
即使未能修习解脱道的相应，也应当精进于有之果报的善行，而非恶行，为显示此义而说'以恶行'等。有一天神如是说：'彼所作令此生苦恼，堕恶趣后亦当受苦。彼所作令此生欢喜，生善趣后亦当欢喜。'如是请问后，佛说此语。
'恶行'是指带来痛苦果报的不善业。'所作'是指完成并产生，因为积集的缘故。'以'是指因此，由此所生的意念执著方式，凡是杀生、捆绑、砍手等，即于今生成为苦恼，将感受身心的大苦恼。
显示现世过患后，说后世过患：'堕恶趣后亦当受苦'，即生于恶趣后也将获得极为剧烈的痛苦。'行善所作生欢喜'是指积累带来安乐果报的善业，忆念'我如是积集'而生满足，今生也将获得供养和承事。'生善趣后亦当欢喜'是指生于善趣后也将满足。
正因为如此，善行与恶行二者如是成为可欲与不可欲的果报，因此而说'后时'等。舍卫城中两个妇女因嫉妒而想要压制对方，追求咒术，虽入善行如供养天神等并开始作最胜供养，此事即由此女人而起。有天神请问：'众生畏苦故，不作何事善？人欲安乐故，作何事应行？'
'不作恶行'即不作恶行最为殊胜。为何如此？故说'后时生苦彼所作'，如是作恶行时，与异熟果报相应，故说'后时'，即在他时。造作此业的众生于今生也因过失而生意念执著等，来世也因堕恶趣等而受苦恼，因此不作此业最为称赞。
'行善则可为'是指唯精进于善行最为殊胜，如是'不生苦彼应作'，因为于他处作此不生苦恼的缘故。

།ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་བྱ་བ་དང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མི་བྱའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཚིག་མཐོང་ཞིང་ཆོས་མཉན་པ་ལས་འགྱུར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་མཁས་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ནུས་ པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་སྟོན་པ་ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཁས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱི་ཤ་ཀ་པཉྩ་ལའི་བུ་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་བསྟི་གནས་ཀྱི་ཁང་པ་དག་ཏུ་འཁོད་པ་ལ་ཆོས་ སྟོན་པར་བྱེད་དེ།ཕོ་བྲང་འཁོར་གྱི་ཚིག་དང་། སྙན་པ་དང་། རྣམ་པར་གསལ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་གུས་པས་མཉན་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསན་ཏེ་བྱི་ཤ་ཀ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་ པ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།མ་སྨྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཅུང་ཟད་མི་བརྗོད་ཅིང་མི་སྟོན་ན་ནི་མཁས་པའམ་བློ་དང་ལྡན་པར་མི་རྟོགས་ཏེ། མཁས་པ་ནི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མཁས་དང་ བྱིས་པ་འདྲེས་པ་ལས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདྲེས་པ་ནི་རྐང་པ་དང་ལག་པ་དང་མིག་དང་གདོང་དག་ནི་ཚུལ་འདྲ་བ་སྟེ། བྱིས་པ་དང་ཆ་བྱད་མཚུངས་ཤིང་འདི་ལྟར་ཆུ་དང་འོ་མ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །སྨྲས་པ་ཡིས་ནི་ཤེས་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ལས་འདི་ནི་དམ་པའོ། །འདི་ནི་མཁས་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ཞིག་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲོས་ཤིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རིགས་པ་དང་ལུང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །ཞི་བའི་གོ་འཕང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པའི་དོན་མྱ་ངན་ལས འདས་པ་དང་།དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ལས་རབ་ཏུ་གཞོལ་བའི་ཚིག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ཚིག་གི་ལྷག་མར་བརྟག་པར་བྱའོ། །མཁས་དང་བྱིས་པ་འདྲེས་པ་ལས། །མ་ སྨྲས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བས།།ཞི་བའི་གོ་འཕང་སྨྲོས་ཤིག་དང་། །སྨྲས་པ་ཡིས་ནི་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དག་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཚིག་གིས་སོ།།རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའོ། །མཁས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྟོན་ཅིང་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲས་པ་སྟེ་མཁས་པའོ། །གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ་རིགས་པ་དང་ལུང་གཉིས་ཀྱིས་འདིའི་དོན་ བསྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་བཤད་ཅེ་ན། ཆོས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བསྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཡང་ན་བཤད་པ་ནི་བརྗོད་པའོ། །གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་དོན་ལ་དཔྱོད་པའོ། །དྲང་སྲོང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །བསྒྲེང་བར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་པར་ གྱིས་ཤིག་པ་སྟེ།སྟེང་དུ་བཞག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྔགས་པའོ། །རྒྱལ་མཚན་ནི་རྟགས་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་རྒྱལ་པོ་དང་སྨན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ ཞེ་ན།ལེགས་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཐབས་སྟོན་ཅིང་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པའོ། །དེའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཏོག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་ བཤད་པ་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཡིན་ཞེ་ན།ཆོས་ཡིན་པས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གང་དེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་དང་ལྡན་ལ་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྟོན་པ་དེ་ནི་འདིར་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བྱ་བ་བྱས་པ་རྣམས་ ཀྱི་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་བསྟོད་པའི་ཚིག་མི་བརྗོད་དེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ནི་ཞི་བ་ལ་འཇུག་པའང་མ་ཡིན་ལ་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་ནུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

通过见闻言教而确定应当行善不应作恶。唯有智者通过殊胜智慧能够理解并宣说正法。
为了说明这是通过如实向众生宣说而得知，故说'与智者'等。
具寿毗舍佉般遮罗子为住在精舍房中的众多比丘说法。因为他的言语如王宫眷属般悦耳、清晰、明了、动听，他们也恭敬地听闻。
这时世尊听闻后对毗舍佉说'善哉善哉'，并说了两个偈颂。
所谓'不说'是指如果不说任何言语、不作开示，则不能被认知为智者或具慧者。因为智者是以言语的殊胜而显示的。
为什么不能了知呢？故说'智者与愚者混杂'。混杂是指手脚、眼睛、面貌等形态相似，与愚者外貌相同，如水乳一般难以分辨。
'由说而得知'是指通过言语的殊胜而了知'此是圣者'、'此是智者'。
说什么呢？即'请说'，是指宣说正理和经教的真实义。
'寂静位'是指无害的涅槃及获得涅槃之道的意思。
如此，不称赞轮回的言语不称为宣说正法。因此这也应当视为余语。
'智者与愚者混杂，不说则不能了知，请说寂静位，由说而得知。'
'不寂静'是指有助于生存。比丘们，生存的成就是苦，这是言语。也因为随后感受而生苦。
智者是宣说真实义并修行的。'说'即宣说，是智者。'明了'即分别，因为以理和教二者显示此义。
说什么呢？说'法'，以依止的方式。或者说是言说，明了是观察义理。仙人是如来。
'高举'是指竖立，即放置于上及赞叹。幢幡是标志，如同人们以幢幡知道国王和医生等的住处，以此方式说法。
为什么如此呢？'善说'即易于理解的方便教导，所说即是善说。以其幢幡顶端显示自性，了知此即是牟尼。
为什么善说是仙人们的幢幡呢？说'因为是法'，此处所说的法是指具有殊胜义利且对他人有益的教法。
这唯是阿罗汉、离贪、已办者的，而非他人的。他们不说赞美自己的话，除此之外的心既不入于寂静，也都只能被他人了知。

།འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྙེད་ པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའང་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ནི་དེ་དག་གི་རྒྱལ་མཚན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། གདུགས་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དང་། རྣ་ཆ་གདུབ་འཁོར་ལ་སོགས་པས་རྒྱལ་པོའི་ཡན་ལག་བཞིན་ཏེ། གདུགས་དཀར་པོ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པོ། ། ཅི་གང་སུ་དག་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་མཁས་པ་བདག་ཉིད་བརྗོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ། རྩོད་པའི་དུས་ཀྱི་འགྲོ་བ་འདི་ནའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །མ་སྨྲས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཛེས་དགའ མོའི་གཏམ་རྒྱུད་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་ཐོས་པས་ཡིད་མི་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ།ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སྤྱན་འདྲེན་པའི་སྐྱེས་བུ་བཏང་སྟེ། གཤེགས་པ་ལས་བཙུན་པ་བདག་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ བཤད་པས་དགའ་བ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །སྨོད་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤུང་བ་སྟེ། ཚིག་གི་རྒྱུ་གང་གིས་ཀྱང་ངོ་། །ཚིག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྨྲས་ཤིང་མི་བརྗོད་ན་ནི་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་ ལྐུགས་པ་བཞིན་དུ་འདུག་གོ་ཞེས་སྨོད་པར་བྱེད་དོ།།མང་དུ་སྨྲས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་དུ་སྨྲ་བའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་སྙན་པའི་ཚིག་མང་པོ་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཡང་འདི་ནི་རླུང་གི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ་ཞེས་མི་སྙན་པ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །དལ་བུས་སྨྲས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གང་ལ་དལ་བུས་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ཡོད་པ་སྟེ།ཉུང་ངུ་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ཡང་འདི་ནི་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་གསེར་ལ་སོགས་པ་འཚོང་བ་ལྟར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨོད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ནི་མི་སྨོད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྟོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དོ། །བརྒྱ་ལ་བྱུང་བའམ་ འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སྨད་པའམ་བསྟོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་ཏུ་སྨད་པར་བྱ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་གྲངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྨོད་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ། །མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ ཏེ་སྐྱེས་བུའོ།།གཅིག་ཏུ་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོད་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡང་མེད་དོ། །བྱུང་བར་མ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མ་བྱུང་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་གཉིས་པོ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ འོངས་པའི་དུས་ནའོ།།དེ་ལྟར་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ད་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཡང་གང་ན་ཡང་འདི་ཡང་མེད་དོ། །ཅི་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་གང་ལ་སྨད་པར་བྱ་བར་མི་འོས་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།སེམས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཤེས་རབ་ཅན་དག་སྟོད་བྱེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་གཞན་ཡང་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཅི་ཞིག་བྱས་པས་ཤེ་ན། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་གྱུར་པ། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འདིས་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་སྟེ།ལྟ་ཞིང་རྟོགས་པའི་བློ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཤིང་བརྗོད་དེ། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཆེད་དུ་ཕན་ཚུན་ གྱི་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པ་ལས་གཟིགས་ནས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཕན་ནི་མ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་དང་འཕན་བྱུང་བའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའོ། །གཞན་གྱི་ཚིག་ངན་པ་ལ་གང་མི་འཇུག་པ་ དེ་ནི་འཕན་མ་བྱུང་བའོ།།ཡང་ན་འཕན་མ་བྱུང་བ་དེ་ནི་དཔྱོད་པ་མེད་པ་གཞན་གྱིས་གུས་པ་དང་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཏེ། འདིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་བག་ཡོད་པ་བསྟན་པ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་དགེ་བའི་བྱ་བ་འཇུག་པའོ།

然而，为利他而无颠倒地宣说，且不顾及利养恭敬，这就是他们的胜幢。因此这是表征，如同白伞等以及耳环手镯等为王之支分，白伞确实成就为表征。
若问凡是宣说正法的智者自身所说的一切是否都值得赞叹？这并非一概而论，因此特别说明是在诤争时期的众生中。
所说'未说'等，是说长者给孤独闻听美女的故事后心生不悦，为病所困。之后派遣使者到世尊面前迎请，前往后禀告说：'尊者，我因您的开示而生欢喜。'之后世尊宣说了三个偈颂。
'诽谤'是指呵责，以任何言语因缘。若一言不发不说话，则诽谤说：'此人常如哑者而住。'
'若多说'是指有多说的方式，即使说很多悦耳的言语，也会说'此人如风性'而说不悦耳的话。
'若缓说'是指有缓慢说话的方式，即使说话很少，也会诽谤说：'此人一言一语都如同卖金等物。'
因此说'世间无不被诽谤者'，赞叹是普遍不存在的。
若问在百人中是否有被诽谤或赞叹的？不是的，'一向被诽谤'是说，对一切众生以一切方式，对提婆达多等也无人诽谤。
'人'是指众生即补特伽罗。'一向赞叹'是指以一切方式在一切处以安乐本性而赞叹，这也是不存在的。
'未曾有'是指过去未有，因为这两种人以前未曾出现。'将不会有'是指未来时。
如此，若问现在有吗？'现在亦非有'，即在现在时中任何处也不存在这种情况。
若问胜义中是否有不应受诽谤的众生？'由彼'是说众生的差别。
'智者赞叹'是指知晓种种，即对一切智如来也有其他赞叹语。
若问因何而如此？'如是如是证悟'是说由此随顺而证悟，因为以观察证悟的智慧为先导，如实证悟并宣说诸圣者的行为。
如所说的遍观察：'其后世尊为此观察彼此的生世相续而作授记'等。
若问这是什么样的？说'未生轻慢'，即对他人错乱和轻慢方式的存在即是如此。不随他人恶语而行即是未生轻慢。
或者，未生轻慢是指无分别，以他人恭敬和常时修行二者而行持，这显示精进和不放逸，即是恒常行持善业。

།འདིས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ བསྟན་ནས།འཕགས་པའི་ལམ་བསྟན་པ། དད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་དང་ལྡན་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དད་པའི་སྒྲ་ནི་འདིར་དེ་མང་དུ་བྱེད་ཅིང་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་ལེགས་པའི་བྱ་བ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འདིས་བསྟན་ཏེ། །དེས་ན་ཡང་འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ འཕགས་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟ་བུར་བློ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་ཞིང་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྨད་འོས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་གསེར་རྒྱན་བཞིན། །ཞེས་ བྱ་བས་བསྟན་ཏེ།འཛམ་བུའི་ཆུ་བོའི་གསེར་བཟང་པོ་ལེགས་པར་བསྒྱུར་ཏེ། བཟོ་སྣ་ཚོགས་བྱས་པའི་རྒྱན་ནི་གང་གིས་ཀྱང་སྨད་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡང་ལྷའམ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ སྨད་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྨད་པ་དང་བསྟོད་པ་བྱས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་རི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གྱད་བུ་ནོར་ལ་མཛའ་བོ་དང་ས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་སྨོད་པར་བྱེད་ལ། ལྷ་ལ་སོགས་པ་ནི་ སྟོད་པར་བྱེད་ཀྱང་དེའི་ལུས་སེམས་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ།དེས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ནའོ། །རི་དང་བྲག་ནི་ས་འཛིན་ཏེ་རྡོའི་བདག་ཉིད་དོ། །རླུང་གིས་གཡོས་པར་མི་འགྱུར་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་གི་ཤུགས་ ཀྱིས་རྣམ་པར་བསྒུལ་བར་མི་ནུས་སོ།།དེ་བཞིན་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །བསྟོད་པ་དང་སྨད་པ་བྱས་ཀྱང་མཁས་པའམ་དམ་པ་ནི་མི་གཡོས་ཤིང་འགུལ་བ་མེད་དེ། རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ་དགའ་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྨད་པའི་ གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིའོ། །རྩ་བ་ནི་ས་བོན་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ས་ལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་ལ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ གནས་པ་བཞི་ལ་མེད་པའོ།།ལོ་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཏེ། དགེ་སློང་དག་གིས་ལོ་མ་བཅོམ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་འདིར་སྤངས་ཤིང་ཤེས་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་བསྟན་ཏོ། །དཔེར་ན་ལོ་མས་ནི་ཤིང་སྟུག་པོ་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ངའོ་ སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་།།ལྕུག་ཕྲན་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་རྩ་བ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་སྡོང་པོ་ཡང་མེད་ན་ལོ་མ་དང་ལྕུག་མ་ལྟ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །ལྕུག་ཕྲན་ནི་སྲེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཀ་བ་ལྔ་པའི་ཁང་པ་ལ། །ལྕུག་ཕྲན་ གྱིས་འབིགས་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ།།སྲེད་པའི་ལྕུག་མ་སྐྱེས་པ་ལ། །ཐུག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཅད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ནོ། །བསྟན་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བས་བཀྲིར་མེད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །འཆིང་བ་ལས་ གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་འཆིང་བ་ཡིན་པས་འཆིང་བ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པའམ་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོའོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ལ་འདིས་ནི་ལྷག་མ་སྤངས་པར་བསྟན་ཏེ། འཁོར་བ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།དེ་ལ་སུས་ཀྱང་སྨད་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི་གཞན་གྱི་བློས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་དག་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གོ་ཏི་ཀ་ལན་བདུན་ པ་བྱས་ཏེ།དུས་ཀྱིས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་ཡོངས་སུ་ཟད་ལ་སྟོན་པ་མཉེས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་འདི་གསུངས་སོ། །སྤྲོས་པ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་རྐྱེན་ཏེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདོད་པ་སྤངས་ཤིང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡུལ་གྱི་འདོད་པ་ སྤངས་པར་བསྟན་ནས་འདིས་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་སྤང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་གནས་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།

此处显示资粮道后，显示圣道。'具足信心、戒律和智慧'等。此处信心之词，是指多行此事并于修行中善行专注，由此显示。因此，此处显示戒、定、慧蕴的圣道。如是具足智慧等，即是断除一切烦恼垢染并获得一切殊胜，与'不应诽谤'相连。如何呢？以'如阎浮提金饰'来说明。阎浮河中精炼的优质黄金，制成各种装饰品，任何人都不应诽谤，二者都远离过失。同样，具德的大士也不应受到天人的诽谤。
为显示受赞誉或诽谤都不会改变，故说'如山等'。虽然仇敌、亲友、地主等会诽谤，天人等会赞叹，但其身心都不会改变。因此说了两个偈颂。'如何'是譬如的意思。'山与岩石'即持地，是石头的本质。'不为风动'是说不能被风力所动摇。'如是'即是这样。即使受到赞誉和诽谤，智者或圣者也不动摇，既不烦恼也不欢喜。
既然如此不变，怎会成为诽谤的对象？因此不可能。为显示这点而说'何者'等。是指殊胜的有情。'根'即种子，意为具取的识。'地上无'是指田地，即无四识住。'无叶'是指我慢，如经中说：'诸比丘若问砍断叶子是什么，即是断除并了知此我慢。'如同树叶使树显得茂密一样，我慢也使人如是显现。
'哪有枝条'意为若无根本，则无树干，更何况有叶和枝条呢？枝条指贪爱，如说：'五柱之屋中，为枝条所穿，生起贪爱枝，以智慧断除。''彼'指如是有情。'显示'是指以圣道加行无法引导的取。'解脱束缚'中的束缚是指能束缚的东西，即烦恼或随顺烦恼的有漏法。前面已说断除烦恼，此处显示断除余者，即断除轮回之意。
任何人都不应诽谤他，因为无过失。为显示如是证悟的大士非他人智慧所能了知，故说'于何者'等。具寿瞿底迦七次，以时解脱心而圆寂，令导师欢喜，对他说此。'戏论'是极为破坏的缘，即五欲功德，因为已断除欲而出家。显示他断除境欲后，为显示断除烦恼欲，故说'住处'，是说由此而住。

།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་སྤངས་ནས། འདི་ན་གནས་ཤིང་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ་གོ་སྐབས་ཡོད་ པའོ།།མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ཞེ་སྡང་གཉིས་ཁྱད་པར་དུ་ཤས་ཆེར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་སྦྱོར་གདུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྦྱོར་ཞིང་འབྱར་བ་སྟེ། འདོད་པའི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་གནོད་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གདུང་བ་སྟེ།ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་གཉིས་ལས་རབ་ཏུ་ལོག་པ་ནི་རབ་ཏུ་འདས་པའོ། །འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བསྟན་ནས་ཁམས་གོང་མའི་ས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏེ། སྲེད་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་གོང་མའི་སྲེད་པ་ལས་དམིགས་པ་དེ་སྤངས་ནས་སྲེད་བྲལ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཁམས་གསུམ་མཐའ་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐུབ་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མི་སློབ་པའོ། །དེ་དག་རྒྱུ་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ལས་གཞོལ་བཞིན་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རྒྱུར་མཛད་པའོ།།མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་རྟོགས་པའོ། །ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་མིའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཀྱང་མི་ཤེས་ན། ངན་ སོང་གི་འགྲོ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།གང་གིས་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་ནི་ནམ་ཡང་གང་གིས་ཀྱང་བཀྲིར་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་མཐོང་ བར་དགའ་སྟེ།འཆར་ཀ་ཕོ་ཉར་བཏང་ནས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་སོང་སྟེ་ཡི་གེ་ཕུལ་ནས་ཞུས་པ། གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་མི་གཤེགས་ན་སྟོབས་ཀྱིས་དགུག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་བྱང་ ཆུབ་སྙིང་པོར་བདུད་ཀྱི་བུ་མོ་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དྲ་བ་ཅན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བསྐུལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དབང་དུ་བྱ་ཞིང་ཁྱེར་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ། དེ་ཐོས་པས་མངོན་པར་དད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ།གང་བསྟན་པས་ཇི་ཙམ་ན་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐུབ་བ་མཆོག་གོ། །རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའོ། །མི་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ མི་ཉམས་པ་དང་ཡོངས་སུ་མི་ཤིགས་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་འཇིགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། གང་རྒྱལ་བ་ནི་རྒྱལ་བ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་སྤང་བར་བྱ་བའམ་མ་རྒྱལ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྤང་ བར་བྱ་བ་མ་སྤངས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་ཐོས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་ཡུལ་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་དོན་རྟོགས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ མཐའ་ཡས་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ལ་ཡོད་པའོ།།ཡང་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །འགྲོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ནི་བཀྲི་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་འཕང་གང་ གིས་བཀྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་གང་གིས་སམ་མཐུ་གང་གིས་ཁྱེར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱའོ།།མཐུ་རྩལ་མཐའ་ཡས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་མཐུ་རྩལ་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུ་རྩལ་ཁྱད་པར་ཅན་ དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བཀྲི་ཞིང་ཁྲིད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མཐུ་རྩལ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་གཏོགས་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདིས་བསྟན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཤིང་འབད་པ་ཁོ་ནས་ནི་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་དྲ་བ་ ཞེས་བྱ་བའི་སྲེད་པ་ཇི་ལྟ་བུར་མེད་ཅེ་ན།དྲ་བ་སྨོས་ཏེ་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ནི་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་མེད་པ་དེས་དྲ་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།

断除了欲界烦恼后，住于此处并安住，即有机会。无即是不存在。为了特别显示贪欲、嗔恨二者，故说'结缚与热恼'。由于此能结缚，故称结缚，即是贪欲之义。由于此能损害，故称热恼，即是嗔恨之义。从这二者完全超越即是完全超出。
显示离欲贪后，显示离上界贪，'离贪'即因无害故，从上界贪中舍离所缘，称为离贪。正因如此，为显示离三界一切贪欲，故说'牟尼'，即无学者。'彼等游行'即趣向无余涅槃时，于乞食等中游行。
'不知'即不了知自性。'天及世间'即天人世间尚且不知，何况恶趣众生。为显示已断尽一切垢染者永远不为任何所牵引，故说'何者'等。
净饭王欲见世尊之面，派遣车匿为使者，他到世尊处呈上书信请求道：'若世尊自己不来，将以力迎请'等，直至四个偈颂。其他人说是在菩提树下降伏魔女的典故。
其后遍行外道网派受唆使，欲降伏带走世尊。由此开始，听闻后生起信心，以头顶礼如来足下。其他人说由于所说教法，不久即成阿罗汉。
'何者'即最胜牟尼。'胜'即断除烦恼等。'不退'即完全不退失、完全不坏灭，如来具有完全不退转法性，所胜即是胜。若问是否有所断或未胜之处，此说'胜'，即于此世间无丝毫未断应断之处，因已断除烦恼障和所知障。
'彼即佛'是因已通达一切。'境无边'是因他人不能了知其义。或无边即具有无量境界。或是四念住的境界。'无行'即因已断除烦恼和业。这二者与牵引有关，因为无有彼等。
'以何境界牵引'即以何方便或何力带走。'力量无边彼'即具有无边力量精进，因具足四正断。具有殊胜力量者不能被他人牵引带走。
除了殊胜力量，不能获得所欲事物，此处显示：因此唯有正确趣入精进才能成办事业。
若问于何者无如何爱著之网，说'网'，因未来境不明显故如网。

།ཡུལ་སྲེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའོ། །དེ་གཉིས་ནི་རྐང་པ་གཉིས་དང་འདྲ་བར་འགྲོ་ཞིང་འགྲོ་བ་ གཞན་དག་ཏུ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ།།འགའ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བ་དག་ཏུའོ། །ཁྲིད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེན་པ་སྟེ། སྲེད་པས་ནི་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་ནི་ སྲེད་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡུལ་བེར་རྒྱ་ན་ཚོང་དཔོན་ཞིག་འབྱོར་པ་ཆེ་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱིམ་ལ་མི་དགའ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆོས་མང་པོ་བསྟན་པར་བྱས་པ་ལས་འདི་ གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བསལ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྤྱོད་པས་བསལ་ཞིང་རྣམ་པར་སྦྱངས་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་དུ་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་གི་ཀུན་ལ་ རྣམ་པར་རྟོག་མེད་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ལྟ་བའི་འཇུག་པ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་ ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེར་བསྡོགས་དང་། །དངོས་གཞི་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་འདོད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཀུན་དུ་སྦྱོར་འདས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ས་པའི་དགའ་བའི་སྲེད་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་པའི་བདེ་བའི་ སྲེད་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་འདིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །གཟུགས་དང་འདུ་ཤེས་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་མེད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པ། རྣལ་འབྱོར་བཞི་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཞི་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གང་སྦྱོར་བ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་ས་པ་དག་ལས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་སྦྱོར་བ རྣམ་པ་བཞི་ལས་སོ།།སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་མི་ལེན་པས་ཏེ། །དེའི་རྒྱུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པ། སྔོན་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིའི་གླེང་གཞི་ ནི།ནགས་ནི་ཆོད་དང་ཤིང་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་བསྟན་ཏོ། །བྲལ་བ་ནི་སྤངས་པའོ། །སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་འདུག་པ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡང་སྤངས་པའོ། །ཕྱི་མ་དང་བྲལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའོ། །དབུས་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ ཀྱི་གནས་པ་དེ་ཡང་སྤངས་པ་སྟེ།དེའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ན་འདི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྲེད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡང་སྲིད་པའི་ལས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བཤད་པ། རྣམ་པ་ཀུན་ ལས་སེམས་གྲོལ་བ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་རྒ་ཡང་ནི་འདྲེན་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲུགས་ཀྱི་ཚོམས་ ཏེ་ཉི་ཤུ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་རྫོགས་སོ།། །།ཕྲུགས་སུ་བསྟན་པ་ལས་རྗེས་སུ་འབད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་བདེ་བའི་ཚོམས་བསྟན་ཏོ།

所谓'境贪'是对现前境界的贪著。这两者如同两足，能使众生流转于诸趣。'无处'是指在一切趣处。'引导'即是牵引，如说'贪欲能牵引众生'。其余易解。为了说明断除分别即是断除贪欲，故说'若人'等。
在贝尔嘉地方，有一位大富长者，不喜欢富足圆满的家庭生活，出家后在寺院中广说佛法，其中说了这个。
'若人远离诸分别'，是指通过修习瑜伽而远离、清净了欲望等分别，因为已断除一切外向的分别。
'内心一切无分别'，是指能见之心的运作，因为已断除一切心与心所的分别与寻伺，即依靠第二禅而断除分别与寻伺。'一切'是指近分定和根本定。这表明已离欲界和初禅的贪欲。
为了说明已离第二禅和第三禅的贪欲，说'超越诸结'。依靠第三禅断除第二禅地的喜贪，依靠第四禅断除第三禅地的乐贪。喜乐在此以'结'字表示。
'超越色想'表明已离色界贪。为说明已离无色界贪，说'远离四种瑜伽'。四是指从空无边处等所生的处，远离与此相应的烦恼，即是远离空无边处等地的烦恼之义。或者是远离四种瑜伽。
'无生'是指不再受生，因为已断其因。如何不再受生？因为已解脱一切。为说明此义，说'远离前'。此处缘起如'林已断无树'所说。'远离'即是断除。'前'是指先前存在的，即已断未来所应断。'远离后'是指过去。'远离中'是指已断现在的住处，因为已断对其境的贪著。
断除此等后将如何？说'到达贪欲彼岸'，因为已到达再有业的终点。因此说'心从一切得解脱'，意即从烦恼和业中解脱。
'不复牵引生与老'是指不再获得生与老，因为已断获得之因。
第二十九品《品类品》释文完。为说明随后精进的果报，其后宣说《安乐品》。

།དེའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་ཕལ་ཆེར་ནག་པོ་དང་དཀར་བོའི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཚིགས སུ་བཅད་པ་བཤད་དེ།ནག་པོའི་ཕྱོགས་སུ་སྤང་བ་དང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་བསྟན་པས་དེ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པའི་བདེ་བ་ཡང་བསྟན་པ་ནི། རྒྱལ་བ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིའི་གླེང་གཞི་ནི་ལས་ཀྱི་ཚོམས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རེ་ ཞིག་འདིར་དེའི་བར་དུ་བཤད་དེ།རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཕས་ཀྱི་དགྲའི་གྲོགས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་ལས་གཞན་མི་ཤེས་པ་ཞིག་སྟེ། ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་སོང་ནས་བབ་ཅོལ་དུ་ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་ནི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནས་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ།དེ་ཐོས་པས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་བདག་ཉིད་མཐོ་བར་གྱུར་པ་ནི་རྒྱལ་བའོ། །དེ་ལས་ཁོན་བྱུང་བ་ན་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཅིང་ རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་འདི་ལས་རྒྱལ་བར་བྱ་སྟེ། ཡང་འདི་ལ་བདག་གིས་བག་དབབ་པར་མི་བྱ་ཞིང་འདིའི་རྩ་བ་ལྷག་མ་མེད་པར་དབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དགྲའི་ལྷག་མ་ནི་མི་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཁོན་ ནི་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱས་པ་ལས་བག་ཆགས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའོ།།འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་བར་མ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་འཕེལ་བའོ། །ཕ་རོལ་ཕམ་པས་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་ གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་སྤ་བཀོད་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་ཏེ།ལུས་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་དགའ་བའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་ལ། ནང་གི་ཡིད་ཤིན་ཏུ་གདུང་བར་བྱས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་འདུག་པའོ། །གཉི་ག་ཡང་གཉི་ག་ལ་འབྱུང་མོད་ ཀྱི་ཕལ་ཆེར་རེ་རེ་ལ་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་གང་ཞིག་གི་བདེ་བ་འཐོབ་ཅེ་ན། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་གནས་པར་བྱས་ན་བདག་དང་གཞན་ལ་འཚེ་བ་སྤངས་པ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཚིམ་བཞིན་དུ་འདུག་པའོ། །ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་ཉེ་ བར་ཞི་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།རྒྱལ་དང་ཕ་རོལ་ཕམ་སྤངས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་བཞིན་དུ་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་བ་ནི་བདག་ཉིད་མཐོ་བ་སྟེ། གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡང་སྤང་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གདུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ ཕྱིར།ཕ་རོལ་ཕམ་པ་བཞིན་ནོ། །གང་བདེ་བ་སྦྱིན་པར་འགྱུར་ཞིང་འཚེ་བ་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་ནི། བདེ་བ་དང་གྲོལ་བར་འགྱུར་གྱིས། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྡུག་ བསྔལ་སྒྲུབ་པའོ།།གང་ཞིག་བདག་གིས་བདེ་འདོད་པ། །ཞེས་བྱས་པ་ནི་གང་ལ་ལ་བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའི་བདེ་བ་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་སེམས་པའོ། །དགྲ་དང་མི་འབྲལ་འགྲོགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲའི་དཔེ་བསྟན་ཏེ། །མི་འབྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་ པ་དང་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གདུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་དང་འགྲོགས་པ་ནི་ལྡན་པས་ཉེ་བར་གཙེས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། རྒྱལ་བ་ལས་ནི་ཁོན་ལ་སོགས་པས་གཞན་ཕམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ སྐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ།བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་བདེ་བ་འདོད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མི་འགྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་ བའོ།།ཚིགས་བཅད་སྔ་མ་དེ་ཉིད་དབྱེ་བ་བསྟན་པ། བདེ་བ་འདོད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

因此在此处主要解说黑白两方生起的偈颂。通过说明应当断除黑方、精进于白方，以及对此精进所获得的安乐：'从胜利者'等词如是说。此处的缘起应当参见业品，暂且在此解说其中间部分：在王舍城有一位名为'敌人之友'的婆罗门，除了顺世外道外不知其他，当他来到世尊面前时，轻率地说：'喂，乔达摩，你是胜王'。之后宣说两个偈颂，听闻此偈颂后成为阿罗汉，如是他人所说。
'胜利者'是指降伏他人而自身高举者即是胜利者。从此生起怨恨时，与嗔恨相随而生起。因此我应当战胜此人，我不应当对此人放松警惕，应当将此根本完全拔除，即是说不留敌人残余等词。怨恨是指由于损害他人而与习气相随。'生起'是指由我逐渐以小中等次第增长。
'他人战败得痛苦'是指任何压制他人并作威势者即住于痛苦中，身体虽获得微弱而喜悦的状态，内心却体验着极度的痛苦。虽然二者皆互相生起，但主要是分别阐述。如是，谁能获得安乐呢？'获得寂静安乐'，即是说，若安住于寂静中，远离损害自他，诸根满足而住。
若问如何才能寂静？说道：'若断胜负二者'。如前所述与义相连，胜利即是自高，压制他人也应当断除并应当完全舍弃，因为是痛苦之因，如同他人战败一样。为了显示唯有给予安乐、远离损害者才能获得安乐与解脱，其他则不然，故说：'以造他人痛苦'。即是在他人相续中造作痛苦。
'某人自身欲求乐'是指任何希求并思维与自身相关的安乐者。'与敌不离相伴随'是显示敌人的比喻。'不离'是指显示所有损害、伤害等痛苦，与这两种痛苦状态相伴即被逼恼。如所说，以胜利等怨恨等使他人战败的痛苦状态，显示由颠倒分别而求乐却行痛苦之因。
'彼不脱离诸苦恼'即是身心的痛苦，不能确实出离痛苦的受用和轮回。前偈即是显示分别，'为求安乐'等。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གཤེགས་པ་དང་། དེའི་ཚེ་མཉན་ཡོད་དང་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་གྱི་བར་ན་བ་ལང་གི་ཁྱུ་གནས་ཏེ། བ་ལང་རྫི་ གཅེར་བུ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་རྐེ་བ་ཞིག་ཁྱིམ་བདག་དང་ཞིང་པ་དག་གིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ནས།ནས་ཀྱི་ཞིང་ལ་ཞུགས་པའི་བ་ལང་དག་ཁྲོས་ཏེ། དབྱུག་པ་རིང་པོས་ལན་དུ་མར་བརྒྱབ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ གསུངས་སོ།།བདེ་བ་འདོད་པ་ཡིན་པས་བདེ་བ་འདོད་པ་སྟེ། བདེ་བ་ལ་འཆུམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་པོ་ནི་སྲོག་ཆགས་སོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཏུམ་པའི་སེམས་ཅན་ནོ། ཆད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་བྱེད་པས་སོ། །འཚེ་ཞིང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡེག་པར་བྱེད་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་གི་བདེ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་འབྲེལ་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱིས་པ་ནི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བདག་གི་བདེ་བ་འདོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དམ་པ་སྟེ། ཇི་ སྐད་དུ།བུ་རམ་ཤིང་བཞིན་གཞན་བཙིར་ཏེ། །བདག་གི་བདེ་བ་འདོད་པར་བྱེད། །རྩོད་པའི་དུས་སུ་ཁྱད་པར་དུ། །རང་བཞིན་མེ་ལྟར་བསྲེག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །བདེ་བ་མ་བསྐྱེད་གང་གིས་འགྱུར། །སྙིང་རྗེ་ཅན་རྣམས་གཞན་གྱིས་ནི། །བདེ་བ་ སྐྱེད་དེ་དེས་བདེ་བྱེད།།ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་འཇུག་པ་ནི་བྱིས་པ་ཏེ། འདི་འམ་ཕ་རོལ་དུ་བདེ་བ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་དུ་ནི་བདེ་མི་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གཉིས་པས་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་བསྟན་ཏེ། རྟོགས་པར་ བླའོ།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་སྤྱོད་ལེགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུས་བསྐྱེད་ ཀྱི་བུ་གཉིས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ།གཅིག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏེ། གཉིས་པ་ནི་ཚུལ་ཉམས་ཏེ། དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ། བདག་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་གནས་ཏེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཉིད་ན་བཞུགས་བཞིན་དུ་བདག་འདོད་པ་ལ་ལོངས་མི་སྤྱོད་ ཅིང་སྡིག་པ་མི་བགྱིད་དེ།བདག་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཙུག་ན་ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐུས་དེས་གཞུང་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་སེང་ གེའི་ཁྲི་ལ་འཛེགས་ནས་ཆོས་འདི་བསྟན་ཏོ་ཞེས་སོ།།ཆོས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་བསྟེན་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་དང་བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ཆེན་པོ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ ཁ་ཅིག་ཆོས་སུ་འདོད་དེ།དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལེགས་པར་སྤྱད་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་སྤྱོད་པ་ལ་འབད་པ་ནི་བདེ་བའི་ཆོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། སྲོག་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའོ།།ཞེས་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཆོས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་རྣམས་བྱེད་པའོ། །དེ་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་འགྲོ་བ་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་སོགས་ པས་དེ་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་དང་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུའི་སྤྱོད་པ་ལ་འབད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དེ་ལ་སྔ་མ་ལས་བཟློག་སྟེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་སྤྱད་ པས་ནི་བདེ་བ་འཐོབ།།ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཆོས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ནི་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཕ་རོལ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པོ། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པས་བདེ་མི་འཐོབ། །ཅེས་ བྱ་བ་ནི་བཟློག་སྟེ་ཚིག་གིས་ཁ་བསྐང་བར་བྱའོ།

世尊前往舍卫城化缘时，当时在舍卫城和祇园精舍之间有一群牛，有一个赤身贫穷瘦弱的牧童，因为担心主人和农夫们会伤害自己，就对闯入稻田的牛群发怒，用长棍多次打击，世尊因此说了两个偈颂。
因为想要快乐而追求快乐，是为了沉溺于快乐。众生即是有情。'某者'是指凶暴的众生。'惩罚'是指用棍棒等方式伤害。'损害'是指殴打。
为什么呢？因为'为了自己的快乐'，是指为了体验与自己相关的快乐。愚人是通过他人的痛苦来追求自己的快乐。与此相反的是圣者，如说：'如同甘蔗，压榨他人，追求自己的快乐。特别是在争斗之时，本性如火般燃烧。痛苦者以慈悲心，何以不生快乐？具慈悲者因他人而生快乐，以此得乐。'
这样颠倒而行的是愚人，为了显示此人既不能在今生也不能在来世获得快乐，所以说'来世不得乐'。第二偈颂显示白分，易于理解。
为了显示快乐与痛苦二者的因在胜义中就是法与非法，而非其他，所以说'善行正法'等。
在王舍城，有耆婆医师的两个儿子出家，一个成为阿罗汉，另一个破戒。破戒者向世尊禀告：'我已出家，而世尊就在此处住世时，我不享受欲乐也不造恶业。我因此不会堕入地狱。'乃至'转生天界'。基于此因缘，世尊说了五个偈颂。
或者说是因菩萨宝髻的威力，他登上众会中的狮子座宣说此法。
'行法'是指依止慈悲，意思是要除去他人的痛苦并带来快乐。'法'的词源学解释是能持大义。
有些人认为伤害等也是法，为了区别于此，所以说'应善行'，努力于自他快乐果报的行为是善法。因此，诸佛教导远离杀生等行为，趣入布施生命等行为是善行。
又'行法'是指做诸善事。'不行'是指将非法认作是法，不应以世间吠陀的伤害众生等方式来行持。
如何呢？所以说'恶行'，即努力于给自他带来痛苦果报的行为，对于法起法想者，应说与前者相反。
为什么呢？'行法得安乐'，即善行正法者安住于快乐中，此处是指名声等。来世将获得所愿求的果报。'恶行不得乐'，应以相反的词义补充理解。

།ཆོས་སྤྱད་པས་ནི་བདེ་བ་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་སྤྱོད་ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་སྲུང་བར་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ།གཞན་ལུས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། མྱོས་པའི་གླང་ཆེན་གངས་རི་ལྟ་བུ་གཡོ་ཞིང་འགྲམ་པ་རྔུལ་གྱིས་གཤེར་བ་དང་། །བྲན་གཡོག་ཀྱང་ནི་སྙིང་ཉེ་གོ་བགོས་མདུང་དང་མདུང་ཐུང་རལ་ གྲི་མཚོན་ཐོགས་པས།།མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཡུལ་ངོར་འཇུག་པ་དགའ་བས་དེ་ཡིས་བསྲུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། །རང་གི་བསོད་ནམས་བསགས་པ་གང་གིས་གཡུལ་དང་གཡུལ་མིན་དག་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ཐོབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་ནི་ཆོས་ ཀྱི་མཐུས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པ་འདི་དང་གཞན་དུ་འདི་ས་བསྟན་ནས་འདིའི་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ།ཆོས་ལ་ལེགས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། དད་པ་དང་གུས་པ་ཐོག་མར་འགྲོ་བས་དུས་སུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་སྐལ་ བ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་དང་འགྲོགས་པ་ནི་དེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །བདེ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེན་དང་གྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཕན་ཡོན་དེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་བྱས་ ན་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་། ཆོས་སྤྱོད་ངན་འགྲོར་མི་འགྲོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེས་ངན་སོང་གི་སྒོ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ། །སྔ་མ་དེས་གང་བསྟན་ཞེ་ན། འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་དཔེ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས།ཡངས་པའི་གདུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྲུངས་ཤེ་ན། གདུགས་ཀྱིས་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཡངས་ཤིང་ཆེ་ལ་སྡུག་པའི་གདུགས་ཀྱིས་ནི་དབྱར་གྱི་དུས་སུ་གང་ཟག་དེ་ཉིད་ལ་ཆར་གྱིས་ བྱས་པའི་གནོད་པ་དེ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་ཅིང་སྲུང་བར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ཉེ་བར་བསགས་པ་འདི་ཡང་གནོད་པ་དུ་མ་དག་ལས་ཏེ་ཆོས་སྤྱོད་པའོ། །དབྱར་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆར་འབབ་པའི་དུས་སོ། །ཆོས་མིན་སྤྱོད་པ་བདེ་མི་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ མིན་སྤྱད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཡང་གང་ཟག་གང་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པའི་བག་མེད་པ་དེས་ན། འགྲོ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷའི་འགྲོ་བ་དང་། མིའི་འགྲོ་བའམ། ངན་འགྲོའི་འགྲོ་བ་དག་འཛིན་པའམ། སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་འཐོབ་པའོ། །ཆོས་མིན་སྤྱོད་པ་ དེ་དག་བརླག་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་བྱས་ཤིང་བསགས་པས་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་འདི་དེ་དང་དེའི་འགྲོ་བ་དག་ཏུ་གཞོལ་ཞིང་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའམ་བརླག་པ་སྟེ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ དཔེ་བསྟན་པ།འདི་ན་སྦྲུལ་ནག་རྐེད་ནས་བཟུང་བ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་དབྱིག་པ་ཅན་ལ་ལ་ཞིག་ལམ་རིང་པོས་དུབ་སྟེ་མཚན་མོ་གཉིད་ལོག་པ་ལས་དབྱིག་པ་སྟོར་ཏེ། སྦྲུལ་ནག་པོ་དབྱིག་པའི་བློས་རྐེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སད་པ་ནས་ཡོངས་སུ་འཁྱུད་དེ་འཛིན་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སླར་རྒོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བླུན་ཞིང་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གང་ཟག་བག་མེད་པས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱད་དེ།བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་གདུང་ཞིང་ཉེ་བར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་ པའི་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཞེ་ན།ཆོས་དང་ཆོས་མིན་གཉི་ག་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པས་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདུད་རྩི་དང་ དུག་བཞིན་ནོ།།འདྲ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་སྦྱར་ཏེ། རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བུ་རམ་ཤིང་དང་ནིམ་བའི་ས་བོན་བཞིན་ནོ།

如果问'修行正法即得安乐'是什么意思？所说'以法修法'，即是以慈悲为根本的善行本质是法，'以'字是表示本身的意思。因为修持正法的人必定受到保护毫无疑问，并非依靠他人身体等力量。如同所说：'醉象如雪山般动摇，颊边汗水湿润，仆从亲近披甲持矛短矛剑等兵器，人们欢喜投入战场，但这些都不能保护，唯有自己所积累的福德，能在战场内外得到保护。'
通过法力所获得的受用和安乐在此世他世都不会衰损，为显示未得此果而说'善修正法'。如理修持即是善修，以信心恭敬为先，适时修持具缘分的广大布施，与持戒的善知识相伴即是调柔。'生乐'即是引导和成就。'此功德'是指前述善修正法所生之利益。
又说'修法不堕恶趣'，因为能遮止恶趣之门。这是显示他世的功德。前面显示什么呢？为了以比喻详细说明此义而说'如广大伞盖'等。法如何保护呢？如伞盖般，譬如宽大美好的伞盖在夏季能遮挡雨水对此人的伤害并加以保护。同样，所积累的福德也能从诸多损害中保护修法者。'夏季'即是降雨时节。
为什么说'行非法不得安乐'？所说'行非法'，即是某人以放逸心行持不善的非法，无论投生何处，即天趣、人趣或恶趣中，'彼等行非法者将遭毁灭'，意思是由于造作积累非法恶行，此行非法者将趋向并投生彼等趣处或毁灭即受苦。
举例说明：'如握黑蛇之腰间'，譬如某位持杖者因长途跋涉疲惫，夜晚睡着时丢失手杖，误以为是手杖而抓住黑蛇的腰部，醒来后仍紧紧抱住，反被其攻击。如是愚痴无明力所致邪见颠倒的放逸者行持非法，将使行为者本人受苦害。
为何法与非法二者成为可欲与不可欲的果报？所说'法与非法二者'，即是由于损害与利益不同，果报也是可欲与不可欲，如同甘露与毒药。'不相同'与'异熟'相连，因为本性不同，如同甘蔗与楝树的种子。

།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདྲ་བའོ། །དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་སྨིན་འདྲ་བར་ མི་འགྱུར་བའོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདྲ་བ་དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར། ཆོས་མ་ཡིན་པས་དམྱལ་བར་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངན་པར་སྤྱོད་པ་བསགས་པའི་རྒྱུས་ངན་སོང་འཐོབ་པའོ། །ཆོས་ཀྱིས་བདེ་འགྲོ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་འགྲོ་འཐོབ་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་འབད་ཅེ་ན། བཤད་པ། དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྱིན་པ་དེ་རེ་ཞིག་ཆུང་བ་ཡིན་ན་ཡང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་སྒྲུབ་དཀའ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལས་གཞན་པ་ལྟ་སྨོས་ ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་དཔའ་བོས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལྔ་ཐོབ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་པར་དད་དེ་རས་ཟུང་གཅིག་དབུལ་ཞེས་བསམས་ནས་གོས་ཀྱི་མཛོད་དུ་ཞུགས་ཏེ། བརྟག་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། གོས་ཐམས་ཅད་བཟང་པོར་མཐོང་བ་ནས་མངོན་པར་གཡེངས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཡུལ་འགྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཡུལ་ངོར་དགྲ་རྣམས ཀྱིས་གཟས་པ་སྟེ།གོས་དང་གོ་ཆ་བགོས་ནས་ཕན་ཚུན་རྩོད་ཅིང་བརྡེག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་གཉིས་པོ་འདི་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཅི་ཕྱིར་འདྲ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་མཁས་པ་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཕན་འདོགས་པ་དང་ གནོད་པ་བྱེད་པ་གཉིས་ཅིའི་ཕྱིར་འདྲ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།གཡུལ་འགྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ལ། སྦྱིན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཡང་དོན་དམ་པའི་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་གཡུལ་འགྱེད་པ་ཡོན་ཏན་དུ་བཤད་ཅེ་ན། འགའ་ཞིག་དང་གཡུལ་བྱས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་དེད་དཔོན་དུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་རྒ་རོམ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་གནོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་ལྟར་འདིར་ཉེས་པ་ནི་ཆུང་བ་ཡིན་ལ། དོན་ཆེ བས་ཏེ་ཚོང་པ་ཡོངས་སུ་བསྐྱབས་པས་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ན་རེ། ཡོན་ཏན་ཐབ་མོ་ཡིན་གྱུར་ན། །ཉེས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་ཕྱིར། །ཐུབ་པས་ཡོན་ཏན་འཇིག་རྟེན་དུ། །རབ་གྲགས་ཐབ་མོ་ཉིད་དུ་བསྟན། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྟོད་པའི། །ཁྱད་པར་དེ་ལ་ གང་ཞིག་གནས་པར་འགྱུར།།ཞེ་ན། མིང་ངན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་ཐ་མལ་པ་དང་། སེམས་ཅན་དམན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་གཉིས་ལ་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་མི་བསྟན་ཅིང་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་སྦྱིན་ པར་བྱེད་ཅིང་གཡུལ་འགྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།འདི་གཉིས་གནས་ལས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས་དུས་ལས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། སྦྱིན་པ་བྱེད་པའི་དུས་དང་གཡུལ་འགྱེད་དུས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཡུལ་འགྱེད་པའི་དུས་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་བྱེད་ པའི་དུས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ནི་དུས་མཉམ་པའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དུས་སུ་སྟོང་ཕྲག་དང་འཐབ་ཅིང་ཐུབ་ཀྱང་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པར་བྱ་བ་དང་མཚོན་གང་གིས་དང་། གང་གི་ཚེ་འམ་གང་དུ་དང་། བདག་ཉིད་བསྲུང་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཞེས་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པའི་དུས་ན་ཡང་ཀུན་དུ་གཡེངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་། ནམ་ཞིག་སྦྱིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་དང་། ཇི ཙམ་སྦྱིན་པ་དང་།གང་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། འདི་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་གནས་དང་དུས་ཁོ་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏམ་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཡིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མདོར་བསྡུས་པ་ལས་ནི་དེ་ལྟ་ན་ འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ།

既是异熟又是相似，所以是异熟相似。不存在的就不会成为异熟相似。那么异熟不相似从何而来？如是，以非法堕入地狱，即是由积累恶行之因而获得恶趣。以正法获得善趣，即是因为行为善良而获得善趣。
如果这样的话，为什么不是所有人都努力行善呢？解释道：因为困难的缘故。布施尚且是小事，行善都非常难以成就，更何况其他的呢？为了说明这个道理，所以说'布施'等等。
长者勇士获得五大布施后，对世尊生起信心，想要供养一对布料，于是进入衣库，开始观察。看到所有衣服都很好时变得散乱，因此而说了两个偈颂。'布施'即是完全施舍财物之意。'战斗'即是在战场上被敌人攻击，穿上衣服和铠甲互相争斗殴打的特征。'和'字表示这两者是相等的。
为什么说这两者相似呢？智者们显示其平等性。即是圣者们显示利益与损害二者为何相似，战斗的本质不是功德，而布施是功德的本质，因为是利益他人，功德也是究竟事业的本质。那么为何说战斗是功德呢？
虽然与某些人战斗，但利益无量众生。比如成为船长的大菩萨勇士，如同名为伽罗摩的大夜叉一样，此处过失虽小，但利益巨大，因保护商人而成为功德。
其他人说：'若战斗是功德，一切恶行皆功德，圣者于世间中，显示战斗即功德。世间所赞叹的，何者能住于其特殊性中？'对此说'恶名'，即是凡夫和低劣众生的意思。即是说低劣众生不显示也不安住于这两种功德的特殊性中。
大士即是行布施和战斗。说明这两者的处所后，为了说明时间而说：'布施之时与战斗时'。应当观察布施时如同战斗时，因为这两者是同时因的成就。
例如在战斗时，虽能与千人搏斗却心散乱，思考如何降服敌人、用什么武器、何时何地、如何保护自己、如何获胜。同样在布施时也是散乱的，思考要行大布施、何时布施、如何布施、布施多少、布施给谁、由此将成何等等。
难道仅仅显示处所和时间的平等性吗？'为因所摄持'，即是从略说的因来看，果等也将平等。

།སྦྱིན་པ་དང་། གཡུལ་འགྱེད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་ནི། གྲགས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་ཡིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་རྒྱུས་ཀྱང་འབྱུང་ བ་ཡིན་ཏེ།གནས་དང་དུས་མཉམ་པ་ཉི་ཚེར་ཡང་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་བློ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་བརྟན་པ་དང་ཕ་རོལ་གནོད་པའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་དང་ལྡན་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཐབ་མོ་མཛད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཆོས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཡིན་ཡང་དེ་ནི་གཞན་གྱིས་བརྙས་པ་དང་། །རོལ་པའི་བགེགས་དང་དགའ་མེད་འཇིགས་པའི་སྐྱེ་བོའང་རབ་འབད་པས། །གཟི་བརྗིད་ཆེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་བཞིན་རིམ་པས་གཡུལ་འགྱེད་དེ། །གཉིས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་ནི་རབ་ཏུ བྱེད།།ཅེས་སོ། །སྦྱིན་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་ཡིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་དུས་ཉི་ཚེར་ཡང་མ་ཟད་དེ། རྒྱུ་ཡིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་རྒྱུས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གཅིག་པུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་དེ་འཁོར་མ་བསགས་ཤིང་ཉུང་ལ་བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་སོ། །དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔའ་བོ་སྟེ་གཡུལ་འགྱེད་པའོ། །འཕྱེས་ལས་རྒྱལ་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པ དང་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།ལེགས་པར་མ་ཆས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མེད་པས་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་སྟེ་གོ་ཆ་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་གཡུལ་དུ་དགོས་པར་གྱུར་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུས་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་ ལེགས་པར་ཆས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཐབ་མོའི་འཚོག་ཆས་ཡོད་ཅིང་ཚང་བ་མང་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །ཇི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་གཡུལ་དུ་དཔའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་སྒྲུབ་པ་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་གཅིག་པུས་ཀྱང་ཟིལ་ གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་ཅིང་གཡུལ་གྱི་མི་ལས་རྒྱལ་བར་བྱས་ཏེ།བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་པོ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པས་ནི་ཆུང་བ་ཡིན་ཡང་ཞིང་བཟང་པོ་ལ་ནོར་རྫས་ཡོངས་སུ་བཏང་ བས་ཕ་རོལ་དུ་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།དད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེས་སྣོད་གང་ལ་བྱིན་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆུང་ངུ་བྱིན་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅུང་ཟད་བྱིན་ཡང་སྟེ་གང་ཟན་དྲོན་ཆང་གཅིག་ལ་ སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་མང་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སེམས་དང་བས་ཕུལ་བ་ནི་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེས་ནི་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་བའི་སྦྱིན་པ་དེས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་པོ་དེ་ དག་བདེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སྐྱེ་བ་དུ་མར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་འདིའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ། འཕྲལ་ལ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཡུལ་འགྱེད་ པ་དང་སྦྱིན་པ་པོ་གཉིས་མཉམ་མམ།གང་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དང་གི་སྒྲ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པ་དང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་གཡུལ་འགྱེད་པ་དང་ སྦྱིན་པ་པོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན།ལན་བརྒྱར་གཡུལ་འགྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྩོད་པ་ལན་བརྒྱའམ། །གཡུལ་སྤྲོད་པ་བརྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བཅས་པའི་ཐབ་མོ་དེ་དག་ནི་གཡུལ་ལོ། །བཟློག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་ མནན་པ་སྟེ།དགྲར་གྱུར་པ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དང་སྤ་བཀོང་པ་ནི་གཡུལ་ལས་བཟློག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

关于布施和作战圆满的殊胜生起，即'真实名声生起'等。或者由因所摄持，是由这两者所生起的因也会生起，不仅仅是处所和时间相同的意思。其因是智慧、悲心、坚定和损害他人的本性，具足这些，菩萨们也会作战。如经中所说：'虽然是法性本体，但也会被他人轻视，以及遭遇障碍、不悦、恐惧的众生也极力，以威严的方式如实次第作战，以趋向二者的心而极力行持。'布施在这些大士中极为著名。
或者'由因所摄持'是说不仅仅是处所和时间，而是由因所摄持的意思。这里什么是由因所摄持呢？'即使独自'是说稍许没有聚集眷属而少数独自一人。'贤者'是指勇士即作战者。'战胜敌人'是指降伏无量敌人。
如果问是否具足修行和武器等殊胜，则说'未善装备'。'无有'是指修行即铠甲和武器等战场所需用具。如何战胜敌人呢？说'极善装备'，即具有并完备众多战斗装备。
如何说明呢？譬如在战场上具足勇猛等殊胜，以修行和武器等方式，即使独自也能降伏并战胜敌军，获得安乐和安乐资具。同样，具足信心等功德的布施者，即使布施少许，由于将财物完全布施于殊胜福田，来世也能获得天界安乐等。
信心是指布施者信心圆满，由此布施于何等法器。如何呢？说'即使布施少许'，是说虽然布施少许，如一碗热粥等。'即使'是说何况多的意思，如所说：'对殊胜福田以净信供养，没有所谓少许'之义。
'由此彼等'是说即使以少许布施，布施者也会获得安乐。'他处'是指来世多生中会生起果报。现世中也会生起此果，如立即生起等。
在一切方面作战者和布施者是否相等？谁为主要？说'此中'等。'ni'是'和'的意思，即此中作战和布施的意思。为何称为作战者和布施者呢？说'百次作战'，即百次争斗或百次交战的意思。具有违品的战斗即是战争。'战胜'是指降伏，即降伏并制服敌人和损害者称为战胜。

།གང་ཞིག་སེར་སྣ་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དགྲར་གྱུར་ཅིང་དགྲ་དང་འདྲ་ བར་གནོད་པ་བྱེད་པ་གཉེན་པོ་བརྒྱ་ཕྲག་མངོན་དུ་བྱས་པས་རྒྱབ་ཏུ་བོར་ཞིང་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་པོས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་བའོ།།འདི་གཉིས་ལས་གཙོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔའ་བོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཡུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལས་རྒྱལ་བའི་ དཔའ་བོ་ཐབ་མོ་བྱེད་པ་ལས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་རགས་པར་མཚོན་པ་དང་རེ་ཞིག་པའི་དགྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་ཉིད་དོ། །ཆེས་དཔའ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེས་ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཡིན་ཏེ། །ནང་གི་ཕྲ་བ་དང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དང་། རྒྱུན་གྱི་དགྲ་རྩ་བ་ནས་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཆགས་མེད་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕན་འདོགས་པའི་བསམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་བྱ་བ་དཀའ་བར་གྱུར་ན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་དཀའ་བར་མ་བཤད་ཀྱང གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དགེ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ཡང་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསོད་ནམས་རྣམ་སྨིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཚོང་པ་ག་ གོན་དང་བཟང་པོ་གཉིས་ཀྱི་བསོད་སྙོམས་བཞེས་ཏེ།གཉིས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །བདེ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་དེ། །བདག་ཉིད་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བའི་མཚོག་ཆས་ ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །འདི་ཉིད་ག་ལས་ཤེ་ན་བཤད་པ། འདི་ལྟར་དེ་དང་ལྡན་ན་ནི་མངོན་པར་བསམས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱོར་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་ན་ནི་ཡིད་ལ་བསམས་པ་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་འདོད་པ་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཁང་པ་དང་བགོ་བ་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་བསོད ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བཤད་པ།མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མྱུར་བ་ཉིད་དུའོ། །ཞི་བ་དམ་པ་ནི་ཞི་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དུས་དེ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ནི། མྱ་ངན་ལས་ འདས་པར་གྱུར་པ་སྟེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་འབྱོར་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཡང་ན་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གསུམ་བསྟན་པའི་དོན་ནི་འདི་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་སྦྱིན་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། མངོན་པར་བསམས་པ་འབྱོར་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པས་ནི་བསམས་པ་འབྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །ལྷག་མས་ནི་བསྒོམས་པ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་དང དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པ་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་བདག་གིས་བྱས་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ནི་མཐོང་བའོ། །སྤྱོད་པ་འདི་ དག་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ།ཡོན་ཏན་འདི་དག་ལ་མུན་པས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་བདག་གིས་བྱས་སོ་ཞེས་མཁས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་སེམས་ཏེ། རྩ་ཡང་དགུག་པར་བྱ་བ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། སྐྱེ་བ་པོ་འདི་ཤེས་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། རང་གི་བདེ་ སྡུག་བདག་ལ་རང་དབང་མེད།།ཆོས་དོན་འདོད་དང་ཐར་པ་རྣམས། །སྐྱེས་བུའི་རྒྱུས་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །དབང་ཕྱུག་གིས་བཏང་ཡང་ན་གཡང་སའམ། །མཐོ་རིས་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཁོ་ནར་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསོད་ནམས་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་ནི་ངེས་པར་བགེགས་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཞན་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་ལས་འོངས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དང་ཕྱི་རོལ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

凡是悭吝，即从与布施相违的心所生起的法敌，如同敌人一般造作损害，虽以百种对治现前而弃之于后，仍为修行者所降伏，不再普遍行持。为显示此二者中的主要者，故说'勇士'，即从无量战场中获胜的勇士较之作战者，因为是极为粗显且暂时的敌人之故。'彼等'即是布施者。'更为勇敢'即更能降伏他方，因为是断除内在微细、难以了知及相续的根本敌人之故。
若问其为何，即说'以无贪心而行布施'，因为具有利益之心故。若布施难行，则虽未说持戒等难行，亦已成就。为显示虽善法极难，但因欲求果报故当一心行持，故说'福德异熟'等。世尊现证圆满正觉时，接受商主伽衮与善贤二人的供养，随喜二人的布施后，宣说三偈颂。
安乐异熟即安乐自性，因为能令自身满足，及能获得最胜安乐资具故。若问其为何，即说'福德'，即布施等善行。此从何而知？解释道：'如是具足彼者，能成就一切所欲'，因为具足福德者，能圆满一切所思，仅由其所欲即能生起房舍、衣服、园林等事物。
显示世间所欲福德果报后，解说出世间：'速疾'即迅速。'胜寂'即最胜寂静，非仅是暂时。'超越苦恼'即得涅槃。'及'字表示不仅是增上富贵。或者，显示三种福德事：'福德'字表示布施。'成就所欲'即戒律，经中说：'具足戒者能成就所欲'。余者表示修习。
非无因、无异熟，及自性、自在等不相顺因，解释道：世间人说由自性生起，由自性灭尽，非我所作。是故于诸有情所见即是见。此等行为是自性，因为被无明遮蔽此等功德故，颠倒执著，非智者认为是我所作。根亦能摄受，此生者无知，自身苦乐于我无自在。法义欲求及解脱，当由士夫因了知。或由自在天放逐，或堕深渊或生天，仅此而已等。
为显示从福德所生果报必定无障碍故，说'从他生起'等。从他而来，即他因及外在之义。

།དེས་ཀྱང་བགེགས་བྱེད་པར་མི་ནུས་ན་རྒྱུ་མེད་པ་རྣམས་ ཀྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་པའོ།།གནོད་པ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་སྟེ། ཡམས་ཀྱི་ནད་ལ་སོགས་པའོ། །གནོད་པ་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷ་དང་བདུད་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདུད་ཀྱི་འཁོར་དང་། བདུད་ཀྱི་གནས་དང་། ཉེ་བར་ སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་གཞན་འདི་དག་གང་གིས་ཀྱང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་ལ་བགེགས་བྱེད་པའི་མཐུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་བསགས་པས་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་བཞུགས་པ་ན་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱིས་བསྐུལ་བའི་འབྱུང་པོའི་རིགས་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྙེད་དང་།ལྷ་དེ་དག་ཚམ་ཚོམ་མེད་པར་འོངས་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ལ་བར་དུ་ གཅོད་པར་མི་ནུས་ལ་དེ་དག་གིས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་ཡང་འཕེན་པར་མི་ནུས་སོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བདེ་བ་འཐོབ་པས་བགེགས་བྱ་བར་མ་ནུས་པ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བས་ཀྱང་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འོན་ཏེའོ།།དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བསོད་ནམས་འབད་བརྩལ་བྱས་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩལ་ཞིང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའོ། །འཕགས་པ་ནི་སྡིག་པའི་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ།།ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དང་སྦྱོར་བ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་བློ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བསྒོམ་པར་བསྟན་ཏོ། །གཏོང་ལྡན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་འཇུག་པའོ། །དེའི་བསོད་ནམས་ རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་དེ་ལྟར་གུས་པས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་འཁོར་བའོ། །ཟད་བྱའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའོ། །རེག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྣོད་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་བཞི་གང་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྷག་མཐོང་སྟེ། བདེན་པ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བར་ འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པས་ནི་གོང་མའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ལས་བཟློག་ཅིང་བཅད་པར་མི་ནུས་སོ། །གང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་བདེ་བ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་རབ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།ཀ་པི་ན་ཆེན་པོ་དག་ལ་རྟག་ཏུ་སྙིང་པོ་མེད་པས་རྟག་ཏུ་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་གསོ་སྦྱོང་ལ་མངོན་པར་མི་ཕྱོགས་ལ་མི་འོང་ཞིང་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་ལས་བརྩམས་སོ། །གཞན་དག་ནི་བྲམ་ཟེ་མ་ཐག་རེས་འདི་སྐད་དུ། སེམས་ནི་རབ་ཏུ་དང་བ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་གང་གིས་འཐོབ། །འཕགས་པས་བསྟན་པའི་ལམ་དག་ལ། །གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཞུས་པས། དེས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ བ་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པའི་དགའ་བ་སྟེ།དེས་དེ་བདེ་བར་གནས་པའོ། །འདིར་ཆོས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གང་གིས་དེ་ལ་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་དང་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་ནས་དད་པ་ དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱིས་ཆད་པ་མེད་པའོ།།འཕགས་པས་གསུངས་པའི་ལམ་དག་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་ལའོ། །མཁས་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པའོ། ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐར་པའི་ལམ་མ་དམིགས་པས་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུན་དུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ངོགས་ནས་མཐོང་བའི་བྱ་གྲུ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་བཞིན་ནོ།

如果连那个也不能造成障碍，何况那些无因之事呢？所谓损害即是伤害，如瘟疫等疾病。为了说明造成损害，说'天神和魔众'等，即魔的眷属、魔的住处和亲近行为的意思，除此之外任何人都不能从事损害之事，也不能造成障碍。即是说对于获得所欲之果没有造成障碍的力量。
因此，菩萨由于积累殊胜的福德资粮，当坐在金刚座时，为了阻碍，魔所驱使的三千六百万种鬼神类和天神们毫不犹豫地前来，但也不能阻碍成佛，他们也不能投掷金刚等武器。
不仅仅是不能对获得世间福德安乐造成障碍，为了说明对出世间的安乐也不能造成障碍而说'假使'等，即是'倘若'的意思。'由此'即是'由彼'。'若精进修福德'即是精进并如实修行的精进努力。'圣者'即是远离恶业，这表明具足戒律。
'智慧'即是远离轮回和结合的意思。这表明以智慧为先而修行。'具足布施'即是以布施为主而精进。为了说明这三种福德的殊胜利益，说'痛苦'等，即是那样恭敬善行时对三者以为殊胜者即是轮回。'为了灭尽'即是获得究竟。'将获得'即是获得随顺之器的意思。
若问获得何种？说'胜观'等，即是仅仅见到苦等四谛即是胜观，即是将如实见到真理的意思。因为未现证见道者不能从修习上道中退转和阻断。为了说明如是者即是获得安乐，而说'心极净'等。
大迦比那等人常时无实义故对无实义行布萨，因此不趋向布萨且不来，不喜欢修道而作。其他人说，婆罗门女摩咤日曾如是问：'以何等清净心，获得世间安乐？于圣者所说道，何者常生欢喜？'因此说此。
从证悟法而生的欢喜即是安住于法的欢喜，由此安乐而住。此处法即是四种苦谛。若问由何体验彼欢喜？即是'以极清净心'，由于具足信解故意志无有间断。
'于圣者所说道'即是如来所说的解脱道。智者即是通达，了知道与非道的差别。由于未见其他解脱道故常时欢喜于彼，如从岸边见到船只而生欢喜一样。

།གང་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདེ་བའི་བསོད་སྙོམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན པའི་ཕྱིར།།གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནས་དགོན་པ་བའི་བསོད་སྙོམས་པ་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་གང་དག་གིས་ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་དོན་ཡོད་པར་སྤྱོད་ཅིང་ཆོས་གོས་འཆད་ པ་ལགས་ཞེས་པ་དང་།ཇི་ཙམ་ན་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་སོ། །གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དག་གོ། །སེམས་ནི་བསམ་གཏན་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྒོམ་པ་ལ་འདོད་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ལས་མངོན་པར་བརྩོན་པས་ ནི་ཐར་པའི་ལམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་སྐྱེ་མེད་དགའ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྒྲ་ནི་ཐར་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ཕུང་པོ་ལེན་པ་མེད་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་ཡིན་པས་གང་དེར་ལྷག་པར་འདོད་ཅིང་དགའ་བའོ། ། གང་གི་རིམ་པས་བསམ་གཏན་དང་སྒོམ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་རོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟག་པས་ཡོངས་སུ་འཇུག་ཅིང་མངོན་པར་དགའ་བས་འཇུག པའོ།།ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་ལུང་ལས་བཤད་དོ། །དེ་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་དག་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་ཟད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །གཅིག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་འདིར་མཐོང་བའི ལམ་དུ་བསྟན་ཏོ།།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པའི་ཤས་ཆེ་བའི་མཐུས་ནི་འདི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྫུ་འཕྲུལ་འཐོབ་པའི་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་བཞི་རྣམས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདུན་པ་དང་། བརྩོན་ འགྲུས་དང་།དཔྱོད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་དག་གོ། །ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་དག་གོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པའི་ལམ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་མོ། །གང་དགའ་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བ་སྐྱེས་པའོ།།དེ་དག་བསོད་སྙོམས་བདེ་བར་ཟ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་བུ་ལོན་མེད་པར་ལོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་བའོ། །ཆོས་གོས་འཆང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་བརྩོན་དག་གྱོན་ཞིང་འཆང་ བའི་གོས་དག་གོ།།དེ་དག་བདེ་བར་འཆག་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་འཆག་ཅིང་རྒྱུ་བ་ཡང་བདེ་བ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་འཆག་པའོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། རི་དང་ནགས་ཚལ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རི་ནི་རི་བོ་དག་ཏུའོ། །ནགས་ཚལ་ནི་དགོན་པ་ དག་ཏུའོ།།དེ་དག་བདེ་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལམ་འཐོབ་ལ་སྐྱོང་ཞིང་ཞུགས་པའོ། །བདེ་བར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ ཆོས་ཉིད་ལ་རང་གི་ལུས་ཡོད་བཞིན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ།།འདི་ཉིད་ག་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར། ཁོན་དང་འཇིགས་པ་ཀུན་འདས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་བྱས་པས་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། །འཇིག་རྟེན་ཡུལ་གྱི་སྲེད་ལས་རྒལ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་སྲེད་པ་དྲུངས་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་སྤངས་བས་ཡོན་ཏན་འཐོབ་ཅིང་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་ པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཡང་ཆོས་ཐོས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དུས་མ་ཡིན་པའི་སྤྲིན་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་བྱུང་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བཏང་བཟུང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གདེངས་ཀ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་ལན་བདུན་དུ་འཁྱུད་ནས་གནས་སོ།

为了说明'对此有欢喜心者即是享用安乐的乞食'，故说'诸位'等。此后，众多林间乞食比丘向世尊如是禀白：'尊者，何人能使城邑乞食有意义并善用法衣？'于是针对此事，世尊宣说偈颂。
'诸位'是指诸大士。'心喜禅定'是指获得对三摩地和修行的欲求，因为由此精进即能生起解脱之道。
关于'何人喜无生'，'无生'一词是解脱的异名，因为无有蕴的执取处即是涅槃之处，故对此处生起殊胜欲求与欢喜。
若问以何次第而极喜禅定与修行，即'四念住'等，'喜'字贯通一切。由观察身等而趣入并以欢喜心趣入。
经中说道：'应观察身心诸法之差别性。'当圆满修习此等时，于无漏道的修习中心亦生欢喜，为显示此义，故说'七觉支'等。即正念觉支等灭尽无生之理的觉支，是获得之因。
由于是纯一无漏，此处所说觉支是指见道。由于修习念住的力量强大而生起此等。
因为是获得神通之相，故说是修道：'四神足'，即欲、勤、心、观等名称。'八道支'即指圣道。
由于现法乐住，故是无学道与无漏道。'何人喜'是指生起欢喜。
'彼等安乐享用乞食'是指无过失地受用饮食，无债受用。'持用法衣'是指持戒者所穿着的衣服。
'彼等安乐而行'是指他们的行走活动也是安乐且无过失。于何处？说到'山林中'，山即山岳，林即寂静处。
'彼等得乐'是指获得所欲之道并修习趣入。'安乐住'是指生起真实安乐，具足现见法乐。
'现法证涅槃'是指于现见之法中，虽仍有自身，却能体验所欲求的涅槃之乐。
此从何而来？如说'超越一切怨敌与怖畏'，是因为断除一切随烦恼的缘故。
若问如何做到如此？'超越世间境贪著'，是因为断除烦恼和随烦恼的根本——贪爱。
由断除有而获得功德，具足喜乐等殊胜，故说'闻法'等。
非时云七日间出现，龙王善住以大hood拥抱世尊身体七次而住。

།ཞག་ བདུན་འདས་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ་འཁྱུད་པ་བཏང་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཙུན་པ་ཁྱེད་ཞག་བདུན་པོ་འདི་ལ་གྲང་བར་མ་གྱུར་ཏམ། ཚ་བར་མ་གྱུར་ཏམ། སྦྲང་བུ་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་གྱིས་རེག་པར་མ་གྱུར་ཏམ། ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་མ་གྱུར་ཏམ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །བདེ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བདེ་བའི་རྒྱུའོ། །དབེན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེའི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་གང་གི་བདེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགའ བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཆོས་གོས་ངན་དོན་ཙམ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ཆོག་ཤེས་པ་སྟེ། དབེན་པ་ན་ཆོག་མི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་འདོད་པ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་སོ། །ཆོས་ཐོས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་ཆོས་ཏེ། གང་སྔོན་ཐུབ་པས་ བསྟན་པའི་ཆོས་སོ།།མང་དུ་ཐོས་པ་དང་དབེན་པའི་བདེ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཆོས་དུ་མ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ལས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །མཐོང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་བསམས་པ་ལས་བྱུང་ བའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་འཚེ་མེད་བདེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའོ། །དེ་དགག་པ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པའོ། །གང་ལ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ལ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།དེ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་བདེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེ་བའི་སྨན་བསྟེན་པས་བདེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །སྲོག་ཆགས་འབྱུང་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིས་ནི་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་ཏེ།ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ན་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་དབེན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། །འདིར་ནི་སེམས་དབེན་པ་བསྟན་ཏོ། །དགའ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདིར་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་ལས་དགའ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཐོས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣ་བའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པས་ཐོས་པ་དང་།།སྡིག་པ་ལ་མི་གནས་པའོ། །འདིར་ནི་འོག་མ་ལ་དགོངས་པའོ། །འཚེ་བ་མེད་པ་ཡང་གཉིས་ཏེ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཡང་ཕྱི་མས་བསྟན་ཏོ། །བདེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སོ། །འདིར་ནི་སེམས་ཀྱིའོ། །འཇིག་རྟེན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་དབྱེ་བས་སོ། །འདིར་ནི་སེམས་ཅན་ལ་བསྟན་ཏོ། །སྲོག་ཆགས་འབྱུང་པོ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང བའོ།།འདིར་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། །ལུས་དང་ངག་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྡོམ་པའོ། །འདིར་ནི་ཐ་མ་ལ་དགོངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདོད་པའི་ ཁམས་དེའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ།དེ་ནི་བདེ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་རྣམས་ལས་རབ་འདས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཡང་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དག་།བཏུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ང་རྒྱལ་བཏུལ་བ་སྟེ་སྤངས་པའོ། །འདིས་ནི་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏེ། དེའི་ས་པ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པས་རྗེས་སུ་ དཔག་པར་བསྟན་ཏོ།།དེ་དག་མཆོག་ཏུ་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་འདི་ཉིད་བཏུལ་བ་ནི་བདེ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པ་གཙོ་བོ་དང་དངོས་པོ་གཙོ་བོའོ། །འདིར་ནི་འོག་མ་ཉིད་ བསྟན་ཏོ།

过了七天后，从世尊身上松开拥抱，合掌如是说道：'尊者，您在这七天里是否感到寒冷？是否感到炎热？是否被蚊虫、虻虫、毒蛇所触碰？身体是否感到疲惫？'于是说了这两个偈颂。
安乐是无过失的安乐之因。远离有两种，因为是其安乐之因。若问这是谁的安乐，说'欢喜'，即以粗劣法衣知足，因为在寂静处无不知足。大者无贪著欲望。
'闻法'即所闻之法，是往昔圣者所说之法。多闻与寂静之乐是由于经常通达诸多法而趣入，故具有闻所生慧。'见'即了知，即是通达，因为具有思所生智。
'世间无害是安乐'，害即是损恼他人。遮止彼即是无害。对何者而言？'世间'即众生，以'慈爱一切众生'之语表示。彼是无量安乐之因，如服用安乐药物而得安乐一样。此说明修所生智。
关于'对有情众生如实守护'，此说明戒律守护圆满，因为闻所生等智慧也依此而住。如说：'住于戒律则具足闻思，并趣入修行'。
或者，远离有二种，此处说明心的远离。欢喜也有二种，此处说明无为之欢喜。闻法也有二种，即耳识所闻和不住于罪恶。此处是指后者。
无害也有二种：戒律本性和修行本性。此处也是以后者说明。安乐也有二种：以身心分别。此处是指心的安乐。世间也有二种：以众生和器世间分别。此处是说明众生。
有情众生有三种：过去、未来和现在。此处是说明现在。如实守护有二种：善护身语和遮止烦恼。此处是指后者。
'世间离欲是安乐'，即于欲界境无贪著而出家，因为彼是与多种安乐相应之因。'超越诸欲'，即离欲界烦恼贪著也与安乐相应。
'调伏我慢'即调伏随顺萨迦耶见的我慢，即断除。此说明离上二界贪，因为以彼地有殊胜我慢而说明推度。
'彼等最为安乐'即调伏此我慢是安乐中最殊胜者。或者，离贪也有二种：无执著为主和事物为主。此处是说明后者。

།འདོད་པ་ལས་རབ་ཏུ་འདས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐྱེས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ། །འདིར་ཡང་འོག་མ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བའོ། ། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྒས་ཁར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒས་པའི་བར་དུ་ཅི་ཞིག་བདེ། །གང་ལ་རབ་གནས་ལེགས་པ་དང་། །ཚིག་ནི་གང་ཞིག་བདེར་ཤེས་བྱ། གང ཞིག་མིར་བྱེད་བདེར་འགྱུར་ལགས།།ཞེས་ལྷས་གསོལ་པ་ལས་འདི་གསུངས་སོ། །རྒས་ཁར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བར་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་དངོས་པོའི་ལྟ་བུའོ། །དོན་ལྡན་ཚིག་ལ་དགའ་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགའ་བ་བསྐྱེད་པས་དོན་ཁྱད་ པར་ཅན་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་ལ་དགའ་བའོ།།སྡིག་པ་མི་བྱེད་པ་དག་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མི་སྒྲུབ་པའོ། །གང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པ་བསྩལ་ཞིང་དེའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གང་ཞིག་ཕར་འཛིན་པ་དང་དེ་བཞིན་མར་འཛིན་བདེ། །གང་ཞིག་དགེ་སྦྱོང་ཤེས་དང་བྲམ་ཟེར་འཛིན་པ་བདེ། །ཞེས་ལྷས་ཞུས་པ་ལས་འདི་གསུངས་སོ། །ཕར་འཛིན་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཕར་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ ཉིད་ཡིན་པས་ཕར་འཛིན་པ་སྟེ།ཕའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པར་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བའོ། །གང་དུ་བདེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་མིའི་འཇིག་ རྟེན་འདིར་འདོད་དེ།དེ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མར་འཛིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགེ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་སྐྱེ་བོ་མཆོད་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ནི་དད་པ་དང་ བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང་།སྦྱིན་པའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལ་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེར་ཤེས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚིགས་བཅད་སྔ་མ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་ཕན་འདོགས་པའི་ཞིང་བསྟན་ཏོ། །འོག་མ་ཕྱེད་པོ་འདིས་ནི་ ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་བསྟན་ཏོ།།ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་སྟེ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ནི་ དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། །ཆོས་བསྟན་པས་ནི་ཇི་ཞིག་འགྱུར། །དགེ་འདུན་མཐུན་པས་ཅིར་འགྱུར་ཞིང་། མཐུན་ པ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ཞིག་བདེ།།ཞེས་གསོལ་པ་དང་། འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོའི་གཏམ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་བདེ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །དགེ་འདུན་མཐུན་པ་ནི་ཚོགས་དགེ་བ་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཕགས་པའི་ལམ་ ལ་འཇུག་པའོ།།མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་གདུང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེ་ནི་དཀའ་ཐུབ་སྟེ། དེ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ།

超越欲望有两种：即断除生起和断除烦恼。此处也是显示下者。所谓'我慢'，这表明断除一切烦恼，即解脱之乐。由断除我慢而获得戒律等，为显示此义而说'老年'等。
有天问道：'直至老年何为乐？安住于何为善？何种言语当知乐？何为人做得安乐？'对此回答：'老年持戒乐'，即从幼年直至老年时期具足戒律是安乐之因，因为能令满足。
'安住信仰乐'，是说因为能坚固安住，如如意宝般。'喜爱有义语乐'，是说具有殊胜意义，由于能生起一切欢喜，故喜爱与殊胜意义相关之义。
'不造诸恶乐'，即不行不善之行为。为显示由戒等力而获得自我及其殊胜，故说'于世间'等。
天问：'何为敬父及敬母为乐？何为知沙门婆罗门为乐？'对此回答：'敬父为乐'，即了知父亲即是敬父，因为是其本质，故为敬父。随顺父亲是极大福德之因，因为是真实赞叹，故为安乐。
若问在何处安乐？答：'于世间'，特指此人世间，因为此处最接近教法。同样也应知敬母。善即敬重沙门，即供养精进于正律仪的人为最上，其因即具足信心、精进，及喜好布施法等三种功德。
同样也应说知婆罗门。前半偈颂显示报恩田，后半偈显示功德田。
功德田有两种：即出家和在家，应知分别显示为沙门和婆罗门。为显示如是成就功德为最上并了知殊胜者，即如实修持三宝，故说'诸佛'等。
天问：'佛出世时将如何？说法时将如何？僧众和合将如何？和合者有何乐？'对此回答。有些人说这是从众多比丘谈论开始。
佛陀出现于世间是安乐，因为是世间与出世间安乐之因。'如是说法亦安乐'，即开示十二分教。僧众和合即善众相互随顺，以随顺正法教授的方式趣入圣道。
'和合者苦行乐'，即由和合者所受持，如同烦恼和业能煎熬般，与戒律、禅定相随顺即是苦行，这是大乐。

། དཀའ་ཐུབ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཐོང་ན་གང་ཞིག་བདེར་ཤེས་བྱ། །གང་ཞིག་མཐོང་བས་བདེ་བ་འཐོབ། །གང་མཐོང་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །འབྱུང་བ་བདག་ལ་བཀའ སྩལ་གསོལ།།ཞེས་ཞུས་པ་ལས་འདི་གསུངས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ན་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་པ་ དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དག་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དྲང་སྲོང་རི་ཤ་བ་དང་། བར་རྔ་མ་ནལ་སོགས་པ་སྐར་མའི་གཙུག་ལག་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་བཅོམ་བར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་དབྱེ་བའི་དགྲ་ བཅོམ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ།ཡང་སྲིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དྲི་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་ཐབས་ནི་ཆུ་ཀླུང་ངོ་། །ནང་གི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་ཐབས་ནི་སྐྱེས་ བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་བསྟན་པ། འཇུག་ངོགས་བདེ་བའི་ཆུ་ཀླུང་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆུ་ཀླུང་གང་ཞིག་བདེར་ཤེས་བྱ། །སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་བདེ་བར་འདོད། །གང་ཞིག་དམིགས་ན་བདེ་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་ཟད་ན་བདེ་ བར་འདོད།།ཅེས་ཞུས་པ་ལས་འདི་གསུངས་སོ། །འཇུག་ངོགས་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནས་རྒལ་ཅིང་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇུག་ངོགས་ཏེ། ཆུ་བོའི་ངོགས་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཐབས་དང་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཉམ་པ་མེད་ཅིང་འཇུག་ངོགས་བདེ་ བའི་ཆུ་ཀླུང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་སྟེ།དེར་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དག་བཀྲུ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་འཇུག་པ་དང་། གོས་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་བདེར་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཆོས་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དེ་ལས་རྒྱལ་བ་ སྟེ།ཡོངས་སུ་རྒྱལ་བ་ནི་གང་གིས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའམ། ཡང་ན་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པའོ། །རྒྱལ་ བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ།ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཏུ་མི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་དེས་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་ལྷག་མ་ཁྱད་པར་ ཅན་དེས་རྟོགས་པའོ།།དེའི་རྟོགས་པའི་ཐབས་སྨྲས་པ། ང་འོ་ང་རྒྱལ་ཟད་པ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་གིར་འཛིན་པ་སྤངས་པས་ན་དྲེགས་པ་དང་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བློ་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་ཡོངས་སུ་དག་ པ་ནི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པས་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅིས་ན་བདེ། །གང་དེ་འགྲོགས་ན་བདེར་ཤེས་བྱ། །གང་དག་མ་མཐོང་བདེ་བར་ནི། །ཤེས་བྱ་དེ་ནི་བདག་ལ་གསུངས། །ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ ཞུས་པ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།འཕགས་པ་ནི་དྲི་མ་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམ་པ་བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདི་ལྟར་དམ་པ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བློ་ཉམས་པ་མེད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པ་ཞེས་ པས་སོ།།འགྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་ཞིག་མཐོང་ན་བདེ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་མ་མཐོང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའི་གླེན་པའམ་བྱིས་པའི་ཚུལ་ཅན་ཉིད་དོ། །རྟག་ ཏུ་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་སྟོབས་དང་། བྱིས་པ་དག་མ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སྲེད་པ་ཟད་ཅིང་བདེ་བ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྟག་ཏུ་ནི་རྒྱུན་དུ་སྟེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

为了说明那成为苦行者是怎样的，所以说'具有戒律'等。从'见到何者当知乐，以何见得安乐，见何殊胜安乐，生起请为我宣说'的请问中说此。具足圆满戒律者即是多闻者，为显示此而说'多闻'。为显示多闻和戒律的果报，说'阿罗汉'等，意为断除苦因。解释说在世间中，如仙人里沙巴和巴那玛那等观察星宿的人也称为阿罗汉。为显示区别于彼等的阿罗汉之相，说'解脱轮回'等。
具戒律等的方式是断除内外垢染，断除外垢染的方法是河流，断除内垢染的方法是依止善士等，为显示此义，说'河岸安乐河流乐'等。从'何河当知乐，何人欲安乐，缘何成安乐，尽何欲安乐'的请问中说此。'河岸安乐'是指从此渡越进入之处即是河岸，靠近河岸的方便和称赞等无不平等，河岸安乐的河流即是安乐之因。世人在那里沐浴、饮水、进入、洗衣等随意受用。
关于'以法胜'，此处法是指世间和出世间的道，从彼胜利，即是完全胜利，意为住于梵行的大有情。彼如如意树利益有情，或者以法利益。胜即是降伏，意为不专行非法的胜士。'获得智慧乐'是指以了知真实的殊胜证悟所获得，为证悟彼义而以殊胜的余德证悟。说其证悟方法：'我慢穷尽乐'，由断除我执而摧毁傲慢和我慢，因为心得清净。
如是，外在清净是以见等利益，其他则不然，为显示此义，从'圣者以何乐，与谁同行知乐，何者不见为，安乐请对我说'的帝释请问中说二偈。圣者是离二垢染者。为何？'与善士'等，如是善士于颠倒中无有智慧衰损，以广大作用于诸实事。'同行'即是共住。若问何者见之非乐？'不见诸愚人'等，即是造作身等恶行的愚者或具愚人行相。'恒时即得乐'，是以见圣者等力及不见愚人力而尽贪得乐的缘故。或者恒时即是相续，意为一再相续。

།བྱིས་ པ་རྣམས་ནི་མ་མཐོང་ན།།ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཤེ་ན། བྱིས་པ་དག་དང་འགྲོགས་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱིས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་ཤིང་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་གླེན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ བསྟེན་ཅིང་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡུན་རིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་འགྱོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་གདུང་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། བྱིས་པ་དག་དང་འགྲོགས་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།གང་མེའི་ནང་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྲེག་པར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ངན་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་འགྲོགས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱོད་པར་མི་འགྱུར། འདིར་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེས་སྨྲས་པ། དགྲ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་མཛའ་བ་བཞིན་ནོ། ། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། དགྲ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཉིན་དང་མཚན་དུ་དུས་རྟག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་དེ་ནི་རྒྱུན་དུ་འཇིགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འཕགས་པ་རྣམས་དང་འགྲོགས་པ་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྟན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བརྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དང་གི་སྒྲ་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏོ། །འགྲོགས་པས་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན་གཉེན་སྡུག་པ་ཕ་དང་མ་དང་བུ་ལ་སོགས་པ སྐྱེ་བོ་དག་དང་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།དགའ་བར་བྱེད་པ་ལྟར་དམ་པ་དང་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དུས་རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པ་དག་འཕགས་པ་དང་འགྲོགས་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། སྐྱེས་བུ་ཅང་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་བསྟན་ཏེ།འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་གྲོང་ཁྱེར་ན་ལ་ད་ནས་ཉེ་དུའི་ཚོགས་མང་པོ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་བཀོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་དེ་གསན་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །དཀའ་བས་འཐོབ་པ་ཡིན་པས་དཀོན་པ་སྟེ་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། །སྐྱེས་བུ་ ཅང་ཤེས་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དཀོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་ཀུན་དུ་འབྱུང་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྟ་དང་གླང་པོ་ཅང་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་སྐྱེ་བ་མ་ ཡིན་ནོ།།གང་དུ་བརྟན་པ་དེ་སྐྱེས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་གང་དུ་ཡང་བརྟན་པ་དེ་སྐྱེས་པ་སྟེ། བློ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡི་རིགས་ཀྱིས་བདེ་བ་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ཏུ་ཡང་མཁས་པས་ནི་ རིགས་འཕེལ་བ་ཉིད་དེ།ཉིན་རེ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་བདེ་བ་སྐྱོན་མེད་པ་འཐོབ་པའོ། །བརྟན་པས་ནི་བདག་རིགས་བརྒྱན་པར་བྱེད་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ། བདག་ཉིད་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གང་གིས་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུའོ། །བདེ་བར་འདུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པར་ གཉིད་ལོག་པའམ་འདུག་པའོ།།བདེ་བ་ཉིད་འཐོབ་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་མི་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡིག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་བྲམ་ཟེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་ཡིད་འབྱུང་བ་ སྤངས་པས་ན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་རྩ་བ་ནས་སྤངས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྤངས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པའི་མེ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྟགས་གང་གིས་འདི་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་འདོད་པས་མགོས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡུལ་གྱི་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་མནན་པའོ།

说到'如果不见愚人'这句话，以及'永远成为安乐'这句话从何而来？说'与愚人为伴'，意思是与愚人一起相处交往的这种方式，即与愚昧之人共同依止而住的意思。
'长久'是指极其长的时间。'将会后悔'是指消除内外的痛苦。
从何而来？'与愚人为伴'是造成痛苦的，就像进入火中怎能不被烧一样，如果与恶劣之人相处，怎能不后悔？
这里用相似的比喻说:'如同敌人'，就是像不友善的人一样。'一切方面'是指内外所有方面，被无数敌人日日夜夜时时刻刻包围，这就是经常体验恐惧。
那么，与圣者相处为何是快乐的呢？说到'诸稳固者'，因为具有稳固性故称为圣者，'和'字表示因的意思。与之相处的快乐是与满足相关的意思，就像与亲爱的父母儿子等亲人相处一样，意思是与人相处和共同依止，如同令人欢喜一样，与贤善者也是如此。
如果这样的话，为什么世间人不经常与圣者相处呢？以'智者'等来说明。在听闻圣者舍利子从那烂陀城引导众多亲属进入圣道的机缘后说此话。因为难得所以稀有，即难以获得。'智者'即殊胜的人。
为什么稀有呢？说'彼等非普遍出现'，因为这不像良马和善解人意的大象等以及如意宝等那样普遍产生。
'何处生稳固者'是指在任何种姓中生起稳固者，表明具有智慧等珍贵品质。
'彼种姓得安乐'是指如此在一切前后世中，智者使种姓增长，日日增盛并获得无过失的安乐。
稳固者不仅庄严自己的种姓，自身也安住于快乐中，为此说'婆罗门'等。
长者给孤独食向世尊请问以何得安乐住时，说了两个偈颂。'一切方面'即各个方面。'安乐住'是指无害地睡眠或安住。
获得安乐而非痛苦和不乐，为此说'婆罗门'，因为已断除外在的罪恶，以'远离罪恶即是婆罗门'的词义。
因为断除外在的厌离，所以断除一切执著，这是其意义。由于从根本断除执著才是断除执著，而不是其他情况，为了显示这点，说'涅槃'，意思是息灭贪欲等之火。
以何标志确定这点呢？说'某人不为欲所胜'，因为未被烦恼和境界的欲望所压制。

།གང་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་དེ་ཡང་བདེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ན།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་རྣམ་གྲོལ་ཟག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལས་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བའམ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ།།ཡང་ན་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ཆགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་གཞན་སྤངས་པས་ནི་དེ་ལྟར་བདེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་དེ་རྣམ་པར་གཡོ་བར་འདོད་པས་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་ནི་བདེ་བར་མི་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྲག་དོག་དང་ཁོན་ དུ་འཛིན་པ་དང་ཁྲོ་བས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།གཏུབས་པ་ནི་སྤངས་པའོ། །སྙིང་ལས་རིམས་ནད་རྣམ་པར་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་མེ་དང་འདྲ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བཤད་པ། སྲེད་པ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། སྲེད་པ་མེད་པ་བདེ་བའི་མཆོག་།ཆགས་པ་རྣམ་སྤངས་ཆོས་ཤེས་ན། །དཔལ་ནི་ཡང་དག་ལེན་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཁྲོ་བས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གདུང་ཞིང་ཉེན་པ་ལྟར་སོ་གའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་དྲགས་པས་ནི་དེ་ལྟར་ས་ལ་གདུང་བར་མི་བྱེད་དེ་དེ་ཞི བའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིས་པ་ཞི་བར་གྱུར་པ་ནི་དཔེར་ན་རླུང་དྲག་པོས་ཡིད་བཞིན་གྱི་མཚོ་ལ་ཆུ་སྲིན་ན་ཀྲ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་ཞི་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་བདེ་བར་འདུག་སྟེ། གང་གིས་ཤེ་ན། སེམས་ཀྱིས་ཞི་བ་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།ཡང་བཤད་པ། ཤེས་པ་མེད་པར་སེམས་ཞི་བར། །གང་ནའང་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། །མ་རིག་ཡོངས་སུ་མེད་པར་ཡང་། །གཡོ་བ་དག་ནི་ངེས་མེད་ཡིན། །ཞེས་སོ། །མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ལས་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་སོ།།ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དམན་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ ནའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་བ་རེཥྚ་ན་གནས་བརྟན་སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་ལས་འདས་ཏེ། དེའི་སློབ་མས་དགེ་སློང་དག་ལ་ཆུར་སྤྱོན་བདག་གི་མཁན་པོ་ལེན་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། མཆོད་པ་ གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ།དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པར་དུས་ལས་འདས་སོ་ཞེས་བྱས་པ་དང་། དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་སོང་སྟེ་དོན་འདི་གསོལ་པ་ལས། དེ་ལས་ཁྱོད་ཀྱི་མཁན་པོ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་པའི་ བདེ་བ་རྒྱ་ཆེར་མྱོང་ཞིང་དེར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་པ་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།བདེ་བ་ཆུང་ངུ་ནི་ཆུང་བའི་བདེ་བ་སྟེ། བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་པ་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དེའམ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཚུལ་ འདི་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།གང་ཞེ་ན། གང་ཞིག་བདེ་བ་སྤངས་འདོད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་ལ་བདེ་བ་ལས་ཀྱང་བདེ་བ་སྟེ། ངན་སོང་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་གང་ཞིག་འདོད་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་སྤངས་འདོད་པ་སྟེ། བདེ་བ་ཉུང་ངུ་བཏང་བར་གྱུར་པས་སོ། །འདི་ལྟ་བུ་བྱས་ཤིང་བསྟན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སྤང་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དོར་ཞིང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །བདེ་བ་ཆུང་ངུ་ནི་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་སྟེ་དམན་པའོ། །བརྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་ནོ། །དེའི མཚན་ཉིད་བསྟན་པ།ལེགས་པར་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྟོག་ཅིང་མཐོང་བར་བྱེད་པའོ། །བདེ་བ་སྤངས་པ་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པ་སྟེ། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་བདེ་བའོ། །སྤངས་པའི་བདེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ། འཇིག་རྟེན་འདོད་པ་དེ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

如果对所欲之事离开贪欲的人也能安乐而住，那么对色等离开贪欲的人就更不用说了，为了显示这个道理，说'完全解脱无漏'。按照次第，是离开色界和无色界的贪欲或断除烦恼。或者是现前见道和修道，或者是为了断除烦恼和习气。仅仅断除其他烦恼并不能如此安乐而住，为了显示是欲贪和嗔恨，所以说'断除一切渴爱'等。具有被渴爱即动摇欲望所折磨的心的人不能安乐而住。同样，被嫉妒、怨恨和愤怒所折磨的人也是如此。'断除'即是舍弃。
'从心中除去热病'是指断除如火般使人煎熬的愤怒等，关于这点也说道：'渴爱极为痛苦，无渴爱是最乐，若知法断贪著，将获得真实荣耀。'就像愤怒煎熬折磨相续一样，夏季强烈的阳光也不会如此使大地煎熬，因为它会平息。
第二种平静的状态，就像猛烈的风使如意海中的摩羯等水族不能相互游动而归于平静一样。这就是安乐而住，为什么呢？因为'心获得寂静'，这显示了圆满的智慧。又说：'无有智慧的心寂静，在任何处都不应理，若无有无明，动摇必定无有定处。'
为了消除对无依怙食施的智慧和断证圆满产生的疑惑而说此语。从智慧和断证圆满中所生起的确实能获得殊胜，因为他对低劣的快乐无有贪著，为了显示这个道理，说'某人快乐'等。
在巴列斯塔地方，长老狮子去世了，他的弟子对比丘们说：'请来，我的和尚无人照料就涅槃了，请做供养。'他们说：'他是带有余蕴而去世的。'他去到世尊面前禀告此事，对此说：'你的和尚广泛体验第三禅地的快乐并转生于彼处。'
小乐即微小的快乐，是指轮回中微小的快乐的意思。完全舍弃是指由谁完全断除，或具有完全舍弃的方法，这是词的省略。是什么呢？说'某人欲舍快乐'，即任何人对快乐中的快乐，即无恶趣的涅槃之乐有所希求，他就是想要舍弃快乐的人，因为已经舍弃了微小的快乐。
做了这样的显示有什么用呢？'若舍弃'是指完全放弃而不再生起。小乐是指微小的低劣快乐。'坚固'是指具有智慧。显示其特征说'善见'，即完全思维观察自身。舍弃快乐是指决定善，即无所依附的快乐。为了显示舍离的快乐本身，说'世间所欲彼'等。

།རྡོ་རྗེའི་གདན་ཉིད་དུ་མཚན་མོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གཤེགས་ཏེ།དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་སྐྱེས་པ་མེད་པར་སིལ་སྙན་གྱིས་རྩེ་ཞིང་འདུག་པ་དང་། དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་འདོད་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནས་སྐབས་དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་དེ་ལ་འདོད་པ་ སྐྱེས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་དང་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནས་འདིའི་བར་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འདོད་བདེ་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཅུང་ཟད་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བའོ། ། གང་ཡིན་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །ལྷ་ཡུལ་ན་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ནི་ལྷ་ཡུལ་བདེ་བའོ། །སྲེད་པ་ཟད་པའི་བདེ་བ་དེའི། །བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་དྲུག་གི་ཆ་ཤས་དེར་སྤང་སྟེ། སྔར་བསྟན་པའི་འཇིག་རྟེན པའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བཅུ་དྲུག་གི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པར་འགྱུར་ཞིང་འདི་ལྟ་བུ་ནི་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་ བ་དང་མུན་པ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྲེད་པ་སྤངས་པར་གྱུར་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཁུར་རྩ་བ་ནས་སྤངས་པས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁུར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཁྱེད་ལ་ཁུར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ངེས་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བསལ་བ་སྟེ། ལྕི་བའི་ཁུར་ངེས་པར་སྤངས་ཤིང་རྒྱབ་ཏུ་བོར་བའོ། །ལྕི་བའི་ཁུར་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དང་། གནོད་ པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའི་ཁུར་བླངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་འདེགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དོ།།ལེན་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མི་ལེན་པས་སོ། །ཕྱི་ནས་གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་ཕུང་པོའི་ཁུར་རོ། ། ག་ལས་ཤེ་ན། ཁུར་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བླངས་པས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྟེ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། དེར་གྱུར་ན་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁུར་བོར་ན་ནི་བདེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཕུང་པོའི ཁུར་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཕུང་པོ་མེད་པ་བདེ་བའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་ནས་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤོངས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྩ་ནས་བཅད་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སྲེད་པ་རབ་ཏུ་སྤང་ཞེ་ན། སྲིད་པ་ཕྱི་མར་འགྲོ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་ན་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྲེད་པའི་རྩ་བ་འོག་མའི་ཆ་དང་ མཐུན་པ་དང་།གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡོད་པས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ས་བོན་མེད་པར་མྱུ་གུ་བཞིན་ཏེ། སྲེད་པའི་རྩ་བས་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྩ་བས་ནི་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོའི་ རྩ་བ་ནས་སྲེད་པའོ།།ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྨྲས་པ། ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ཤེས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་མི་ཤེས་ པ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མཐར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འགྲོ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བའོ།

在金刚座夜晚现前圆满成佛，从彼等持中起定后，别别领受解脱之乐，宣说此三偈颂。其他人则说：世尊与声闻众一起前往舍卫城化缘，当时国王波斯匿无人时正在弹奏乐器，诸比丘对他生起欲念，于是对诸比丘说：'汝等勿对他生起欲念。为何如此？诸欲无常且不坚固'，乃至此处所说。
'世间诸欲乐'，即是一切欲界所生之乐。'所有'是指禅定与无色界所行之等至。天界所生之乐即是天界之乐。'较彼爱尽乐，十六分之一'，是说十六分之一也比不上，前述一切世间之乐连十六分之一也比不上，也不能获得如是，因为是无常的缘故。经中说：'凡是无常即是苦'。乐与苦二者不相同，如同光明与黑暗一样安住。为什么呢？如是若断除贪爱，则能断除引生痛苦之重担根本而成为无有，为显示此义而说'重担'等。
广说'诸比丘，我为汝等说重担'，而说二偈。'永舍'即是确实舍弃，即确实断除重担并抛于背后。'重担'是说因为经常相连且生起大害，故取蕴重担极难担负。'不取'即是不再近取。'后有他'即是其他生中的蕴重担。何以故？'取担即受苦'，即是执取诸蕴，因为是一切损害所损，或者说因为如是即是苦。'舍担得安乐'，即是因为完全断除蕴重担，以'无蕴乐最胜'之语表示。
如何不再后有执取？故说'断除一切爱'，即是从根本断除三界随贪之结。为何要断除贪爱？故说'后有不复行'，即是为了灭尽一切结。若不断除一切贪爱，则因为有其他贪爱根本下分结和上分结，而会在轮回中受生。如同无种子则无苗芽，贪爱根本即是结，彼根本即是执取有，有漏法之根本即是贪爱。
所说非断除有漏法，故说'若知一切蕴'，即是以智慧遍知一切有漏法，因为无有一法不知而能作苦边际，'不行'即是不取不执取。

།སྲིད་པ་ཕྱི་མར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་སྟེ། སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་ནི་ས་བོན་ཚིག་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྲིད་པ་ཕྱི་མ་མེད་པའི་བདེ་བ་བསྟན་པའི་དོན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོའི་སྔོན་གྱི་གྲོགས་པོ་ཚོགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱིམ་བདག་དེའི་ཁྱིམ་འཁོར་དང་བཅས་པ་མེས་ཚིག་གོ། །དེའི་བྱིས་པ་གཉིས་ཤིག་ ལུས་པ་ལས་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ནས་ཇི་ཙམ་ན་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཉེ་དུ་དང་ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་བར་གྱུར་པ་དང་།ཁྱིམ་བདག་གཅིག་གི་བུ་འཆི་བའི་དུས་སུ་བསོད་ནམས་བསགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་པ་དང་། དགོན་པའི་དགེ་སློང་ཆོས་གོས་ངན་དོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཤིག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །དོན་རྣམས་བསྐྲུན་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་གང གི་ཚེ་སྐྱེས་བུའི་ནོར་དང་འབྱོར་པ་བསྐྱེད་པ་དང་བདེ་བ་ཉམས་པ་དེ་ལ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་གྲོགས་པོ་ལས་གཡོག་འཁོར་དང་ནོར་གཞན་ནས་རྙེད་པ་ཡིན་པར་རེ་བར་བྱའོ། །སྲོག་དག་རབ་ཏུ་གཏུགས་ལ་བསོད་ནམས་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ ཟད་ཅིང་འཆི་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་ནི་བསོད་ནམས་ཉིད་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པར་ཆོག་ཤེས་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པའི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པས་ཆོག་ཤེས་པ་ དེ་ནི་བདེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསལ་བས་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་ནུབ་པ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲིད་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། །ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་ཅིང་སྤངས་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འགྲོ་བ་གདགས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ན་མེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དྲང་སྲོང་ཞིག་གིས་ཁྲུས་བྱས་པ་ལས་ས་བོན་ཟགས་ཏེ། རི་དགས་ཞིག གིས་འཐུངས་པ་ལས་སེམས་ཅན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་རི་དགས་ཀྱི་མགོ་ཅན་ཞིག་བཙས་སོ།།དེ་ཕས་བསྐྱེད་པ་ལས་ཇི་ཙམ་ན་ཕ་ཤི་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཐོད་པ་བརྡུང་བའི་རིག་པ་བསླབས་ཏེ། ཐོད་པ་བརྡུངས་ན་འགྲོ་བ་ཐམས་ ཅད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ།།འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐོད་པ་བསྟན་ནས་བརྡུངས་པར་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་མ་ཤེས་ཏེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉམས་སོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་ཏེ་ཞུས་པ་དང་།དེ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ལྕགས་ནི་ལྕགས་ཉིད་དོ། །བརྒྱབ་པ་ནི་བསྣུན་པ་སྟེ་གང་ལྕགས་ཀྱི་ཆ་སྤྱད་དེས་བརྡུངས་པར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འབར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་རབ་ཏུ་ ཁྱབ་པར་འབར་བ་སྟེ།མེ་ནི་མེ་ཉིད་དོ། །རིམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཞི་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པས་མེའི་འོད་རབ་ཏུ་འཇིག་པའོ། །ཇི་ལྟར་སོང་བ་མི་ཤེས་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་མི་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེ་བསྟན་ ནས།དཔེས་གཞལ་བར་བྱ་བ་བཤད་པ། ལེགས་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལེགས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མཐུས་དེའི་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ངན་སོང་གསུམ་ལས་གཏན་དུ་གྲོལ་བའོ། །འདོད་པའི་ འདམ་རྫབ་ཆུ་རྒལ་ཞིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོད་པའི་འདམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་པའི་འདམ་རྫབ་བོ། །ཆུ་བོ་དེ་ལས་རྒལ་བའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་ མའི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་ཡང་འདམ་རྫབ་དང་འདྲ་བའོ། །འགྲོ་བ་གདགས་སུ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་འགྲོ་བ་ལྔར་འགྲོ་བ་ཡང་ལུང་བསྟན་པར་མི་ནུས་ ཤིང་མེད་དེ།འགྲོ་བ་ལྔའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'后有'是指其他生世，由于远离贪爱，如同种子被烧，是无生之法。
为显示无后有之乐而说'诸义'等。
具寿阿难的昔日友人名为'有众'的居士，其眷属皆被火烧。
其中幸存两个孩童，圣者阿难令其出家，后成阿罗汉，与亲属极为疏远。
一位居士之子临终时为积累福德而心生欢喜。
一位阿兰若比丘以粗劣衣服知足。
一位阿罗汉入般涅槃。基于这些因缘，说此偈颂。
'于诸事创造'是指当人的财富、受用和安乐衰损时，应当期望从无烦恼的友人处获得眷属和财富。
'命尽积福乐'是指生命耗尽、死亡临近时，唯有福德能令心满意，其他则不然。
'粗劣知足乐'是指以低劣或殊胜的衣服等知足，能带来无量安乐而令心满意。
'一切苦寂灭'是指断除三界轮回过患。
断除蕴相续结合即是安乐，因为断除一切苦。
为显示般涅槃去处不可施设而说'此处火'等。
一位仙人沐浴时遗落种子，被一只鹿饮下，怀有生命后生下一个鹿头人身者。
其父养育他，后来父亲去世。
他学习敲击头盖骨的咒术，预言敲击头盖骨能转生一切趣。
圣者阿难示以预流等果位者的头盖骨令其敲击。
阿罗汉头盖骨他却不识，心想'我的智慧退失了'，便往世尊处请问。
于是世尊说了两个偈颂。
'铁即是铁'，'击'即是敲打，意为无法用铁器敲击。
'从燃烧'是指遍满燃烧，火即是火。
'渐次寂灭'是指火光次第灭尽。
'不知所往'是指不见去向东方等方位。
示现譬喻后，解说所喻：'善解脱者'中，'善'是以见道力断除应断烦恼，故永离三恶趣。
'渡欲泥水'中，欲泥即是欲泥。具此渡越性相，是因断除三界见所断和修所断烦恼。
上地烦恼如虚空无记故。欲界善法亦如泥沼。
'去处不可施设'是指彼等不能预言且无五趣之去处，因为已断除五趣烦恼。

།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་འགྲོ་བ་གདགས་པ་མེད་ཅེ་ན། གོ་འཕང་མི་གཡོ་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་མི་གཡོ་བའི་གོ་འཕང་ སྟེ།རྟག་པའི་གནས་སྐབས་དེར་འཇུག་པའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གདགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཆུ་བོ་བཞིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱོགས་མཐོན་པོ་དང་། དམའ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་ནི་གང་གཱ་ལ་སོགས་པར་འདུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བབ་པ་ ན་སྔོན་གྱི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་འགགས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།།ཇི་སྲིད་ན་ཡང་དེ་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་གདུལ་བ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཆེད་དུ་རེ་ཞིག་འདི་ཉིད་དུ་གནས་ན་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལན་དུ་ མར་བལྟས་ཀྱང་བསམ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན།གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཁོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ནམ་ཞིག་ན་བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ མཐོང་ཞིང་དེ་ལ་བསོད་སྙོམས་དབུལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བསམས་པ་དང་།དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོའོ། །ཁོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བྱེད་པ་སྟེ་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཁྲུག་པ་དག་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་དང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་ནི་འདིའི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ།།ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདིར་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ལ་བྱམས་པ་ལ་ སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཡིན་ན་ཁྲོ་བའི་སྐབས་ལྟ་ག་ལ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་བའོ།།འདིས་ནི་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏོ། །གང་ཞིག་སྲིད་དང་སྲིད་མིན་ལས་ལྡོག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་འདིས་སྲིད་པ་ནི་གང་ཞིག་སྲིད་ པ་སྟེ།ལྷའམ་ལྷ་ལས་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྲིད་པ་ཉིད་དེ་སྲེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། འདས་པ་སྟེ། སྲིད་པ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྲིད་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། སྲེད་པ་ལས་ འདས་པའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་ས་གོང་མའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ནི་འཇིགས་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྲག་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ནི་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པའོ། །སྙིང་པོར་གྱུར་པའི་བདེ་བ་ འདི་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཀྱང་འདི་མི་ཞན་ཅིང་ཁྱད་པར་གྱི་བདེ་བ་ཡོད་པས་ཡོངས་སུ་ཐར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།གཟུགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་སྟེ།དེ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷས་ཀྱང་བལྟ་ཞིང་བསམ་དུ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་དུ་མེད་པ་ནི་ངོམས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ཀྱི་དོན་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་ཡིན་པས་བསམ་དུ་ མེད་པ་ནི་ངོམས་པ་མེད་པའོ།།ཡང་ན་བསམ་པ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ལ་བསམ་དུ་མེད་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་གཟུགས་ལས་འདིར་བལྟས་པས་ནང་གི་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའམ་ཤེས་པར་ནུས་པ་ནི་མེད་དོ། །ལྷས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་ནོན་མི་འགྱུར། ། ཞེས་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །འདིའི་དོན་ནི་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དེས་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར། དགེ་སློང་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཤད་པ། འདོད་པའི་དངོས་པོ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པ་ནི་འདི་ན་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

若问：'为何说他们没有所谓的去处？'以'获得不动地位'来说明。进入无余涅槃界即是不动地位，也就是进入永恒的境界。这就如同名称各异的河流，譬如从高处和低处流下的大河，都汇入恒河等河中。当流入大海时，之前的一切名称都消失了。
即便他已离三界贪欲，为利益所化众生而暂时住于此处，诸根本天神等虽然向下观看他也不能测度，更何况其他众生。如何是这样的呢？故说'若人内心'等偈颂。
这时帝释天主心想：'何时我能见到具寿大迦叶并供养他饮食？'基于这个想法而说此偈颂。'若人'指大士。'内心'指内在作用，即心的意思。'扰乱'是指能扰乱并摧毁大我的确切含义。
为了说明愤怒、嫉妒、瞋恨、怨恨等，这里用复数形式表达。若心相续被慈心等所熏习，哪里还会有瞋恨的机会？这表明已离欲界贪。
'若人远离有与非有'，以此方式说明，有即是存在，指天或其他任何存在等。这就是有，即离开渴爱、超越，意思是有爱。非有即是离有，因为超越渴爱，这表明已离上界贪。
'彼无畏'是指远离恐惧，因为已离欲界贪。安乐是真实生起的快乐。虽然舍弃了这本质的快乐，但他并不减弱，因为具有殊胜的快乐而得解脱，因为离色界贪而获得殊胜的最上喜悦。
'无忧'是指离无色界贪，因为他的相续中一切热恼都已完全灭尽。'天亦观而不可思'中，'不可思'是指无厌足，因为语根有多种含义，所以不可思是指无厌足。
或者，思是确定，不可思即是无确定，即他们从外表观察无法如实了知或认识内在的真实。其他版本说'天亦不能胜'。这意思是说，魔众天神也无法障碍他。
如何比丘能离恐惧等所说，是因为已断除欲界事物，这一点在'此中若人'等偈颂中明确说明。

།རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་ཞུན་མར་དང་ཏིལ་མར་གྱི་སྦྱིན་གཏོང་གི་ཁང་པར་གཏན་པ་མེད་པ་བཞག་ཅིང་ཁྱིམ་དུ་མི་ཁྱེར་བར་དེ་ཉིད་དུ་བདག་ཉིད་ཅི་འདོད་པ་འཐུང་དུ་འཇུག་པ་ལས ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞིག་གིས་རང་གི་ཆུང་མ་བུ་བཙས་ནས་དེར་སྣུམ་དགོས་པས་དེ་དེར་སོང་སྟེ།ཞུན་མར་མང་པོ་འཐུངས་ནས་ཁྱིམ་དུ་སོང་ལ་ཆུང་མ་ཚིམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསམས་ནས་ཞུན་མར་མང་པོ་འཐུངས་པ་ལས་མ་ཞུ་སྟེ་སྲང་དུ་འགྱེལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གཤེགས་པས་གཟིགས་ཏེ།འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་དེའི་གཏམ་ཞུས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །དེ་གསུང་ནས་དེ་ཉིད་དུ་དུས་བྱས་པ་ལས་ དེའི་སློབ་མས་དེ་བསླང་བར་འདོད་ཀྱང་བསླང་བར་མ་ནུས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་པས་དེ་ལ་གཟིགས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། འདིར་གང་གིས་གང་ལ་སོ་སོར་རིག་ཅིང་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཐུབ་པ་དེ་ནི་བདེ་སྟེ། དེས་བྱས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། །གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པའོ། །ཀྱེ་རེ་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་འཇུག་པའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆོས་མང་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྟེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་གཉིས་མེད་པ་ སྲེད་པ་རྩ་བ་ནས་སྤངས་པ་དང་དགག་པའོ།།དེ་ལས་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་ངེས་པར་བྱས་པ་ནི་རྟོགས་པའི་ཆོས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཉིས་ ཀྱིས་གནས་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མང་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལུང་མང་པོ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་ བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་མང་པོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཉན་ཅིང་ཐོས་པ་གང་གིས་མ་བསྒོམས་པ་དེའོ།།ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མེད་པ་བདེ་བ་ཆེན་ པོ་ཡིན་ཞེ་ན།ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་བརླག་པར་གྱུར་ལ་ལྟོས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །བརླག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོངས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཤི་བར་གྱུར་པ་དང་། ཉམ་ཐག་པ་དང་། གནོད་པར་གྱུར་ པའོ།།སྐྱེ་བོ་ནི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བའོ། །སྐྱེ་བོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་ལ་རབ་ཆགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ལྷག་པར་ཞེན་པ་སྟེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡུལ་ལ་སེམས་ ཆགས་པ་དེ་ཉིད་དབང་པོ་མ་དུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལུས་ལ་རབ་ཆགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་དག་ལ་རབ་ཏུ་ཆགས་པའི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དབང་པོ་མ་དུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆགས་པ་ཡང་ཞུན་མར་ཤས་ཆེར་འཐུང་བའི་ལུས་ནི་ གཟུགས་སོ།།སེམས་མ་དུལ་བ་ལ་ནི་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ཞིང་ལུས་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་དབེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལ་མ་དུལ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། སྐྱེ་བོ་ཅི་ཡང་མེད་པར་གྱུར་པ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ནི་བདེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་རྟོགས པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ལྷག་མ་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

萨尔嘉王在布施油脂和芝麻油的房屋中不设门闩，不让人带回家中，而是让人在那里随意饮用。有一个游方者因其妻子生产需要油脂，便前往那里。
他想着喝很多油脂回家让妻子满意，于是饮用了大量油脂。由于未能消化，倒在街上。
世尊与比丘僧众外出化缘时看到此事，阿难尊者询问此事因缘，世尊便说了两个偈颂。说完后，那人当场去世，他的弟子想扶起他却无能为力。
世尊与随从看到这一幕，心想：'于此，谁对何事有正知而无执著，此等智者安乐。'从此事开始，说了'众生无所有'等两个偈颂。
'诸位'指的是大德。'无所有'是指没有妻子等任何执著之物。'多么快乐'意为大乐。
'于此'是指欲界和趣入欲界。'非无所有'是指不会真正生起极大安乐。
其他如何呢？'见多法而通达'是指无二执著，从根本断除贪欲和遮止。
就第一种情况而言，由正确智慧所确定的是所通达之法，即苦等圣谛，由见道和修道二者而住于梵行，是为了从三界离欲。
就第二种情况而言，说'多闻'是指未能如实通达应当了解的众多教法，即虽然听闻了十二分教的众多义理而未修习者。
由闻思所生的两种智慧不能遮止烦恼的生起。
为何无所有是大乐呢？'请看有所执著者的毁灭'，'请看'是要你们观察。'毁灭'是指贫穷、死亡、困苦和受害。
'众生'是指游方者。'于众生'是指妻子等。
什么样的众生呢？'心极贪著'是指意识强烈执著，意为随顺欲贪。
为显示于境贪著即是根不调伏，故说'于身极贪著'，即于色等极为贪著的根，意为根不调伏。贪著也指过量饮用油脂的身体即是色。
心不调伏则生懈怠等并损害身体，这表明因无寂静故亦无证悟。
为显示住于不调伏即是住于痛苦，故说：'众生成无所有者安乐'，即无所执著的众生安住于快乐，因为已离贪欲。
由证悟功德的殊胜而具足无所有性的殊胜智慧，故能证悟功德。
其余已说完。

།དབེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཅི་ཡང་སྤངས་པས་ནི་རང་དབང་གི་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་དབང་གྱུར་ཀུན་སྡུག་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་ པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་རི་དགས་འཛིན་གྱི་མ་ས་ག་ལ་རྫས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤོ་གམ་མེད་པ་དང་གྲུ་བཙས་མེད་པར་གནང་ངོ་།།དེ་ཤར་ཕྱོགས་ནས་ཤོ་གམ་བྱ་བའི་རྫས་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་ནས་དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ལ་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཞུ་བ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆས་པ་ལས་ སྐབས་མ་རྙེད་དེ།ཡིད་བྱུང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་ཏེ་སྐབས་འདི་རྒྱ་ཆེར་གསོལ་པ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པའོ། །གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གཞན་ལ་རག་ལུས་པ་ཞེས་བསྡུ་བ་བྱས་ཏེ། ། གཞན་ལ་རག་ལུས་པ་དང་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དབང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཅུང་ཟད་བདག་ཉིད་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དེས་ཇི་ཞིག་ཅེ་ན། ཐུན་མོང་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་འདི་སྐད་སྟོན་ཏོ། །གང་གཞན་གྱི་དབང་དེ་ནི་ལོས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དེ་འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་སྟེ།སྤྱིའི་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཅག་འཁོར་བའི་ནང་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དུས་ཇི་ལྟ་བར་བརླག་པ་དང་། གནོད་པར་འགྱུར་བར་ཟད་དེ། དེས་བྱས་པའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ གདུང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གནོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་མ་ཐག་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་པས་སྦྱོར་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདིས་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་སོ། །ཡང་ན་ འདོད་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཞི་དག་ལས་སོ།།ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་བརླག་ཅེ་ན། དེའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་སྤང་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སྤང་བར་དཀའ་བ་ནི་འདའ་བར་དཀའ་བའོ། །འདི་སྡུག་བསྔལ་ ཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ།གང་རྒྱལ་པོ་ལ་ལན་གསུམ་དུ་མཐོང་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཡོད་པས་ནམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་ འབྱེད་པ་ལས་བཤད་པའི་དོན་ནི་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་བརྗོད་དེ།ཁྱིམ་བདག་ཡོངས་སུ་འབྲིམ་པ་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཉེ་དགའ་མ་རྙེད་པས་མ་བྲིམས་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ཡོལ་བ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འདིའི་དོན་ནི་ གཞན་གྱི་དབང་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་གང་དགེ་འདུན་གྱིས་བསྟན་ཅིང་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དག་བརླག་པར་ཟད་དེ་མ་ཐོབ་པ་ལས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་གང་ གིས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན།།ཡུན་རིང་པོར་ཡོངས་སུ་བསགས་པའི་གཟུགས་དང་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ཡང་དཀའ་བས་བཙལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྤང་དཀའ་བའོ། །སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཉིད་སྤངས་ན་རང་དབང་དུ་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཞེན་པར་འགྱུར་བའི་མི་ནང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཟང་ལྡན་བྱ་བ་བྱས་ཤིང་མཚན་མོ་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་སུ་ལན་གསུམ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དེ། བདག་ནི་བདེའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ ཀྱིས་དྲིས་པ།ཅི་སྔོན་གྱི་འདོད་པ་དག་དྲན་ནམ་ཞེས་པ་དང་། དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་བཤད་དེ། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་འདི་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བདེ་བ་ནི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྔགས་པའི་བདེ་བ་འདིས་འཚོ་བའི་ ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།

为了说明依靠寂静的智慧，舍弃一切后将获得自在的快乐，而非其他，所以说'他人掌控皆是苦'等等。
国王明王对于鹿苑的玛萨迦地区的一切物品免除关税和渡船费。从东方带着需要缴纳关税的货物来的人，为了向国王请示三次而准备前往，但未得到机会。心生厌倦后来到世尊面前，广述此事，世尊说了这个偈颂。
'一切'是指无余。'他人掌控'是指依赖他人的意思。依赖他人和与他人相关的事物是痛苦的，因为会带来折磨。'自主者皆是乐'是指任何能够随心所欲行事的人，因为能够直接实现所愿。
如果这样的话，那又如何呢？说'共同'是为了表明：凡是依赖他人的必定是痛苦的，因为轮回中的这一切事物都依赖于因缘他力，所以是痛苦的。因为因缘在一切处都存在，所以是共同的，是普遍的。你们这些处于轮回中的众生，随时都会遭到毁坏和伤害，因为要经历由此造成的身心痛苦。
如所说，如果是这样，因为是造成伤害的原因，不能立即完全断除，所以说'结合'，这是使众生结合于各种轮回的意思。或者，是指从四种欲的结合。'极其'是表示原因的词。为什么会遭到毁坏呢？因为作为其根本的结合是难以断除的意思。难以断除就是难以超越。
这不仅仅是痛苦，即使三次见到国王，因为有烦恼和业，永远也不会从痛苦中解脱，这是为了说明取蕴的本质就是痛苦。
《分别经》中所说的含义在其他场合解释：当施主分发食物时，因找不到善知识近喜而未能分发，因错过僧众用餐时间，世尊说了这个。其中的含义是：一切他力都是痛苦的，因为即使是共同的，比丘僧众也会因为僧团所制定和规定的饮食而遭受损失，这是由于未能获得。
对此，什么是结合的原因呢？是与长期积累的色法相关。这也因为是难以寻求而极难断除。为了说明只有断除贪爱等烦恼集才能获得自在，而非其他，所以说'在执著的人中'等等。
在王舍城中，具寿善贤做完事情后，在夜晚破晓时分三次宣说：'我很快乐'。对此比丘们问道：'是否忆念过去的欲望？'他说了五个偈颂，说道这是应当受持的古佛所说。快乐是行为的特征，这是以称赞的快乐为生活的特征。

།ཀྱེ་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་སྟེ་འཚོ་བ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགའ་བ་དང་ལྡན་པས་འདི་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཞེན་པའི་ནང་ན་ཞེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགའ་བ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་བདུན་པོ་སྟེ། ། ཡུལ་ལ་དགའ་བ་དག་གི་ནང་ནས་བདག་ནི་དེ་ལ་དགའ་བ་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ཞེན་པའི་ནང་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་དགོན་པ་མུ་གེ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཙོས་པའི་ནང་དུ་བཟའ་བ་དང་བཏུང བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་བསགས་པ་དེ་ཉིད་བདེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་མ་བཅོམ་པའི་ནང་དུ་དེ་བཅོམ་པ་གནས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བདེ་བར་མི་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདིས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ ཏོ།།ཞེ་སྡང་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉམ་ཐག་པས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ནི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་སྟེ་གནོད་པས་ཉམ་ཐག་ཅིང་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནད་དོ། །བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་ཁྲོ་བ་བསལ་བ་ནི་ནད་མེད་པ་ ཞེས་བརྗོད་དོ།།འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕལ་ཆེར་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཚེ་བ་ཅན་གྱི་མི་ནང་ན། །ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པ་སྟེ་ཚིག་གིས་གཞན་ལ་འཚེ་བ་དང་ལུས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཚེ་བ་ཡིན་པས་འཚེ་ བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཐོ་འཚམས་ཤིང་འཚེ་བར་བྱེད་པའོ།།དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ཁྲོ་བས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཡུལ་མི་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་དེ་ལྟ་བུ་ལས་ཀྱང་བཟློག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤ་ཁོན་ཅན་གྱི་མི་ནང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ འབྲེལ་པའི་ཤ་ཁོན་ཏེ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཤ་ཁོན་ཅན་ཏེ་དབྱུག་པ་ཅན་བཞིན་ནོ།།རྒྱལ་པོ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་དེ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཙམ་ཞིག་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེས་བསྟན་ཏོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མི་ཐིལ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་ཐི་ལའི་བདག་པོ་རྒྱལ་པོའི་དྲང་སྲོང་དུ་གྱུར་པ་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རི་ཞིག་ན་གནས་སོ། །ཅི་ཙམ་ན་མི་ཐི་ལ་མེ་ཆེན་པོས་ཚིག་པ་མཐོང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་སྨྲས་སོ།།ང་ལ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ལའོ། །ཅི་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མི་ཐི་ལ་དག་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་དེ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཟག་པ་མེད་ཅིང་བསམ་གཏན་གྱི་དགའ་བའི་བདུད་རྩིའི་རོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་གྱི གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ང་ལ་ཅི་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ངེས་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དེ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ཡང་ངེས་པར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྲམ་ཟེའི་གྲོང་སཱ་ལ་ཅན་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་གཤེགས་པ་ལས་དེ་ལ་བསོད་སྙོམས་མ་བརྙེས་ཏེ་སླར་གཤེགས་པ་དང་། བདུད་ཀྱིས་ཇི་ཞིག་མང་དུ་བརྙེས་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ པ།སྡིག་ཅན་ཇི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྙེད་པར་དཀའ་འོ་ཞེས་སེམས་སམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་བསོད་ནམས་མང་པོ་སྤེལ་བས་བརྙེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཞུགས་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར་ངས་བྱའོ་ཞེས་པ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ གསུངས་སོ།།དགའ་བ་ཟ་བར་བྱེད་པས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་ཟ་བ་སྟེ། འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བསམ་གཏན་ གཉིས་པའི་ལྷ་ནི་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།

'啊'这个词表示欢喜，即维持生命，意思是以具有欢喜而说此语。
如何呢？即'于执著中无执著'。
'于诸欢喜'是指七种差别，于诸境欢喜中我于彼无欢喜。
为何如此呢？如是'于执著中'，即于荒野饥馑等以及饥渴等苦所逼迫中，积聚饮食受用即是安乐住。
如是于未断尽爱着系缚中，断除彼而住，岂不安乐而活，因此此说明离三界贪欲。
为断嗔恚而说'为病所侵'等。被痛苦所害即为病所侵，因为被害而痛苦煎迫故为病。以慈等力消除嗔恚即称为无病。
为显示贪欲与嗔恚二者多作害他故，'于害他人中'，即以言语加害及以身体特别加害故为加害者，即加害而作损害。
仙人们以意嗔特别摧毁国民等，为显示远离如是故说'于怀恨人中'，与嗔恚相应的怨恨，谁有此即为怀恨者，如持杖者。
国王多行此四烦恼，故以此偈显示。
若能断尽无余，即有殊胜安乐，为显示此故说'弥提罗'等。
弥提罗城主国王成为仙人，离欲贪，住于一山中。
某时见弥提罗被大火焚烧，说一佛所说偈。
'于我何等'即自身。'以何无'即无增上执著欲界事物，一切苦生起皆与彼相应故。
为何如此？如是以'弥提罗'显示，离欲贪者即于彼增上执著已尽故。
于何者无有任何，即是无漏而受用禅定喜悦甘露味，非他故，为显示此而说'于我虽无何物'等。
定业已作已积集，如是住于如来相续中者亦定生果报，为显示此。
世尊往婆罗门村索拉匈那乞食，于彼未得乞食而返，魔问'得何许多'，世尊告曰：'恶者，汝以为佛难得耶？如来以增长诸多福德而得'，因此又入城如所得而我当作，从此说二偈。
'以喜为食者'即受用喜悦，此中因受用由三摩地所生喜乐故。如何？以'光明天'显示，第二禅天具殊胜喜故。

།ཟང་ཟིང་མེད་པའི་དགའ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར། འཇིག་ཚོགས་ལ་ནི་མི་བརྟེན་པས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཁོར་བའི་དངོས་པོ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པའི་དགའ་བ་སྟོན་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཛེས་དགའ་མོ་བསད་པ་དང་། དགེ་སློང་གྲོང་དུ་སོང་བའམ། དགོན་པར་སོང་བ་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་དག་གིས་མཐོང་ནས་ཁྱེད་ཅག་གི་དགེ་སྦྱོང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བཤེས་པར་གྱུར་པ་དང་འདི་གསུངས་སོ། །གྲོང་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཏེ་སྐྱེ་བོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དགོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནགས་ཀྱི་གནས་སོ། །བདེ་སྡུག་གིས་རེག པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བདེ་བ་ནི་ཚིམ་པར་བྱེད་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་ནི་ཉེ་བར་གདུང་བའོ། །རེག་པ་ནི་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་དང་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་བསྒོམས་པས་བྱེད་པ་དེས་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་བདེ་ བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པས་མ་བྱས་ཏེ།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐྱེད་པ་ནི་འཛིན་པ་དང་འཆང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིའི་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རེག་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ཏེ་གདུང་བར་བྱེད་པའོ། །ཕྲད་པ་ནི་གྲང་བ་ལ་སོགས་ པ་ཕྲད་པ་སྟེ།གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལེན་པའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ལེན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོང་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་སྟེ་ཇི་ཞིག་ཕྲད་ཅིང་རེག་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།གང་གིས་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཉམས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། དེ་དག་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ལ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བཀུར་སྟི་མ་ཡིན་པ་བྱས་ ཀྱང་ཞེ་སྡང་བར་མ་གྱུར་ཅིང་སྤངས་པའོ།།ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བས་ན་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ལྟ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བསམ་པ་དང་སྦྱོར་ བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།སྐྱེས་བུ་དམ་པར་ངེས་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། འདོད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཆེད་དུའོ། །མི་འཁྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་ཆོས་བླ་མ་མེད་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་སྨྲ་བ་མེད་པའོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།བརྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་བརྟན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་བརྟན་པར་ངེས་ཤེ་ན་དེའི་ཕྱིར་བརྟན་པའི་འབྲས་བུ་བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་བདེ་བས་རེག་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གྲོང་དང་འབྲེལ་པའམ་དགོན་པ་དང་འབྲེལ་པའི་བདེ་བ་དང་ སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་དེས་དམ་པ་བརྟན་པ་དག་མཐོ་དམན་དང་།སྲོ་ཤི་བ་དང་གཟེངས་མཐོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དགའ་བའམ་ང་རྒྱལ་དང་སྐྱོ་ཞིང་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདེ་བའི་ཚོམས་ཏེ་སུམ་ཅུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །། བདེ་བ་ནི་སེམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་གྱི་བདག་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་ཀྱི་ཚོམས་བསྟན་ཏེ། གཟུང་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགོན་པ་ནས་ལོག་པར་འདོད་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འོངས་པ་དང་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།དགེ་སློང་ཁྱོད་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་མ་འགྲོ་བར་སེམས་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་བཏུལ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་རབ་ཏུ་བཏུལ་བར་བྱས་ཏེ། བསྲུངས་ན་ནི་བདེ་བ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱས་ནས་འདི་གསུངས་ སོ།།དཀའ་བས་བཟུང་ཞིང་གདུལ་བ་འདི་ལ་ཡང་བ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བར་ཡོད་པས་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་པར་དཀའོ་ཞེས་ཐོས་སོ།

世尊以无所求的欢喜而受用，这是从何而来？如此说道：'因为不依赖于身见'。因为不执著轮回的事物。为了显示无所求的欢喜是无害的，所以说'以取为缘'等。
当美女被杀，比丘前往村中或前往寂静处时，他们见到后问道：'你们的沙门是怎样的？'而说此语。村即是众多人进入之处，即有人居住之处。所谓寂静处即是林中住处。
'不为苦乐所触'中，乐即是满足，苦即是逼恼，触即是各种境。'由自他所生'即是由自己修习所作，因为无彼所作，故他人所作的苦乐非决定者所作，因为与因缘相关。所生即是执持、保持之义。
为说明此缘相关故说'所触'，即是逼恼。接触即是寒等的接触，即是散乱。'以取为缘'即是依于烦恼等取的因。'无取'即是远离烦恼等过失，何所接触而成触？意为不会成触。
如何确知自身无有损减？如是说：'彼等普遍而行'，即舍利子和目犍连尊者虽遭外道不敬，亦不生嗔恨而舍弃。为利益而到处行走故称普遍而行，即不视此为有益或有害。
为何如此？以'胜士'说明，即意乐和加行圆满。为显示决定胜士的标志而说：'欲因'即为利养恭敬。'不妄语'即是不对他人虚妄宣称无上人法。为何如此？因为坚固，故说'诸坚固者'。
为何确定他们坚固？为此说明坚固的果报：'此世间乐触'等，无论与村落相关或与寂静处相关的苦乐，坚固的圣者们不会因此而生高下、沮丧或傲慢，意即无有欢喜、我慢、厌倦和怯弱。
《乐品第三十》释论完。
为显示乐住于心而非住于我等，故此后显示心品，说'难以捕捉'等。有一位想从寂静处返回的出家人来到世尊面前，世尊如是告诫：'比丘，你不要被心所控制，应当善加调伏其心。因为若能调伏守护其心，则能引生安乐。'而说此语。
此心难以捕捉调伏而又轻浮，因极其微细，据闻连阿难等圣者也难以了知。

།ཡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲེའུ་བཞིན་དུ་མྱུར་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ལྟར་ ཡང་བར་འཇུག་པ་ནི་འདོད་པ་ན་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་དུ་དགའ་བར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བརྟགས་པས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གང་དུ་དགའ་བར་འགྲོ་ བའི་ཚུལ་དུ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོ།།ཡང་ན་གཟུང་བར་དཀའ་བས་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་བསྟན་ཏེ་དེ་ན་གནས་པའི་བྱིས་པ་ནི་སེམས་དུལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བ་ནི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་སྟེ་དགའ་བའི་བདེ་བ་ལ་ལྟོས་པས་བཏང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་དུ་དགའ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ངན་སོང་གསུམ་དང་མི་དང་ལྷའི་སེམས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །སེམས་དུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དང་།ལོག་པའི་ལམ་ལས་བཟློག་པས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས་པའོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར། སེམས་དུལ་བ་ཡིས་བདེ་བ་འདྲེན། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དུལ་བ་ཁོ་ནས་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་མ་དུལ་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་སྤངས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ། བདུད་ཀྱི་གཞི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆུ་བོ་ཨེ་ར་བ་ཏྱའི་འགྲམ་དུ་ཉ་དག་རྒྱས་ཕྱུང་སྟེ་བྱེ་མའི་ཕུང་པོ་ལ་བོར་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་གཡོ་ཞིང་ འགུལ་བར་གྱུར་ཏོ།།ཕྱོགས་དེ་ན་ཡང་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་ཅན་ཞིག་གནས་ཏེ་དེའི་སེམས་གཡོ་བར་གྱུར་ཅིང་ཇི་ཙམ་ན་ཉ་དེ་མཐོང་ནས་རང་གི་སེམས་ལ་སྤྱོ་བ་བྱས་སོ། །ཆུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་ཆུ་སྐྱེས་ཏེ་ཉའོ། །ལྟ་བུ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཐང་ལ་བོར་ བ་ནི་སོ་གའི་དུས་ཀྱི་ཚ་བས་གདུངས་པའི་བྱེ་མའི་ཐང་ལ་བོར་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེར་བོར་ཞེ་ན། ཆུ་བོའི་གནས་ནས་རབ་བཏོན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆུའི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ལས་མཆིལ་པ་ལ་སོགས་པས་དྲངས་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་གཡོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འགུལ་ཞིང་རྣམ་པར་འཕར་བ་སྟེ་འདུ་ཞིང་འཕྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བདག་གི་སེམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཡིད་ཡོངས་སུ་གཡོ་བ་ནི་རབ་ཏུ་མི་འཇུག་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བདུད་ཀྱི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་ པའི་བདུད་དེ་ཉེ་བར་དུལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་བདག་གི་སེམས་ནི་དེ་ལྟར་མི་འཇུག་སྟེ།ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ། །བདུད་ཉིད་བདུད་ཀྱི་གཞི་སྟེ་མིང་གི་གཞི་བཞིན་ནོ། །སྤང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ཉིད་ལ་གཡོ་བ་ཡིན་ གྱི་འཁོར་བ་དང་འཁོར་བ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བསྟན་པས་ནི་གདུལ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བཤད་པ། མཁས་པས་མི་ནུས་པ་ནི་མེད་དེ་ཇི་སྐད་དུ་དུག་འབྱིན་པ་དང་། སྦྲུལ་ལེན་པ་དང་། ཐོག་འབབ་པ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་ལ། ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ཡང་དུལ་བར་བྱེད་དེ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མི་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་དག་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་བསྡུ་བའི་ཐབས་ནི་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉི་མ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། རིའི་རྩེ་མོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་དགེ་སློང་དགོན་པ་པ་ཞིག་ཡོད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ན་དེའི་སེམས་ཡུལ་དག་ལ་རྒྱུག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཉི་མ་ཤར་ལ་དེ་དང་ཉེ་བ་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་དེ་མཐོང་ནས་འདི་བཤད་དོ། །སོ སོ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ལས་དག་ལའོ།།རྒྱུག་པ་ནི་འཇུག་པའོ། །གང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉི་མ་ལས་ནི་འོད་ཟེར་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་དཔེར་ན་སྤྲིན་དང་དུ་བ་དང་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ནི་ཀུན་དུ་གེགས་ མེད་པར་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་ཏེ།གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐུན་མོང་གི་ལས་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

所谓'轻快'是指如同猴子般迅速变化，如经中所说：'如心般轻快趣入，即便在欲界中也能如实见到一法'等等，这是'动摇'的含义。
'随意而行'是指不加观察而随心所欲地行动，这种随意而行的方式就是其本质。
或者说，'难以捕捉'是指无色界中运行的心识，因为在那里的凡夫没有调伏心的缘故。
'轻快'是指色界中运行的心识，因为依赖喜乐而放逸的缘故。
'随意而行'是指欲界中运行的心识，因为与色等境相应的缘故。
或者说，这些分别对应三恶趣、人道和天道的心识。
'调伏心是善'是指入于正道并远离邪道而寂静，这是最为称赞的。
为什么这样说呢？因为'调伏心能带来安乐'，唯有调伏心才能生起一切世间和出世间的安乐。
为显示因心未调伏而不乐于断除轮回，故说'魔之基'等。
在爱罗婆底河岸边，有人从水中捕出鱼扔在沙堆上，那些鱼剧烈地跳动着。
在那个地方有一位修行的比丘，他的心也随之动摇，当他看到那些鱼时，对自己的心生起厌离。
'水生'是指鱼，因为是从水中生长的。'如是'是指如实。
'扔在地上'是指扔在被夏季炎热灼烤的沙地上。
为什么要扔在那里呢？'从河中取出'，是说从水的聚集处被网等工具拉出。
'遍动'是指普遍震动和跳跃，意思是聚集和散开。
'我的心'是指表明'我的意识遍动'即不趣入。
'魔之基'是指一切贫困的根本烦恼魔，我的心已趣入调伏，不会那样趣入，如何执著轮回。魔即是魔之基，如名之基。
'断除'是指唯在断除上动摇，而非为了轮回和依止轮回。
若说如此教导则无法调伏，故说：智者无所不能，如说能平息毒害、捕蛇、雷击等，也能调伏方域象王，对于智者们没有任何所谓的'不能成就'。
因此，为显示唯有智者能够掌握摄心于境界的方法，故说'如日'等。
在山顶的一处有一位阿兰若比丘，当他为断除烦恼而修行时，他的心向境界奔驰。
那时太阳升起，他看见附近有人在调伏王之大象，于是说出这番话。
'种种'是指各种境界的事。'奔驰'是指趣入。
怎样呢？'如日放光明'，譬如在无云、无烟、无尘等的虚空中，太阳的光芒无碍遍满，如是因为明显及因共业所成而显示。

།དེས་བཟློག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དག་ལས་ངེས་པར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་སོ། །མཁས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ ཤེས་པའོ།།འདིར་དཔེ་བསྟན་པ། ལྕགས་ཀྱུ་ཡིས་ནི་གླང་ཆེན་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་དཔེར་ན་གླང་པོ་ཆེ་ཞོན་ནས་ལྕགས་ཀྱུས་གླང་པོ་ཆེ་སྨྱོན་པ་ཡང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་དེ་ཉིད་ཡང་སེམས་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོ་བར་ བྱེད་ཅིང་ངོ་།།སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལའོ། །ང་ནི་བདག་ཉིད་དོ། །སེམས་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བལྟར་མེད་པ་ནི་མིག་གི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ་རྐུན་མ་བཞིན་ ནོ།།དེ་སྤང་བའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པས་བདག་ཉིད་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སེམས་འདི་ལ་སྟོན་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པ་མེད་པ་སྟེ་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ།།ཡང་ན་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་བཟློག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་ལ་དོན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་འདི་དང་གཞན་དུའོ། །སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའོ། །ཡང་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལ་ངས་འདི་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཏང་ བར་མི་བྱ་སྟེ།དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་བཤད་པ། སེམས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་སོ། །སྔོན་ཆད་ནི་གཞན་དུ་སྟེ་བླུན་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱད་པར་བྱས་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་གྱུར་པའོ། །རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་དག་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་ཞིང་འཇུག་པ་སྟེ་གཟུགས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དག་ལའོ།།ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །འདི་ནི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །གང་དུ་འདོད་པར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དག་ལ་འདོད་ཅིང་མངོན་པར་དགའ་བ་སྟེ་ལྷག་པར་ཞེན་ཅིང་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་བྱ་བའོ།།ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་གུས་པ་དང་མགུས་པའམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གང་གིས་སམ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ དང་གཏི་མུག་གིས་བཏང་བའམ།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་པ་དང་གཟུགས་དང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། །ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་རོ། །དེ་གཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་ སུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདྲིས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚུལ་ནི་ཐབས་ཏེ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་བསྔགས་ཤིང་ རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བརྗོད་དེ།འདི་ལྟར་གང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གླང་ཆེན་མྱོས་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་གླང་པོ་ཆེ་མྱོས་པ་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་གིས་ལྕགས་ཀྱུས་ལམ་ལོག་པ་ལས་བཟློག་ཅིང་ལམ་དུ་འཛུད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་ནི་དེ་འདུལ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་རབ་ཏུ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་ཁང་ཁྱིམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྱིམ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་སྔོན་གོམས་པའི་དབང་གིས་དགོན་པར་ཁྱིམ་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་འབད་ པར་གྱུར་ཏེ་ཇི་ཙམ་ན་ཡིད་བྱུང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་རང་གི་སེམས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡིགས་པར་བྱེད་པའོ།།གཞན་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་ན་བཞུགས་པ་ན་བདུད་ཀྱི་ཕོ་ཉ་ལ་སོགས་པས་སེམས་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པའི་ཕྱིར་ འོངས་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དག་ཏུ་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ནོ།

'所谓遮止，是从境中确实取出。所谓彼等，是指心。善巧是了知方便的差别。
此处显示比喻：'如同铁钩制伏大象'，譬如骑象者用铁钩使发狂的大象从非道中转回。
瑜伽者即于心中周遍行持。所谓说即是宣说。所谓于彼即是于心。我即是自己。
若问此心如何，说无实质，因为是刹那性。不可见是因为非眼境界而不知所行，如同盗贼。
为显示趣入断除彼之方便，故对自身开示：'为常时调伏'，即是对此心开示，于自身念住等一切时中与境相应而无等同，即色等五境。
或者是从非境中转回。若问为何，说'于我无义'，因为于今生来世有害于我。所谓行即是趣入。
又是应作之事，我不应舍弃此事，因此解说此义，说'此心'等。所谓此即是心。从前即是他处，即愚痴位。所谓行即是已行，即是趣入。
所谓流转即是往来趣入，即于色等境界中。若问如何，即是'随欲'，即是随所欲而趣入，如是而行于法与非法。此是行为的差别。
'随所欲'即是于色等境界中所欲乐着，即是过分执着而行，此是行为。
'如所欲'即是以何种方式恭敬或悦意，或以一切方式，或被贪嗔痴所放逸，或依次由无色、色界、欲界随眠力故。
所谓今即是现在。所谓摄持即是心。所谓如理作意即是以修习随顺对治力之义。
如所说：'于贪嗔等应熟习不净观等'。方便即是方法，彼亦称赞且随顺即是如理。
此中若问如何，说'如醉象'，即如有人以铁钩使醉象从邪道中转回而引入正道。
如实了知心之自性即是调伏，非由他故。因此为详察故说'房舍'等。
一位舍弃家宅的出家人因往昔串习力而精勤努力在旷野造房，后生厌离，佛陀劝导他以两偈诃责自心。
其他人说：在菩提树下安住时，魔使等为扰乱心而来时，菩萨所说。
所谓众多即是无量。所谓生死轮回即是于诸趣中轮回的生命相续。

།ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཐོབ་པར་བྱས་པ་སྟེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།ཡང་ན་དོན་སྣ་ཚོགས་པར་མངོན་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། ད་ལྟར་ཕན་ཆད་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཐ་མ་འདི་ལས་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་དག་ཏུའོ། །དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁང་ཁྱིམ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་ཁྱིམ་བྱེད་པ་སྟེ། གནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ་ལུས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པའོ།།ཇི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཚོལ་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་སྲེད་པས་བསྐུལ་ནས་རྗེས་སུ་ཚོལ་བའོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་ཡང་སྐྱེ་བའི་སྡུག་སྔལ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་རྒྱལ་པོ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཚངས་པ་དང་། གཟུགས་བཟང་བ་ ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བ་ལན་དུ་མར་ཆོལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཁང་ཁྱིམ་བྱེད་པ་ཁྱོད་མཐོང་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངས་ཁྱོད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་ངས་ཁྱོད་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་ པས་ཕྱིན་ཆད་ཁྱིམ་བྱེད་དུ་མི་གཞུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པས་ཡང་སྐྱེ་བ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཡང་ལུས་ཀྱི་ཁང་ཁྱིམ་བྱེད་དུ་མི་གཞུག་པའོ། །ཅིའི་རྒྱུས་ཁྱིམ་ཕྱིན་ཆད་བྱེད་དུ་མི་གཞུག་ཅེ་ན། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཆུའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ སྨྲས་པ།ཕྱམ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བཅག་ནས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ཁྱིམ་བྱེད་པར་འདོད་པའི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཕྱམ་དང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་བཤིག་སྟེ་བྱེད་དུ་མི་གཞུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཁྱིམ་བྱེད་པར་འདོད་པའི་ ལས་ཀྱི་ཕྱམ་རྣམས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སོ་ཕག་གི་ཕུང་པོ་མི་བྱེད་ཅིང་བདག་གིས་ཀྱང་ཕྱམ་ཐམས་ཅད་བཅག་ནས་ཡང་སྲིད་པའི་འབྲས་བུའི་ལས་སྤངས་པའོ།།ཁྱིམ་གྱི་གདུང་ཆེན་རྣམ་བཅོམ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱས་པ་རྒུད་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ ནི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཕྱམ་ཡིན་ལ།མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་གདུང་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདུ་བྱེད་དང་བྲལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ལ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ།།ཟག་པར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བར་ཡོངས་སུ་འཁོར་བའི་ཐ་མ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ནི་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སེམས་གཡེན་སྤྱོ་བས་བརྩམས་སོ།།གཡོ་བ་ནི་ལན་དུ་མར་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ན་གཞན་དག་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གཡོ་བ་སྟེ། ལས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།སྤྲེའུ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་གཡེང་བ་ཉིད་དོ། །སེམས་ནི་ཡིད་དོ། །རིང་དུ་འགྲོ་བ་ནི་བསྲུངས་དཀའ་བ་སྟེ། དགེ་བའི་བྱ་བ་དག་ལ་དཀའ་བས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟློག་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལོག་པ་ལ་དཀའ་བས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་འདི་ལ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་ཞེ་སྡང་དང་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གསུམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདིས་ཡུལ་དག་ལ་འཇུག་པ་ལས་བཟློག་པར་མི་ནུས་པར་བསྟན་ཏོ། །བསྲང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲང་བ་དང་ཡོ་བ་མེད པའི་སེམས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།འོ་ན་དངོས་པོའི་རང་གི་རང་བཞིན་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ཚ་བའི་མཚན་ཉིད་བཞིན་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་སེམས་དེ་བསྲང་བར་ནུས་ཤེ་ན། མདའ་མཁན་མེ་ཡིས་སྲོང་བ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མདའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ལྷག་མའོ།།དཔེར་ན་མདའ་མཁན་གྱིས་ཡོ་བ་ཡིན་ན་ཡང་མེའི་བྱེད་པས་མདའ་དྲང་པོར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རང་གི་སེམས་ཀྱང་ལམ་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །སེམས་དུལ་བའི་ཕན་ཡོན་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

所谓'你已经出来'是指已经获得真实，其含义是'一再地流转'。或者应当显现为各种不同的意义。什么时候呢？说'从现在开始'，即从此最后一生之前的诸多生中。那是什么样的呢？'造房屋'是指建造房屋，即建立住处或建立身体。
是否仅仅以心的本性如此呢？说'寻求'，即被贪欲驱使而追寻。是什么呢？'具有一再出生之苦'，即希求获得国王、帝释天、梵天、妙相等，是具有痛苦本质的多次轮回出生的寻求。
'因见到你这造房者'是指我以真实智慧如实观察到你，此后我也如此见到并了知你，从此不再让你造房，即以各别抉择的灭除而断除再生，也就是不再让你建造身体的房屋。为什么原因不再让造房呢？因为没有能生起它的水的作用。
正说到这一点，说道'打碎一切椽木'，譬如有人想要造房，将木材等即椽木和墙壁等摧毁而不让建造，如是我也不造作想要建造心性之房的业的椽木和烦恼的砖块堆，我也打碎一切椽木而断除了再有果报的业。
'摧毁房屋的大梁'是指完全毁坏，因为断除了一切烦恼。其他人说烦恼如贪等是椽木，无明等是房屋的大梁。'远离诸行'是指此处远离诸行的行相，因为趣向解脱涅槃。'于此'是指出生。
'欲漏'是指想要完成轮回流转的最后。为了显示由于智慧而调伏心，所以说'心动摇不定'等。由于贪欲等分别念而心散乱故而开始。动摇是指多次动摇时能生起其他，或者说是能动摇的即是动摇，因为能生起业。
'摇动'是指不住于一处，如猴子般恒常散乱。心即意。'远行'是指难以守护，因为难以趣入善行。'难调'是指因为难以从邪道中转回。或者这里以动摇等三者配合贪嗔痴三毒，依次表示无法从趣入境界中转回。
'应当调直'是指应当成就正直无曲的心。那么，事物的自性恒常是它的本质，如火的热性，如何能调直已有的心呢？说'如箭师以火调直'，'箭'是剩余的。譬如箭师虽然弯曲，以火的作用使箭变直，如是自心也以修道的智慧。说调心的功德：'无身'等。

།ཡུལ་ ཞིག་གི་དགོན་པའི་གནས་ན་མིག་བཟངས་ཞེས་བྱ་བའི་གནོད་སྦྱིན་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་ཞིག་གནས་ཏེ།དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤིང་ཞིག་གི་རྩ་ན་བཞུགས་པ་མཐོང་སྟེ་གན་དུ་ལྷགས་ནས། མངོན་པར་མཆོད་དེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་གསོལ་པ། གཅིག་པུ་རྒྱུ་ཞིང་རིང་དུ་འགྲོ། ལུས་མེད་ཕུག་ན་གནས་བྱེད་པ། །གང་དག་བཏུལ་བར་གྱུར་ན་ནི། །འཇིགས་པ་ཆེ་ལས་ཐར་འགྱུར་བ། །ཞེས་པ་དང་། དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ། །རིང་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་རིང་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། སེམས་འདི་འགྲོ་ཞིང་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་རིང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར ཤེས་པས་བསྟན་ཏོ།།འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །རིང་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་བ་དེས་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་པུ་རྒྱུ་བ་ནི་གཅིག་པུ་ཉིད་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་ སྟེ།ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་རེ་རེ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་མེད་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པའོ། །ཕུག་ན་གནས་པ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་ གནས་གཅིག་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་བ་ཡིན་གྱི་གནས་དུ་མ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཕུག་གི་གནས་དང་གཞི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དང་འགྲོ་བ་ནི་འཕྲལ་ལ་གདུལ་བར་ནུས་ཀྱི་གང་འཕྱན་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་འཕྲལ་གདུལ་བར་མི་ནུས་སོ། །གང་ཡང་གྲོང་གི་ནང་ན་ འདུག་པ་གསལ་བ་ནི་གཟུང་བར་ནུས་ལ།ནགས་ཚང་ཚིང་དང་ཕུག་ན་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་གདུལ་བར་ནུས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་དུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དུལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐར་བར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའོ།།འཇིགས་པ་ཆེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཏེ་འཁོར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་མ་དུལ་བའི་སྐྱོན་བསྟན་པ། ལོག་པའི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ནད་ པ་ཞིག་ལ་སྨན་པ་གསོ་བ་བྱེད་དོ།།ཅི་ཙམ་ན་དེའི་ཆུང་མ་གཞོན་ནུ་མ་ཞིག་བླངས་པ་དེ་བྲོས་ཏེ་སོང་ངོ་། །ནད་པས་གཏམ་དེ་ཐོས་ནས་ལངས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་མགྱོགས་པར་བརྒྱུགས་ནས་སྨན་པ་དེ་བདག་གིས་མ་འཚལ་ལམ་ཞེས་བྱས་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕུལ་ལོ། །གནས་སྐབས་འདི་ ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ནི་ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ལིཙྪ་བཱི་རྣམས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷུང་བཟེད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པས་ཁ་བརྒྱན་པ་བྱས་ཏེ། ཨ་ཀ་རུ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་དྲི་ཞིམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཀང་ནས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕུལ་བ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ལེན་པ་མི་མཛད་དེ། སངས་རྒྱས་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷུང་བཟེད་དུ་མི་བཞེས་སོ་ཞེས་པ་དང་། དེས་གཞན་གཅེར་བུ་པ་དག་ལ་བྱིན་པ་དང་། ཅི་འདི་གཞན་ལ་སྔར་བྱིན་ནམ་ཞེས་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ སྨྲས་སོ།།ཇི་ལྟར་ང་ལ་སྟོང་པར་བྱིན་ཏེ་དེ་ཉིད་བཀང་ན་ནི་བླང་བར་བྱའི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། ལིཙྪ་བཱི་དག་ཁྲོས་ཏེ་དེ་ལ་མ་དད་པར་གྱུར་པ་ལས་དེས་ན་འདིའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེ་འགྲས་པའི་ངང་ཚུལ་ནི་འདིར་དགྲའོ། །ཡང་ན་གང་ལ་ཞེ་སྡང་ཡོད་ པ་ནི་མི་མཐུན་པ་སྟེ།དགྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགྲ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྡང་བའི་ཕས་ཀྱི་དགྲ་སྟེ། ཕྱིར་རྒོལ་བའི་དགྲ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པ་བསྟན་ནས་ བརྒྱུད་པས་གནོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ།ཕ་དང་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཐོས་པའི་དབང་གིས་ཏེ་བཤད་པ། ཁོན་གྱིས་ཁོན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལོག་པའི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།གང་གིས་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའོ།

在一个地方的寺院住着一个具有大神通的夜叉，名叫'妙眼'。他看见世尊坐在一棵树下，便来到跟前，恭敬顶礼，合掌说道：'独自游行远方去，无形躯体住洞中，若能调伏此等者，得脱大怖畏。'
于是他说道：'因为能远行故称远行，此心行走趣入故远行，此远行是由意识来显示。一切转识都无远行的缘故。此亦观察为三种，即一切事物的行境，故是远行。'
'独自游行'是指唯一自身游行，因为经中说不会同时生起两种识，而且有情的心相续是一个接一个生起的缘故。'无形躯'是指无色。'住洞中'是因为依止名色的缘故。
若是单一住处则容易了解，若是多处则不然。洞中住处与基础即是彼性。如是，其他与行走是能立即调伏，而放逸自性则不能立即调伏。
又如住在村中明显的能够把握，而住在丛林密林与洞中则不然。如是，以世尊所教导的方式能够调伏，为显示确实能调伏故。若以如是方式调心者即能调伏。
'得解脱'是指必定获得解脱。'大怖畏'是指从大恐怖中，即是从轮回中的意思。
为显示心未调伏的过患，说'邪愿'等。在王舍城有一病人正在接受医生治疗。不久后他娶了一个年轻妻子，她却逃走了。病人听到这个消息后起身快速追赶，对医生说'我不是请您治病吗'，并向国王告状。
从这个场合说了两个偈颂。其他说，广严城的离车族人用珍宝装饰了一个殊胜的钵，以沉香等香粉装满，供养给世尊。
世尊不接受，说'佛不受用珍宝钵'。他们便将其给予其他裸行者。问是否先前已给予他人，他们如实回答。
'如果给我空钵然后装满则可接受，否则不然'。离车族人生气对此不生信心，因此说此。嗔恨的性质在此为敌。或者说有嗔恨者即是不和，是敌人的意思。
'对敌'是指对立的敌人，即反对者的敌人的意思。'不作如是'是指不造作如是痛苦的缘故。显示直接危害后，间接危害即是通过听闻对父母等造成危害的力量，故说'怨者与怨'等。
'邪愿'是指与非如理作意相应的意思。'令自身受苦'是指自身生起痛苦。

།དགྲ་བོས་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པའམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྲོག་ཙམ་ཞིག་ འཕྲོག་པར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ།།མ་དུལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ནི་ངན་སོང་དག་ཏུ་ཡང་ལྟུང་བར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་འདི་ལ་ནི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོར་བྱའི་དགྲ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དུལ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་སྨོན་ ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཕ་དང་མ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བདེ་བར་བྱེད་པར་མི་ནུས་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་ཞང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་དུས་ཀྱང་མི་ནུས་སོ། །གང་ཡང་དག་པར་སེམས་དུལ་བས་ནི་བདག་ཉིད་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ་སྲེད་པ་ཟད་པས་བདག་ཉིད་བདེ་བ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་དོ།།སེམས་ལེགས་པར་མ་བསྒོམས་པས་ལུས་ལ་ཉེ་བར་གནོད་པའི་སྐྱོན་བསྟན་ནས། ཡིད་ཀྱི་སྐྱོན་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཁང་སྟེང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་ཚོང་དཔོན་ཞིག་ལ་བུ་གཉིས་ཡོད་དེ་ནག་ པོ་དང་།གཙུག་ཕུད་ནག་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་དེ་གཉིས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་ནག་པོ་ནི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་པས་མུ་གེ་ལ་སོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཡུལ་དག་མཐོང་ནས་ཉམས་པར་གྱུར་ཏོ། །གཙུག་ཕུད་ནག་པོ་ནི་རྒྱུའི་ སྟོབས་ཅན་ཡིན་པས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏོ།།དེས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། ནག་པོ་དང་གཞན་ཡང་མང་པོ་དག་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཁང་སྟེང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་རླུང་ལ་སོགས་པས་འདིར་གནོད་པར་གྱུར་ཏོ། །གཡོགས་ ཉེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོགས་མ་རྩིང་ཞིང་བར་མཚམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆར་པ་ནི་སྤྲིན་ལས་བྱུང་བའི་ཆུའི་རྒྱུན་ནོ། །ཡོངས་སུ་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཡོགས་མ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཤིང་འབིགས་པ་དང་། བུག་རྡོལ་དུ་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །དེ་བཞིན་ སེམས་ནི་མ་བསྒོམས་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་བཞིན་དུ་མ་དུལ་བའོ། །འདོད་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅོམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བས་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་དམིགས་པའོ། །གཡོགས་ ལེགས་ན་ལས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་ཅིང་བར་མཚམས་མེད་པར་གཡོགས་པའོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དེའི་རྒྱུད་དང་སེམས་ལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་བསྟན་ཏོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པས་གཙོ་ བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་མ་གཞག་པའི་ས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །དུལ་བ་དང་མ་དུལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གང་ཅུང་ཟད་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འདོད་ པ་དང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ།ཆོས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡིད་འགྲོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཀོ་ཊ་མ་ལ་ཀའི་དགེ་སློང་གིས་བསོད་སྙོམས་སྔོན་དུ་གཞན་ལ་བྱིན་ཏེ། ཕྱི་ནས་རང་ཉིད་ཟ་བར་བྱེད་པ་ལ་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དག་འཕྱ་བར་བྱེད་ པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་བདག་ཉིད་དང་པོ་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ་ལྷག་མ་གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་།རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ཁྱེའུ་ཞིག་དང་བྲམ་ཟེ་རིགས་ཀྱི་ཁྱེའུ་གཉིས་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ལྟོགས་པས་ཟས་ཀྱི་བཀད་སར་ ཞུགས་ཏེ།གནས་པ་ལས་དེ་ལས་དུས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེས་ཐོག་མར་བསླངས་པ་དང་། དེས་ཅི་ཡང་མ་ཐོབ་པས་ཁྲོས་ཏེ་གལ་ཏེ་ང་ལ་དབང་ཡོད་ན་ནི་འདི་དག་གི་མགོ་དྲུངས་ནས་བཅད་དེ་སའི་སྟེང་དུ་བོར་བར་བྱ་ན་ཞེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ ཁྱེའུས་ནི་ཕྱིས་བསླངས་པས་ཟས་མང་པོ་ཐོབ་སྟེ་སྨྲས་པ།དེ་སྐད་མ་སྨྲ་ཤིག་།གལ་ཏེ་བདག་ལ་དབང་ཡོད་ན་ནི་བདག་གིས་ཉིན་རེ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་འདི་དག་ལ་ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པས་ཚིམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཅི་ཙམ་ན་ བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཤིང་ཞིག་གི་དྲུང་དུ་ཉལ་བ་ལས།ཤིང་རྟ་ལམ་འདྲུལ་བའི་འཁོར་ལོས་སྐེ་བཅད་དེ་དེ་ལས་བརྩམས་སོ།

经中说道：'敌人所能做的不过如此，也就是说，要么使人失去受用，要么在一切处夺取性命而已。'
未调伏的心会使人堕入恶趣。因此，应当对此心生大恐惧，而不是对敌人。为了显示调伏心的利益，故说'正愿'等。
父母等人也不能如此使人快乐，其他姻亲等亲属也不能。唯有正确调伏心的人才能自得安乐，因为灭尽贪欲而获得圆满安乐。
显示了由于心未善修而导致身体受害的过患后，为了显示意的其他过患，故说'如同房顶'等。
舍卫城中有一位商主，有两个儿子，名叫黑色和黑色顶髻。具寿阿难为这两人剃度出家。其中黑色是缘力者，见到饥荒等苦难之地后退失道心。黑色顶髻是因力者，证得阿罗汉果。
因此说了十二偈颂，黑色和其他许多人都获得殊胜证悟。'如同房顶'是说如同房屋被风等所损害。'覆盖不善'是说覆盖粗糙且有间隙。
'雨'是指从云中降下的水流。'遍漏'是指超出所有覆盖物并穿透，由于有孔洞而渗入。
'如是未修心'是说由于安住于不净等道路，如是未调伏。'为诸贪所毁'是说被随贪结缚降伏并执著心。
'覆盖善好'是说适当且无间隙地覆盖。也显示贪等不会在其相续和心中产生轮回之苦。
显示随贪结缚也是因为集谛为主，以等持地和不等持地的差别分为两种，其余易知。
为显示调伏与未调伏二者所作的一切善恶必定成为可意与不可意之果，故说'法前意先行'等。
关于拘吒末罗迦比丘先将乞食布施他人后自己食用，婆罗门和居士们讥讽此事，世尊开示说应当先自己食用，剩余再布施他人。
有一刹帝利童子和婆罗门童子二人因极度饥饿而进入施食处。其中婆罗门童子首先乞食，但一无所获，愤怒地说：'如果我有权力，就要砍下这些人的头扔在地上。'
刹帝利童子后来乞食获得许多食物，说道：'不要这样说。如果我有权力，我要每天供养佛陀等僧众百味饮食使其满足。'
不久后，婆罗门童子睡在一棵树下，被失控的车轮砍断头颈而死，由此事而说。

།གཞན་དག་ནི་ཡང་དེའི་ཚེ་ཚོང་དཔོན་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་བུ་དུས་ལས་འདས་སོ། །དེས་བསོད་ནམས་ཆེ་བར་གྲགས་པའི་སེམས་ཅན་ཞིག་ཚོང་དཔོན་དུ་ དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ་ཞེས་འབད་པས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་ཁྱིམ་བདག་ལ་སོགས་པ་ལས་རྗེས་སུ་བཙལ་བ་ལས་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ཁྱེའུ་ཤིང་ཞིག་གི་དྲུང་ན་ཉལ་བ་མཐོང་སྟེ།ཤིང་གཞན་ཞིག་གི་གྲིབ་མ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ་ལ། ཤིང་དེའི་གྲིབ་མ་ནི་དེའི་ལུས་ཡོངས་ སུ་མི་འདོར་བ་མཐོང་ནས་དེ་དག་གིས་དེ་བསླངས་ཏེ་ཚོང་དཔོན་དུ་དབང་བསྐུར་བ་ལས་དེ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།སྔོན་དུ་ཡིད་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སྔོན་དུ་འདྲེན་པའི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་སྒོམ་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་སོ།།ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཡིད་ནི་གཙོ་བོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་འདི་ནི་ཡིད་ཉིད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སེམས་པས་བསམས་ནས་བྱས་པས་འཁོར་ གྱིས་བྱས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་སེམས་པས་བྱས་ཤིང་ཡིད་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བཤད་པ། ཡིད་མགྱོགས་ཞེས་སྨོས་པས་ཡིད་ནི་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བ་སྟེ་འདི་དག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་ དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་སྨྲས་པའམ་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་སྨྲ་བ་དང་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཚིག་ངན་པ་སྨྲ་བ་དང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གོ།།སྡུག་བསྔལ་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་གདུང་བ་དྲག་པོའི་གནོད་པ་རྗེས་སུ་འཐོབ་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཁོར་ལོས་མགོ་ བོ་བཅད་པ་བཞིན།།ཞེས་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ནུབ་མོ་རྗེས་སུ་རྒྱུ་བས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཚིག་གིས་མཚོན་ཆ་རྣམ་པར་འཁྱལ་བའམ་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲས་པ་སྟེ་ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པས་ བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གྲིབ་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཤིང་གི་གྲིབ་མ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ཁྱེའུའི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། མ་དུལ་བའི་ སེམས་ཀྱིས་ནི་ཐོས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཆེད་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།མཉན་ཡོད་ན་བྲམ་ཟེ་པི་པྲ་ལི་ཀ་པཱ་རི་ཞེས་བྱ་བ་བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨྲས་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་དེ། དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་ནས་ཀྱེ་ གཽ་ཏ་མ་བདག་ལ་ཆོས་ཤོད་ཅིག་དང་བདག་གིས་མཉན་པར་བགྱིའོ་ཞེས་གསོལ་པ་ལས།དེ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཐོས་པས་མངོན་པར་དད་དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེའོ། །གཞན་དག་ནི་ཙཎྜ་ཤྲི་ཞེས་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་བློན་པོ་ གསོད་ཅིང་རབ་ཏུ་གསོད་པ་ལ་འཇུག་པ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་དོ།།ཇི་ཙམ་ན་དེ་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་དོན་དུ་གཉེར་ཏེ་གལ་ཏེ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྲོག་དང་ཕྲལ་བར་ནུས་ན་ཁྱོད་ལ་གྲོང་སུམ་བརྒྱ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མཉན་ཏོ། །དེ་ནས་དེ་གོ་བགོས་ཏེ་ མཚོན་རྣོན་པོ་བླངས་ནས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་འཛེགས་པ་ལས་ཇི་ཙམ་ན་འཁོར་དུ་མའི་ནང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཅིག་ཅེས་གསོལ་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅང་མི་གསུང་བར་བཞུགས་སོ། །ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ གསོལ་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དད་པ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཐོས་པ་དང་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐོང་ནས་མངོན་པར་དད་དེ། མཚོན་དང་གོ་ཆ་ རྣམས་བོར་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྟེ།དེ་གདུལ་བ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་གྱི་ཚིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་བརྩད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཆེད་ཆེར་འཛིན་ཅིང་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའོ།

其他人说，当时有一位大商主的儿子去世了。他们为了寻找一位据说具有大福德的众生来授予商主之位，于是在舍卫城的长者等人中寻找，看见一位王族少年睡在一棵树下。其他树的影子向东倾斜，而那棵树的影子却始终不离开他的身体。他们见此情形便将他迎请，授予商主之位，这就是这个典故的由来。
关于'心为主导'，主导即是作为引导的主体，即通过修习诸法的善与不善。由于与感受等同时生起，感受等也可称为主导。对此解释说，所说的'心为主导'是依于心的主导性。即便如此，如同随从依王所为而行事，王是由心所思而行动。对此解释说，所说的'心迅速'，意即心行动迅速，这些都依于此而持取业果等。
若以忿怒之心说话或行事，即是说恶语与行恶之人。'获得痛苦'是指获得强烈的心理痛苦伤害。如何痛苦？'如同车轮割头'，比如车轮夜间行进时如同婆罗门童子一样。如何？即是'割断'。这也是比喻言语武器的挥舞或说粗暴语，即是语业恶行的摧毁之意。
'如影随形'是指如同树影与王族少年身体相连那样跟随，即是追随。一切圆满的根本是善说，而未调伏的心则无法听闻，为显示此义而说'大好争论'等。
在舍卫城有一位名叫毕波梨迦波利的婆罗门，他与所有婆罗门的言论相违背。他来到世尊面前说：'乔达摩啊，请为我说法，我愿听闻。'于是世尊为他宣说了三个偈颂。他听闻后生起信心，出家并证得阿罗汉果。
其他人说，有一位名叫旃荼室利的阿阇世王大臣，他残暴嗜杀，毫无慈悲心。后来提婆达多寻求他说：'如果你能夺取释迦牟尼的性命，我将赐予你三百个村庄。'他也如此应允。
于是他披上铠甲，手持利器，登上灵鹫山。当时在众多眷属中请求世尊说法，世尊默然不语。他再三请求，世尊说道：'无信者'等。他听闻世尊具有五支功德的言教，见到殊胜庄严的身相后生起信心，抛弃武器铠甲出家，证得阿罗汉果。这就是这个调伏因缘的由来。
与他人言论相违背即是争论。执着此争论并以此为要者即是执着争论。

།གང་ཟག་དེས་ནི་ ལེགས་བཤད་ལེགས་པར་མི་ཤེས་ཏེ་གླགས་ཚོལ་བ་ལ་འཇུག་པའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་བརྩད་པ་ནི་དགྲ་སྟེ་མཆོག་དང་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་དགྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་མི་ཤེས་ཤེ་ན། སེམས་ནི་ཉོན་མོངས་གྱུར་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཡིད་བསླད་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་འགྲོ་ཞིང་མ་དུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་རྟགས་སྨྲས་པ། གླགས་སྐབས་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་གླགས་ གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཚོལ་བའི་ངང་ཚུལ་གྱི་སེམས་འདི་ལ་ཡོད་པའོ།།འདིས་ནི་སེམས་ཉོན་མོངས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པའི་སེམས་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དད་པ་མེད་པའི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མ་ དད་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་སོ།།སྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པས་གཡེང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དམ་པའི་ཆོས་ལ་ གུས་པ་མ་བསྐྱེད་པས་སོ།།དམ་ཆོས་ཀུན་ཤེས་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའོ། །ཁྲོ་བ་ རྣམ་པར་བཏུལ་བ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་པོས་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པའི་ཡིད་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། །གང་གིས་མ་དད་སེམས་དང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་འབྲེལ་པའི་མ་དད་པ་དང་། །མ་དད་པ་རྣམ་པར་ སྤངས་པའོ།།གནོད་སེམས་རབ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་སྡང་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་སྤངས་པའོ། །དེས་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཐོས་པར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དེ་ཉིད་ནི་ཤེས་ རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཉིད་དུལ་བའི་སེམས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་གང་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་བརྟན་པ་མེད་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཙུན་པ་སེམས་པའམ་བརྟན་པ་གང་གིས་ཤེས་རབ་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་ལས་བརྩམས་སོ།།བརྟན་པ་མེད་པ་ནི་གནས་པ་མེད་པའི་སེམས་འདི་ལ་ཡོད་པའོ། །དམ་ཆོས་རྣམ་པར་ཤེས་མི་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་ལ་མཁས་པར་རོ། །དད་པ་འགྱུར་ ལྡོག་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་འགྱུར་ཞིང་ལྡོག་པ་སྟེ་མྱུར་དུ་འགྲོ་ཞིང་འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ལྟར་དེ་ལ་འགྱུར་ཞིང་ལྡོག་པའོ།།དེའི་དད་པ་ནི་གུས་པ་མི་བརྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ གསུམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་དེ།དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བས་སོ། །དེ་མེད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། དེ་ཡང་བཤད་པ། ཤེས་པ་མི་གཡོ་སྤུན་ཟླ་སྟེ། དམ་ཆོས་ཉན་པ་བླ་མ་ ཡིན།།དད་པ་དྲི་མེད་མཛའ་བཤེས་ཏེ། །གང་དེ་ཡིས་ནི་རྣམ་འཕེལ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཡང་ན་མ་དུལ་བས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་མཉན་པ་ཡང་མེད་ན་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་བརྟན་པ་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།མ་དུལ་བ་དེ་ལ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མི་མཉན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པས་དད་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།

那个人不能很好地理解善说，因为他有寻找过失的心。或者说，'诤'是敌人，意思是最主要的敌人。
如果问以什么样的心不能很好地理解，就说'心为烦恼所转'。被烦恼和随烦恼所污染，即为烦恼和随烦恼所控制而未调伏的意思。
其特征说为'寻找过失机会'，即此人具有寻找并揭露他人过失的心性。这是推断其心为烦恼所转的根据。
如果问那被烦恼和随烦恼所转的心是什么，就说'无信'，即为不信所执持。'嗔恨'是与嗔恚相应。'散乱'是由其他随眠所扰动，具有各种散乱的缘故。或者说是因为未对正法生起恭敬。
所说'不能了知正法'是指不能理解所教导的法。如果问这正法是什么样的，就说'是圆满佛陀所教'，即是如来所说。
'调伏嗔恚'是指听法者断除由嫉妒等随烦恼所造成的心的扰动。'以及无信之心'是指断除与心相应的不信。'断除害心'是指断除与嗔恚相应的。
'彼能知善说'是指此人适合听闻善说，因为是法器。此人即是智慧圆满，也是调伏之心。
如果问什么样的人不能圆满智慧，就说'心无坚定者'等。这是从尊者问'以何种坚定能圆满智慧'而开始的。'无坚定'是指此心无有安住。
'不能了知正法'是指不能精通十二分教的文义。'信心动摇'是指完全变动不定，如同急流般迅速流转。其信心即是恭敬不稳固。
'不能圆满智慧'是指因为无漏智慧不能生起。以三种因缘认为能圆满智慧：入于听闻正法、坚定和根门清净。若无此等，如何能圆满？
这也说道：'不动智慧为伴侣，听闻正法为上师，无垢信心为善友，由此能得增长。'
或者说，未调伏者连听闻善说都没有，更何况能圆满智慧呢？为了显示这点，所以说'心无坚定'等。未调伏者因为不听闻正法，因为没有这个，所以也没有清净根门的信心，这是总义。

།ཡིད་མ་དུལ་བ་ལས་ནི་སྟོན་གྱི་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟ་བུའི་གྲགས་པ་ཡང་ ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཀུན་རྟོག་ལ་ཆུམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་བུ་སུ་མུ་ཁ་ཞེས་བྱ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཙུན་པ་གང་གིས་གྲགས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་ལས་དེ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་ སོ།།གང་ཟག་གང་གིས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ་དེ་ཉིད་གྲགས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་ན་དང་གི་སྒྲས་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་རོ། །ལྟ་ངན་ཀུན་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདིས་སྲེད་པ་ སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་གཞན་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་འཛག་པ་ཡིན་པས་རྒྱུན་ཏེ་གང་ལ་རྒྱུན་རབ་ཏུ་འབབ་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡིད་ནི་སེམས་ཏེ་དེའི་རྒྱུན་ནི་གང་དག་རབ་ཏུ་འཛག་པ་སྟེ། སེམས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱ་ལ་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་འབབ་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་རྟོག་པ་ལས་རབ་ཏུ་འབབ་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་འབབ་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་སོ། ། ཡང་ན་རབ་ཏུ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟེ། རྒྱུན་གྱི་ཤུགས་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྟ་ངན་ཀུན་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་འཇུག་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ འཇུག་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ནི་ལྟ་ངན་ཀུན་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་པི་ལིང་བཏུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དང་གི་སྒྲ་ནི་འདིར་ལྷག་མ་ཡིན་ཏེ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆུམས་ལ་རྟེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྲེད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་གྲགས་པ་ཉམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགའ་སེམས་ཞེས་སྨོས་ཏེ་སྲེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ཡང་དག པར་ལྡན་པ་སྟེ།ཡིད་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་འདོད་པའི་རོ་མྱང་བས་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་སེམས་སོ། །དབང་པོ་ཕལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ཞན་པའམ་དབང་པོ་མ་དུལ་བའོ། །འདིས་ནི་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ་བློ་ཞན་པ་ཡིན་ན་ནི་དགའ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་དུལ་ བའི་དབང་པོ་ལ་ནི་དབང་པོ་ཐ་མལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།སེམས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་དབང་སྟེ་འདོད་པའི་རྒྱུ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་མ་དུལ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྲིབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའོ། །གྲགས་པ་ནི་སྙན་པའོ། །གཞན་ཡང་འདིར་ སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་སྨྲས་པ།ཞན་པའི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་མཐུ་དང་སྨྲ་བ་དམན་པར་གྱུར་པའོ། །མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་པ། ལྗོན་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་ལྷགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལྷུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་མི་ བསྔགས་པའོ།བྱ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདབ་ཆགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་བརྐམ་པས་ཤིང་ལ་རྒྱུ་སྟེ་དེ་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གྱི་གནས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲགས་པ་མེད་པའོ། ། སེམས་མ་དུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདིས་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ནས། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་སྨྲས་པ། སེམས་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ནགས་དགོན་པ་ཞིག་ན་ལེ་ལོ་ཆེ་ཞིང་བག་མེད་ལ་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་གཙེས་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་ལས་བརྩམས་སོ། ། བརྩོན་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བསགས་པའི་དགེ་བ་བསགས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ནས་བསགས་པའི་དགེ་བ་བསྲུང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ། བག་ཡོད་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བག་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ།

为了说明'由于心未调伏，即使如秋月般无垢的名声也会衰损'这个道理，说了'执着于妄念'等等。王子苏穆卡向世尊请问：'尊者，由何因缘会导致名声衰损？'于是世尊说了两个偈颂。
任何人若有三十六种暴流相续，也就是说，其本身会导致名声衰损。或者说，'和'字表示另一种次第的组合。'邪见妄念'应当这样理解：这表示贪着三十六种。
如世尊在他处所说：'欲界中的烦恼暴流有三十六种。''心的相续'是指流泄，意思是'相续流注'。心即是意，其相续是指那些流泄，因为住于心中。
为了断定这是否真的流注，所以说'流注'，因为极其流注且相续不断。或者说，'极'是指非常，意思是相续的力量一再进入。
'邪见妄念'是指身见等邪见的趣入，产生各种分别念，趣入邪见的遍计即是'邪见妄念'，这是省略中间词的说法，如同说'饮胡椒'一样。
或者说，'和'字在此是多余的，不仅是造作暴流的分别念，是什么呢？'依于贪着'，意思是依于贪爱的有所执着的欲望等分别念。这会损坏人的名声。
这是什么样的呢？说'喜心'，即随顺贪爱而具有贪着，是希求快乐并因贪着欲乐而随顺的心。'平庸诸根'是指根器低劣或诸根未调伏。这说明了喜心的原因，若是智慧低劣则喜心会衰损，未调伏的根器会变得平庸。
'随顺于心'是指心的主导，意思是未调伏的心趣向欲望之因。'衰减'是完全衰损。'名声'是美誉。此外在此说到殊胜的人，说'以弱力'，即力量和言说变得低劣。
为说明相似法的比喻，说'树木'，即是彼。'果实凋落'是指因为所有果实都掉落而不值得称赞。'如鸟'是指如同飞鸟，它因贪求果实而栖息于树，若无果实则会完全舍弃。同样，未来功德与过失所依的相续众生也无名声。
以心未调伏本身说明过患后，为说明后世，说'心啊'等等。这是依据一位住在荒林中懒惰放逸且被欲念分别所扰的比丘而说的。'住于精进'是因为具有殊胜的精进。
说明积累未积累的善法的因后，为说明守护已积累善法的方便，说'具正念心'，即具有正念殊胜功德。

།ཡོན་ཏན་ཉམས་པ་དང་སྐྱོན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཁྱོད་ཕུང་ཁྲོལ་འདོད་ལ་དགའ་མ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡིད་ཁྱོད་འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་ཕུང་ཁྲོལ་མ་བྱེད་ཅིག་པའོ། །དེ་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པས་བཟློག་ པ་ཡིན་ཏེ།བག་མེད་ལྕགས་གོང་མིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་བག་མེད་པའི་རྒྱུས་ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་རབ་ཏུ་འབར་བ་ཟ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་པའོ། །དམྱལ་བར་བཙོས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བར་སྐྱེས་ནས་དམྱལ་བའི་མེས་བསྲེགས་པར་གྱུར་པ་ན། ཁྱོད་མ་ངུ་ཞིག་པ་ནི་ཁྱོད་ཆོ་ ངེས་མ་འདེབས་ཤིག་ཅེས་པའོ།།བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པར་ནི་སེམས་དུལ་བའི་ཐབས་མི་རྙེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྡང་བའི་དུས་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ན་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ། ལས་ཐ་མལ་པ་གཞན་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཞིག་ ལས་བརྩམས་སོ།།ལྡང་བ་ནི་སྤྲོ་བ་སྟེ་དེ་སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་མིའི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུག་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བ་སྟེ། སྦྱོར་བ་མི་བྱེད་པས་དགེ་བའི་བྱ་ བ་དག་ལ་མི་འཇུག་པའོ།།ལྡང་བའི་དུས་ཉིད་སྨྲས་པ། ལང་ཚོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱ་བར་བཟོད་པའི་དུས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་ལང་ཚོ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མས་བསྟན་པ་དང་། གྲོགས་དང་། རྐྱེན་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། སྟོབས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ སྟེ།སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་། བསྟན་པ་གནས་པ་དང་། དེའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ནད་ཀྱི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་སུ་ཞིག་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ ཡིན་ཞེ་ན།མི་འབད་ཅེས་སྨོས་ཏེ་ལེ་ལོ་ཅན་ཉིད་ནི་དགེ་བའི་བྱ་བ་དག་ལ་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་འདུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་འདུན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སེམས་མི་དབེན་པར་བསྟན་ནས་ལུས་མི་དབེན་པར་བསྟན་པ། ཁྱིམ་འདུག་ ཅེས་བྱ་བ་ཁྱིམ་དང་ཉེ་བ་ན་འདུག་པ་སྟེ།འདི་ལ་ཁྱིམ་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་གའི་ཉེས་དམིགས་སྨྲས་པ། རྫོགས་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཡིད་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ལའོ། །རྫོགས་པ་ནི་ཐོབ་པ་ལ་ འཇུག་སྟེ་བདག་གི་སློང་མོ་ནི་རྫོགས་ཏེ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།སེམས་དབེན་པ་མེད་ན་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀུན་དུ་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །དབེན་པ་མེད་པས་ནི་ལེ་ལོ་བྱེད་པར་འགྱུར་སྟེ། བྱ་བ་ངན་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།མི་ཡིས་ཤེས་རབ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་སེམས་དུལ་བའོ། །རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཡང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞི་ན་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་དུལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ། ཕྲན་ཚེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་བའི་ཚོང་དཔོན་ཞིག་སྐྱོ་ནས་དེ་སྤང་བའི་གཉེན་པོ་བཙལ་བ་ལས་མ་རྙེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་ནས་ཅི་ཙམ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཕྲན་ཚེགས་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་སྟེ།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཡང་ན་ཞིབ་མོ་ནི་རགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཡེན་ཡང་སྤྱོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་ན་གནས་པའི་ཡིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་གནས་པའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའོ། །གང་གི་མ་རིག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པས་སོ།

为了避免功德衰退和过失生起，说道：'心啊，你不要贪爱导致痛苦的欲望。'这是说，你的心不要贪爱欲望和痛苦。这是通过显示不悦意的果报来制止的。
'如同无知吞食铁丸'是说不要因为放逸而去吃炽热的铁块。'在地狱中被煮烤时'是说转生到地狱后被地狱之火烧灼时，'你不要哭泣'是说你不要悲号。
为了显示若不是精进等，就找不到调伏心的方法，所以说'起身之时'等。这是以在祇园精舍中名为'胜'的一位普通人为例而说的。
'起身'是指发心，即到了实践的时候，因为具足佛陀出世和人的能力等殊胜条件。'安住'是指不精进，由于不精进而不从事善业。
说明起身的时机，说'年轻'，年轻是指处在能做一切事情的时期。'具足力量'是指具足上师教导、道友、条件、无病和五力，即因为有佛陀出世、教法住世、有入道之人、无衣食等匮乏、无病痛危害而具足力量。
如此具足条件却谁不精进呢？说'不勤'，即懈怠者对善业不生欢喜且无意乐，因为经中说'一切法的根本是意乐'。
这里显示心不寂静后显示身不寂静，'住家'是指住在家附近，因为这里的家是有执著的。
说两者的过患，'圆满时'是指获得圆满，即心对色等分别境界。圆满是指获得，如说'我的乞食已圆满即已获得'。
若心不寂静则会对欲等生起分别思维。由于不寂静则会懈怠，因为造作恶业故说'喜欢罪业'。
'人以智慧道'是指以无漏智慧资粮道调伏心。'不能证悟'是指永远不能获得。为了显示若自然分别寂静则心会完全调伏，所以说'细微'等。
有一位分别念很多的商主生起厌离，寻求对治分别念的方法却未找到，于是来到世尊面前，世尊为他说了两个偈颂。'细微'因为是不悦意的果报故不希求，是欲界所行。分别是欲界所行的分别。
或者细微是指不粗大，因为是等持地。'散乱亦动摇'是因为引生散乱，因为心散乱。'内住意'是指与心相应而安住。'彼等'是指彼地的分别。'不知'是指无明。是谁的无明呢？说'意的'，是通过如实了知。

།འདི་ནི་གནས་ཀྱིས་གནས་པ་བསྟན་ཏེ། གྲོང་ཐམས་ཅད་འོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་རྟོག་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་དཔྱོད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །དེ ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་བསྟན་པ།ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱུག་པར་བྱེད། །ཅེས་སྨོས་ཏེ་འཁོར་བར་ལན་དུ་མར་འཁོར་བའོ། །གང་ཞེ་ན། འཁྲུལ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་དུལ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ འདི་ཤེས་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། མཁས་པས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་པ་ནི་བརྟུན་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་གཡོགས་ པ་དང་བཀབ་པར་གྱུར་པའོ།།དྲན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་སྟེ། དེ་ལས་དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་གཉིས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་བཀབ་པར་བྱའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཇི་སྙེད་པའོ། །མ་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའོ། །ཇི་ཐམས་ཅད་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་དམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྨྲས་པ། བློ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སེམས་དུལ་བ་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི ལུས་འདིས་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དགེ་སློང་ཞིག་བདག་ཉིད་བལྟ་ན་སྡུག་པའི་ཁྱད་པར་དང་དབྱིབས་དང་གཟུགས་ཀྱིས་དྲེགས་ཏེ་སྲེད་པ་ལས་སྤྱོད་ཅིང་གང་འདི་ལྟ་བུའི་ལུས་ནི་སུ་ཞིག་གིས་མ་རུང་བར་བྱེད་ནུས་ཞེས་མི་གཙང་བ་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ ཡང་རྫ་མཁན་གྱི་ཁྱིམ་དང་ཉེ་བ་ཞིག་ན་གནས་ཤིང་སྤྱོད་པ་ཞིག་ལས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ།དགེ་སློང་རྫ་མ་སོ་མ་བཏང་བ་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་ཏེ་གནོད་པ་མི་བཟོད་ལ་ཆར་ཡང་མི་བཟོད་པ་བཞིན་དུ་ལུས་འདི་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །དཔེར་ ན་གྲོང་ན་གནས་པས་ནི་རྒྱལ་པོ་སྤྱོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་སེམས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ལུས་ནི་བུམ་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་དཔེར་ན་རྫ་མ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། མཐར་འཇིག་པ་ཡིན་ཞིང་ཆུའི་ སྣོད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།ལུས་འདི་ཡང་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྣོད་དང་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཟིན་པའོ། །རྟོགས་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པས་ངེས་པར་བྱས་པའོ། །གྲོང་ཁྱེར་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དང་འདྲ་བར་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ རྫས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྲན་བཙུགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ལེགས་པར་གནས་པ་དང་། དེ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱས་པའོ། །གྲོང་ཁྱེར་དང་འདྲ་བ་འདི་ནི་གྲོང་ཁྱེར་རུས་པའི་ར་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་སེམས་ ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་གོ་བགོས་ཏེ།བདུད་དང་གཡུལ་སྤྲད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྤངས་པར་བྱ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དཀྲུག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་མཚོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཤེས་རབ་མཚོན་གྱིས་ཀུན་དུ་ སྦྱོར་བ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མདོ་ལས་བསྟན་ཏོ།།བཏུལ་ནས་བསྲུང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་སྤངས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྲུང་བར་བྱ་བ་སྟེ་མ་བཏུལ་བ་ནི་བཏུལ་བར་བྱ་ལ་བཏུལ་བ་ནི་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་ནས་ཡང་ཉམས་པ་མེད་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གནས་མེད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་འཇུག་པ་མེད་ཅིང་འཁོར་བར་ཡང་སྲིད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དེ་འཇིག་རྟེན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ནམ་ཞིག་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་བལྟས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་ནམ་ཞིག་ན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟས་ནས་སོ།

这是依处所而住的教示，如说'所有村庄都来了'之类。分别是以种种方式观察思维，这是词义的确定。
为显示不了知的过失而说'一再奔走'，即在轮回中多次流转。是什么呢？所谓'迷乱心'，因为是颠倒的心，意思是未调伏的心。'此'即是了知任何分别。
若问如何了知，则说'智者'，因为依于经典义理的真实性而通达自相和共相。精进即是具有坚持。'分别'即是完全遮蔽和覆盖。
'具念'即是精进修习四念住，因为其中念和正知二者是主要的。经中说:'应以念和正知来遮护'。
'一切'即是所有地。'无余'即是连同习气。若问是否分别一切？不是，故说'以心'。调伏心则涅槃也依赖于此，为显示这点而说'此身如瓶'等。
有一位比丘因自身美好的特征、形状和色相而骄傲，从贪欲而行，认为'像这样的身体谁能使其败坏'而不修不净观。他住在一个靠近陶师家的地方，针对他的情况而说:
'比丘，未经烧制的陶器是无实质的，不能长久存在，经不起损害也经不起雨水，这个身体也是如此。譬如住在村中者享受王权。同样，依于身体而有心，世间即是如此'，乃至说了两个偈颂。
身体如同瓶子，譬如陶器是有生之法，最终会毁坏，是盛水之器，同样，此身也是各种不净之器，且是无常的。这是所执取的。'已证知'即是以真如智决定。
'如城'即是如同城市，因为有不同种类的诸多物质。'安置'即是依于该身而心善安住，并且证知这点。此如城即是以'骨城'而住。
观察身心而披甲，'与魔交战'即是应断除和搅动烦恼魔的意思。用什么呢？'以慧剑'，经中说:'圣声闻以慧剑断诸结'。
'调伏后应守护'即是断除烦恼魔后，为使其不再生起而应守护，即未调伏者应调伏，已调伏者应守护，意思是为了使其之后不退失。
'无住处'即是不再进入也不再有轮回中的后有，意思是'完全涅槃'。'此世间'即是一切有情相续，以'世间即是五取蕴'之语。
因此某时观察一方而趣入，某时观察一切世间。

།དབྱིབས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་ནས་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་སྨྲས་པ། ལུས་འདི་དབུ་བ་འདྲ་བར་ ཞེས་སྨྲས་ཏེ།དགེ་སློང་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་ཅན་ཞིག་གང་གཱའི་ངོགས་ན་གནས་ལ་ཕ་རོལ་དུ་རྒལ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དགེ་སློང་དབུ་བའི་གོང་བུ་ནི་ཆེར་ཟིན་ཀྱང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རེག་པར་མི་བཟོད་པ་བཞིན་དུ་ལུས་ འདི་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གསུངས་སོ།།ཆུའི་ཡན་ལག་འདྲེས་ཏེ་རླུང་གིས་གྲུབ་པ་ནི་དབུ་བ་སྟེ། ངེས་པའི་ཚིག་ལས་སྐྱེ་བའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དེ་ཇི་ལྟར་གནས་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ འབྲེལ་པ་སྨྲས་པ།གང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གང་ཡིན་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་དེ་ཁྱེར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཕྱིན་ནས་དེ་ལ་འདི་གསུངས་སོ། ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་བཟང་པོ་གང་གིས་ཏེ། ཐར་པའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའོ། །སེམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བསྟེན་པའོ། །དེས་ན་དུས་ཕྱི་ནས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་ཞེས བྱ་བ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ཞེས་འདིར་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་།།གང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ལེགས་པར་བསྒོམས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་འཁོར་བ་ལས་བདག་གིར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཐར་པ་འདོད་པའོ། །དེ་གཉི་ག་སྨྲས་པ། ལེན་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འདོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ལེན་ལ་མི་དགའ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་བསྟན་པ། ཟག ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྐྱོན་བསལ་ཞིང་ངན་པར་སྤྱོད་པ་སྤངས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུད་བསྩལ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་གང་མི་ཉམས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་ཅེ་ན། །དུལ་བའི་སེམས་ཉིད་དེ། དེ་བཤད་པ། གང་ཞིག་གཡག་རྔའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟི་གནས་ཀྱི་ཁང་པ་དག་ཏུ་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་གཏམ་ བརྗོད་པར་གྱུར་ཏེ།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གང་ཞིག་བསྲུང་བར་བྱ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། ཁ་ཅིག་ནི་ལུས་དང་ངག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེར་གཤེགས་ནས་དགེ་སློང་དག་སྲོག་ཆགས་གཡག་རྔའི་རྩེ་མོ་བཞིན་དུ་ སེམས་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་པ་ལ་སྲུངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འདི་གསུངས་སོ།།རང་གི་སེམས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྲུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དག་ལས་བཟློག་ཅིང་གདུལ་བར་བྱའོ། །གཡག་རྔའི་རྩེ་མོ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་རི་དགས་གཡག་ནི་ རྔ་མའི་རྩེ་མོ་གཙོར་སྲུང་སྟེ།བདག་ཉིད་ཤི་བར་གྱུར་ཀྱང་དེ་སྲུང་བ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཡུལ་ལས་བཟློག་པར་འདིས་བསྟན་ནས། ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་གཟུད་པར་བསྟན་པ། འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྩེར་ལྡན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩེ་བ་ལ་འཇུག་ཅིང་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ ཅན་ལ་འཚེ་བ་མེད་པའི་བསམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡི་བདེ་བ་ཡོང་མི་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་མཐར་ཐུག་པའི་བདེ་བ་མི་ཉམས་པའོ། །སེམས་ཀྱིས་ནི་དུད་འགྲོ་དང་ཐུབ་པ་མཆོག་གི་མཉན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་གླང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་ན་འཐབ་ཁྲོལ་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་དག་སྤངས་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་གཤེགས་པ་ན། ནགས་ཚལ་ཞིག་ཏུ་གླང་པོ་ཆེ་བཟང་པོ་ཞིག་གིས་རྩོད་པ་ཅན་གྱི་ཁྱུ་སྤངས་ཏེ། མངོན་པར་དགའ་ཞིང་གནས་པ་གཟིགས་པ་དང་། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་གསུངས་སོ།།གང་ཕྱིར་ནི་སེམས་སོ།

讲述了形状的贪欲之后，又说到颜色的贪欲。说'此身如泡沫'等。有一位对颜色有贪欲的比丘住在恒河岸边而不愿渡河，以此为缘起。就像比丘所见泡沫团虽大却无实质，不堪触碰一样，此身也是如此。从这里一直到两个偈颂都是这样说的。
水分混合，由风形成的是泡沫，这是从词源学的角度来解释的。如果问那个是如何无住的话，就用两种方式来说明关联。'以何菩提'等即是如此。
具寿舍利弗问何为涅槃、如何称为涅槃时，他带着这个问题去见世尊所在之处，世尊对他这样说道。'以何'是指以善意，即具有解脱种子的大士。'心善修习'是指善于修习不净观等。因此后来'七觉支'即是指善于修习。
如果问由何能善修七觉支，解释说：不执著轮回且希求解脱。说明这两者即是'远离执取'，因为断除了想要执取其他生命的意愿。'于取不喜'是指喜爱涅槃的缘故。因此具有意乐和加行两种差别，为显示其特点说'漏尽'，是因为断除了一切烦恼。
清除过失并断除恶行即是涅槃，也就是切断业和烦恼相续。'于世间'是指在现法中完全涅槃，意思是获得涅槃。
如果问什么是所说的'彼不退'，即是调伏心，对此解释说'犹如牦牛'等。在住处精舍中，很多比丘谈论说：'具寿们，圣声闻应当守护什么？'有人说是身和语等。这时世尊来到那里，对比丘们说：'比丘们，应当如同牦牛尾端那样守护心'，一直说到这里。
自心即是自己的识。'随护'是指从境上转回并调伏。'如牦牛尾端'是比喻，就像野生牦牛主要守护尾端，即使自己死亡也要守护它一样。
以此教导转回心识离开境后，又教导趣入殊胜境界：'于诸有情具慈悲'是指趣入并获得慈悲，意思是对众生具有无害之心。
'彼乐永不退'是指世间和究竟的快乐不会退失。为了显示心是畜生和最胜圣者的分界，所以说'由于象'等。
在广严城有争吵的比丘们离开后，世尊以神通在空中行走时，在一处森林中看见一头善良的大象离开争斗的象群，欢喜地独自安住，于是世尊说此偈。'由于'是指心。

།གླང་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུས་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས་བཤད་དོ། །ཡང་ན་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གླང་པོ་སྟེ་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་སེམས་ཇི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན། གླང་པོ་ཆེ་སྟེ། དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་དེའི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་གླང་པོ་ཆེ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གླང་ཆེན་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་སེམས་སོ། །མཉམ་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་འདྲ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། གླང་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། མཆེ་བ་བཟང་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འོབས་དང་འདྲ་བའི་སོའམ། ཀ་བ་ལྟ་བུའི་སྟེ། རིགས་བསྔགས་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ན། མཆེ་བ་བཟང་པོ་ནི་གླང་པོ་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཡང་ན་མཆེ་བ་བཟང་བའི་གླང་པོ་ཆེ་དང་། གླང་པོའི་གླང་པོ་ཆེ འདི་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ནི་ཆ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་གླང་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྟེ། ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པའི་བདག་ཉིད་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་ཅིང་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཕྱིར་གཅིག་པུ་ནགས་སུ་ དགྱེས།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་གཅིག་པུས་རྩོད་ཅིང་མ་རུངས་པའི་གླང་པོ་ཆེ་དག་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ནགས་སུ་མངོན་པར་དགའ་བ་བཞིན་དུ། ང་ཡང་འཐབ་ཁྲོལ་ཅན་དག་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ་ནགས་སུ་མངོན་པར་དགའོ་ཞེས་པའོ། །དགའོ་ཞེས་དེ་ མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་ན་ཇི་ལྟར་ནགས་སུ་དགྱེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།བཤད་པ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པར་སྨྲས་པ། །གང་གིས་ཡིད་ལ་གནོད་མེད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་བྱས་ཤིང་ བྱམས་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་བྱས་ན་ཕན་ཡོན་མང་པོ་འདོད་པར་བྱའོ།།སྙིང་རྗེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་གནོད་པ་དང་འཚེ་བ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པའོ། །ཡིད་ ཆེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགའ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་བདེ་བ་མཐོང་ན་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ། །འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་བརྩེ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་སྟེ། གང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པའོ། ། འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་བྱམས་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་མཆོག་ཏུ་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོག་མ་ནི་བྱམས་པ། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་སྙིང་རྗེ། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བཟློག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། འབྲེལ བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་འདི་དག་ཉིད་འདིར་བསྟན་གྱི་བཏང་སྙོམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ། ཁོན་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁོན་ནི་ཁོན་དུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་ནམས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ མེད་པ་ཉིད་དོ།།ཡང་ན་འདིས་ནི་བཏང་སྙོམས་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་ཚད་མེད་པ་བཞིའོ། །གང་ཟག་གང་ནགས་ཚལ་ལ་དགའ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པ། སྲོག་ཆགས་ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་བརྗོད་དེ་འབྱུང་པོ་དང་། སྲོག་ཆགས་དང་། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དགྲ་བོ་དང་། ཐ་མལ་པ་དང་། མཛའ་བོའི་ཕྱོགས་ལ་འབྱུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པར་སྦྱར་རོ། །གང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བདེ་བ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པ་ནི་མཛའ་བཤེས་ཀུན་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་ལ་ཐམས་ཅད་མཛའ་བ་ཡོད་པའོ། །བྱམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐ་མལ་པ་དང་། དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་སྤངས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཛའ་བོའི་ཕྱོགས་ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ།

如《大腹经》中所说：'大象'即是如来，因为是大士故。或者说，因为无害的缘故，世尊是大象，因为远离一切过失故。
若问其心如何？是大象，因为获得大喜故，因为无过失的缘故，如是称为大象。大象即是大象心。'平等'是指相似之意。
若问大象如何？说'具妙牙'，即如壕沟般的牙齿，或如柱子般，因为生于赞叹之种姓，故以'具妙牙之大象'之语。或者说具妙牙之大象与象中之象，此即如来之心是相似的。
若问如何？此所谓大象，即完全不退失之本性，不为诤论等所退失且无厌倦之义。
为何如此？'是故独乐林'，即如此独自远离争斗凶恶之象，喜乐于寂静之林中，我亦远离争斗者而喜乐于林中。
若问如何在林中喜乐？答：以修慈等，即说此具功德：'于意无害者'等。诸比丘若修慈，亲近慈，当知有诸多利益。悲心亦如是，如是宣说至五偈。
'于'是指于何无害无恼。'谁'是指大士即瑜伽士。'意'是指具喜心故。由喜等见他人安乐而生欢喜且不作损害。
'于诸有情悲'是指对一切有情生起悲悯，即具有悲心者。'于诸有情慈'是指以增上心思维他人安乐故。
若说先是慈，其次是悲，再次是喜，此是依对治而说。因为显示与利他相关，故此处仅说此等无量，不说舍无量。
显示此之利益：说'无嗔恚'，嗔恚即是怨恨。'于彼永不生'是指与补特伽罗永不相生。或者此说舍无量，故有四无量。
显示何等补特伽罗喜乐林野：'于诸众生'是依所化而如是说，因为有情、众生、生类是异名故。'永'是指某一成就。或者说对敌人、普通人、亲友方面，配合有情等词。
显示修慈等者特别获得安乐：说'与诸亲友'，即一切皆为亲友者。因为以慈力舍弃普通人与敌对方，使一切安住于亲友方故。

།གྲོགས་ཀུན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་ཡིན་པས་ གྲོགས་ཀུན་ཏེ།དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་སུ་གྱུར་ཅིང་མཛའ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་དེ། བཤད་པ། བྱམས་པ་ལ་གནས་ན་ནི་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅིང་ཕན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་ལྷ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དགའ་བའི་གཉེན་ གཞན་གྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་བརྩེ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་སྟེ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་དེའི་རྗེས་སུ་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་ཅི་རིགས་པར་ཕན་འདོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའོ། །བྱམས་པ་བསྒོམས་པས་ནི་སྙིང་རྗེ་ ཡང་འདྲེན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ཞིག་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ། །སེམས་ནི་བསྒོམ་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པར་བྱས་པའོ། །འདིའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ནས། གཞན་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ། བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་ཤིང་གནོད་པ་མེད་པའི་བདེ་བའམ། མཐར་ཐུག་པའི་བདེ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བདེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་བསགས པ་དེ་དང་འབྲེལ་པས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་འགའ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཡང་བྱམས་པར་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྡང་མེད་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ། བྱམས་པ་ནི་སྡང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱམས་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་དམིགས་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། །དགེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་དགེ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་དགེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་བྱམས་པར་དམིགས་པས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཉིན་རེ་ཞིང་བང་བ་སུམ་བརྒྱ་བྱིན་པར་བྱེད་པ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་ རོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དོ། །ནིའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཏེ། གང་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་བྱམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་པར་གྱུར་ན། གང་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་ཀྱིས་བརྩེ་ བ་བྱས་ཤིང་བྱམས་པས་འཇུག་ལ་སྙིང་རྗེ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཕལ་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འཕགས་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་ ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།།བསོད་ནམས་ནི་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ཚོགས་ཏེ། ཆོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་བྱེད་ན་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་མི་འཐོབ། །བསོད་ནམས་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་གང་དགའ་བའི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བ་དེ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་གནས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་ཀྱེ་མའོ་བདེའོ་ཀྱེ་མའོ་དགའོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་དགེ་སློང་དག་ལས་གསན་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ནི་གནས་བརྟན་དགེ་སྦྱོང་རྒྱལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་གཡེང་བ་ཆེ་བ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། །དགའ་བའི་སེམས་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས་ཡིད་དགའ་ཞིང་དགེ་བ་འབྱུང་ བར་བསྟན་ཏོ།།མི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། །ཞུམ་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུམ་པ་མེད་ཅིང་མ་བསྡུས་ལ་དགེ་བའི་བྱ་བ་དག་ལ་མི་དམན་ཞིང་སྡིག་པ་དག་ལ་མི་སེམས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྒོམ་བྱེད་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ལའོ།

所谓'一切友'是指成为一切众生的友人，即成为一切众生的友人和亲密者。如说：若住于慈心，则能对一切众生生起欢喜并趋入利益，连同诸天也应供养，更何况其他亲友。
'对一切众生慈悲'是指对一切众生生起悲悯，见到他们的痛苦而随之忧伤，并随缘给予帮助和关爱。修习慈心也能引发悲心。
若问何以如此？以'慈心'来说明，即是完全具足慈心。'心若修习'即是熟习。说明此功德后，再说明其他功德：'极大增长安乐'，即是生于梵天等处无害的安乐，或究竟安乐。
若问为何慈心能如此获得安乐？答：因为积累无量福德，与此相应故能令一切获得安乐。
'若对任何'即是若对一个众生生起慈心。'无嗔心'即是慈心，因为慈心的本质是无嗔。
'修慈'即是以慈心摄持和缘念。'彼'即是安住慈心的瑜伽士。'为善'即是特别成为善，因为积累无量福德资粮。
若问因何为善？'由此'即是缘念一个众生的慈心。如说：'诸比丘，譬如有人每日布施三百钵'等广说。
'于一切众生'即是一切有情。'尼'字表示差别义，即若对一个众生修慈已能积累无量福德资粮，更何况对一切众生以意生起慈悲，以慈心趋入并生起悲悯。
'广大'与'无量福德'相连。'圣'即是指殊胜的人。'成就'即是增长和获得。
'福德'即是善行资粮，如是修习大法，怎能不获得殊胜安乐。由此福德所生必定生起无染欢喜，为显示此义，故说'若人欢喜'等。
阿阇世王与后宫眷属极为亲密，住在王舍城的人们见此后说：'啊！快乐啊！啊！欢喜啊！'如是听闻比丘们所说后，说了三个偈颂。
其他人说是从上座沙门王心极为散乱而说起。'何者'即是众生。'欢喜心'即是说明由修习慈心等使心欢喜并生起善。
'人'即是瑜伽士。'以无怯弱心'即是无怯弱、不萎缩，于善事不退缩，于恶事不作意，因为具有殊胜精进。'修习善法'即是修习所欲果报，即是戒定等。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གྲུབ་དང་བདེ་བ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་བདག་ཉིད་ཟུང་ནི་གྲུབ་པའོ། །དེས་ཐོབ་པ་ནི་བདེ་བ་སྟེ། །མི་འཇིགས པའི་གོ་འཕང་ཐར་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དེ་ལྟར་དགེ་བ་ལ་འདུན་ཅིང་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་འཐོབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ནི་ཞིར་གྱུར་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ ཀྱང་ཞི།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་ཞིང་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བས་སོ། །ལམ་གྱི་ཚོགས་བསྟན་ནས་དེའི་འབྲས་བུ་བཤད་པ། ཡང་དག་ཤེས་པས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་གང་གིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། རང་དབང་དུ་ གྱུར་ཅིང་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམས་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བསྟན་པ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལས་གྱུར་པའི་དགའ་བ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པའི་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པ་སྐྱེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བུའི་དགའ་བ་ཡོད་པ ཡིན་ཞེ་ན།ཡན་ལག་ལྔ་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཀྲོལ་བ་དང་། རྒྱུད་མངས་དང་། ཁོང་སྟོང་ལ་སོགས་པ་གང་ཇི་སྙེད་པའི་སིལ་སྙན་དང་རོལ་མོའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཡང་ན་རྔ་དང་། པུ་ར་བ་དང་། གླིང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རོལ་མོ་འདུས་པ་ལའོ། །དེ་ལྟར་དགའ་བར་བྱེད་མི་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་འདོད་པ་ཅན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དགའ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་དགའ་བ་དང་རྣམ་པར་ལྡན་པར་གྱུར་པའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་འདིར་རྒྱུ་བསྟན་པ། རྩེ་གཅིག་སེམས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་བྲལ བའོ།།ཆོས་རྣམས་ལེགས་པར་མཐོང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པས་ནི་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པར་མ་ཟད་དེ། འདིར་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་བདེ་བ་ཡང་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། གང་ཡིད་ཏིང་འཛིན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དགའ་བོ་སུན་ད་རི་ཀ་དང་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་མཚན་མོ་ཤིན་ཏུ་ངུ་བར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་དང་ཡོངས་སུ་མི་བདེ་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དགོན་པ་ན་སྤོང་བ་པ་མང་དུ་གནས་ཏེ་དེ་དག་གིས་དེ་མཐོང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་བཤད་དོ།།བདེ་བར་ཉལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མོ་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། གདུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ཅན་དག་ནི་རྨི་ལམ་ན་ཡང་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །བརྟན་པ་ནི་ འདི་ལྟ་བུར་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡིད་བརྟན་པར་གནས་པའོ།།ཡང་ན་མཁས་པས་སོ། །དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཅུང་ཟད་གདུང་མེད་པའི། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། འཁོར་བའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་དག་འདོད་པས་རྩེན་མི་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་གང་དག་མི་བརྟན་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དྲན་པས་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པས་ནི་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །བརྟན་པ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཆགས་པའམ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་སྐྱོན་དེ་ཡང་མི་དབེན་པ་བཞིན་དུ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ན བརྟན་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའོ།།བརྟན་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་སྨྲས་པ། གང་ཡིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་བཞི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སེམས་སོ། །འདོད་པ་ནི་མི་བརྟན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་གཉིད་མ་ལོག་ པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དེ་དག་དགའ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།དགའ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་མགུ་བའོ། །ཀྱེ་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགུ་བའོ།

为什么呢？'为了获得成就和安乐'这句话说的是，止观双运就是成就。由此获得的安乐，就是为了获得无畏的解脱果位。
为了显示具足善愿及殊胜意乐和加行的人能获得大殊胜，所以说'心得寂静'，因为远离掉举等。'身语业亦寂'，意思是寂静和完全守护，因为心得寂静的缘故。
讲述道的资粮后，解说其果：'以正知解脱'，是说以无颠倒的智慧而得解脱，即获得自在，由修习圣道而远离贪欲等束缚。
显示现法乐住是'得寂静'，应当理解为从寂静而生的喜悦。寂静是因为远离烦恼所造的一切扰动。
'生厌离'是说具有唯为利他而说法的性质，意思是通过教法而精进利他。
若问其中有何种喜悦，说到'五支'，是指琵琶、琴、鼓等各种乐器的特点。或者是指鼓、琴、笛等乐器的组合。
'不会如此欢喜'是说没有这种贪欲者的感官等欢喜。'如何'是说具有无染的欢喜。
以殊胜方式显示此因：'专一心'是说远离散乱。'善见诸法'是说具有殊胜智慧。
不仅由专注一境而具有殊胜喜悦，这里也获得世间的心乐，为显示这点而说'心得定'等。
难陀因与孙陀利分离而痛苦，夜晚极为哭泣，同样也感到忧愁和不安。当时在其林中住有许多修行者，他们见到他后说了佛陀所说的两个偈颂。
'安乐而眠'是说夜晚体验睡眠之乐，因为无有痛苦。贪欲者即使在梦中也因与所爱分离而感到痛苦。
'坚固'是说如此救护，即心安住坚固。或者说是智者。那是什么呢？'无少许痛苦'，是说依于轮回事物而不体验丝毫。
'彼等不为欲所戏'中，那些心不坚固的众生以念而生喜，住于其中则生忧。坚固者不为欲贪所染著或损害。其过失如不空闲般具有过失。或者说不与坚固者同住。
说明生起坚固的因：说到'心喜于禅定'，是说于四种禅定生起欢喜的心。欲能生不坚固。或者说即使在未睡眠时他们也欢喜，为显示这点而说'生欢喜'，即极为欢喜。'啊！'是表示欢喜。

།གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཐུབ་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་མི་སློབ་པའོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཅུང་ཟད་གདུང་ མེད་པའི།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་ཉལ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་སྐྱོ་བར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བུམ་པ་དང་ཉེ་བའི་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནོད་སྦྱིན་གཉིས་གཡུལ་སྤྲད་པ་ལས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ལངས་ནས་ཡུན་མི་རིང་བར་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པ་ཞིག་ན་འདུག་པར་གྱུར་ཏོ།།འདི་ལ་ཁུ་ཚུར་གྱིས་མ་བརྒྱབ་ཅིག་ཅེས་བཟློག་པ་དང་། གནོད་སྦྱིན་བུམ་པ་དེས་དེའི་མགོ་ལ་མཚོན་བསྣུན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་ཙམ་ན་རང་ གི་ལུས་ཀྱིས་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སྐྱེས་ཏེ།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རེ་ཞིག་དེའི་ཕྱིར་མི་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །གང་གི་སེམས་ནི་བྲག་ལྟ་བུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་དང་འདྲ་བའི་སེམས་སོ། །གང་ཞིག་རི་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་གཡོ་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གང་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུས་སོ། །དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་མེད་པས་སོ། །རབ་ཏུ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་བབ་ཅོལ་དུ་མི་གཡོས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆགས་ པའི་གནས་ལ་མི་ཆགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་རྒྱབ་ཀྱིས་བལྟས་པའོ། །ཁྲོ་བའི་གནས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ལའོ། །འཁྲུག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་ཁྲོ་བ་མེད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བར་བསྟན་ཏེ།དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁམས་གོང་མ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །གང་ཡིད་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་གདུལ་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྐུར་པ་མི་གདབ་གནོད་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ཅིང་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་སྤངས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཡིད་ཀྱིས་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་དེ་དག་ལ་གནོད་པར་གྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པ་ཐོག་མར་འདི་ བསྟན་ཏོ།།གཞན་དག་ནི་མཉན་ཡོད་ན་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོའི་འཁོར་དག་གིས་ཁྱི་ཞིག་ཤི་བ་མཐོང་སྟེ། དེས་སྣའི་སྒོས་དྲི་མི་ཞིམ་པ་ཚོར་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་ཚིག་ངན་པ་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། སུ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་པོའི་ལམ་སྲང་ཆེན་པོ་འདིར་པོར་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ དགའ་བོ་ནི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དེ།འདིའི་སོ་ནི་དུང་ལྟར་དཀར་རོ་ཞེས་པ་དང་འདི་གསན་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྐུར་པ་ནི་འཕྱ་བ་སྟེ་གཞན་གྱི་སྐྱོན་སྒྲོགས་པའོ། །དེ་དགག་པ་ནི་སྐུར་པ་མི་གདབ་པའོ། །གནོད་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་ལ་འཚེ་བ་མི་ བྱ་ཞིང་མི་བསམ་ན་ལུས་ཀྱིས་ལྟ་ག་ལ་བྱེད་པའོ།།ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གཞན་བསྟན་ནས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་འབྲེལ་པ་སྨྲས་པ། སོ་སོར་ཐར་པས་བསྡམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མཚན་མ་མེད་ པའོ།།སྡོམ་པ་ནི་ངེས་པར་འདོད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་སྟེ་སྤོང་བ་བདུན་གྱི་ངོ་བོའོ། །ཚོད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་ཤེས་པའོ། །ཟས་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ནུས་པ་ལ་རྗེས་སུ་བལྟ་ཞིང་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ། ཧ་ཅང་མི་ཆེ་བ་དང་མི་ཆུང་བ་འདིའི་ ཚད་བཞིན་དུའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་ལས་ཇི་ཙམ་བླངས་པ་དང་། གང་ཙམ་པ་ལེན་པས་སོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམ་གྱི་ཟས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་འདིས་ནི་འཚོ་བ་ཀུན་དུ་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །བས་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལས་ཐག་རིང་བའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་བས་མཐའ་སྟེ། དགོན་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གནས་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མལ་བྱ་བའོ། །འདིར་ཡིད་ཀྱི་མཚོན་པར་བྱས་ནས་གནས་མལ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ།

什么是呢？说'能仁'即是无学。那是什么呢？就是'某些毫无烦恼'。为什么他不会感到痛苦和厌倦呢？因此说'由于'等等。
瓶子和近瓶两位药叉交战时，具寿舍利子从灭尽定中起定后不久，住在鹫峰山一处空闲处。当阻止说'不要用拳头打他'时，药叉瓶子用武器击中他的头部，之后他以自身转生于大地狱。具寿舍利子暂时因此不悦，由此而说此偈。
'心如岩石'是说心如山一般。什么是如山呢？因为完全不动摇，由于种种变化的缘故。即所说的'安住'，是因为不散乱。'完全不动摇'是说不变化且不轻举妄动。
为什么呢？因此说'如是于贪处不贪'，即是对欲乐受用相应的义利背而不顾。'于嗔处'是说生起嗔恨的对境。'无扰动'是说没有极度愤怒，这表明已离欲界贪，以此为先而离上界贪。
'若心如是者'是指前面所说将要显示的，因为是不可能的。为显示调心的次第而说'不诽谤不损害'等。
一切正等觉佛是救护者，而声闻仅以戒律为满足而舍弃精进，常以意诽谤并损害他们，因此首先教示此别解脱。
其他人说：在舍卫城，众多比丘眷属见到一只死狗，以鼻闻到不悦之气味，有些人说恶语：'是谁将此丢在王道大街上'等。具寿阿难则赞叹说：'此狗牙如贝壳般洁白'，听闻此事而说此偈。
诽谤是轻蔑，即宣扬他人过失。遮止此即是不诽谤。'不损害'是说连心中也不伤害他人，更不用说身体行为了。
显示其他善行后，说与真实受持自性律仪相关的：'别解脱律仪摄'。非律仪即无别解脱相。
律仪是决定希求的行为，即七断的自性。'知量'是了知限度。食即饮食，如前所说，因此应观察自己的能力而食用，不过多也不过少，如此量度。
同样，从何处取多少，以及取用多少。'此'是指段食的自性，这是显示清净一切生计。
'边际处'是说远离城邑的方向为边际处，即是旷野的意思。'应住'是说应作住处。这里以意表示而说为住处。

།ལ་ལ་ངལ་བསོ་བས་ནི་གནས་ཙམ་ནི་གཟུང་ངོ་། །ལུས་ཀྱི་དབེན་པ་བསྟན་ནས། སེམས་དབེན་པ་སྨྲས་པ། ལྷག་པའི་ སེམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསམ་གཏན་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་མི་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། །གང་ཡང་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་ན་ནི་ ཟང་ཟིང་མེད་པའི་བདེ་བའང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རྟགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། གཙང་མའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྣམ་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེ་ནི་རྟགས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། ཡང་ན་སེམས་ཀྱི་རྟགས་སམ་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་རོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །འདིས་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་མཁས་ཤིང་མང་དུ ཐོས་པར་བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ན་གཉེན་པོ་དང་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་ཐོས་ཀྱང་གཡེང་བར་གྱུར་ན་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནུས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་དེ་ལུས་དང་སེམས་སོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པའི་རོ་ ནི་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ།།དེ་རྙེད་པ་ནི་རྟོགས་པའོ། །མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་ན་ནི་ཞི་གནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སེམས་པ་ནི་བསྒོམ་པའོ། །ཡང་ན་སྒོམ་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ སེམས་པའོ།།འགྲུས་སྐྱོང་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ་སྐྱེ་བོ་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སྟེ། བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་བག་ཡོད་པ་གྲུབ་ནས་ནི་ཞི་གནས་སུ་བྱེད་དོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་དྲན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རེ་རེའི་རྣམ་པར་དྲན་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་རྒྱུད་མངོན་དུ་བྱས་པ་སྟེ།ལུས་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ལ་བརྟེན་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།འཐོབ་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་སྲེད་པ་ཟད་པའོ། །སེམས་དུལ་བས་ནི་བདེ་བ་འཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་སྡུག་ བསྔལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་ཡིད་གཞུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་རིགས་ཀྱི་བུ་གཉིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལས་སྔ་མས་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོམ་པར་བྱས་པས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ གྱུར་ཏེ།དེ་ལས་བརྩམས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་གསུངས་སོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་མང་དུ་ཟ་ཞིང་ཉལ་ལ་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་དེ་གཉིས་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཡིད་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ནི་བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་ལ་ སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའམ་ཡུལ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་ཅིང་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྨྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། བརྫུན་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་སྲུང་ཞིང་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དང་གནོད་པ་མེད་པའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིའོ། །ལུས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཕུང་གིའོ། །དང་གི་སྒྲས་ནི་གསུམ་འདུས་པ་ཉིད་ལ་ལམ་གྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་གཅིག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་སྟེ། སྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།

有些人休息时仅仅是住于安住。讲完身体远离后，又说到心的远离，说道'于增上心修瑜伽'，这是为了不离开修习四禅定。
'这是佛陀教法'，是佛陀所说的。若能趣入如是所说的佛陀教法，则能获得无染的安乐。
那是什么样的呢？说到'于心相'等，心是眼识等相的形相，意思是作意清净相而极为悦意的形相。
由于有小等形相的缘故，此心是烦恼，而意识则能判断'这是烦恼'、'这不是烦恼'，如是能辨别眼等识，这就称为善巧于相。
或者说是心的相或关联，如所说：'依眼色生眼识'等广说。于此善巧即是通达、了知。这表明通达经典义理并多闻。
因此是善巧于对治与非对治。虽然多闻，若散乱则不能如实发挥作用，所以极远离分为两种：身和心。
极远离味是作意不净等并现前。获得此即是通达。为了表明成就不净等即是成就止，所以说'思'，思即是修习。
或者说具有此修习性质者即是思。'勤护'是必定护持，即圣者功德。'苦'是确定语，意思是正念。因此成就正念后即修止。
为了表明修习念住，说'善念'，即以念一一摄持并现前身等境，意思是身等念住。
依靠资粮道的念住能获得见道自性，依靠其他则不能，依此也能获得金刚喻定。
获得即是无漏乐、爱尽。为了表明调伏心能获得安乐而非痛苦，所以说'若人心调顺'等。
如是阿难尊者度化两位善男子出家，前者精进修善法而证得阿罗汉果，佛陀因此而说此。
另一人则多食多睡并生邪见，针对这两人而说两偈。
护心即是遮止贪心、害心等近烦恼或远离境界而趣入善法的意思。
'语'即是言说，意思是守护不说妄语等，而说有益、安乐、无害之语。
'自'即是自己。'身'即是色蕴。'及'字表明三者和合才成为道的资粮，单一则不能。'常'即是恒常，与'护'字相连。

། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཅུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འདིའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ། སྤོང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འདོར་བའོ། །མྱ་ངན་ནི་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ནང་གི་གདུང་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་འཐོབ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ་པར་མི འགྱུར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་མེད་ན་ཡང་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལྟ་ག་ལ་འཐོབ་ཅེས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་བདེན་གནས་པས་ཞེས་བྱ་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་ལ་ལྟ་ཞིང་གུས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འདིས་ནི་ བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ།།ཡིད་གཞུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། མི་སློབ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །མ་བསྲུངས་པའི་སེམས་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བག་ཡངས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་ བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་སྟེ།དེ་ལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལོག་པར་ལྟ་བས་བཅོམ་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཅོམ་པའོ། །བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྨྲས་པ། གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ཟིལ་ནོན་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུད་ཀྱི་དབང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཀྱིས་འཁོལ་བའོ། །དེ་བས་ན་འདིར་བསྟན་པ། དེ་བས་སེམས་ནི་བསྲུང་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་སེམས ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལས་བཟློག་པར་བྱའོ།།ཡང་དག་ཀུན་རྟོག་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་འདི་མངོན་པར་དགའ་བའི་གནས་ཡིན་ནོ།།འདིའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ནི། ཡང་དག་ལྟ་བས་མདུན་བདར་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་མདུན་དུ་བདར་ཅིང་ སྔོན་དུ་བཏང་བ་གང་ཡིན་པའོ།།དེའི་དབང་གིས་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ། ཡང་དག་སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་དང་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ལ་གཟུད་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་སྤོང་བའོ། །གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྒྲིབ་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་ པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པས་སོ།།ཡང་ན་སེམས་དུལ་བས་ནི་གནོད་པ་མང་པོ་དག་ཞི་བའོ་སྟེ་སེམས་དུལ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ། སེམས་དུལ་ཡང་དག་སྡོམ་པ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འཕགས་སྐྱེས་པོས་ཤཱཀྱ་རབ་ཏུ་མང་པོ་བསད་དེ། གསོད་པ་པོ་ནི་ དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་སྐྱེས་ལ།བསད་པའི་ཤཱཀྱ་དེ་དག་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གསུངས་སོ། །སེམས་དུལ་བ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་དེའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཡང་དག་པར་སྡོམ་ པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའི་བདག་ཉིད་དེ།དེས་ན་དེའི་དུས་ཀྱིས་སེམས་དུལ་བའི་བདག་ཉིད་འཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དོན་དམ་པའི་སེམས་དུལ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་སེམས་ནི་བསྲུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལས་ཁྱེད་ཅག་གིས་བཟློག་པ་དང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གཟུད་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །བག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལས་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་བྱ་ བ་ལ་མི་འཇུག་པའོ།

解释断除十不善业的利益。所谓断除即是完全舍弃。忧恼是指内心执著等本性的内在痛苦。说'不得苦'是指不会因烦恼而获得恶趣之苦。若无烦恼，怎会获得轮回之苦，此处表明：由于安住于真实，即是现证四圣谛之故。'真喜'是指观察并恭敬真谛，这表明修道。'心正'是指获得无过失的智慧，表明无学道。'心不护持'是指对一切事随意而行。
其中障碍是指见断和修断的烦恼事物。为表明见所断，故说'摧毁邪见'，即是完全摧毁断见等。说明修所断：'降伏睡眠与昏沉'，因为常被睡眠和昏沉二者所障。'将为魔所控'是指被烦恼魔所控制。因此此处说明：'是故应护心'，由此因故，应当使心远离不善行。
'正分别境'是指安住于出离等分别，因为正分别是以出离等行相为境，此是其所喜乐处。由此力故能护持心。正分别的因是'正见为前导'，即是以真实见为前导、先行。由其力所生的果表明为'了知正生灭'，即以无漏智了知遍行和坏灭。
这一切都是为导向断除障碍，表明降伏睡眠和昏沉即是断除。降伏睡眠和昏沉的比丘因断除障碍而证得有余涅槃。'获得苦尽'是指获得无余涅槃。或者调伏心则能平息诸多损害，表明调心的利益：'调心正律乐'等。
波斯匿王杀害众多释迦族人，行杀者转生地狱等处，被杀的释迦族人则转生善趣并证得涅槃，因此说了六偈颂。调伏心是指以殊胜寂静道远离其过失。心正律是指别解脱戒的本体，因此在彼时获得调心的本体，而由三摩地所生和三摩地智这二者则是胜义调心。'安乐'是指两种安乐的形相，因为是安乐的因。
因此说'是故应护心'，即是你们应当使心远离不善行并趣入善行。'正知'是指不退失于法，不趣入不善行。

།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ཡིད་བག་ཡོད་པས་བསྲུངས་པ་ལས། བསླུས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྨོངས་པ་དང་དགེ་བ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་དགུ་ནི་སྲོག་ཆགས་སོ། །གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པ་ཐ་མལ་ པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ།།སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འཚེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སོས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་མི་འདོད་པ་དང་སྦྱོར་རོ། །བག་མེད་པ་ཤས་ཆེ་བས་ནི་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། འབྲིང་གིས་ནི་དུད་འགྲོ་དང་ཆུང་ངུས་ནི་ཡིད་དགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བསྟན་ཏོ།།དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དག་ཏུ་ནི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་དགས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་ཆ་ག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་། བསྲེག་བླུགས་དང་གཏོར་མ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡི་དགས་ཀྱི་རིགས་གྲངས་དྲུག་ཅུ་དག་ཏུའོ། །ད་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་ སོགས་པའི་རིམ་པས་བག་ཡོད་པའི་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བག་ཡོད་སེམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སེམས་ནི་བསྲུངས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་སེམས་ཏེ་གང་ལས་ལེགས་ པར་བསྲུངས་པར་གྱུར་ན་ནི་དགའ་བ་སྟེ་ཚིམ་པར་འགྱུར་རོ།།མིའི་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པ་དག་པའོ། །མཐོ་རིས་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པ་འཐོབ་པའོ། །སེམས་ཀྱི་ཚོམས་ཏེ་སུམ་ ཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དུལ་བའི་སེམས་ནི་དོན་དམ་པར་དགེ་སློང་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་གི་ཚོམས་བསྟན་ཏོ། །གཅིག་པུ་མྱ་ངན་འདས་ཞེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པ་ལ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དགེ་སློང ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་འོག་ཏུ་འདི་བསྟན་ཏོ།།དགེ་སློང་བསོད་སྙོམས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ཉིན་ཞག་བདུན་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ལས་ལངས་ཏེ། བསོད་སྙོམས་ ཀྱི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཞུགས་སོ།།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཁྱིམ་བདག་གི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་སྤྲུལ་ཏེ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་ལེགས་པར་བྱོན་ཏོ་བདག་གི་ཁྱིམ་དུ་བཞུད་ཅེས་བྱས་པ་དང་། དེས་སྨྲས་པ། བདག་ནི་ཕོངས་པ་དག་གི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་སོ། ། དེ་ཡང་ཐག་པའི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་སྤྲུལ་ཏེ་གནས་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་ཞུགས་སོ། །དེས་རང་གི་ཆུང་མ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འདི་ལ་སློང་མོ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བདེ་སོགས་ཀྱིས་ལྷུང་བཟེད་བཀང་ནས་བྱིན་ནོ། །དེས་མཉམ་པར་གཞག་སྟེ་སྲིང་མོ ཕྱིན་ཆད་འདི་ལྟར་མི་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལྷའི་བུའི་འཁོར་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དང་བཅས་པས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དེ། ཀྱེ་མའོ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་ཆེ། །འོད་སྲུངས་ལ་ནི་སྦྱིན་པ་བྱས། །འདི་འདྲ་བ་ཡི་སྦྱིན་པས་ནི། །ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐབས་འདི་གསན་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །ཟས་ནི་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་དག་ལས། དམན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། གྲང་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། ཞག་ལོན་པ་དང་། ཞག་མ་ལོན་པའི་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རྙེད་པ་སྟེ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ དེ་ལེན་པ་ནི་བསོད་སྙོམས་བྱེད་པ་སྟེ།དབྱུག་པ་ཅན་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་གཞན་གྱིས་བྱིན་པའི་རྫས་ནི་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །དཔེར་ན་དབང་པོ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་སྟེ། ལྷུང་བ་ན་ཁྲོན་པ་ལ་སའི་གོང་བུ་བཞིན་ཏེ་དགོས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་དེས་བསླངས་པ་ཙམ་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་སོ། །འདིས་ནི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་སྤངས་པར་བསྟན་ནོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དབེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ་ ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་འདིས་ནི་གཡེང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།

若问为何如此说，说'以心'者，即由具正念之心所护持，'欺'者，即是迷惑及破坏善法之义。'众生'即有情。'一向'即是凡夫异生之本性。'烧煮于地狱'即是与不欲得之等活等异熟果相应。以放逸重者生于地狱，中等者生于旁生，轻微者生于饿鬼，此为教示。
于旁生趣中，以卵生等四种故。生于饿鬼者，于食残食、食蛾、食火祭、食供品等六十种饿鬼种类中。今为显示小等次第正念心之果故，说'正念心'等。'护持心'者，即于善行不善行趣入与远离之心，若善加护持则生欢喜满足。
'于人中'即赡部洲等清净处。'天界'即四大天王等处。'涅槃'即得解脱苦。心品第三十一之注释圆满。
为显示调伏心即是胜义比丘故，此后显示比丘品。对于刚才所说'独自证涅槃'，若问其为何者，即'何为比丘'，此后显示此义。
说'比丘行乞食'等者，王舍城中具寿大迦叶入灭尽定七日，从定起已，为乞食入城。尔时帝释天王化现为长者形，对其说道：'圣者善来，请入我家。'彼答：'我是行于贫者之中者。'
彼又化现为贫者形而住，大士亦入其家。彼告其妻：'可施食与此出家者。'其后以美食盛满钵而施。彼平等摄受后说：'姊妹，此后不应如是。'
尔时帝释天王与众多天子眷属共同称赞道：'啊！布施布施大，施予迦叶尊，如是之布施，当得大受用果。'
世尊闻此因缘而说此。于他家中所得劣食、妙食、冷食、热食、隔宿食、新鲜食之饮食合为一处而受用，有此者即是行乞食，如持杖者。或者，由厌离所生他施之物，称为乞食之声。譬如根即是漏尽之声，如井中土块下堕般必要之义。
有此者如前，即仅以乞求之方便。此显示断除邪命。'比丘'者，即是世尊声闻，具足二种远离故，摧毁一切散乱，因此此显示无二种散乱。

།བདག་རང་འགྲངས་པར་བྱེད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་གསོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བདག་ཉིད་འགྲངས་པའོ། །རེ་ཞིག་གཞན་ཡང་གསོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གཞན་དག་མི་གསོ་བ་ཞེས་ སྨོས་ཏེ།འདི་ལ་གཞན་གསོ་བའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་དགག་པར་བསྟན་ཏེ། །གཞན་དག་མི་གསོ་བ་ནི་གཞན་དག་མི་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་བདག་གཅིག་པུ་གསོ་བ་ཡིན་གྱིས་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ལུས་ལ་སོགས་པའི་དབེན་ པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་དག་མི་གསོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནི་ཕ་རོལ་ཏེ། དགྲ་བོ་དག་གོ། །དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པས་སོ། །གཞན་དག་མི་ གསོ་བ་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་གཞན་དག་མི་གསོ་བ་ནི། ཕུང་བོ་གཞན་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བསོད་སྙོམས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཕགས་པའི་རིགས་བསྟན་ཏེ། འདིས་ནི་སྤོང་བ་ལ་ དགའ་བ་བསྟན་ཏོ།།ལྷ་རྣམས་དགའ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལྷག་པར་དགའ་བ་སྟེ། དགའ་བ་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། འདོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་གིས་འདི་མཐོང་བར་བྱ་ཞིང་མཆོད་པ་དང་། ནམ་ཞིག་ན་བདག་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའོ།།བདག་གི་དོན་བྱས་ནས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཐབས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་སྐྱོབ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པས་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སྟེ། དེས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་ མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།དེའི་ཚེ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བ་རྫོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བསྟན་ཏོ། །རྟག་ཏུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ སྦྱོར་བ་སྟེ།མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ན་ཡིད་བདེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་རོ། །ཡང་ན་བསོད་སྙོམས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསོད་ སྙོམས་ལ་སོགས་པ་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ།།དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གནས་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ། །བདག་རང་ཙམ་འགྲངས་པར་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་བའོ། །གཞན་དག་མི་གསོ་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པའོ།།ལྷ་རྣམས་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྔར་བཤད་པ་ཁོ་ན་དག་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་གྱིས་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་ སློང་བསོད་སྙོམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་མཆོད་པ་བྱས་སོ་ཞེས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་ནས་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བསོད་སྙོམས་བྱེད་པར་ཞུགས་པ་དང་། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །བཀུར་ སྟི་ནོར་དང་གྲགས་འདོད་རྣམས་ལ་མིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཀུར་སྟི་ནི་མཆོད་པའོ། །གྲགས་པ་ནི་སྙན་པའོ། །ནོར་ནི་དོན་ཏེ་དེ་དག་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པའོ། །དེ་ལ་ནི་མི་ཡང་དགའ་བར་མི་བྱེད་ན་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་ པ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དོན་དམ་པའི་དགེ་སློང་གི་གནས་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བས་ཡིན་གྱི་ལོག་པའི་འཚོ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་འདོད་པ་ཀུན་སྤངས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ རིའི་བུ་ཉེ་དུའི་ཁྱིམ་དུ་སོང་སྟེ།ཆོས་བསྟན་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྲམ་ཟེ་མ་རུངས་པ་ཞིག་གིས་དེ་མ་བཟོད་དེ་སྨྲས་པ། བདག་ཉིད་བསླུས་ནས་གཞན་ཡང་སླུ་བར་བྱེད་དམ་ཞེས་བྱས་པ་དང་། དེས་ནི་འདི་གསུངས་སོ། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ པ་གང་སྤངས་པ་ནི་འདོད་པ་ཀུན་སྤངས་པ་སྟེ།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'我自己使自己饱足'，是指养护自己，即自己饱足。暂且问是否也养护他人？说'不养护他人'，此处表明否定养护他人的本性，'不养护他人'即是不生起他人的意思。
或者说只养护自己一人，而非儿子、妻子等，因此有身体等的远离。所谓'不养护他人'中的他人是指对方，即敌人。究竟义中即是贪欲等烦恼。以水等次第使其增长，是因为对此过分执著。'不养护他人'意思是精进修习不净观等对治法门。
或者'不养护他人'是因为不执取其他蕴。又'行乞食'表明圣种，此说明喜好断除。'诸天欢喜'是指帝释特别欢喜，欢喜即是欢喜和希求，即'我一定要见到此人并供养，何时我也能如此'等。
做完自利后应示现利他方便，救护是以宣说真实而来去，这是确定语，意思是说宣说苦等谛理。'寂静'是指如同无余涅槃的灭尽定相应，那时将获得圆满寂静。此说明现法乐住。
'常念'是指六根恒时安住的修习，即'以眼见色时不生喜不生忧，住于舍念正知'等广说。或者'行乞食'表明以乞食等粗劣知足。
'比丘'表明无颠倒而住的出家。'仅自己使饱足'是舍弃一切。'不养护他人'是不行持烦恼。'令诸天欢喜'是功德利益。其余已说。
为显示仅对前说生喜，而非对有过失者，故说'比丘乞食'等。大迦叶被帝释供养后，比丘们听闻此事，约五百比丘开始行乞食，针对此事而说此语。
'非为恭敬财名求'中，恭敬是供养，名是声誉，财是利益，即具有希求追求这些的行为。对此连人都不欢喜，何况其他，此处应以提婆达多等为例。
为显示胜义比丘的住处是以正命而非邪命，故说'比丘断诸欲'等。具寿舍利弗往亲属家中说法利益他们。一个恶劣婆罗门不能忍受而说：'自己欺骗后还要欺骗他人吗？'针对此事而说此语。
断除一切欲望境界即是断诸欲，因为摄受出家。

།དགེ་སློང་ནི་ནང་གི་ཀུན་དུ་འཁྲུགས་པ་བཅོམ་པ་སྟེ། སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབེན་པར་གྱུར་ན་ནི་སྲིད་པའི་རྩ་བ་རྩ་ནས་འབྱིན་པར་ནུས་ཏེ། སྲིད་པའི་ རྩ་བ་ཕྲ་རྒྱས་དྲུག་ཅེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ།།བརྩལ་བ་ནི་འཇིག་པར་བྱས་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །གང་ཞེ་ན་མདུན་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མདུན་ན་གནས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་ པ་སྟེ།དེ་མེད་ན་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་འདི་ལ་མེད་ཅིང་གཟི་བརྗིད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་འཕྱ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྡུལ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་འདིར་འདོད་ཆགས་ཡིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོའི་ཚིག་གིས་སོ། །རིམ་པ་གང་གིས་རྡུལ་ བརྩལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་གཞན་ལ་མི་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཁ་གསག་གིས་གཞན་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྨྲ་བ་སྟེ་གཞན་གཟུད་པ་དང་བསླུ་བའི་ཆེད་དུ་བྱ་མི་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་རྙེད་པ་ ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་གཞན་བསླུ་བ་ལ་སོགས་པ་དགོས་པ་ཡིན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གསེར་ནི་མེ་ལ་སོགས་པས་དག་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །བག་ཆགས་སྤངས་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་རྟོགས་ པས་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་མ་བསྡམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རི་དགས་འཛིན་གྱི་མ་ས་གས་དོན་འདི་དག་ཐོས་ཏེ་དེས་དེ་ལ་སྨྲས་པ་ཁྱེད་ཅག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག་འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁྱེད་ ཅག་མ་སྨྲ་ཤིག་།ཡུན་རིང་པོའི་གནོད་པ་དང་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་སྟེ་ཞུས་པ། བཙུན་པ་གཞན་ཡང་མ་དུ་ར་ཀའི་རིགས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་བདག་མི་དགའོ་ཞེས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས ཀྱིས་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་གསན་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།དེས་ཀྱང་ཞག་བདུན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་སྤྱན་དྲངས་སོ། །གནོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་སྒུལ་བར་བྱེད་པ་དང་ འཆི་བར་བྱེད་པའོ།།ཚིག་གིས་ནི་ངག་གིས་སོ། །སྐྱེ་བོ་མ་བསྡམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ངན་པ་སྟེ་མ་དུལ་བའི་རྟ་སྲབ་དང་བྲལ་བ་བཞིན་ནོ། །གང་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཡུལ་ངོར་གླང་ཆེན་ མདའ་ཡིས་བསྣུན་པ་བཞིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་གླང་པོའི་མཆོག་ས་སྲུང་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གཡུལ་ངོའི་སར་ལྷ་མ་ཡིན་གྱིས་མདའ་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་གྱིས་རྒྱུན་དུ་འབིགས་ཤིང་སྣུན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་ དཔག་ཏུ་མེད་པས་བརྒྱན་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་མ་ཡིན་པས་རྩོད་པའི་དུས་སུ་ཚིག་རྩུབ་པོ་ལ་སོགས་པའི་མདའི་ཚོགས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་དེ་གང་མ་བསྡམས་པའི་ཚིག་གིས་གནོད་པར་བྱེད་དོ།།དེས་ན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐོས་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་རབ་ཏུ་ཐོས་གྱུར་པའོ།།ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །བརྗོད་པ་ནི་སྨྲ་བའོ། །མི་བཟད་པ་ནི་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྟེ་གནད་ལ་འབེབས་པའོ། །ཇི་མི་སྙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པའོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ དང་མ་བྲལ་བར་གྱུར་ཀྱང་དགེ་སྦྱོང་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ།།དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་དགེ་སྦྱོང་བྱེད་པ་ལ་གནས་ཤིང་འོན་ཀྱང་ནང་ལ་བཟོད་པ་ཙམ་ནི་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་མི་འཁྲུགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་སྡང་སེམས་བྲལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་ཏེ། འཚེ་ བའི་བསམ་པ་མེད་པའོ།།ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཟོད་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བོ་མ་བསྡམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

比丘是降伏内在的一切烦恼，因为具有远离心。
若能远离，则能从根本断除轮回之根本，如'轮回根本为六种随眠'之句所说。
断除是指灭除，即完全舍弃。
何为断除？所说的'面前之尘'，面前是指住于自相续故。
或者是一切世间所欲求的，因为若无此则会遭人讥讽说'此人无贪欲亦无威严'。
贪欲等是尘垢，如经中所说'此尘即是贪欲'等句。
以何次第断除尘垢？即所说的'无我'和'不对他说'，为了利养等而谄媚取悦他人是说话，不需要为了诱导和欺骗他人而做。
因为有烦恼者才需要为了利养等而欺骗他人等，无烦恼者则不然，如同有垢之金不会不被火等净化一样。
断除习气是指即使有变化之因，以证悟而不变，为显示此义而说'未调伏众生'等。
鹿母听闻此等义理后对他们说：'你们不要对世尊如此说，不要说这种不恰当的赞叹。'
'这将导致长期的损害、无益和痛苦'，乃至她来到世尊面前禀白：'尊者，我也不喜欢摩睹罗种姓之身份。'
世尊听闻此不当赞叹后说了两个偈颂。
她也邀请世尊及声闻比丘僧众七日供养。
'加害'是指令他人动摇和死亡。
'以语'即以言语。
'未调伏众生'是指恶行，如同未调伏的马失去缰绳。
加害何者？即'对正律仪'之余句。
如何加害？如说'如战场上大象被箭射中'，譬如最胜象护地等具足殊胜相者，在天与非天战场上经常被非天以箭等武器射击刺伤一样，即使是具足百千无量功德庄严的大菩萨，也会在诤论时被非善士以粗语等箭雨加害，即以未调伏语加害。
那么他们如何行事？'虽闻'即完全听闻。
'语'即加害。
'说'即言说。
'难忍'即粗语，击中要害。
'不在意'即忍耐。
'比丘'即白四羯磨受具足戒者，虽未离贪但随顺修行沙门行。
此不在意并非对外在的，而是住于修行沙门行，然而对内仅是忍耐，这也是不动摇的特征。
即此所说'离嗔心'，即无害心。
为显示唯有以正确观察才能忍耐，其他则不能，故说'未调伏众生'等。

།ལེགས་གཞག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་སྙིང་རྗེ་གཟུང་བ་བྱས་ལ་ངེས་ པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞེ་ན་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཏེ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་གཞག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གང་ལེགས་པར་གཞག་པའི་ཡིད་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཟོ་ཡིས་མི་འཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་འཁོད་ནས་ གཏམ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ་བཙུན་པ་དག་བཟོའི་གནས་ནི་ལེགས་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ།།བཟོ་ནི་དབྱིག་དང་གསེར་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྡུང་བ་དང་། ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་མཁས་པར་བྱས་པ་དེས་འཚོ་བའི་ངང་ཚུལ་ འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ།དེ་ལས་གཞན་པའི་བཟོ་བྱས་ཀྱང་མི་འཚོ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་དེ་ནི་བཟོ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་གནས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་འདི་ནི་ཁྱིམ་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །སྤང་བ་ནི་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་བསྟན་ཏེ་ཡོ་བྱད་མང་པོ་མི་བྱ་བ་དང་། འཚོག་ཆས་མང་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལེགས་པར་བཀོད་པའི་ཚུལ་དང་། མ་སྨིན་པའི་འབྲུ་ལེན་པ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ལ་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་འདོད་པར་བྱེད་ཅིང་བདག་ལ་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་རྟག་ཏུ་མངོན པར་དགའ་བའོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་དགེ་སློང་བདག་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་དགེ་སྦྱོང་དུ་འཛིན་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་ལ་དགའ་བ་དང་། བསླབ་པ་འདོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིས་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་བསྟན་ནས་དབང་པོའི་སྡོམ་པ་སྨྲས་པ། དབང་པོ་དུལ་བ་ཞེས་ སྨོས་ཏེ།དབང་པོ་དུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པའི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དང་། སྡིག་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཏེ་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཁྱིམ་པས་ནི་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ནུས་པའི་ཕྱིར་ བཤད་པ།ཁྱིམ་ལ་མ་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཁྱིམ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱིམ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་སྟེ་ཁྱིམ་ལེན་ཅིང་ཆགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་སྨྲས་པ། བདག་ མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ།།སྲེད་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་དང་པོ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་བཤད་པ་འདོད་ སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དང་པོ་འདོད་པའི་ཁམས་སྤངས་པའོ།།གཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་དགེ་སློང་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དེ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འཚོ་གཙང་ཞེས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཀུན་དུ་རྒྱུ་ནག་པོ་རྒྱུན་ཤེས་ཞེས་བྱ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཙུན་པ་ཅི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་སློང་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། འདི་གསུངས་སོ། །གྲོགས་པོ་མཐུན་པ་བསྟེན་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཉམ་པ་ འམ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ།གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འགྲིབ་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བ་དེ་ནི་མཐུན་པའི་གྲོགས་པོའོ། །འཚོ་གཙང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཀུན་དུ་འཚོ་ བའི་ཡོ་བྱད་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ལོག་པའི་འཚོ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསླབ་བ་བསྲུང་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པ། སྙོམ་ལས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡོད་པ་ནི་སྙོམ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་གང་དག་མྱུ་གུ་མང་པོར་འཕྲོས་པའི་ཤིང་ བཞིན་ནོ།།དེ་བཀག་པས་ནི་སྙོམ་ལས་མེད་པ་སྟེ། ཡང་བཤད་པ། གཟུང་བྱ་མི་འཛིན་དགེ་སློང་དང་། །ཐིབས་པོའི་ནང་དུ་གཡག་གནས་དང་། །དགོན་དུ་མ་ཧེ་གནས་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་འདི་དག་འཆི་བར་ཕྱོགས། །ཞེས་པའོ།

所谓'善安立'是以智慧为先导，以悲心为所缘而确立。
何为'意'呢？意即是心，是如实安立的识。
什么是善安立的意呢？即是'不以工艺谋生'等。
比丘们如同坐在坛城中一样安住而谈论说：'大德们，工艺处是善安立'，直至世尊前来宣说此法。
工艺是指打造银、金等物，以及精通文字等技艺而谋生的方式，除此之外做其他工艺也不能谋生。
比丘为何不依工艺谋生而住呢？因为这是在家人的方式。
所谓'断除'是指示现少欲知足，不应拥有众多资具，不应有众多生活用品，不应有精美装饰，应断除取未熟之谷等。
所谓'乐于自身'是指喜爱自己、乐于自身者，常时欢喜善行。
比丘如何是乐于自身呢？即是专一持守沙门身份、喜爱沙门生活、希求学处等。
此处显示乐于善法后，又说护诸根，即说'调伏诸根'，是为调伏诸根。此处显示了戒律守护。
所谓'从一切解脱'是指从一切罪业支分和一切罪业因中解脱，即远离罪业。
在家人不能如此行持，出家人能行持，故说'不贪著家'，即不执著家为实质，不取著家而贪恋。与此相对即是出家之义。
然后依戒律修道的殊胜说'无我'，即因无有萨迦耶见而显示见道。
所谓'断除贪爱'是因断除贪爱而显示修道。
当以二道完全了知所断时，即说'断除贪欲'，即首先断除欲界。
'独自行持'是因远离等持地的烦恼，此即是胜义比丘。
显示彼比丘即能获得苦尽。
说'清净活命'等。
黑游方外道常识以'世尊，比丘以何而得获苦尽'而请问，世尊说此。
所谓'应亲近善友'，即应亲近平等或殊胜的善知识，依止他能使恶不善法减少，善法增长者即是善友。
所谓'清净活命'是指完全清净的生活资具，因断除邪命故。
显示守护学处的次第，所谓'无懈怠'即是因无执取。
因为有执取则生懈怠，如同树木生出众多芽苗。
遮止彼即是无懈怠，复次说道：'不执持所取比丘，密林中之野牦牛，旷野中之水牛，此三者趋向死亡。'

།ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་ཀྱང་དེ་ཅི་ནུས་པར་གཞན་ལ་ ཕན་པར་བྱེད་དེ།འདི་ལྟར་སོ་སོར་བགོ་བཤའ་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོར་བགོ་བཤའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་ལ་འཇུག་ཅིང་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །བགོ་བཤའ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཆོས་ཀྱིས་སོ་སོར་བགོ་བཤའ་བྱ་བ་དང་། ཟང་ཟིང་ གིས་སོ་སོར་བགོ་བཤའ་བྱ་བའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ།།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པས་འཚོ་བ་ཀུན་དུ་དག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་ཅིང་གཏོང་བར་གྱུར་ན་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་དམ་པའི་ཚུལ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་ དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྤྱོད་ཡུལ་ཆོ་ག་མཁས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། བསླབ་པ་དང་ཉེ་བའི་བསླབ་པ་བསྲུང་བ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཆོ་ག་མཁས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་ཆོ་ག་མཁས་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དམ་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ དགའ་བས་འདུལ་བ་བཞིན་དུ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་སློང་དེས་འབྲས་བུ་ཇི་ཞིག་འཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དགེ་ སློང་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྐང་པ་ལེགས་བསྡམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་ཞིག་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ལས་ལེགས་པར་མ་བསྡམས་ཤིང་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཤིན་ཏུ་མ་བསྡམས་པ་ཞིག་སྟེ་ཇི་ཙམ་ན་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ནགས་སུ་སོང་ནས་ཤིང་ཞིག་ གི་དྲུང་དུ་འདུག་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བཅས་ཏེ་ནགས་སུ་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་དང་དེ་ལས་བརྩམས་སོ། །གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་ཆུ་སྐྱར་གྱི་སྒྲ་ཅིག་གྲག་སྟེ། སྟེང་དུ་བལྟས་པ་དང་སོ་ཕག་གཅིག་ལྷུང་སྟེ་སོང་བས་ངང་པ་ཞིག་གསད་པའི་དགེ་སློང་ ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ལག་པ་གཉིས་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་ནི་ལག་པ་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་སྟེ། ལག་པ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་ཞིང་བརྩེ་བས་རྡེག་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་ནོར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་སྒྲུབ་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐང་པ་ལེགས་བསྡམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཏེ།འགྲོ་བ་ན་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བསྟན་ནས་ངག་གི་སྡོམ་པ་སྨྲས་པ། ཚིག་རྣམས་ལེགས་བསྡམས་ཞེས་བྱ་བ་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཞི་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོའི་སྡོམ་པ་བསྟན་པ། དབང་པོ་ལེགས་བསྡམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ དབང་པོའི་དུལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ནང་དུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ལྷག་པ་ནི་ནང་ངོ་། །དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་ཡུལ་དག་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་བསྡུས་པ་སྟེ་འདིས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་ནས་ལམ་འཐོབ་པ་བསྟན་པ། མཉམ་པར་འཇོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དབང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གྲོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོག་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་སྟེ་མཐོང་བའི་ཆོས་བདེ་བར་གནས་པས་སོ། །དེ་ནི་དགེ་སློང་ཡིན་ཞེས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་དགེ་སློང་དུ་བསྟན་ཏེ།གཞན་ནི་མིང་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ཆོ་ག་འདི་ལྟ་བུ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་ཆོས་ལ་ཀུན་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཉན་ཅིང་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་ ཇི་ཙམ་ན་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏེ།དེ་ལ་འདི་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ན་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་བརྟན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

虽然没有完全掌握，但仍然尽己所能利益他人。如此，通过分配的方式，以分配的门径来特别地利益他人，投入并如此实践。分配有两种：以法分配和以财物分配，这是经文所说。
依止善知识而生活清净，无所执著而行布施时，则能以一切方式利益他人。为显示唯有自身行持最胜圣者之法才能利益他人，其他方式则不能的道理，故说'应善巧行为仪轨'。由于精通学处和近学处的守护而成就。
为何要修习善巧行为仪轨呢？如此说道：'以善巧行为仪轨'。因为喜爱圣者行为，如同律藏所说，随顺三藏所说的仪轨，随行于完全了知戒律之道。
如此的比丘能获得什么果报呢？所谓'灭尽痛苦'，即获得解脱轮回。
又如何是比丘善巧于行为仪轨呢？为显示此义而说'善摄足'等。有一比丘为乞食而行，不善摄护且行为放逸，后来到一寂静林中，坐于一棵树下修习禅定。
世尊与声闻众游行林中时因此而说。其他人说是在祇园精舍听到水鸟的声音，向上看时一块砖掉落下来，因杀死一只鹅的比丘事而说。
善摄两手即是善护手，即正确约束手，不以恶意打人，不偷盗他人财物等，不作此等行为。'善摄足'是指与此相关的杀生等行为，行走时不造作杀生等过失。
说明身的律仪后，说明语的律仪：'善摄语'是为断除四种语业过失。显示根门律仪：'善摄诸根'是为调伏诸根。
'内心喜悦'是指自身殊胜即是内。于此喜悦是指从境界中摄心，由此显示资粮道后显示获得道：'等持'是指具足无漏三摩地的殊胜。
'独一'是指自在的意思。或者说是因为没有业和烦恼的伴侣。'知足'是指生起真实欢喜，因为现法乐住。'是名为比丘'是指世尊宣说此即是胜义比丘，其他的只是名字而已。
以何因缘而缘于如此仪轨呢？故说'比丘乐于法'等。另有一比丘常听闻思维修习法，于此生起胜解，最终证得阿罗汉果，对他说此偈。其他人说是针对住在祇园精舍的法乐上座而说。

།ཀུན་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་མངོན་པར་དགའ་བ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཐར་པ་དང་དེའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའོ། ། ཡང་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཆོས་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་ཞིང་མངོན་པར་དགའ་བའི་གནས་འདི་ལ་ཡོད་པའོ། །ཆོས་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་སེམས་པ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཚིག་གི་དོན་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་དཔྱོད་པའོ། །ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་ཆོས་ལ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་ལན་དུ་མར་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་ཆོས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས མི་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་དགེ་སློང་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ལས་ཡོངས་སུ་མཉམས་པས་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་ཁང་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ གཉིས་གསུངས་སོ།།དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་ན་འཕགས་པའི་མགོན་ཕྱག་དར་ཁྲོད་འཚེམ་པ་ལས་ཚངས་རིས་བདུན་བརྒྱ་ཟད་པ་དང་དབེན་པ་ལ་དགའ་བས་དེ་ལས་བརྩམས་སོ། །ཁང་སྟོང་ཞུགས་ནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་བྲལ་བའི་ཁང་སྟོང་སྟེ་དེར་ཞུགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འགྲོ་བས་ནི་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིག་བྱེད་པ་དག་སྨྲ་སྟེ་དེ་དགག་པ་བསྟན་པའོ། །དགེ་སློང་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ལྷག་པ་ནི་ནང་སྟེ་ནང་དུ་ལྟ་ཞིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་ལས་བསྡུས་ཏེ་ནང་དུ་ ལྟ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ནང་ལ་ལྟ་བའི་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་དབེན་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །ལྷ་ཡི་དགའ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཆོས་རྣམས་ལེགས་པར་མཐོང་བ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་བདེན་པ་བཞི་བསྒྲུབས་པ་སྟེ། དེས་ཁྱད་པར་གྱི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་ངེས་པར་བསྩགས་པས་དགའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བཟླས་པ་ སྟེ།ཇི་སྲིད་ཇི་སྲིད་དོ། །ཡང་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའོ། །ལེགས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བའོ། །ཕུང་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པའོ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྲིད་དེ་སྲིད་དོ། །ཡང་ན་དེ་ལས་དེ་ ལས་སོ།།དེ་ཡིས་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱང་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་འཐོབ་པ་སྟེ། ཡིད་བདེ་བ་དང་བྱ་བ་མཐར་ཐུག་པའོ། །བཙལ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་བཤད་པ། དགའ་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་འཁོར་བ་སྤང་བའི་གཉེན་པོ་རྗེས་སུ་ཚོལ་བ་དེས་རྟོགས་པའི་གང་ཡོངས་སུ་དགའ་བ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། ། མགུ་བ་ལ་གནས་པ་ཡང་མ་འོངས་པ་དག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེས་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ཉིད་འཐོབ་པ་དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དགའ་བ་མང་པོ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དགའ་བ་ཡང་མང་ཞིང་ཤས་ཆེ་བ་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། གོང་ནས་གོང་དུ་གཉེན་པོ ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ནི་ཐར་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཐོབ་པས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་གུ་ཊ་ཤི་ཁི་ཡ་ཀས་ལུས་ཤིན་ཏུ་བརྡུངས་པ་ལས། དེའི་ཚེ་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དད་པ་ ཅན་དག་འོངས་ནས་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་དེ་ལ་གཡོས་པར་མ་གྱུར་ཏམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་།བཙུན་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ནས། དེའི་དོན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་རི་བོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་འཛིན་པའོ་གལ་ཏེ་ས་ལས་དེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བྲག་གི་ཞེས་སྨོས་ཏེ་རྡོའི་རང་ བཞིན་ནོ།

由于能使一切欢喜故为现前欢喜，即对胜义法解脱及其道路普遍欢喜。或者说此处具有对止观法普遍欢喜且现前欢喜。所谓法喜，是因为对教法常时平等现前欢喜的缘故。此说明闻所生慧。'思维于法'，是指以闻所闻文义所生之慧而作观察。'忆念于法'，是指以闻思修所生之智多次现前的缘故。'比丘不退失于法'，是说如此比丘不会退失教证二法。
为显示退失于法则不能获得殊胜安乐，故说'比丘空闲'等两个偈颂。在寒林尸陀林中圣者主缝补粪扫衣时，七百梵天寿尽，因乐于寂静而作此开示。'入于空闲处'，意为进入无人空闲处，即住于极为寂静之处的意思。
吠陀派说'行走能成办事业'，此为破除彼说。比丘是因为已断除执著。'内观察'，是指内即胜义自性，观察内在而摄离外境贪著，即趣入内观之意。具此内观之法，是因为精进修习圣道，此即具足二种寂静。'具足天之喜'，是为更加明显而说，因为天人也无此喜。
'善见诸法'，是指以入于正等持无漏智成就四谛，因为具有殊胜证悟的缘故。若问如何由法决定积集而生喜，'如如'是重复语，即尽其所有。或者说是欲界等。'善证悟'是指正确欢喜。'蕴'是指色等。'生灭'是指生起和灭尽。'如是如是'是指尽其所有。或者说是由此由此。
'彼得喜'，是指彼瑜伽师获得，即意乐和事业究竟。解说寻求究竟，说'喜'即是轮回对治随寻求所证得的遍喜即极喜。住于满足也是因为存在于未来的缘故。此亦是由彼瑜伽师获得。若问彼获得喜与满足将成何等，说'以多喜'即喜多且强盛，因为具有渐次对治的缘故。苦尽即解脱。
为显示获得苦尽的现法功德而说'如何'等。如同大目犍连被古达尸契耶迦严重殴打时，当时有信心的婆罗门和居士来问:'你的心未因此动摇吗？'尊者答:'未'，为此而说六偈。'如山'是指持地。若问是否由地所成，说'岩'即石性。

།རླུང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དམར་གྱི་རྒྱུས་སོ། །མི་གཡོ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འགུལ་བའོ། །དེ་བཞིན་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །འདོད་ཆགས་ཟད་པའི་རྒྱུས་ནི་དགེ་སློང་ཁྲིད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་མི་བྱེད་དེ། རི་བོ་དག་གམ་རི་བོ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་གོང་དུ་དཔེ་བསྟན་ ཟིན་ན།ཇི་ལྟར་འདིར་ཡང་བརྗོད་ཅེ་ན་བཤད་པ། རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཉིད་དང་། བསྟན་མ་ཐག་པ་ཉིད་ནི་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་རྟ་པ་ལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཕྱིས་འོངས་པའི་གདུལ་བྱ་དག་ལ་དཔེ་དང་བཅས་པ་ བསྟན་པས་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་དགེ་སློང་གི་ཁྱད་པར་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མི་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་རི་ནི་རི་གངས་ཅན་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་རི་གངས་ཅན་ནི་མཐོ་བ་ལས་རབ་ཏུ་འབབ་ཅིང་འཇུག་པའི་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ མངོན་པར་འཕེལ་བ་དང་།མངོན་པར་འདོད་པའི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའི་ནགས་ཅན་དང་། རི་དགས་དང་བྱའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། སྨན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། གང་ཐར་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མཐོ་བ་ནས་འབད་ པའི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྒོམ་པའི་རྒྱུན་ཀུན་ཏུ་བསགས་པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྣམ་པར་རོལ་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་ཕོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་རེ་བ་རྫོགས་པའི་གནས་དང་། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རིམ་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །ངའོ་སྙམ་ པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ལ་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུ་པ་མརྡ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་པར་སོགས་པར་བྱེད་པས་དགེ་སློང་དག་འཕྱ་བར་བྱེད་པ་ལ། །འཕགས་པ་བ་ཀུ་ལ་ནི་གཏོང་བ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པས་ཉོད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་པའོ། ། གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། །ཀུན་དུ་སོགས་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནོར་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ། ནོར་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སོགས་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་བདག་གིར་བྱེད་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལྷག་པར་ཞེན་པ མེད་དེ།མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་མེད་ན་མི་གདུང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་མེད་པས་མྱ་ངན་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལ་གང་འདི་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་ལ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཞིག་ པ་ལ་སོགས་པས་དེ་མེད་ཅིང་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་ཡང་གང་དེ་གདུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།།བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དགེ་སློང་གི་མིང་དུ་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དགེ་སློང་ནི་གསུམ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དགེ་བ་དང་། ཁྲོ་བ་ སྤངས་པ་དང་།སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ་ཚིག་རྐང་གསུམ་པོ་འདིས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ནི་དགེ་སློང་དུ་མའི་འདོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བའི་དགེ་སློང་ངོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་ཇི་ལྟར་བཞི་པ་མ་བརྗོད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རེ་ཞིག་གཞན་ལ་སློང་བ་ཙམ། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དགེ་སློང་ནི་སློང་བའི་ཕྱིར་སྒོ་ན་འདུག་ གོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་ཐ་སྙད་དུ་འདོགས་པ་དེ་ཇི་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དགེ་སློང་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་སྟེ་དེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །རེ་ཞིག་མིན་སྙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་གྱིས་ཏེ་ཅི་ཙམ་གཞན་ལ་སློང་བ་ཙམ་གྱིས་ ཏེ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལས་སློང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་སོ།།གྲོང་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་གྲོང་བའོ། །ཆོས་ནི་དངོས་པོ་དག་སྟེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་མི་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་སོ། །འཛིན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་དག་གིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ སྦྱར་རོ།

'风'是指红风的缘故。'如不动'是指不动摇。'如是'即是如此。由于贪欲已尽的缘故，并非引导比丘且不令其变化。'如山或如山般'，是指已经以偈颂在前面显示譬喻。
若问为何此处也说，解释道：广泛宣说以及刚刚宣说，是因为具有摄略宣说的关系，如同例如对车夫说'道路'等的教示一样。或者是为了利益后来的所化众生，以譬喻教示。
或者，若问这比丘的特点是什么样的，即教示说：比丘虽有变化的因缘但不变化。或者说'山如雪山'，譬如雪山从高处流下的众多河流增长，具有如愿的花果树林，无量种种野兽鸟群栖息，作为各种药物的基地。
同样地，从解脱的增上意乐高处，积集精进慈心等修行之流，以三昧游戏众多圆满贫乏众生心愿的处所，以种种次第生起利益他人的心。为了显示已断除我慢，故说'于何一切'等。
长老优波末驮以过分积聚而讥讽比丘们时，圣者薄拘罗以布施为最而呵斥，这是针对那种情况而说的。'于何'是指有情。'一切无积聚'是指无财物粮食等，因为没有积聚财物粮食等，故无执著。
'于何无我所'是指无以我所为先的执著，因为无见所断。'无有则不恼'是指无蕴故不得忧愁，即'此若无有，于我亦无有'之语。
所欲之物离散、毁坏等，虽无彼物未得时，也不会忧恼及悲伤，因为已断修所断。'彼即是比丘'是指彼即堪称比丘之名。
或者说比丘有三种：凡夫善者、离嗔者、解脱有者，以这三句显示。其他虽称比丘但是世间比丘。
若问为何不说第四种，此处说道：'暂且仅向他人乞求'来显示。比丘是否如世间所说'比丘为乞求而住于门前'那样呢？比丘是善入者，关于这个以及长者给孤独食的因缘而说两个偈颂。
'暂且非'是指仅仅如此，即仅仅向他人乞求衣服等物。'村人法'是指属于村人。法即是事物，因为是所执取与非执取的事物。'执持'是与'比丘们执取'相连。

།གང་གི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེར་འཛིན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་གོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་བསྟན་ཏེ། བསླབ་པ་བཅས་པ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གྲོང་བའི་ཆོས་འཛིན་པར་བྱེད་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སློང་བ་ཙམ་ ཉིད་ཅེས་དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་འཛིན་ཅིང་སློང་བ་ལ་ཉེ་བར་གནས་ཏེ།འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེའི་བདེ་བས་ནི་ཇི་ག་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་དུ་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆ་བྱད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་གི་སྒྲ་འདིར་ཕྱིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ གྲོང་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཏང་ན་དེས་ནི་དགེ་སློང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཞིག་ནི་གང་ལ་ལའོ། །དགེ་བ་ནི་སྲིད་པའི་འབྲས་བུའོ། །སྡིག་པ་ནི་འབྲས་བུ་མི་འདོད་པའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་གཉི་ག་གཅིག་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །རབ་སྤངས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དོར་བའོ།།འདིས་ནི་ལམ་གྱི་ཚོགས་བསྟན་ནས། ལམ་བསྟན་པ། ཚངས་པར་སྤྱོད་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་སྟེ། །གང་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་དེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །ལམ་གྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་ ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྡེ་ཚོགས་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྡེ་བྱེད་པ་དང་སྡེ་དང་ཚོགས་ཡིན་པའོ། །དེ་སྤངས་པ་ནི་དོར་བ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྤངས་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སྤྱོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གདུལ་བྱ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ ཉིད་དུ།དུས་ཇི་སྲིད་འདུག་ཅིང་རང་གི་དོན་བྱས་ནས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དགེ་སློང་གི་མིང་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚིག་གི་དོན་གང་ལྷག་པར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྣམ་པར་ལྡན་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།དགེ་སློང་གང་ཞིག་བྱམས་གནས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དགེ་སློང་དག་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་གང་གཱའི་དོགས་ན་གནས་པའི་གྲུབ་དག་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཤིན་དུ་ཁྲོ་ཞིང་གཤེ་བར་བྱེད་ ལ།ཇི་ཙམ་ན་ཐག་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཤིན་ཏུ་ཞི་བའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་མཐོང་བས་མངོན་པར་དད་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། གྲུ་འདི་ལ་གཤེགས་སུ་གསོལ་ཞེས་ཞུས་ནས་དེ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བྱམས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཅན་དག་ལ་ བརྩེ་བ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ།གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་ཕན་པའི་སེམས་ནི་བྱམས་པའོ། །དེ་བས་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ། དེ་ལས་འདིས་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་སྟེ། བྱམས་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཤིང་ལན་མང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཐབས་བསྟན་ནས་གཏན་དུ་ སྤངས་པའི་ཐབས་བསྟན་པ།རབ་དང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པ་བསྒོམས་པའི་མཐུས་བདེ་བར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཏེ། དེ་ལས་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པའོ། །གང་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ བསྟན་པའི་ལམ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ནི་ཐར་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ངན་འགྲོ་ལས་འདྲེན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ངན་སོང་གསུམ་ལས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པ། འདམ་རྫབ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་ མྱོས་པ་བག་མེད་པས་འདམ་རྫབ་ཏུ་ཆུད་པ་དེ་ལས་འདབ་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པའི་ཤིང་ཆེན་པོ་ལ་ལག་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཉིད་འདོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ།།བྱམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངན་སོང་དག་ལས་འབྱིན་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འབྱུང་བ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།དགེ་སློང་གང་ཞིག་བྱམས་གནས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

当其执著于法衣等事物之时，世尊为了使其随后守护学处，宣说了法衣的认知。若是执持在家法，则不然。仅仅以乞食为名而保持比丘形相并依止乞食，享受一切欲妙，以此安乐岂能成为比丘？仅仅执持形相也不行。由于此处'也'字是为了遣除的缘故。因此，为了显示舍弃在家法才能成为比丘，故说'若人'等。'若人'即某人。'善'即有漏果。'恶'即不欲之果。'和'字表示二者合一应断。'永断'即完全舍弃。
此处显示道资粮后，显示道：'具梵行'即为梵行而行持，即能获得涅槃的殊胜圣道。道的一切过失断除，是依赖于修道，为显示此义，故说'断除部众'。部即结党，部与众是一体。断除即舍弃，意为断除结缚。断除后当做何事？故说'行持'，意为为利益所化而住于此，尽其时日成办自利后缘念利他之义。'此为比丘'即彼获得比丘之名。
若问何为殊胜行持？答：具足慈等诸相。为显示此义，故说'若比丘住于慈'等。在舍卫城，因诸比丘互相损恼而说六偈颂。其他人说：住于恒河岸边的修行者从远处极为愤怒谩骂，当靠近时，见到世尊之身及极为寂静的声闻众而生起信心，恭请世尊说：'请乘此船'，因此而说。
'住于慈'中，对有情的悲悯即是慈，对他人利益及利益心即是慈。因此显示其相：以此而有安住的性质，因为现前慈心并多次安住的缘故。此处显示不行烦恼的方便后，显示永断的方便：'极净信'即获得解信。以修慈的力量而入见道安乐，由此获得解信。对何生起极大信心？故说'于佛教'，意为佛所教示的道即三宝。此为解脱道的本体故。
'自拔离恶趣'即自身从三恶趣中解脱。此处显示比喻：'如从泥'即如发情放逸的香象陷入泥沼，依靠以手抓住附近的大树等而自行拔出一般。显示以慈力出离恶趣后，今为显示出离欲界，故说'若比丘住于慈'等。

།སྤྲུག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སྤྲུག་པ་ནི་སྤོང་བའོ། །སྡིག་པ་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་མི་དགེ་བའོ། །ཆོས་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ལྗོན་ཤིང་ལོ་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་གི་འདབ་མ་ བཞིན་ནོ།།རླུང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤུགས་དང་ལྡན་པའི་རླུང་ངོ་། །དེས་ཇི་ལྟར་ཤིང་གི་ལོ་མ་ལྷུང་བར་བྱེད་པ་ལྟར་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་བསྟན་ཏེ། ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གོ་འཕང་ནི་བཞིའོ། ། ཞི་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཉེར་ཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ཕུང་པོ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་གཟུགས་དང་འདུ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་ཏུ་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བས་མི་ངོམས་པ་ཞེས བྱ་བ་ནི་ངོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ངོམས་པ་སྟེ།གཞན་དེ་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོམས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ངོམས་པའོ། །དེ་དགག་པ་ནི་མི་ངོམས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བས་བསྡུ་བ་བྱའོ། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དེའི་ཚེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཤེས་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། མངོན་སུམ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་འཐོབ་པའོ། ། ཀུན་སྦྱོར་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། རིམ་གྱིས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་རིམ་གྱིས་སྤངས་པར་འདོད་ཀྱི་ཅིག་ཅར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེས་ན་ཕུང་བོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་གཞོལ བ་བསྟན་ཏོ།།མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རུང་བའོ། །གང་མི་རུང་བ་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་པར་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་མྱ་ངན་འདས་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ པ་ནི་ཐར་པ་ཁོ་ན་དང་ཉེ་བ་སྟེ།དྲུང་ན་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིམ་པ་གང་གིས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་འཐོབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། པུརྞ་བརྡ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ན་གནས་པའི་མ་ག་དྷ་བཟང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱན་དྲངས་པ་ལས། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཤིང་ཤུན་ཞེས་བྱ་བས་གཟུགས་ཁྱད་པར་ཅན་མཐོང་བས་མངོན་པར་དད་དེ་བདག་ཉིད་དད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་རི་ལས་བབས་ནས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་འདི་གསུངས་སོ། །དགའ བ་དང་མགུ་བའི་སེམས་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། འདི་ན་རེ་ཞིག་དང་པོ་ཉིད་དུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བཟང་པར་གྱུར་ལ་འཚེ་བ་མེད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་དེ་ཁྱད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡིད་ནི་བཟང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བཟང་བ་ནི་བསྔགས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ཡིད་དེ།བསྔགས་པའི་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡིད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་བགེགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིས་ནི་ཚོགས་དང་མཐོང་བའི་ལམ་ བསྟན་ནས་བསྒོམ་པའི་ལམ་བཤད་པ།ཟིལ་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྤངས་པའོ། །དགའ་དང་མི་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྟེ་འདིས་ནི་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏོ། །དགའ་བ་མང་པོ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་ཕལ་ཆེ་བ་སྟེ། གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་གཉེན་པོ་ རྙེད་པས་དགའ་བ་ལྷག་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

关于'抖落'一词，抖落即是舍弃。罪过是指带来不悦果报的不善业。诸法即是色等事物。'如同树叶'是指如同树木的叶子。'被风'是指具有强力的风。如同风使树叶落下一般，欲界也是如此。其后显示色界和无色界，'将获得'是指将会证悟之意。果位有四种。寂静是指远离痛苦、忧愁等过患。'诸行寂灭'是指因为是舍弃色界诸蕴的方式之故。寂静是指因为无有从色和想所生的一切扰动之故。
'以见不足'是指因为是令满足故为满足，因为是执取彼性之故。因为是满足性故为满足。否定此即是不满足，因为由遍执而不知足故，应当总结为'凡是以见而不知足者'。因为远离一切障故极为明显，此时即是了知涅槃，因此显示若离无色界贪欲，则获得有余涅槃。'现证'即是真实获得。
'尽诸结'是指随顺相连，意为断除一切结缚。若问如何能如是，故说'渐次'，此显示认为是渐次断除，而非顿时。因此显示趣入有余涅槃界。'不可能'即是不应理。何者不应理？'将退失'即是还灭之意。何以故？'如是因近涅槃故'是指由三摩地行相断除一切结缚的瑜伽师唯与解脱相近，即是安住其前，成就彼自性，而非轮回等，此是其义。
若问以何次第获得断除一切结缚且不可能退失？故说'心喜'等。因在布尔那跋檀那城中的善摩揭陀请佛供养时，大仙人树皮见到殊胜色相而生信心，以信心力从山上下来，针对此而说此语。具有欢喜满意之心即是彼性，如是所说：此中首先增上意乐善妙，以无害增上意乐欲求彼殊胜，此是其义。
'意善'中，此处善是称赞之义。因圣者欢喜故，趣入不净等事物的心，即是说具有称赞事物的心。成为三恶趣障碍的即是住于见道自身的心。此中显示资粮道和见道后，解说修道，'降伏'即是断除。'喜与不喜'即是贪着结缚，此显示离欲界贪。'以诸多喜'即是大部分喜，因为由上至上获得殊胜对治而更加体验喜悦之故。

།དེའི་འབྲས་བུ་སྨྲས་པ། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཤད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།ལུས་ཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་སློང་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། བཙུན་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་དགེ་སློང་ཞེས་བརྗོད་ན་ཅི་ཙམ་གྱིས་དགེ་སློང་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། དེ་ལས་བརྩམས་ནས་འདི་གསུངས་སོ། ། རིམ་པ་གང་གིས་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལུས་ཞི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་དང་ལྡན་པས་ཞི་བའོ། །སེམས་ཞི་བས་ནི་འདི་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ་སེམས་ཞི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་གཉིས་ཀ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ངག་ཞི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ངག ནི་ཞི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་གཡེང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པ། ལེགས་པར་མཉམ་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ལེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲས་བུ་བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་ཟང་ཟིང་སྤངས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་ཟང་ཟིང་ནི་འཇིག་རྟེན་ཟང་ཟིང་ངོ་།།ཟང་ཟིང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བོར་བ་སྟེ། གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བསྡུ་བ་བྱའོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་སྤངས་པ་ ནི་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ།།ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཟང་ཟིང་ནི་འཇིག་རྟེན་ཟང་ཟིང་སྟེ། དེ་གང་གིས་སྤངས་པ་ནི་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་སློང་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པའི་ཀུན་དུ་འཁྲུགས་ པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་དེའི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་སྨྲས་པ། ཏིང་འཛིན་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་གང་གཱའི་དོགས་ཨཤྠ་བད་ཀན་དྲང་སྲོང་མང་པོ་བསྒོམ་ཞིང་འདུག་པ་དགེ་སློང་དག་གིས་ མཐོང་ནས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་པའི་སྐབས་དེ་གསན་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ།།ཏིང་འཛིན་མེད་ལ་ཤེས་རབ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པས་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་ནུས་སོ། །ཤེས་རབ་མེད་ལ་ཏིང་འཛིན་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །སྤྱིར་ནི་སེམས་གཡེང་བར་གྱུར་ན་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཤེས་རབ་ཏིང་འཛིན་ལྡན་པ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་གང་གཉིས་པོ་འདི་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་དགེ་སློང་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པོའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ། མྱ་ངན་འདས་པ་ཞེས བྱ་བ་སྟེ།ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་སྨྲས་ནས། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་སྨྲས་པ། དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཉིས་པོ་ལ་འཛུད་པའོ། །འཇུག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་གང་གིས་ནུས་ཤེ་ན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རིགས་པས་འཐོབ་པའི་ ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་།གསུང་རབ་ལ་མཁས་པ་ལ་བརྗོད་དོ། །དེའི་དང་པོར་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་སོ། །དང་པོར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དང་པོར་བྱ་བའོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པ་ཞེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པ་བསྒྲུབ་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ བདག་ཉིད་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་དང་པོར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་གིས་སོ། །ཡང་དག་སྡོམ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྡོམ་ཞིང་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་ལེགས་པར་སྡོམ་པའི་སྤྱོད་པའོ།

讲述其果报说：所谓比丘是为了断除烦恼，这表明已离三界贪欲。现在解说无余涅槃，即说'苦尽'。表明离贪即是寂静，如'身寂'等。
有一比丘向世尊如是说：'尊者，若称寂静的比丘，以何为比丘寂静？'因此而说此法。
问：以何次第成就寂静？答：所谓'身寂'，是因为断除身的不善行。以寂静相应故为寂静。以心寂静而如是成就，故说'心寂'。为表明这两者相关即是语寂，故说'语寂'。
依戒律而无散乱故。表明修行阶段，所谓'善入定'，意为以善妙禅定摄持相续。
解说禅定之果：所谓'舍离世间尘染'中，'世间'与'尘染'合称为'世间尘染'。'尘染'是欲望的异名。'世间'是五取蕴。'舍离'是完全放弃，应当总结为'凡是世间的尘染'。
其中舍离尘染是离欲贪。或者说世间的尘染即是世间尘染，舍离此者即是离欲贪的意思。比丘是离三界贪欲者。寂静是因为远离烦恼所造的一切扰动。
'如是称说'是佛陀及其声闻所说。说明寂静的主要因：'无定者'等。
关于'有'字，恒河边有许多仙人在修行，比丘们见到后对此生起极大欢喜，听闻此情况后说了三个偈颂。
'无定则无慧'是说远离见无我之慧，以修习禅定能得清净。'无慧则无定'也是如此，是殊胜禅定。一般而言，若心散乱则不生殊胜智慧。
'具足定慧者'，凡是具有这两者的，才是真正称为比丘。
表明二者之果：所谓'涅槃'，即无余依。说完正确教示后，又说正确引导，故说'是故'，即引导至二者。'趣入'即是精进修习。
若问由谁能做到，故说'诸智者'，即具有以理获得的智慧者及通达经教者。'此为初行'即是方便。最初所作即是初行。
由何而作？为成就刚才所说的证得涅槃。因为禅定和智慧的本质是证得无余涅槃的方便。
问：谁的初行？答：比丘的。'正律行'是善护律仪且具足殊胜行为，即是善护律仪之行。

།ཡང་ན་ལེགས་པར་སྡོམ་ པ་སྤྱོད་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་གཉིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་མདོ་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་སྡོམ་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་དྲག་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། ཆོག་ཤེས་དབང་པོ་བསྡམ་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།དེ་ནས་རྒྱལ་རིགས་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མང་ཞིང་རྒྱ་ཆེར་ནི་ཐོས་ལགས་ན་ཉུང་ངུ་བསྡུས་པ་ཉན་པར་འཚལ་བས་ལེགས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ་བདག་ལ་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞུས་ པ་ལས་འདི་གསུངས་སོ།།དབང་པོ་རྣམས་བསྡམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་དབང་པོ་བསྲུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོག་ཤེས་པར་གྱུར་ན་ནི་དབང་པོ་དུལ་བར་འགྱུར་བས་ཆོག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་གོས་ངན་ངོན་ཙམ་ལ་སོགས་པས་ཆོག་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉི་ག་དང་ ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་གོང་མའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྣོད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་པའི་ཆེད་དུ་འདི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཤིན་ཏུ་འདིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་དམ་པ་དང་སྡོམ་པ་ནི་རྣམ་པར་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཟས་འདིའི་ཚོད་ ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འདི་ལ་ཁམ་གྱི་ཟས་ཀྱི་ཚད་ནི་མེའི་སྟོབས་ལ་ལྟོས་ཏེ། དེ་དང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ལུས་གནས་པར་བྱ་བ་དང་བཀྲེས་པ་ཞི་བར་བྱ་བ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་སོ། །བས་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོན་པའི་གནས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ གྱི་ཚོགས་བསྟན་ནས་ལམ་གྱི་ལྷག་པའི་སྦྱོར་བ་སྨྲས་པ།ལྷག་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྩོན་པའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གང་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་གི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཁྲི་དང་ལྷག་པའི་ཁྲི་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་མ་ག་དྷ་བཟང་པོའི་རྫིང་གི་འགྲམ་ན་འདུག སྟེ་མཚན་མོ་མཆིལ་པས་ཉ་ཕྱུང་ཞིང་ཟ་བར་བྱེད་ལ།ཐོ་རངས་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་འདུག་པ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དུ་གྱུར་ནས། ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱིས་འཚོ་བར་བྱའི། སྲོག་ཆགས་གང་ལ་ཡང་འཚེ་བར་མི་བྱ་ཞིང་སྤོང་བ་ལ་སྤྱོད་པས་ཡིད་ཞི་བ་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ འདི་ནི་ཡིད་ཞི་བ་དང་དུལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ནས་དེ་དག་གདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པར་མཁྱེན་ཏེ།འདི་སྐད་དུ། ཚིགས་བཅད་འདི་བཞིན་སྤྱོད་ན་ནི། །དེས་ན་ཁྱོད་ནི་དེ་འདྲར་འགྱུར། །བདག་ཉིད་དམ་པར་སེམས་བྱེད་ཁྱོད། །དགེ་སློང་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། གང་གི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གིས་ནི་གང་ཟག་གོ། །ལུས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་སྡིག་པ་མེད་པའོ། །ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་ནས། འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པ། དེ་ནི་དགེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པའི ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ།།ངོ་ཚ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངོ་ཚ་བའི་ཡིད་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡིད་ངོ་ཚ་བ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཡོད་པས་ནི་སྡིག་པ་མེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ངོ་ཚ་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་དགེ་སློང་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་འཐོབ་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ།གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཙུན་པ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་དགེ་སློང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ན་ཇི་ཙམ་གྱིས་དགེ་སློང་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལགས་ཞེས་གསོལ་པ་དང་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་ཆེར་ འདི་གསུངས་སོ།།ལེགས་བསྒོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་བསྟེན་པའོ།

或者说，这是善于持戒的行为方式，因为经中说依戒律修习二法。
如果问什么是善于持戒，就是说其正确行持是殊胜的。如说'知足调伏诸根'等。
然后名为舍弃王族的人向世尊如是请问：'世尊所说虽然广大而已闻，但愿听闻简略之说，请世尊善为我摄略宣说。'从此请问中说此。
诸根防护即是彼义，即是守护诸根之义。
若知足则诸根调伏，故说知足，因为以粗劣法衣等知足故。
若具足二者，则是殊胜法器，如说别解脱。
为解脱而修此之义，因为此中极为趋向涅槃。
说殊胜功德与戒律庄严，如说'此食知量'等。
此中饮食之量是依火力而定，因为与之相应。此亦如说'仅为维持身体、止息饥渴'等。
'边际'是指住于寂静处。
说了道的资粮后，说道的殊胜加行：'增上心'即是精进修习无漏四禅。
'此'的意思是说，这些都是随顺佛世尊的教法。
为显示具足修行者即是随顺佛陀教法者，故说'若人身'等。
在王舍城有外道名为'有千余座者'，住在摩揭陀善池边，夜晚吐痰捕鱼而食，清晨坐于座上说此偈颂。
成为比丘后，应以法而生活于法中，不害任何众生而行舍离，心寂静，此行持与心寂静调伏相顺，知其调伏时机已至，如是说道：'若如此偈行，则汝将如是。汝虽自思为胜者，却非如是比丘。'
关于'若人身'等，'若'指补特伽罗。'身'指无身等恶行罪过。
说了止恶戒后，说行善戒：'彼具善戒'即是完全清净的性格。
关于'知惭'，具有惭愧心者即是住于惭愧心，由于具有此故无罪具德，此惭愧唯比丘有，他人则无。
为显示唯有如是者能得圣道，故说'若人'等。
大德，若说比丘入定，以何为比丘入定？问此时说：比丘于此应修七觉支等广说。
'善修'即是善加修习。

།གང་གིས་ནི་དགེ་སློང་ངོ་། །ཆོས་ནི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཟད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱོགས་དང་རྗེས་ སུ་མཐུན་པ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོ།།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་ཟད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མངོན་སུམ་དུ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདུན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དྲི་མ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། རྒྱུད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ཉིད་དགེ་བའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། །ཏིང་འཛིན་མེད་ལ་ཤེས་རབ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཤིང་ཁན་དི་ཞེས་བྱ་བའི་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་བཅས་པས་དགོན་པ་ན་ གནས་ཤིང་བདག་ཉིད་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་སློང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་ནས།གཽ་ཏ་མ་ཅི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་སློང་ཟག་པ་མེད་པ་མེད་པར་གནས་པས་གདགས་པས་གདགས་པར་མཛད་ཅེས་ཞུས་པ་ལས་བརྩམས་སོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལའོ། །ཤེས་རབ་ལ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ།།ཅི་ཞེ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། །རྒྱུད་གང་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་སྟེ་བདག་དེ་དང་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེའི་བདག་ཉིད་དོ། །འདིས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བསྟན་ཏེ། དོན་དམ་པར་འདི་གཉིས་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་ཟད་པར་བྱེད་པས་ཟད་པའམ་ཟད་པས་ན་ཟད་པའོ། །འདིས་ནི་ལམ་དང་འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་ཏེ་བདེན་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དོ། །མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདིས་བསྟན་ནས། མི་སློབ་བའི་ལམ བསྟན་པ།དགེ་ཞིང་ཤེས་རབ་ལྡན་པ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དགེ་ཞིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་གང་གིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུངས་པ་ནི་བཤད་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་གནས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐོས་ཏེ་འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཟག་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། ཡུལ་ཀོ་ས་ལན་དགེ་སློང་ཞིག་ནགས་ཚལ་ཞིག་ན་ཉེ་བར་བརྟེན་ཅིང་གནས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ཅིང་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོང་དུ་རྩོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ནགས་ཚལ་དེ་ཉིད་ན་གནས་པའི་ལྷ་ཞིག་གིས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། ཀྱེ་མའོ་དགེ་སློང་འདི་ནི་འདི་ཙམ གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་མི་རིགས་ཏེ་གང་བདག་གིས་འདི་ཉིད་བསྐུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་ནས།དེ་ནས་ལྷ་དེས་དེའི་ཚེ་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་བཤད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པའོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ནི་དུས་མ་ཡིན་ པའི་ཟས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པའོ།།ཡང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ལས་ལྡོག་པའོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཉི་ཚེ་ཙམ་གྱིས་དགེ་སློང་དེ་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱའོ། །ཡང་ན་ཐོས་པ་མང་པོ་ འམ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་བསོད་ནམས་ཐོབ་པ་སྟེ། དེའི་དོན་དང་ཚིག་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དེས་བདག་གིས་ནི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེའི་ཆེད་དུ་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱའོ།



由谁而言是比丘。法即功德，所说的就是七种圆满菩提法，圆满菩提是灭尽无生智慧的特征。凡是与其相应的方面，谁具有这些，他就是如此。圆满菩提分即是获得灭尽无生智慧之义。为了显示现前获得，故说七种，即正念觉支、择法等。
所谓'彼'即是众生。如何呢？具有善法，即无垢之殊胜，因为以无漏智慧修习相续之故。所说'是'即是比丘入定所生的三摩地中佛所说的。彼即是善慧，以'无定则无慧'之语表示，故说'此是'等。
有一苦行者名为尸迦提，住于寂静处，执著认为自己是无漏比丘，因此向乔达摩请问：'以何为无漏比丘之安住而假立？'由此而说。'此中'即是于现法中。'于慧'即是以殊胜智慧决断。
何为苦等，凡是相续中有我执者即是彼，与彼我相关的苦即是其本性。此说明苦谛和集谛，因为究竟而言这二者是同一本性。所谓'灭'，是由此灭除故为灭，或因灭故为灭。此说明道谛和灭谛，即是四谛的本质。
显示见道和修道后，为显示无学道，说'善且具慧者'，即善且无障碍的智慧，因为已断除三界障碍。'所说'即是遍知佛所说。无漏即是远离贪欲等烦恼。
那么，具足戒等功德者是否也是无漏呢？并非如此，因为听闻即使住于彼中也会退失。为显示此义，故说'漏尽'等。
憍萨罗国有一比丘住于森林中，仅以持戒为满足，不为获得未得而精进向上。当时住在那片森林中的一位天人心想：'唉！这位比丘以此为满足实在不应理，我当劝勉他。'于是那位天人便说出了古佛所说的两个偈颂。
戒即是远离杀生等。律仪即是远离非时食等。或者说，戒是远离制罪。律仪是功德殊胜的三摩地。比丘不应仅以戒律为满足。
又'或多闻'即是于律等三藏多闻而获得福德，如实了知其义理和文句，不应因为'我已通达一切论典'而满足。

།ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པར་གྱུར་ཀྱང་ངལ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་རྙེད་པར་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། རངས་བྱེད་ཀྱི་བུ་ལྷག་སྤྱོད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལུས་བརྟས་ཤིང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཉམས་ནས་བྱི་ལའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་ཏེ་སྐམ་དང་ཐང་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་བསད་ཅིང་གནོད་པ་བྱས ནས་མནར་མེད་པའི་དམྱལ་བར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་ཐོས་སོ།།དབེན་པ་དག་ཏུ་གནས་ཀྱང་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོན་པར་གནས་ཤིང་དེ་ན་གནས་པ་ལས་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དཀའ་ཐུབ་ལས་ཉམས་པར་ཐོས་སོ། །གདེང་དྲོད་ཆོད་པ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་སོ།།ཟག་པ་ཟད་པ་མ་ཐོབ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་མ་ཐོབ་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཟག་པ་སྤངས་པར་མ་བྱས་པའོ། །དེ་ཐོབ་ནས་ནི་ཡིད་བརྟན་པར་བྱས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གཞུག་པ་སྨྲས་པ། རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་མངོན་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ཟད་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཕགས་པས་བསྟེན་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་མ་བསྟེན་པ་དང་སྔོན་ཆད་རྗེས་སུ་མ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་མ་བསྟེན་པའི་སྐྱོན་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཨུ་རུ་བིལ་བའི་ནཻ་རཉྫ་ནའི་འགྲམ་ན་བཞུགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ན་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པར་མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའི་གནོད པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གཙེས་པར་གཟིགས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གདུང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་གདུང་བའོ། །གདུང་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གདུང་བ་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ལས་ཞུགས་པ་ ཉིད་དེ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལས་གདུང་བ་འབྱུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ལ་ནི་བདག་ཟེར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དེའི་མཐུས་བདག་གིར་འཛིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་ཇི་སྐད་དུ། གང་སུ་དག་བདག་ཏུ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ ཐམས་ཅད་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའོ།།དེ་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་བསམ་པར་བྱས་པ་སྟེ། བདག་གི་བློ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གཞན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་འདི་ལྟར་སེམས་ན་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ་སྔ་མའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བས་འགྱུར་ཞིང་འཇིག་པ་སྟེ།མི་རྟག་པས་བདག་ཏུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ་དེ་ཡང་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །གང་ལས་འཇིག་རྟེན་ འདི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཏེ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་བྲམ་ཟེ་ཞིག་འབྱོར་པ་ཉེ་བར་བསགས་ཤིང་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་ཏེ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ ཤིང་རྟག་ཏུ་འདོད་པའི་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།འདི་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཡོད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ་གཞན་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གང་བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བར་ལྟུང་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་འཇིག་རྟེན་ནོ།།སྲིད་པ་འཆགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་ཡང་གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་ནང་གི་ཕུང་པོ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ། །སྲིད་པ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡིད་བདེ་བའི་ཡུལ་གྱིས་སྲིད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། སྲིད་ལ་མངོན་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་མངོན་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་ཤིན་ཏུ་འཆུམས་པའོ།

虽然获得禅定也会疲惫。这句话的意思是说虽然获得殊胜的禅定,如同外道乐行子以禅定滋养身体并转生于有顶天,但从中退失后转生为猫,杀害陆地上的生命并作害,之后转生无间地狱,如是听闻。
虽然住于寂静处,是说住于寂静处也不应该执著,听闻所有善知识等人都会从苦行中退失。所谓'不能确信'是说不应该执著。
若未获得漏尽,是说只要未获得烦恼尽,即未以圣道断除诸漏。获得漏尽后即使执著也不会退失。因此为此而说引导趣入,所谓'现证圆满菩提之乐'是说应获得灭尽轮回之乐。
如何呢?说'圣者所依止',意思是凡夫未依止、以前未曾经历过。说未依止圆满菩提之乐的过患:世尊住在乌卢频螺聂连禅河边,成佛不久时,世尊以佛眼观察一切世间,见到世间被贪嗔痴所生的种种损害所逼恼,从彼禅定起座而说此语。
世间应当与有情相续结合。逼恼即是真实逼恼。从逼恼所生即是从逼恼而来,从极为艰难的痛苦而入,即具足三苦之故。
为显示从萨迦耶见生起逼恼故说:'说蕴为我'。由于颠倒执我的力量而生起我所执著,如说:'凡是宣说为我者,一切皆是于取蕴。'
然而并非如此,因为如是如是思维色等为我而生起我想。'如是如是成为他相'是说,如是思维色等时,成为他相即离开前相而变化坏灭,以无常故不应是我。如经中说:'若是无常即是苦,彼即无我。'
问:世间从何而成为他相?答:如是从自性而成为他相故等如是说。舍卫城中有一婆罗门积聚财富,贪著轮回而趣向,背离涅槃而恒时依止欲乐,以此因缘而说二偈。
此中有成为他相的道理,世间是有成为他相的因,因为是他缘故。如是有为即是无常。所谓'此世间'即是堕入轮回的凡夫世间。
执著有即是以无明力而过分执著内在诸蕴。所谓'喜爱有'意思是由外在悦意境而对有生起真实欢喜。所谓'贪著有'即是在受用彼等之时极为耽著。

།ཡང་ན་འདིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སྲེད་པ་བསྟན་ཏོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་སྲིད་པར་ལྟ་བར་བསྟན པའི་ཕྱིར།སྲིད་ལ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པར་ལྟ་བ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ་གང་དུ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེར་ནི་བདག་ཏུ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་སྲེད་པ་ད་ལྟར་འཇུག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ་མ་འོངས་པའི་སྲིད་པ་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྲིད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡང་སྲིད་པ་འདོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ལ་ལ་དག་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐར་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དགའ་བྱ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ་དངོས་པོ་གང་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དགའ་བར་ འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དོ།།སྐྱི་གཡའ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལས་ཕུང་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཐར་པ་ལས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་ བདེན་པ་ལའོ།།འདིར་ནཱ་ར་ཡ་ཎ་དང་། སྐྱ་བསེང་དང་། ཏྲོ་པ་ཏིའི་འདོད་པའི་ལམ་གྱི་གཏམ་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་བྱིས་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེས་ཏེ། སྲིད་པའི་ངོ་བོའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །རབ་ཏུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།སྲིད་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལའོ། །བསྟེན་པ་ནི་གནས་ཏེ། དེ་མ་གཏོགས་པར་སྲིད་པ་སྤང་བའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མུ་སྟེགས་ ཅན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་འདོད་ཅིང་རྣལ་འབྱོར་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ་དགོན་པར་རྒྱུ་ཞིང་དྲང་སྲོང་གང་ན་ཡོད་པ་དེར་གཤེགས་ནས། ཕྱོགས་ གཅིག་ཏུ་རྩཝའི་གདན་བཏིང་བ་ལ་བཞུགས་ཏེ་དེ་དག་གི་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་མཁྱེན་པས་བསྟན་པ་འདི་བརྩམས་སོ།།ཅི་ཙམ་ན་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཁྱད་པར་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་པ་མེད་པའི་ཚིག་གོ། །དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་ བ་སྤངས་པའོ།།བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་བསྔགས་པའི་དམ་པ་དག་གོ། །འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །སྲིད་པས་སྲིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བས་འཁོར་བ་ལས་སོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མཐར་ཐུག་པའོ། །ཟེར་བ་ནི་སྟོན་པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ ཅད་སྲིད་པ་ལས།།ངེས་འབྱུང་མིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེས་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་གང་ཡང་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་དེས་ནི་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་ བསྟན་པར་བྱ་བ་འདིར་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དགེ་སློང་བྲམ་ཟེ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདིས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ལ། སྔ་མས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆིང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་སྔར་བཤད་པའི་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་རྒྱུ་གང་གིས་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐར་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཚད་མ་གང་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་རྒྱུ་སྨྲས་པ། ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གང་གིས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པས་ལེན་པ་སྟེ། ཐབས་དང་རྒྱུ་དང་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ།

或者说，这里依次显示了对欲界、色界和无色界中已得蕴的贪爱。为了显示与我见相关的有见，说'有见'，有见即是对我执的执著，如'凡是有我见处即有我爱'之语所说。
不仅是现在的我见和贪爱，也追求未来的有，为了显示这一点，说'于有本身欢喜'，即是希求再有。
若问，有些人不是也认为无色界等是解脱吗？以'何为可喜'来说明，凡夫所喜爱的事物即是苦，这指的就是空无边处等无色界的事物。'何为畏惧'是指凡夫对无蕴的解脱本性感到恐惧战栗，即是对胜义谛。
这里应举例说明那罗延、迦叶、特罗帕底的欲道之语。因此，为此而说'有'等。凡是愚者所欲求的，即是有的本性之苦。'为了断除'是指为了远离，意思是获得与有不同的解脱。
梵行是指圣道。'于此'是指在佛陀教法中。'依止'是指安住，因为除此之外别无断除有的方法。
若问，外道也希求从苦解脱并修习瑜伽，对此说'沙门婆罗门'等。当时，世尊被比丘众围绕，游行旷野，来到仙人所在处，在一处铺设草座而坐，以知彼等意乐和随眠而开示此法。不久那些比丘证得殊胜证悟。
'所有'是指无遗漏之语。'沙门'是指已断除执著。'婆罗门'是指世间所赞叹的圣者。'或'字表示不确定。'以有出有'是指以轮回出轮回。'出离'是指究竟。'说'是指宣说。
'彼等一切皆非从有出离'，意思是因为已出离者如实地向他人宣说无颠倒之道，而未从轮回出离者如何能说出离之道，此处应说非出离。
'比丘婆罗门所有'等义已解释完毕。这里显示无余涅槃，前面显示有余涅槃。
'解脱'是指因远离一切有为的束缚而成就无余涅槃。为何如此？因为如前所说，非从一切有中出离而解脱。
这是由什么原因所致，意思是仅凭言说并非解脱，问何为量。这里说明原因：'取'，即由何所取而成取，方便、因、相是异名。

།ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ ཀྱི་བདག་ཉིད་ལེན་པ་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་འབྱུང་ཞིང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའོ།།ག་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར། སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་ལེན་པ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་སྟེ།ལེན་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཡོད་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་སྤངས་པ་དེ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལེན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ཟད་ན། །སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མེད། ། ཅེས་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། ཐབས་གང་གིས་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྲེད་པའི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐམས ཅད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་དམན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་།གོང་མ་དང་འོག་མའི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འདིའི་ལམ་ཉིད་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་གིས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ཞིང་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཚོགས་པ་ མི་འདྲ་བ་འདུས་པས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་པའི་དབྱེ་བས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་བའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་བློས་སོ། །མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་ངེས་པར་རྟོགས་པས་སོ། །སྲིད་པའི་སྲེད་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་ ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།སྲིད་པ་མེད་པས་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་མི་རྟག་པ་དེ་མངོན་པར་མི་འདོད་དེ་སྲེད་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དང་འབྱོར་པའི་སྲེད་པ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །སྲིད་པ་སྤངས་པ་ ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།དེ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ལེན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྲེད་པ་ནི་ཡང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ སྤངས་པས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བར་གྱུར་ན་དུས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་ལེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བདུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་སྤངས་པའོ། །གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པའི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ དུ་འཁྲུགས་པ་སྤངས་པའོ།།རབ་ཏུ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་བ་དང་ཉེ་བར་འདས་པའོ། །གང་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རབ་ཏུ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འདུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་སྐྱོབ་པ་སྟེ། སྐྱོབ་པ་ནི་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་སྐྱོང་ བར་བྱེད་ཅིང་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟ་བུ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དོ།

依靠烦恼和业的自性执取无扰乱之因而生起蕴体并且显现。为何如此？如是，'从苦生执取'，从业的烦恼和烦恼的遍染所生的生的遍染即执取，若有此执取生起者，则从烦恼和业生起苦。为显示若断除彼则苦不生故，说'若一切执取尽，则苦不复生'，以此显示无因则无果。
为显示以何方便令一切执取灭尽之方便故，说'贪欲有几种形相'等，即是说由五取蕴而转的意思。'一切'即是一切种类，包括下劣、殊胜、上下的差别。'彼等一切'即是一切界，为摄受三界故。其如何？'无常'即是从因缘所生故。
此说其道即'苦'，因与圣者不相顺故。云何为苦？说'是变异法'，即是由颠倒力而变异运转的意思。或者说由不同的聚合而成为异类的形态。'如是'即是由衰败的差别而摄受故。'于彼等'即是色蕴所造作或苦等谛。'如实'即是如其真实性的意思。
'以正慧'即是以真实趣入的无漏智。'见'即是善知并决定了知。'断除有爱'即是为断除三界随贪的结缚故。'由无有故不喜'即是不希求三界无常，贪有二种：有爱和受用爱，如经中所说。
断除有即获得有余涅槃，故说'如是涅槃'。'无取'即是因无因故不复生有的意思。因为爱是轮回之因，彼亦断除故，'于他处'即是死时于他时的意思。
云何为无取？如是说'降伏魔'即断除烦恼魔。'战胜'即是断除再有业的扰乱。'超越'即是远离并超出。如是者即是大士超越一切有的意思。彼亦乃至为利他住世即是救护，救护即是护持众生相续并证悟真如、显示真如的意思。
'此即是苦边'即是此即是取蕴的究竟，如说'此是最极究竟'等。

།གང་དེ་ལྟ་བུའི་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དགེ་སློང་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་ན་དགེ་སློང་དག་མུ་གེ་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་སློང་མོས་གཡེངས་ཤིང་ལུས་དང་སེམས་མ་ཞི་བར་གྱུར་ཏེ། ཇི་ཐོབ་པ་ཡང་ འཛིན་པར་བྱེད་དོ།།མུ་གེ་དེ་འདས་ནས་དུས་གཞན་ན་ཡང་དེ་བཞིན་བྱེད་དེ་དེ་དག་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གསུངས་སོ། །ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པས་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་ཆོག་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་དང་ལྡན་ཞིང་འབྲེལ་ པ་ནི་འདིའི་སེམས་ཞི་བའོ།།ཡང་ན་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཞི་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་ཉིད་གཉེན་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་སྔོན་དུ་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་བཅད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་གང་གིས་བཅད་པ་དེ་ནི་སྲིད་པའི་ རྒྱུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྒྱུ་སྤངས་པས་འབྲས་བུ་སྤངས་པར་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་རྣམ་པར་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། དེ་ནི་ཡང་སྲིད་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་མ་སྤངས་ན་ཅིར་ འགྱུར་ཞེ་ན།གང་ཡང་དེ་ལྟར་གྱུར་པས་ལྷག་མ་དང་བཅས་ཀྱང་བདུད་ལས་ཐར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་འཆིང་ལས་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཇུག་པའོ། །གང་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དབང་པོ་སྡོམ་པར་བཤད་པ། སེམས་ནི་ ཟག་པ་མེད་གྱུར་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡུལ་དག་ལས་དབང་པོ་སྡོམ་པ་སྟེ། འདི་ལ་འབྱུང་བའི་ཡིད་ཆགས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་དབང་བོ་འཁྲུལ་པའོ། །དེ་བས་དེ་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་སྨྲས་པ། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་གཏུབས་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་སྲིད་པ་གང་གིས་ དྲུངས་ཕྱུང་བ་སྟེ།སྲེད་པ་སྤངས་པས་ནི་འདོད་པའི་ཕན་ཡོན་སྤངས་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ལས་དགའ་བོ་གཞན་ཞིག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྟེ། རབ་ཏུ་དགའ་བས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དེ་བདག་ནི་འདོད་པའི་འདམ་རྫབ་ལས་རྒལ་ ཏོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་།དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་ངོ་། །འདམ་རྫབ་ནི་འདོད་པ་སྟེ། འབྱིང་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་སོ། །མདོ་ལས་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་འདམ་ནི་འདོད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལེགས་རྒལ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་བྱུང་བ་སྟེ་འདས་པའོ། །དཀྲུགས་པ་ནི་བཅོམ་ཞིང་སྤངས་པའོ། །གྲོང་གི་ཚེར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པས་ཚེར་མ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །འདོད་པ་ལས་འདོད ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ནས།ཁམས་གོང་མ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པ། འདོད་ཆགས་ཟད་པ་རྗེས་ཐོབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པས་གཞན་ལ་གདུལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གང་ཞིག་ཐུལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིལ་ གྱིས་མནན་ཅིང་གྲོང་གི་ཚེར་མ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་སྟེ།གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་གནོད་པ་མི་བྱེད་དེ། བྱམས་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཤེ་བ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་བསྡིགས་པའི་ཚིག་གོ། །གསོད་ པ་དང་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོད་པ་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཐུལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་དགེ་སྦྱོང་བྱེད་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གང་ཞིག་རི་བོ་བཞིན་གནས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །མི་བཀྲི་ཞིང་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་བབ་ཅོལ་དུ་ཁ་དྲང་བར་མི་ནུས་པའོ།།འདིས་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་བསྟན་ཏོ། །སྡུག་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙན་དན་དང་སྟེ་འུར་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了显示如此到达苦的边际者即是无有后有，故说'比丘事物'等。在憍闪弥国，比丘们因大饥荒而为乞食所扰，身心不得安宁，对所得之物也执著不舍。
饥荒过后的其他时候也是如此行事，为了制止他们，故说六偈颂。以寂静而寂静。具足并相应于戒律、远离、知足等寂静，即是此心寂静。
或者寂静是身语意寂静，即是那位比丘以殊胜对治为先。为了通过此行为而显示，故说'断除事物'，即是断除业和烦恼自性之事物因，意思是说断除有之因。以断除因而显示断除果。
'遍断生死轮回'即是断除以有为标志的生。为何？如此，'彼成无后有'。若未断除将如何？为显示即便如是有余依仍从魔解脱，故说'彼从魔缚脱'，即是以戒律为先而趣入。
又说所应修习的根律仪，'心成无漏者'即是从境中摄根，此中由贪著而生故如是根错乱。因此说断除彼之功德，'断除有之爱'即是以三有断除何有，以断除爱而显示断除欲之功德。
从'某者'等教法中，另一位难陀证得阿罗汉果，以极欢喜而自说'我已度脱欲泥'，针对此而说七偈颂。'某者'即是比丘。'泥'即是欲，与陷溺相顺故。经中亦说：'比丘们，泥是欲的异名'。
'善度而'即是完全超越。'搅动'即是摧毁并断除。'村落荆棘'即是利养、恭敬等世间法，因损害法身故与荆棘相顺。显示离欲贪后，为显示离上界贪，'获得贪尽'即是说以断除贪等而不调伏他人。
'某者调伏'即是降服并完全断除村落荆棘，即使他人所作的利养等也不动摇，自己也不损害，因具慈心故。为显示此义，故说'谩骂'即是威胁语。
'杀与缚'即是杀害、损恼等，与'调伏'相连。此显示住于沙门行。'某者如山住'此显示住于资粮道。
'不引诱'即是不能以获得道的言语方式妄加引导。此显示住于无学道。'苦乐'即是檀香与粪土平等故。

།མི་གཡོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འགུལ་ཞིང་མི་འགྱུར་བའོ། །གང་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་མ་ཡིན་པའི་ཕ་རོལ་སྤོང་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ།སྐུར་པ་མི་འདེབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཕ་རོལ་མ་ཡིན་པའི་འགྲམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་མི་འདོད་པ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ནི་བདེ་ཞིང་ཞི་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ཐོས་ནས་འཇིགས་པ་སྐྱེས་ཏེ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་ཕ་རོལ་མ་ཡིན་པ་ནི་གང་གིས་སྤོང་བར་འགྱུར། ཕ་རོལ་ནི་གང་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་གསོལ་པ་དང་འདི་གསུངས་སོ། །གང་སྐུར་བ་མི་འདེབས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་གཞན་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྡུག་བསྔལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པའི་ངང་ཚུལ ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའོ་ཞེས་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནལ་པས་རི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་མཐོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཞན་རྩོམ་པ་དང་དམན་པའི་ བརྩོན་འགྲུས་སྤངས་པ་ཡིན་པར་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཆོག་གི་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པ་དགེ་སློང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློས་འགྲོ་བ་ལྔ་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ འཇིག་རྟེན་རྟོགས་ནས་སོ།།ཡང་ན་བརྫུན་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་སྟེ། བསམ་པ་བཟང་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྤོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོར་བའོ། །ཕ་རོལ་མིན་པ་ནི་ཚུ་རོལ་ གྱི་འགྲམ་སྟེ།འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པ། སྦྲུལ་རྒས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྦྲུལ་རྒས་པའི་དགུན་གྱི་ལྤགས་རྙིང་ངམ་ཤུན་པ་དཔྱིད་འདོར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་གིས་ཕ་རོལ་སྤོང་བར་ནུས་ཤེ་ན། སྦྲུལ་གྱིས་དུག་བཏང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ སོ།།རི་ཁ་བ་ཅན་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགེ་སློང་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ནས་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་ལྷགས་ཏེ། བསྒྲུབས་པས་བདེན་པ་མཐོང་བ་དག་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ལའོ། །འདི་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ནམ་ཡུལ་ལོ།།ལངས་པ་ནི་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །སྤོང་བ་ནི་འདོར་བའོ། །འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའོ། །ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་རྗེས་སུ་མཐུན་ པའི་གཉེན་པོས་སྤོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན།བཏང་བ་སྟེ་སེམས་བཞིན་དུ་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའོ། །འདིར་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་སྦྲུལ་གྱིས་དུག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་སོ་གདུག་པའི་སྦྲུལ་གྱི་དུག་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་། སྨན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་ཕན་ པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སྨན་གྱིས་སྦྲུལ་སོའི་དུག་ཞི་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།།ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་གྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤང་ཞིང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དེ་དག་ཀྱང་སྤང་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་མཐུ་ཆུང་འདམ་བུའི་རགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་སོ།།མཉན་ཡོད་ན་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་འཇུག་པར་འདོད་པའི་དགེ་སློང་དག་པར་དུ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་རགས་ཞིག་པར་གྱུར་ཏེ་ཆུ་བོ་དེ་ལས་རྒལ་བར་མ་ནུས་ནས་དེ་ལས་ལོག་སྟེ། ཟན་བཅད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པའི་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལ་ ཡང་སྐབས་འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གསུངས་སོ།།དྲུངས་འབྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅད་ཅིང་དྲུངས་ཕྱུང་བ་དང་རྩ་ནས་བཅད་དེ་བོར་བའོ།

所谓'不动'，就是不动摇且不改变。对于如此不改变的人，他能断除非彼岸的彼岸，其他人则不能，为了说明这点，说了'不诽谤'等等。非彼岸的此岸是不欲有分别的，这是以我见为代名词。彼岸是安乐寂静的，这是以有余涅槃为代名词。
有一位比丘听到这些后生起恐惧，从座位上起身向世尊如是禀告：'尊者，非彼岸由何断除？彼岸由何获得？'于是说了这些。
'不诽谤'是指不进入也不生起于他处，如同对实有之事物诽谤说'无苦'等，此处有不诽谤的性质，因为已经进入如来教法。'不诽谤'是指不见一切法无自性。'懒惰'是指有我见。或者说这两者是说明已断除造作他事和懈怠精进。或者说是以增上意乐显示精进的最胜果智。
'了知此世间世俗的比丘'是指以无颠倒智了知五道各别凡夫世间。或者说虚妄如实。一切世间即是三有，因为具有善意精进所生的殊胜智慧。'彼比丘断除'是指舍弃。非彼岸即是此岸，意思是轮回。
这里举例说'如老蛇'，譬如老蛇在春天脱去冬天的旧皮或蛇蜕一样。谁能断除彼岸呢？说了'如蛇毒'等。
住在雪山的能在空中飞行的出家比丘们见到世尊后，为听法而来，基于修行见真谛者而说了六偈。'何者'是指某些。'此'是指世间或境。'生起'是指突然出现，以'无贪染'的词语表示。'断除'是指舍弃。'贪欲'是指随贪的结缚。
如何以随顺对治断除所生？'放出'是指如心般遍及全身。这里显示相应的比喻'蛇毒'，即使毒蛇的毒遍及全身，'如药'是指如同具有极大功效的药物能平息蛇牙的毒一样。其余易于理解。
为了断除现在境的贪欲等以及过去未来的那些，所以说了'如弱小芦苇之桥'等。在舍卫城有比丘想去乞食，在城外有大河桥梁损坏，无法渡过那条河而返回，因此断食。与此相关的给孤独食等处也在此时说了六偈。'拔除'是指切断并拔除，从根本断除后舍弃。

།མ་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་མཐའ་དག་གོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདམ་བུའི་རགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདམ་བུའི་རང་བཞིན་གྱིས་ རགས་དང་ཟམ་པའོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མཐུ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་རེག་པར་མི་ནུས་པ་ཇི་ལྟར་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་འོངས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཁྱེར་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བར་ སྟོན་ཏོ།ཡུལ་བེར་ཏྱ་ན་གྲོགས་པོ་བདུན་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་དད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་ནས་དེ་དག་ལ་གཅིག་ནི་འདོད་པ་ལ་མོས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་བའོ།།བཞི་པ་ནི་བྱ་བ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི་སྲེད་པ་སྤྱོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི་ཞེ་སྡང་སྤྱོད་པའོ། །བདུན་པ་ནི་འདྲེས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ།འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །ཐམས་ཅད་ནི་མ་ལུས་པར་སྤོང་བའོ། །ཇི་ཞིག་བྱས་ནས་ཤེ་ན། འདོད་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་དག་གི་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་འཆིང་བ་སྟེ། འདོད་པའི་མིང་ཅན་ནོ། །འཆིང་བ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་ བའོ།།བསྩལ་བ་ནི་སྤངས་པའི་དོན་ཏེ། དེའི་རྣམ་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྤངས་ནས་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྤངས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་སྨྲས་པ། སྡིག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་སྡིག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་སྡིག་མེད་དོ། །ཡང་ན་ཉེ་བར་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་རྒྱུའོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས་སྡིག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོ།།ཡང་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་ཞིང་ཉམས་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་ནི་ངན་སོང་བའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །འདི་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡིད་གཉིས་ཟུག་རྔུ་བཅད་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཅད་ པ་ནི་སྤངས་པའོ།།ཡིད་གཉིས་ནི་ཐེ་ཚོམ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྟ་བའི་ཟུག་རྔུ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་སློང་ངོ་། །གང་ནི་དགེ་སློང་ངོ་། །རྟོག་པ་རྣམ་བསྩལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ ལ་བརྟན་ནས་སོ།།བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ནི་གཉིས་པའི་སྟོབས་སོ། །ནང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ནང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སའོ། །མ་ལུས་པ་ནི་ ཐམས་ཅད་དེ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་གང་ཡིན་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་བསྩལ་པའོ་ཞེས་རྗེས་སུ་སྦྱར་རོ།།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ནས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་སྨྲས་པ་དགེ་སློང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། །གང་ཞིག་འདི་ལ་ཀུན་གཞི་འགའ་མེད་དེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པའི་ཁམས་སམ་འཁོར་བའོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ལུས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་སྐབས་མེད་དེ་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་ཡང་སྲིད་པའི་རྒྱུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏེ་འདོད པའི་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྤངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ནི་སྲིད་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྩ་བ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།གང་གི་རྩ་བ་ཞེ་ན། མི་དགེ་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་མི་དགེ་བ་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། །འདོད་པ་ལས་འདས་པས་ནི་རྩ་ནས་ འདོན་ཅིང་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཟད་པ་ཤེས་པའི་དུས་སུ་བསྡུས་ནས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནགས་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནགས་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ།

'无余'是指所有贪欲。如何呢？说'芦苇桥'，是指芦苇本性的桥梁。如何呢？所谓'力量微弱'，是指完全无法忍受且无法触碰，就像大河流来立即冲走一样。以舍弃欲妙为先导而说明断除贪欲等。
在贝尔提亚地方，有七位朋友听闻世尊功德后，对出家生起信心，来到世尊面前。他们中，一位贪著欲望，第二位恒常趣入一切障碍，第三位多寻思，第四位以事业为上，第五位行贪，第六位行嗔，第七位行杂染。基于此而有七偈颂。
关于'比丘们，欲妙'，欲妙是贪欲的对境。'一切'是指无余断除。如何做呢？所谓'欲结'是指烦恼自性的束缚，即名为欲的。束缚是欲界的结缚。'断除'是指断的意思，说明断除其行相的结缚即是断除结缚，而非其他。
'断除一切障'是指断除对欲的贪著等一切障碍。'一切'是为了包含众多种类。说明断除的利益：说'无罪'，无罪即是没有罪过。或者是近害的因。如经中广说'罪有三种：贪欲'等。
或者，因堕落恶趣三道而衰败，故罪是恶趣的不善行为。为显示这是以殊胜见而应断除，故说'断除疑惑刺'。'断除'即是断。'疑惑'即是怀疑。远离见刺者即是比丘。谁是比丘？
'断除寻思'是指远离，即远离寻伺。欲界的是依靠初禅。远离初禅地的那些是第二禅的力量。'无内分别'是指自己无分别，因为无寻伺的缘故，那也是无内分别的地。
'无余'即是一切，从第二禅直至有顶之间的断除，如是相应。说明有余依后，说无余依'彼比丘'。
关于'于此全无所依'，'于此'是指欲界或轮回。'某者'是指连身体也无生起机会，因为断除一切恶行且断除后有之因。这显示已离三有贪欲，以断除欲界处为先导而断除一切有处，为显示此义而说'根'。
什么的根呢？说'不善'，不善即是贪等，是善与不善根。超越欲界即是从根本拔除。或者，在尽智时摄集断除的缘故。'林结'是指如林般结缚，以'愚者'而说。

།ནགས་སྦྱོར་དང་། ནགས་བསྐྱེད་དང་། སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །འདིར་ རྩ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་དུ་བསྟན་ཏོ།།རིམས་ནད་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དུས་ན་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ལ་ཉལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའོ། །ཡང་ན་མ་རིག་པའི་རྣམ་པ་སྟེ་མི་དགེ་བ་སྨོས་པས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། དགེ་སློང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་འདིར་བསྟན་པ་རྣམས་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་བཤད་པ། ཁྲིམས་ལྡན་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ལྷ་ཞིག་གིས། དགེ་སློང་ཞེས་ནི་བརྗོད་གང་ལགས། །བསམ་གཏན་པ་ཞེས་གང་ལ་བརྗོད། །གང་ལ་རྣལ་འབྱོར་འདོད་པ་ཡིན། འདི་ན་གང་བདེ་བདག་ལ་གསུངས། །ཞེས་ཞུས་པ་ལ་བརྩམས་པའོ། །གང་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་དགེ་སློང་ཞེས་བརྗོད་པར་འོས་པ་ཡིན གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་བསམས་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་དང་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པ་ལ་ཉེ་བར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡོངས་ སུ་བསྔོ་བ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཅེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་ལྡན་པས་ནི་ཐ་མ་དང་བར་མ་དང་དམ་པའི་དགེ་སློང་དུ་ འགྱུར་རོ།།སྟོང་ཉིད་ལྡན་གང་བསམ་གཏན་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་གང་ཟག་གིས་སྟོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བསམ་གཏན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྟོང་པ་ནི་བདག་གིས་སྟོང་པ་ལ་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཏེ། དངོས་པོའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བསམ་གཏན་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཏགས་པའི་ བདག་མི་གནས་པ་ཉིད་དང་།བདག་ཉིད་ཀྱང་བདག་མེད་པའི་ཚུལ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གང་དུ་བདག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དེ་ནི་བསམ་གཏན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བསམ་གཏན་དེ་ལོག་པའི་རྟོག་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་བྱེད་གང་རྣལ་འབྱོར་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྟན་ཟིན་པའི་བསམ་གཏན་ལ་རྟག་ཏུ་ ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་དག་པར་དྲང་བའི་ཕྱིར་རོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་གང་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེ་བ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཡེང་བ་ཕལ་ཆེར་དང་བྲལ་བའི་མཁས་པས་ཀྱང་འདི་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ གཡེང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།།དགེ་སློང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་སྒོ་མང་པོ་ནས་བསྟན་ནས་ད་ནི་དེའི་ཡོན་ཏན་བསགས་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དགའ་དང་མི་དགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་གཅིག་ཏུ་ཕུང་པོ་ལ་གནོད་ པ་ཆུང་ངུ་དང་མང་པོ་ཡང་རུང་སྟེ་སྤངས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་དུའི་ཚོགས་སྤངས་ཏེ། དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ལུས་ལ་གྱོན་པའི་ཆོས་གོས་ཀྱིས་ཆོག་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལྟོ་འགྲངས་པ་ཙམ་གྱི་བསོད་སྙོམས་ཀྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་དེས་བཟོད་ཅིང་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་ལ་ ཡང་ངོ་ཞེས་པ་ནས་འདིའི་བར་དུ་གསུངས་སོ།།མི་དགའ་བ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྟེ། འདིར་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་དགོངས་སོ། །དགའ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་སྟེ། འདིར་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །མི་དགའ་བ་དང་དགའ་བ་ཡིན་པས་དགའ་མི་དགའོ། ། མི་འབྱེད་པ་ནི་བསྩལ་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཉིད་དེ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་བསྩལ་བའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་བཟོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན། བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།

贪欲、生起和渴爱是同义词。此处根本是指瞋恨。所谓'具有热病'是指愤怒，因为在因果时都会造成痛苦。所谓'随眠'是指三界的烦恼，即有贪、见、慢、疑、无明、欲贪和瞋恚。或者说是无明的种类，因为说不善而加以把握。
关于比丘等词，此处所说的这些简要义，即'具戒者是谁'等的解释。有一天神问道：'何者称为比丘？何者称为禅修者？何者称为瑜伽师？请为我说此中何者为乐？'针对这个问题而作。
凡是具有清净戒律者，才堪称为比丘，其他则不然。清净戒律是指故意不违犯学处、断除烦恼、精进修习念处等，以及回向涅槃而了知。为了成就戒律支分因，故说'清净戒'。或者是为了摄受别解脱戒、禅定戒和无漏戒。具足这些者即成为下等、中等和上等比丘。
'具空性者即是禅'，是指哪里有补特伽罗空性的禅定，那里就成为圆满的禅定。空性是指入于我空，如此说道。因为如实了知一切事物的真实义都是无我。
由于他修习禅定故称为禅修，如说'以等持心如实见'。具有现证此理的方法者即是禅修者。其他遍计所执的无我性以及自身也是无我的道理即是平等性。若执著我等见解者非禅修者，因为那种禅定是由颠倒分别所生。
'常作者即是瑜伽'，是为了正确引导前述禅定中'常'字的含义。
'涅槃者即是乐'，是指哪里获得一切苦的止息，那里即是胜义乐，即所谓涅槃的意思。即使是远离大多散乱的智者在此也能体验大乐，更何况说完全远离一切散乱的情况。
从多方面说明比丘的自性后，现在为了引入赞叹其功德，故说'比丘于喜不喜'等。比丘于此若舍弃少许或多许的损害蕴，同样舍弃亲属众，出家后以身所著的法衣知足，以充饥的托钵知足，具有安忍而住的本性，对于冷热等，乃至此处所说。
不喜是指忧恼，此处是指与之相应的瞋恚。喜是指悦意，此处是指与之相应的贪欲。因为是不喜与喜故称喜不喜。
不分别是指超越和胜伏，因为超越瞋恚和贪著，此处显示殊胜的安忍，如说'安忍是最胜苦行'。

།དབེན་པའི་མཐུས་ནི་བཟོད་པ་ལ་འཇུག་པར་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། བས་མཐའི་གནས མལ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བར་ནི་ཤིན་ཏུ་དབེན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་བསྟེན་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ལུས་དབེན་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་དབེན་པ་སྨྲས་པ། དེ་ཡང་བག་ཡོད་པས་ནི་རྟག་ཏུ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བས་མཐའི་གནས་མལ་དེར་མི་གཙང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་བསྒོམ་པ་ མཆོག་ཏུ་བྱེད་པས་གནས་པའོ།།བྱ་བའི་སྒོ་ནས་གཞུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལེགས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲིད་པ་གསུམ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་མི་སྐྱེ་བར་གཉེན་པོས་རྩ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་ དེ་ན་གནས་པའོ།།སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་བསྡུ་བ་བྱ་སྟེ། སྤང་བའི་ཚིག་ཕྱིས་པའོ། །ཡང་ན་ཚིགས་བཅད་འདིས་ནི་འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་བསྟན་ཏེ། དགེ་སློང་དགའ་དང་མི་དགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ།།བས་མཐའི་གནས་མལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གནས་མལ་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མས་ནི་སྤོང་བ་ལ་དགའ་བ་བསྟན་ཏོ། །དགེ་སློང་གི་ཚོམས་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།འདིའི་འོག་ཏུ་སྡེ་ ཚོམས་གཞན་མེད་པས་བྲམ་ཟེའི་ཚོམས་དགོད་དོ།།ཡང་ན་དོན་དམ་པའི་དགེ་སློང་ནི་བྲམ་ཟེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཕྱིར་འདིའི་འོག་ཏུ་བྲམ་ཟེའི་ཚོམས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞིག་བརྒྱན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་རིགས་མཐོན་པོའི་བུ་ཡ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་ བཙུན་མོའི་འཁོར་ལ་མཚན་མོ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ་བདག་ནི་མངོན་པར་གཙེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ནས་ཁྱིམ་ནས་བྱུང་སྟེ།ཀོ་མི་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆུ་བོའི་ཚུལ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ནས་རྒལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་མཉན་པས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལས་ བདག་ཉིད་ཁྱིམ་པའི་ཆ་ལུགས་ཀྱི་སྤུད་པ་མཐོང་ནས་ངོ་ཚ་བར་གྱུར་ཏོ།།དེ་ལས་བརྩམས་པའོ། །གང་ཞིག་ནི་གང་ལ་ལ་རིགས་དང་རུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའོ། །བརྒྱན་པ་ནི་རྒྱན་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཁྱིམ་པའི་ཆ་ལུགས་སྣ་ཚོགས་སྤུད་པ་དང་འབྲེལ་བའོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ ནི་སྲིད་པའི་དོན་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཆོས་སྤྱོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དབང་པོ་དུལ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་དུལ་བའོ། །ཞི་བ་ནི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབར་བ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཡེ་ཤེས་སྤྱད་པས་ནི་ཚངས་པ་སྟེ། ཐར་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་གསུམ་གྱིས་ནི་བསོད་ ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་ཏོ།།འདིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པས་ནི་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྫོགས་པར་འགྱུར་གྱིས་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་དང་མཛའ་བོ་དང་བར་མའི་ཕྱོགས་མེད་པར་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལའོ། །ཡང་ན་སྲོག་དང་བཅས་པའམ་ སྲོག་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལའོ།།མི་གཅོད་པ་ནི་སྤངས་པའམ་བོར་བའོ། །ཆད་པ་ནི་འཚེ་བ་དང་དེའི་ཆ་བྱད་དོ། །གཞན་ལ་འཚེ་བ་སྤངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བར་ལེན་པ་འདིས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་ཞི་བ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་ དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་འདིའི་དོན་གྱིས་བཤད་དོ།།ཡང་ན་འཚེ་བ་མེད་པའི་གནས་ཚོལ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ཏེ། དེས་ན་ཡང་བསྟན་པ། ཆོས་འདིས་བསྐྱེད་པར་བྱས་ཏེ་ཐར་པ་འདོད་པ་དེ་ནི་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །དུལ་ བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ནི་དབང་པོ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡིད་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ།

通过阐述远离的力量能够趋入忍辱，说明了'常时依止边际住处'，是指住于极为寂静之处并依止，这表明了身体的远离。关于心的远离说道：'且以正念常时住'，即在边际住处观修不净想并以此为主而安住。
为了说明通过行为引导，说道：'善能拔除有贪欲'，即以对治力从根本拔除导致三有成就的贪欲等随眠烦恼而住于彼处。应当摄集断除有贪的随眠，这是删除断除的词语。
或者，这个偈颂显示了四圣种：'比丘喜与不喜'等说明以粗劣衣服和乞食知足。'边际住处'等说明以粗劣住处知足。其余说明乐于断除。比丘品第三十二之注释圆满。
此后无其他品类，故安置婆罗门品。或为显示胜义比丘即是婆罗门，故此后显示婆罗门品，说'虽有装饰'等。当高贵种姓子耶舍对后宫生起夜晚墓地想，说'我实在厌恶'等而出家，从科米特河岸渡过，听闻世尊说法获得阿罗汉果后，见到自己居士装束而感到惭愧。此偈由此而作。
'某者'是指不依赖种姓血统等而获得殊胜者。'装饰'是指具有装饰，即与居士各种装束相关。'虽'字表示可能性，即虽然如此仍可能行持正法。'行法'即行持善法。
对于什么样的众生如何能够行持正法的问题，说道'调伏'等。具足调伏诸根即是调伏。寂静是因为息灭分别妄念之火。正律仪是因为具足殊胜戒律。梵行是依于智慧，以智慧行持即是梵行，意为获得解脱。
其中前三者显示福德资粮，此处显示智慧资粮。如是则能圆满行持正法，否则不能。'于诸众生'是指无有敌友中立之分别的那些众生。或者指有情与无情众生。
'不害'是指断除或舍弃。'刑罚'是指损害及其形相。以断除损害他人为前提而摄取福德智慧二资粮，此处显示此义。或者因为是就寂静和禅定而言，故以此义解释为与彼相顺。
或者寻求无害处所而至世尊前，故又显示：由此法所生而欲求解脱者，是一切善法之根本，其他则不是。以调伏等次第显示具足诸根、戒律和意正律仪。

།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ་ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁྱིམ་པའི་ཆ་ལུགས་སྤངས་ནས་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ཆོས་འདི་ཉིད་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ལ་བརྗོད་དོ། །དེ་ཡང་བདག་གི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པ་དང་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་རྟོགས་ནས་འདོད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་དབང་ པོའི་སྒོ་བསྲུངས་པས་ཞི་བ་སྟེ།ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམ་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཞི་བ་དང་། སེམས་བསྒོམ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་བཀག་པས་ཀུན་དུ་སྡོམ་པའོ། །ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་ཀུན་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བའོ། ། ཚངས་པ་སྤྱོད་པས་ནི་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པའོ། །འབྱུང་བ་ཀུན་ལས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདིས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་། །འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེ་དེ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་སྨྲས་པ། ཡོན་ཏན་སོགས པར་བྱེད་པ་དང་།།འདོད་པས་ཡིད་ནི་མི་ཉམས་པ། །བྲམ་ཟེ་ལ་ནི་མཆོག་ཏུ་བྱེད། །ལམ་གནས་པ་ནི་བྲམ་ཟེར་འདོད། །ཅེས་སོ། །དགེ་སྦྱོང་དེ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཞི་བའམ་དགེ་སྦྱོང་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རམ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོན་ཏན་གྱིས་བྱས་པ་ནི་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྟགས་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་གཅེར་བུར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པར་ འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ།གཅེར་བུར་སྤྱོད་པས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རི་གངས་ཅན་གྱི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གནས་དབེན་པ་ཞིག་ན་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་དཀའ་ཐུབ་ཅན་མང་པོ་གནས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་ གཅེར་བུ་པའོ།།ཁ་ཅིག་ནི་སྒྲའི་རལ་པ་ཅན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བྲེགས་པའོ། །ཅི་ཙམ་ན་དེ་དག་གིས་ལྷ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་གཏམ་ཐོས་ནས་ཡིད་ཡོངས་སུ་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་སོང་བ་ལས་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གསུངས་སོ།།གཅེར་བུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །གཅེར་བུར་སྤྱོད་པ་ནི་གོས་མེད་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བར་བྱས་པས་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གཞུང་སྟོན་པར་བྱེད་པས། ཁ་ཅིག་ གཅེར་བུ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་འདི་བཀག་སྟེ། ངོ་ཚ་མེད་པ་ཞེས་སྨད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གང་ལུས་ལ་སྒྲིབ་ཅིང་གཡོགས་པའི་གོས་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་སེམས་ལ་ཡང་ངོ་ཚའི་གོས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ངོ་ཚ་མེད་པ་ནི་ཕྱུགས་དང་འདྲ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རལ་པས་ མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རལ་པའི་སྐྲའི་ཚོགས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ།སྐྲ་ཡང་རྐང་པའི་བར་དུ་ནར་ཞིང་སྦྲུལ་ལྟ་བུར་རིང་པོར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །སྐྲ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་ནི་ནད་འབྱུང་སྟེ། །དེ་བསྲིངས་པས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཞུགས་པ་དང་། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། བྲེགས་པས་མ་ཡིན་པ་ནི་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་པའམ་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་འབལ་བས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཐིབས་པོ་བསྩལ་བར་གྱུར་ན་ཡང་ནང་གི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཐིབས་པོ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བས་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འདིའོ། །ཁ་ཟས་མི་ཟ་བ་ཡིས་མ་ཡིན ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཟས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པས་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པས་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྲ་རྒྱས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

梵行是道路的修行，'对一切'等词说明舍弃在家相后，完全断除损害他人的行为，以此为标志。或者说，此法即是修行善法。这也是生起自己功德和生起他人功德的安立。
其中，通过修习调伏等四种自身功德，了知后依止修习欲望，以守护根门而寂静；以无过失的戒律修习使身语意业寂静；修习心并遮止烦恼流转而完全守护；修习智慧后完全了知而趣入圣道。
以梵行生起他人功德。'从一切生起'这句话所显示的是：由于无有欲等四种修习，故无有完全损害。
'是婆罗门'是因为断除罪过。又说：'增长功德等，心不为欲坏，最胜婆罗门，住道即婆罗门。'
'是沙门'是因为息灭罪过或具足沙门法。'是比丘'是因为摧毁烦恼或具有别解脱戒。
由功德成就为婆罗门等，而非由种姓等相而成就，此为所显。以三句次第显示婆罗门等相。
若问：裸行等在世间也称为婆罗门等，为遮遣此说'非以裸行'等。
在雪山的一处寂静苦行处住有许多精进修苦行的苦行者。有些是裸行外道，有些是结发外道，有些是剃发外道。
当他们从空中飞行的诸天那里听闻佛陀出世的消息后，心生欢喜，前往波罗奈城佛陀处，因此而说了六偈颂。
'裸行'与'不能净除罪过'相连。裸行即无衣而行，外道教义认为通过远离身体遮蔽而远离心的遮蔽，有些人修习裸行。
世尊遮止此说，因呵斥为无惭，为显示：无有遮蔽覆盖身体的衣服者，心中也无惭愧之衣，无惭者如畜生。
'非以结发'即非以结发之发束，他们将头发留长至脚，如蛇一般长。过分蓄发会生病，长发并非入于离欲和证悟。
'非以剃发'即剃除须发或拔除须发也非，虽除去外在的粗重，但未离内在贪等粗重，因为相违故此非。
'非以不食'即非不受用各种饮食，如同受用饮食能除饥渴，对治随眠烦恼也是相反的缘故。

།ཡང་ན་ཅུང་ཟད་ནི་ཟས་ཏེ་ ཅུང་ཟད་ཁ་ཟས་ཏེ་ཅུང་ཟད་སེར་སྐྱ་བཞིན་ནོ།།དེ་མེད་པས་ནི་ཁ་ཟས་མི་ཟ་བས་ཏེ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ལོངས་མི་སྤྱོད་པ་སྟེ་གང་གྲིབ་མ་དང་ཉི་མ་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་མི་སྤྱོད་ན་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཐང་ལ་ཉལ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ དམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་མཐོང་བའི་ཐང་སྐམ་པོ་དག་ལ་ཉལ་བའོ།།ཡང་ན་སྟན་མེད་པའི་ས་སྐམ་པོའི་སྟེང་དུ་ཉལ་བའོ། །འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པར་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །མལ་སྟན་ངན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །རྡུལ་དང་དྲི་མས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྡུལ་ནི་ ཐལ་བའི་ཕྱེ་མའོ།།དྲི་མ་ནི་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ལུས་ཀྱི་འདམ་མོ། །དྲི་མ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་དྲི་མ་དེ་ཞི་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་སེམས་ཀྱིས་འདྲེན་པའོ། །ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་འདྲེན་པ་ཡང་སྲང་གི་མཐོ་དམན་བཞིན་དུའོ། །ཙོག་པུར་འདུག་ལ་འབད་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙོག་ཙོག་པོར་ འདུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཙོག་པུར་འདུག་པ་སྟེ།།ཙོག་པུ་ལ་མཆོག་ཏུ་གནས་པའོ། །ཇི་ལྟར་བདག་གིས་ས་ལ་འདུག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་རྒྱུད་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟའོ་ཞེས་རྟོགས་པས་སོ། །ཡང་ན་འབད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ་ཙོག་པུར་འདུག་པའི་གནས་སྐབས་ དེ་ལ་སྲན་ཐུབ་པའོ།།དག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅེར་བུར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་དག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྡིག་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་གང་གིས་ཀྱང་སེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་དག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །བྱིས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། སོམ་ ཉི་རྣམས་ལས་རྒལ་མི་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སོམ་ཉི་མ་སྤངས་པའོ། །དེ་བས་ན་སོམ་ཉི་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཕགས་པའི་ཆོས་མ་ཐོབ་པ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་འདི་ལྟ་བུས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་སྨྲས་པ་དེ་ དག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བསྟན་མ་ཐག་པའི་གཅེར་བུས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆགས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེན་པར་བྱེད་ཅིང་འདི་ཉིད་ནི་སྡིག་པ་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་རིག་ པས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དོན་ཏོ།།གང་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་སྟེ། གང་ཞིག་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་མཐོང་བ་མེད་པས་སོ། །དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་དང་། མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྤངས་པའོ། །དམ་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངོ་། ། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་བྲམ་ཟེའོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །ལོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འབྲས་བུ་སྨྲས་པ། བར་མ་དོར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཁོར་བའི་ནང་དུའོ། །ཉེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །རིའི་སྒྲ་ནི་འཁོར་བའི་བར་མ་དོ་ཉིད་དུའོ་ཞེས་པའོ། །རྣམ་པར་ཉམས་པ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཉམས་ཤིང་ཆགས་པར་བྱེད་པས་ལྟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་དུ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཟག་པ་ཟད་པ་མ་ཐོབ་པར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ། །གཅེར་བུར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་ལྡན་པ་ནི་རྫོགས་བྱེད་མནར་མེད་པར་སྐྱེས་པར་འདིར་ བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཟག་པ་ཟད་པས་ནི་ཚོར་བ་སྤངས་པར་འགྱུར་ལ། ཚོར་བ་འགགས་པས་ནི་སྲེད་པ་འགག་གོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་ཚོར་བ་ཟད་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ་སྲིད་པའི་རྒྱུ་ཚོར་བ་སྤངས་པ་ནི་ལྟ་བ་སྤངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཚོར་བ་ཐམས་ ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མཐའ་གཅིག་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྡིག་པ་དག་པར་འདོད་པས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །དེ་ཡང་ལམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ལོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། བློ་ངན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྲིད་པས་སྲིད་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྟོག་པའི་བློ་ངན་པ་གང་དག་ལ་ཡོད་པའོ།

或者少许进食，即少许食物，少许如同黄褐色。若无此，则不食用食物，即完全不享用任何饮食，连影子和阳光等所摄受的也不享用，更何况其他。
所谓躺卧平地，即以意或先行观察所见到的干燥平地上躺卧。或者在无垫的干燥地面上躺卧。'或'字表示非此即彼的意思。住于劣质卧具不会增长随眠烦恼，因此如是说。
所谓'非以尘垢'中，尘是灰尘粉末。垢是与尘等相关的身体污垢。垢有两种：止息此垢是身垢由心所引。引身垢亦如秤的高低。
所谓'以精进蹲坐'，即蹲着的姿势就是蹲坐，安住于最胜蹲坐。如同我坐在地上一样，于圣者相续中的贪等亦是如此，以此了知。或者精进即勤奋，能忍耐蹲坐的状态。
所谓'不能清净'，即以裸行等不能清净，不能除去罪业等垢染。何者不能清净？说'凡夫'即异生。凡夫的特征是'不能超越疑惑'，因为未生起见道故未断疑惑。因此以未断疑惑本身显示异生未得圣法。
如是说了无真实智慧的过患后，所谓'于彼等'等，即前述的裸行等。'等'字表示舍弃无我见等的意思。所谓'执著'，即执着并认为此能清净罪业，是以无明执著的意思。
所谓'任何'，即某些，因为如是无正见故。所谓'沙门和婆罗门'，即舍弃随顺世俗谛和胜义谛的执取。有人说：圣行是沙门，有执取是婆罗门。
说邪执的果报：所谓'中途'，即在轮回中。'近'字是词的补充。'之'字即表示在轮回中途。所谓'衰损'，即特别衰败执著而堕落的意思。
于何处如何？说'未得漏尽'，即断除烦恼。此处应说具足裸行等苦行者生于无间地狱。说'漏尽'是因为'以漏尽则断除受，受灭则爱灭'之句故。
即从有顶离贪，断除有之因的受是以断见为先导而断除一切受，为显示此义，说'一边见'。欲求清净罪业而受用并执著。此非以道，执著邪法是无知，为显示此，'愚慧者们'即具有以有求出离有之恶慧者。

།ཟག་པ་མ་སྤངས་ན་ནི་ཁྱད་པར་ལས་ཉམས་པར་བསྟན་ཏེ། གོ་འཕང་དམ་པ་མ་ཐོབ་པར། །ཞེས་བྱ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཐོབ་པར་རོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་པར་ནི་རལ་པ་ལ་ སོགས་པས་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བློ་ངན་ཁྱོད་ཀྱི་རལ་པ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ཆུ་བོ་བལ་གུ་མ་ཏིའི་འགྲམ་ན་གནས་པའི་བྲམ་ཟེ་གཞོན་ནུ་ཞིག་གིས་སྐྲ་ལ་བ་ལྟ་བུར་བལྟ་བ་སྟེ་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་ནས་སྐྱེ་བོ་སླུ་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་གདུལ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱོགས་དེར་གཤེགས་ཏེ་དེས་མཐོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་ཏེ་དེ་ལས་བརྩམས་སོ། །ཁྱོད་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྐྲའི་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ་སྦྲུལ་ལྟར་རིང་བའི་རལ་པ་ནི་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། དེས་བྱས་པའི་ཕན་བཏགས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉེ་བར་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ངན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྟེ། མི་ཤེས་པས་འདི་བྱས་སོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱི་གཡང་གཞི་གྱོན་པ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་དགས་ཀྱི་པགས་པ་ལས་བྱས་པའི་གོས་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་ཅི་ཞིག་དགོས་པ་སྟེ་དགོས་པ་མེད་པས་སོ། །འདིས ནི་ཕྱི་རོལ་མཛེས་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ནང་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།ཁྱོད་ནང་ཐིབས་པོར་འདུག་བཞིན་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་ཅན་དུ་གནས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉེ་བར་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་ལེགས་པར་བྱི་དོར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་སྦྱོང་ བའམ་བརྒྱན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཐུབ་པའི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་སོ།།འོ་ན་བྲམ་ཟེ་དེ་དག་རལ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་འདོད་ན་ཅི་རལ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ རལ་པ་ཅན་ཞིག་ཆུ་བོ་ཛ་ཡ་རྒལ་ཏེ་འོངས་ནས་མདུན་དུ་འདུག་སྟེ།ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་རལ་པ་ཅན་ནི་རིགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་བ་དང་། དེས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་གསུངས་ཏེ་ཐོས་པས་མངོན་པར་དད་ཅིང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ། །བྲམ་ཟེ་ནི་ཡོན་ཏན་ བསགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འགྱུར་གྱི་ལ་བ་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ།།རུས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་དང་ཚ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱིས་སོ། །རིགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོའི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ དང་རུས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་ཅིང་གཞན་གྱི་གནས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་འདིས་ནི་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། རིགས་ཀྱིས་མ་ཡིན་རུས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞིང་། །ནོར་དང་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཚུལ་ལ་གནས་པ་གདོལ་པ་ཡིན་གྱུར་ཀྱང་། །གཡུལ་ངོར་བརྟན་པ་དེ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཡིན། །བཟོད་པ་དུལ་སོགས་སྦྱིན་པ་དང་། །བདེན་གཙང་དྲན་ལྡན་སྙིང་རྗེ་ཅན། །ཡོད་ལྟ་བར་ནི་ཤེས་མཁས་པ། །དེ་འདྲ་བྲམ་ཟེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །བྲམ་ཟེའི་ལས་ནི་མ་ཡིན་པ། །གཞན་ལ འཇུག་པ་ལྟུང་བ་ཡིན།།ཚུལ་འཆོས་ཕལ་ཆེར་ངན་སྤྱོད་ནི། །དམངས་རིགས་གང་ཞིག་ཆོས་དུལ་དང་། །བདེན་དང་རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་ཅན། །དེ་ནི་བྲམ་ཟེར་ང་འདོད་ཀྱི། །ཚུལ་མིན་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་ཞིག་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ བདེན་དང་ཆོས་ལྡན་པ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདེན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཚིག་བརྗོད་པའོ། །ཆོས་ནི་མི་འཚེ་བའི་བདག་ཉིད་དེ་སྲོག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་གནོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། རྟ་བསད་མཆོད་སྦྱིན་སྟོང་ཕྲག་དང་། །བདེན་པ་དེ་ནི་མཚུངས་ཚུལ་ཏེ། །གང་ཕྱིར་ རྟ་བསད་སྟོང་དག་པས།།བདེན་པ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས། །འཚེ་མེད་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །མཆོད་སྦྱིན་སྲོག་ཆགས་གསོད་པའོ།

如果不断除烦恼，则说明从殊胜中退失。'未得殊胜果位'，即是未得涅槃。为了说明未断尽烦恼等，仅以发髻等是无用的，所以说'愚者你的发髻有何用'等。在楼房住处恒河支流巴古玛蒂河岸边，有一位年轻婆罗门，他将头发盘成发髻状，用布包裹欺骗众人。
为了调伏他，世尊前往那里。他见到后来到世尊面前，由此开始。'你何用'是说你的发髻形状如蛇般长，有何用处，因为未见其有任何利益，反而会带来痛苦。'愚者'是说智慧颠倒，表明是由无知而做此事。'你穿皮衣何用'是说你穿着兽皮制成的衣服有何用处，因为无用。
这表明你外表美丽而内心极其邪恶，'你内心浑浊'是说你的心极其污秽，因为被贪欲等烦恼所染污。'外表善加修饰'是说以修行者形象来装饰或打扮身体。
那么，如果认为那些婆罗门以发髻等相而清净，是否是因为具有发髻等相呢？为此说'种姓婆罗门'等。一位发髻者渡过加亚河来到世尊面前，坐在面前说：'乔达摩啊，发髻者是种姓婆罗门。'因此说了这两个偈颂，他听后生起信心，出家证得阿罗汉果。
此处要义是：婆罗门是由功德积累而成就的，而不是由于蓄发髻等。'种族'是指子孙等血统传承的种姓。'种姓'是因为具有高贵种姓。这些种族和种姓等仅是世俗谛，不是胜义谛。为了明显显示这点并见到他人的境界，以此方式不是婆罗门。
如详细所说：'非由种姓非由族，亦非财富与威严，住于正法虽贱民，战场坚定即梵志。忍辱调伏等布施，净信正念具悲心，善巧通达有见解，如是乃是梵志相。非是梵志所应为，趣入他事即堕落。装腔作势多恶行，首陀罗族若持法，诚实恒时具精进，我说彼为婆罗门，非法行非婆罗门'等。
那么，什么是婆罗门呢？'若人具足真实法'，真实是指说不颠倒语言。法是指不害的本质，因为断除了对其他有情等的伤害。如说：'杀马祭祀千百次，与说真实同等值，因为千匹马祭祀，不及真实更殊胜。无害相即是正法，祭祀即是杀生也。'

།དེ་བས་ཆོས་ནི་དོན་གཉེར་དེས། །སྲོག་ཆགས་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱ། །རིག་བྱེད་མཆོད་སྦྱིན་ཐམས་ཅད་དང་། །སྟེགས་རྣམས་ཀུན་དུ་ཁྲུས་བྱེད་དང་། དེ་ ཀུན་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ།རྒྱས་པ་སྲོག་ཆགས་བརྩེ་སྨྲ་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན་བདེན་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པའོ། །ཆོས་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་ཐར་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ནི་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ངན་པར་སྤྱོད་པའི་དྲི་མ་སྤངས་པ་དང་། ལེགས་པ་སྤྱོད་པ་གསུམ་དང་ ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཁྲུས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །བདེན་གཙང་དུལ་བ་གཙང་བ་དང་། །དབང་པོ་ཚར་གཅོད་གཙང་བ་དང་། །འབྱུང་པོ་རྣམས་བརྩེ་གཙང་བ་སྟེ། །ཆུ་ཡིས་བཀྲུས་པ་ལྔ་པ་ཡིན། །ཕྱི་ཡི་དྲི་མ་འཁྲུ་བ་དང་། །སྐོམ་པ་སེལ་བ་ཡིན་གྱུར་ཀྱང་། ཆུ་ཡིས་ ནང་གི་དྲི་མ་ནི།།སྤོང་བར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །འདོད་པའི་འདོད་པས་དྲེགས་མྱོས་ཤིང་། །བུད་མེད་ཀྱི་ནི་དབང་འགྲོ་བས། །སྟེགས་ལ་བརྒྱར་ནི་ཁྲུས་བྱས་ཀྱང་། །དེ་ཡིས་དེ་ནི་དག་མི་འགྱུར། །བྲམ་ཟེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རིགས་པ་ནི་གང་དེ་ཇི་ལྟར་ གཙང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན།།རལ་པས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །གང་གིས་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་ཤིང་སྤངས་པའོ། །སྡིག་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཆེ་ཆུང་ནི་ཕྲ་རགས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའོ། །སྡིག་པ་རྣམས་ནི་སྤངས་ཕྱིར་ དེ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་གདགས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། མགོ་བྲེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ཞིག་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ནས་བདག་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངོ་ཞེས་ཀུན་ ལ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་གཞན་ཞིག་ནི་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་ཅིང་བདག་ནི་བྲམ་ཟེའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་དེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་འོངས་པ་དང་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ་འདི་གསུངས་སོ། །མགོ་བྲེགས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་མགོ་བྲེགས་ པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དགེ་སྦྱོང་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།།འདོད་ཆགས་དང་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་མ་སྤྱད་པའི་ཁྱིམ་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོཾ་བྷུར་བྷུ་བཿསྭཿ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡེབ་སྦྱོར་འདོན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཤ་རི་ཀ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་འདོན་པ་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་བྲམ་ཟེ་དང་དགེ་སྦྱོང་དུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་བདེན་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་དུ་གདགས་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་མི་འཚེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ བྲམ་ཟེ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།གཉིས་ཀའི་མིང་ནི་གཉིས་ཀའི་རྒྱུས་སོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྡིག་པ་སྤངས་པ་དང་ཡོན་ཏན་བསགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྲམ་ཟེར་འགྱུར་གྱི་སྟེགས་ལ་ཁྲུས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ཡ་མགོའི་མཆོད་རྟེན་ན་བཞུགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ག་ཡ་ན་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་དགའ་སྟོན་གྱི་ཚེ་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྡིག་པ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་ཁྲུས་བྱེད་དེ་དེས་ན་འདིས་གསུངས་སོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །ཆུ་ཡིས་མི་འགྱུར་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུས་དྲི་མ་དག་པ་དང་།སྡིག་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་འདིར་འཁྲུ་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གདོང་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ནི་མ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་འཁྲུ་བ་དེ་དག་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་སྣང་བས་སོ། །གལ་ཏེ་ སྟེགས་ཀྱི་ཆུས་སྡིག་པ་སེལ་བར་འགྱུར་ན་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱང་སེལ་བར་འགྱུར་ལ།སྡིག་པ་སེལ་བས་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་དང་ཡང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྩ་བ་ནས་ཆད་པས་ཤིང་གི་ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།

因此，求法者应当对众生生起慈悲心。不应当做一切吠陀祭祀以及在诸台阶处沐浴等事，而应当说一切关于慈悲众生的广大之语。如是所说。或者说，真谛即是证悟四圣谛。此法的果即是解脱，这就是所谓的清净，即远离恶行污垢，具足三种善行，所谓三种沐浴。
真实清净、调伏清净、以及对众生慈悲清净，以水沐浴为第五。虽然可以洗净外在污垢，解除口渴，但是水不可能清除内在污垢。被欲望所醉，为女色所控，即使在台阶上沐浴百次，也不能因此而得清净。
所谓婆罗门，是因为已断除罪业。对此，首先，如何成为清净呢？非以发髻等。所谓断除，即是外在的作为与断除。罪业即是恶行。大小即是粗细。一切即是见所断等诸相。
所谓'因断诸罪业'，即是完全断除。如说：唯有以此方式可称为沙门与婆罗门，而非其他。如'剃头'等所说。有人剃除须发后向众人表明'我是沙门'，有人诵读吠陀后表明'我是婆罗门'。此二者来到世尊面前，从南方道而来，针对这两人而说此语。
所谓'仅剃头'，即仅以身体部分剃发并不能成为沙门，因为也有未行贪欲、忧愁等的在家人。所谓'唵'，即诵读'唵部布瓦斯瓦哈'等韵律，仅以此并不能成为婆罗门，因为鹦鹉等也能诵读此咒。
那么，称为婆罗门和沙门的因是什么呢？故说'若人'等。出家是为了证悟真谛，具足此者堪称为沙门。具有不害自性之法者，称为婆罗门。二者之名皆由各自之因而得。'若人'等已经解释过了。
以断除罪业和积累功德而成为婆罗门，而非以在台阶沐浴等，为显示此义，故说'众生大多'等。世尊住在伽耶山头塔时，当时在伽耶春季第一月的节日期间，数十万众生为净除罪业而沐浴，因此说此语，他人如是说。
所谓'不因水'，即不能以水得清净及无罪。为何？如是说'此处众生大多沐浴'，即面部等处。彼等非清净，因为彼处沐浴者无差别可见。若台阶之水能除罪业，则福德亦应能除，以除罪业则与其果报分离，如从根断树之残余等。

།དེ་བས་ན་རིགས་པས་ནི་སྡིག་པ་དག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྲུས་ལ་སོགས་པས་དེའི་གཞི་མ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་གིས་དག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒོམས་པས་དེའི་སྡིག་པ་སྤངས་པར་འགྱུར་ཏེ། མུན་ནག་སྒྲོན་མེས་སེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཅེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་ཞིང་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མའི་དོན་ནི་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་སྡིག་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །པུས་ཀ་རཱ་ སཱ་རི་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཙུན་པ་གླང་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གླང་པོ་ཆེ་ཅང་ཤེས་དང་།རྟ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་རྟ་ཅང་ཤེས་དང་། ཤིང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་། ནོར་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། བཙུན་པ་ དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་དང་གཙོ་བོ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་པ་ལས་འདི་གསུངས་སོ།།རབ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོས་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་དང་མི་འདོད་ པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཆོས་ནི་དངོས་པོ་སྟེ། གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤངས་ནས་ཇི་ཞིག་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་ལ་གནས་ཤིང་བཞུགས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་ཤེ་ ན།རྟག་ཏུ་དྲན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན་དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། ཀུན་སྦྱོར་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ སྤངས་པ་སྟེ།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། ལྷག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེས་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སྟེ། དེས་སྔོན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཀག་ནས་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པས་བསོད་ནམས་ དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་ནའོ། །བྲམ་ཟེ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲམ་ཟེ་དང་དགེ་སྦྱོང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་བྲམ་ཟེའི་མཚན་ ཉིད་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ང་ནི་བྲམ་ཟེའོ་ཞེས་སྨྲ་བར་རིགས་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བྲམ་ཟེ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དྲོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྲམ་ཟེའམ་དགེ་སློང་གང་བདག་ཉིད་ཤེས་ཤིང་ཡང་ དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ལགས།རིགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་ནི་བྲམ་ཟེ་ལགས་སོ་ཞེས་བྲམ་ཟེ་དག་དེ་ལྟར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་བགྱིད་ན་བྲམ་ཟེས་གང་ཞིག་ལ་བལྟ་བར་བགྱི་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། སྡིག་པའི་ཆོས་སྤངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། སྤངས་པ་ནི་བོར་པ་སྟེ་སྡིག་ པའི་ཆོས་ངན་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ།།ཇི་ལྟར་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཚུལ་འཆོས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚུལ་འཆོས་ནི་ངོ་མཚར་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་ངོ་མཚར་སྐྱེད་ཅིང་དེས་ཀྱང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཁྱིམ་པ་བརྟག་པ་ལ་ སོགས་པའོ།།གང་གིས་ཚུལ་འཆོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ནོར་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་ཐབས་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་འཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྙོག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་འབྲེལ་བའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་བགེགས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དེ་ནི་འཁྲིག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏོ། །བདག་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་མི་གཡོ་བའི་བདག་གི་སེམས་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་དོ།

因此，以理论是不能清净罪业的，因为沐浴等行为并未阻断罪业的根本。那么，如何才能清净呢？修持殊胜道路则能断除罪业，如同黑暗被灯光驱散一样而得以清净，为了说明这一点，故说'若人'等。'又'字表明唯有通过这种方式才能转变，而非其他方式。其余含义已经解释过了。
那么，胜义沙门等是什么呢？故说'若人罪法'等。婆罗门普萨卡拉沙利向世尊请问：'大德，如同大象中的善解大象，马中的善解骏马，树中的如意树，财物中的珍宝等一样，大德，在沙门和婆门中谁是最殊胜和最上首的？'由此问题而说此法。
'善断'是指以相应对治而断除之义。断除什么呢？即'罪'，意为不悦意的果报和不悦意的自性之义。'法'是指事物，即损害他人等。断除之后做什么呢？故说'若人行'，即安住于利益他人。具备何种特质呢？故说'常具念'，即经常现前正念，意为由大悲力而思维利他。是谁呢？即所说的'烦恼尽'，即断除俱有习气的随眠，表示圆满。
'佛'是一切智者，因为殊胜证悟的缘故。因为他通达一切事物，他遮止了世间道的不善行为，行持利他事业，依靠福德智慧资粮而获得断证圆满。'彼'即是指此。'于世间'是指三有。'为婆罗门'意为是一切婆罗门和沙门中的上首。
为了说明具足婆罗门相者在众中可以说'我是婆罗门'而其他人则不可以，故说'婆罗门若人'等。婆罗门陀罗那向世尊请问：'婆罗门或比丘，谁是自知及善知者？种姓婆罗门即是婆罗门，婆罗门们如是说，如是宣称，应当观察何者为婆罗门？'因此说'断除罪法'等。'断'即舍弃，即罪法恶性的本质。
如何成就此事呢？故说'无伪装'，伪装即制造稀有感之义。以此获得利养恭敬，如观察在家人的吠陀支分等。无有伪装者即不为获得财物而执著邪方便，故无伪装。'无垢'是指不生起与贪欲相关的身等业的障碍，因为他不经历淫欲。这两个词说明已离欲界贪。'自住'中的住是指不动的自心。

།གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན ནི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚོར་བའི་དབང་གིས་སེམས་གཡོ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་ནི་སེམས་བརྟན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །རིག་བྱེད་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་ཟད་པ་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་སྟེ། དེར་འགྲོ་བ་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །ཚོར་བ་ཟད་པ་ འཐོབ་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྔར་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ཀྱང་འཕགས་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྤྱོད་པ་ནི་གསོས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་གང་ཐར་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་ལ་ སྤྱོད་པའོ།།དེ་ཉིད་བདག་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཡང་བྲམ་ཟེ་བདག་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་མི་མཛེས་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ་དོན་དམ་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དུས་གཞན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།ཚངས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ནི་ཚངས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་སྟོན་པའོ། །སྨྲ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་འདོད་ཅིང་བག་ཡོངས་སུ་སྨྲ་བའོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་དགེ་སྦྱོང་ལ་སོགས་པར་སྨྲ་བའི་རྒྱུ་བཤད་པ། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའོ།།ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་དགེ་སློང་ལྔ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཙུན་པ་དོན་དམ་དགེ་སློང་ཞེས་གང་ལ་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་དང་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། །སྒྱུ་ལ་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སླུ་ བ་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ།སྒྱུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོ་བའི་དྲེགས་པ་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཆགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་འདི་ལྟར་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྒྱུ་ལ་མི་གནས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པའོ། །བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་དབང་གིས་ནི་ང་རྒྱལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་འདིའི་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་སྲེད་པ་གཞན་གྱི་སྲེད་པ་ཡང་བཅད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས བསྟན་པའི་ཕྱིར།རེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ཡང་སྲིད་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་གང་གི་སྲེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཁྲུག་བཅོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་སྤངས་པའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་དགེ་སྦྱོང་གི་མིང་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་གི་སྒྲ་དེ་དགེ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།མྱ་ངན་འདས་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཤིང་བདག་ཉིད་གདུང་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་ནི་གང་ཞིག་མངལ་ནས་ མ་སྐྱེས་པ་ཡང་བྲམ་ཟེར་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།གང་ཞིག་མའི་མངལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཉན་ཡོད་ན་བིལ་བ་ར་མའི་རིགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་བདག་ནི་མའི་མངལ་ནས་བྲམ་ཟེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་པ་དང་།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་སོ། །མངལ་ནས་སྐྱེས་པའམ་མངལ་གྱི་སྐྱེ་གནས་པ་ནི་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་སྟེ། རུམ་དུ་གནས་ནས་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་འབྱུང་བར་ནི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ སྐད་དུ་བཤད་པ།ས་བོན་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ལྟོར་མི་གཙང་བའི་གནས་སུ་གནས་པ་སྟེ་མངལ་གྱི་དྲི་མས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་ལམ་གང་དང་ལྡན་པ་ནས་བྱུང་ཞིང་དེ་ལ་ནད་དང་རྒ་བ་དང་ཕོངས་པས་ཉམས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་བསྲེགས་པ་མ་གཏོགས་པར་ལུས་ཀྱིས་ ནི་ཇི་ཞིག་དག་པར་འགྱུར་སྨྲོས་ཤིག་དང་ཞེས་སོ།།མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཡིན་པར་མི་སྨྲ་སྟེ། སྨད་འཚོང་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།

在色界中由于喜等感受的力量而使心动摇，若离开贪欲则能获得心的稳定，此为教示。所谓'通达明咒'是说灭尽感受是明咒的究竟，趣向于此即是通达明咒。获得感受灭尽是因为离开有顶的贪欲。为了显示前面所说的一切都是由圣道所成就，故说'修行梵行'。'行'即是修养，梵行即是在解脱道中修行。虽然这是圆满自利，但婆罗门显示自我并不庄严，然而这是显示真实义，所说'时'是指真实成就，意为'在其他时'。'彼'即是自他二利圆满。'说梵'即是宣说显示'我是梵'。'言说'即是随意自在而说。
又以其他方式解说沙门等所说的因由，即'若人'等。在波罗奈斯转法轮后不久，五比丘向世尊请问说：'尊者，究竟比丘是指什么？'等，于是说此。'若人'即是有情。'不住诳'即是不住于欺骗他人，意为不具诳。'无慢'即是无高傲。为何如此无有？故说'若离贪'等。离贪即是因为无我。因为离贪故不住诳。'因为'之声即是因为无有身见故无我。因为我执和我所执的缘故而生起我慢。
为显示若离此生的渴爱则也断除其他渴爱，故说'无希求'，意为无有引生后有的渴爱。'灭争'即是断除嗔恚。仅此并不成为沙门之名，为成立此义，又以'声'显示四种沙门法。'趣涅槃'即是以所欲求的道路趣向涅槃而自身无有热恼，因为离开三界贪欲。即'彼即婆罗门'等。
那么，未从胎生者也称为婆罗门，此为教示。即'若人母胎'等。在舍卫城，毗罗婆罗门种姓者来到世尊面前如是请问：'乔答摩啊，我从母胎具有婆罗门'等，于是说偈颂。从胎生或胎生处即是胎生，意为住于胎中而从胎生。其他一切也非如此为婆罗门，因为身体生起相同，如所说：精血和合不净处所住，以胎垢所染的通道而生，具有病老贫困所损的烦恼根本，除了被智慧火所烧外，请说以身体如何能清净？从胎生者非说为婆罗门，如同妓女等。

།མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་ག་ལས་ངེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། མ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཉིད་བསྟན་པ། མ་ལས་བྱུང་ བ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྐྱེས་པའོ།།གང་མ་དང་ཕ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མངལ་ནས་ངེས་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དག་པར་འགྱུར། གང་མ་དག་པ་དེ་བྲམ་ཟེར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོ་ན་དེ་ཡང་རིག་བྱེད་འདོན་ པས་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་བཤད་པ།གལ་ཏེ་འཛིན་པ་དང་བཅས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་གྱུར་ནའོ། །དེ་མིང་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨྲ་བར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྷུར་བྷུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་མིང་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ་དེ་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟ་ན་གང་ཞིག་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ཞིང་བྲམ་ཟེར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན།ཡོངས་སུ་འཛིན་མེད་ཅེས་སྨོས་ཏེ་ཅི་ཡང་འཛིན་པ་མེད་པའོ། །ལེན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པ་སྤངས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་སྟེ། སྡོམ་པས་བསྡམས་པའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །ལེགས་བསྡམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གནས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པའོ།།ཡང་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པའོ། །གང་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་དེ་ཡང་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་གང་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་རྩུབ་ པ་ནི་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ།ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཚིག་ནི་ངག་དག་གོ། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་སྙན་པར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟེ། ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་ཕྲ་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྨྲ་བ་ནི་བརྗོད་པ་དང་སྟོན་པའོ། །གང་ གིས་ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེད་དེ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གིས་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་པའོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། མཁས་པས་ཏེ་རྟོགས་པ་པོ་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ཏུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། །འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཚིག་གིས་ནི་མཁས་པ་དག་གཞན་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་བྲམ་ཟེར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ།གང་ཞིག་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཤེ་བའི་བ་ར་དྷྭ་ཛས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐག་རིང་པོ་ནས་མཐོང་བ་ལས་གཤེ་བར་གྱུར་ཏེ་འདི་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་དེ་མངོན་པར་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ། ཁྲོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་སོ།།མངོན་དུ་འོངས་ཏེ་ཚིག་རྩུབ་པོ་བརྗོད་ཅིང་གཤེ་བ་ལ་གང་དག་བཟོད་པ་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཡིན་པར་ངས་གསུངས་སོ། །གསོད་དང་འཆིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསོད་པ་ནི་གསོད་པ་ཉིད་དོ། །འཆིང་བ་ནི་ལྕགས་སྒྲོག་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་ དབང་དུ་བྱེད་པའོ།།དེ་ལ་བཟོད་པ་བྱེད་པ་ནི་བཟོད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལས་ཇི་མི་སྙམ་པར་བཟོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལས་བཟོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྡང་བ་མིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡིད་ཉམས་པར་མ་བྱས་པས་ཡིད་ དང་དུ་ལེན་ཅིང་བཟོད་པའོ།།དེས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བཟོད་པ་ཉིད་བརྟུལ་ཞུགས་ཏེ། ཡོན་ཏན་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ དཔུང་གི་ཚོགས་ཏེ།སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་སྒྲུབ་པ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཅིང་གཞན་རྣམ་པར་གནོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་ལྡན་ཞིང་འབྱོར་པར་གྱུར་པས་ནི་ སྡིག་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ཅིང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྒྱལ་བར་ཡང་བྱེད་དོ།

如何确定是从母胎所生？为了说明是从母亲所生，故而阐述此义：所谓'从母亲而来'，即是从母亲真实产生，是普遍出生。凡是从父母所生者，必定是从母胎所生。然而从母胎所生者，如何能成为清净？不清净者，如何能成为婆罗门？若说由于诵读吠陀而成为婆罗门，对此解释道：
若有执著，即是说若有遍执。所谓'如同名称'，是说有如'部尔部婆'等言说方式者，仅仅是名称的表述，这并非婆罗门。那么，什么是婆罗门，什么可称为婆罗门呢？
所说'无有执著'即是毫无执著。'无有取著'即是断除取著，因为已断除一切烦恼和业。为了说明善行第一者即是婆罗门，故说'若有'等。
无有身等过失，即说明具足以律仪约束的善行。'善护持'即是具有律仪。'三处'即是身等诸相。或者是别解脱戒、禅定戒和无漏戒。
为了说明仅以言语善护持者亦是婆罗门，故说'能令理解'，即是能令理解真如，意为真谛。'不粗暴'即是令人满意，能摄人心。'言语'即是语言。'悦意'即是善巧运用悦耳之语，悦意即是能调解、无离间之意。'说'即是表述和宣说。
'不生烦恼'即是不与贪欲、嗔恨相应。由谁呢？由智者，即是通达者以有意义的言语来宣说，智者不会以无关的言语令他人烦扰。
仅以一种意的善行也能成为婆罗门，故说'若有束缚'等。当婆罗豆婆遮从远处见到世尊时生起诽谤，因此说此。之后他生起信心，故说'无嗔'等偈颂。
面对前来说粗暴语言和诽谤者，能够忍耐者，我说此即是婆罗门。关于'杀与缚'，杀即是杀害，缚即是以铁锁等使他人受制。对此能忍耐即是忍辱，这表明对他人加害能无动于衷地忍受。
应当如何忍耐呢？所说'无嗔恨'，即是心不为嗔恨等所损，能欣然接受并忍耐。不为此所胜者称为婆罗门，即所说'忍辱'等。忍辱即是苦行，因为是功德增长之处，故说忍辱是最上苦行。
这即是军队，即是具有力量且有此修行者。譬如国王具有四支军队则不为他人所胜且能降伏他人，如是具足忍辱苦行而成就者，不为罪恶所胜，且能战胜三界。

།ཁྲོ་བ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བ་མ་ཡིན་པས་ཁྲོ་བ་མེད་པ་སྟེ། བཟོད་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ ཁྲོ་བའམ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏོ།།བརྟུལ་ཞུགས་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཁྲལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་དགའ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པ་བསྟན་ཏོ།།དུལ་བ་ནི་དབང་པོ་དུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་མཐར་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདི་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་ནི་སྲིད་པ་ཐ་མལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྤངས་པར་གྱུར་ན་ནི་དབེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་རབ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་ཞིག་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་པི་པ་ལའི་ཕྲག་ཕུག་ན་ཚོགས་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང་གནས་ཏེ་དེ་ལས་བརྩམས་སོ། །འདྲེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདྲེ་བའོ། །དེ་དགག་པ་ནི་མི་འདྲེ་ བར་གནས་པ་སྟེ།མི་འདྲེ་ཞིང་གཅིག་པུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དང་འདྲེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་བྱུང་ཁྱིམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱིམ་པ་ནི་ཁྱིམ་གཅིག་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་ཁྱིམ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཉི་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཉིས་སོ། ། འདི་ལྟར་ལ་ལ་ནི་ཁྱིམ་ལ་མངོན་པར་དགའ་སྟེ་འདི་ལྟ་སྟེ་མད་ཚ་རཱ་ནན་ད་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལ་ལ་ནི་གཉི་ག་ལ་སྟེ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའོ། །དགོན་པ་ལ་ཡང་གནས་ཤིང་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྱིམ་ནས་མ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྱིམ་ནས་བྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཁྱིམ་ནས་བྱུང་བ་སྟེ་གནས་ནས་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །གང་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཁྱིམ་ནས་མ་བྱུང་བ་སྟེ་གནས་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་རྣམ་པས་ལུས་དབེན་པ་བསྟན་ནས། སེམས དབེན་པ་བཤད་པ།འདོད་ཆུང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཆོས་གོས་ངན་དོན་ཙམ་ལ་སོགས་པས་ཆོག་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཚོགས་ན་གནས་ཀྱང་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནོ། །གང་སྲེད་པ་དང་དེའི་ཚོགས་ཆས་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དབེན་པ་ཐོབ་པར་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཉན་ཡོད་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆུང་མས་བུ་ཁྱེའུ་བླངས་ཏེ། དེའི་ཐད་དུ་འོངས་ནས། དེས་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མ་སྨྲས་པས་དེ་ཡང་མི་སྨྲ་སྟེ། ཁྱེའུ་དེ་འཆགས་ལས་མགོ་གཏད་དེ་བཞག་གོ། །དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཁྱེའུ་དེ་བླངས་ཏེ་སོང་བ་ལས་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ།།མ་འོངས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུང་དུ་འོངས་པའི་སྔོན་གྱི་གྲོགས་པོ་སྟེ། དེ་ཉེ་བར་གྱུར་ཅིང་སྒྲུབ་པའོ། །མངོན་པར་མི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་ པར་མི་འདོད་པ་དང་ཡིད་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ།འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདས་པ་རྣམས་ལ་གདུང་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་མི་གདུང་ཞིང་ནང་གི་མྱ་ངན་སེལ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ཉིད་སྨྲས་པ། འཁྲིག་ པ་སྟེ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་གྱུར་པ་ན་དེ་སྐྱེས་པས་དེ་ལྟར་བྱས་སོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲའི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་དང་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གང་གི་ཀུན་དུ་འོང་བ་སྟེ་ལྷག་པར་ངན་སོང་གི་ཆེད་དུའོ། །དེ་ནི་འདིར་ཁྱད་པར་དུ་སྲེད་པ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེར་འོངས་པ་ནི་སྐྱེས་པའོ།

'无嗔'是指不存在嗔恨，因为具有忍辱的殊胜功德。'持戒'是指完全具足别解脱戒，这表明了无嗔或无变化的方法。'具律仪'是指具足正确受持，这表明了清净戒律。'无忧'是指远离对境的贪著，意为无喜。这表明了远离。'调伏'是因为诸根调伏。'住于最后身'是指像这样的人即是住于最后有，这表明了离三界贪。
为了表明远离嗔等即是远离，所以说'若有出家'等。有一位比丘住在灵鹫山毗婆罗岩洞中，因害怕众人而住，由此而说。'混杂'是指混合。否定这个即是不混杂而住，意为不混杂而独处。
若问与谁不混杂？'出家在家'，在家是指有家者，出家是指无家者。'二者'是指在家和出家二者。如是，有些人喜欢在家，如摩茶罗难陀等。有些人二者都喜欢，如给孤独食等。为了表明住在寂静处而执著寺院等为最，所以说'不从家出'。从家出的性质存在于此者即是从家出，以离开住处为最。不是这样的即是不从家出，以不喜欢住处的方式表明身远离。
说明心远离：说'少欲'，是因为以粗劣衣服等知足的缘故。表明即使住在众中也是婆罗门。为了表明唯有断除贪爱及其资具才能获得远离，所以说'未来'等。在舍卫城，具寿战胜者的妻子抱着孩子来到他面前，他对她什么也没说，她也不说话，那孩子朝着经行处倒下。
他说：'我已出家，远离贪著。'她抱起孩子离开后，由此而说了两个偈颂。'未来'是指来到面前的前友，即亲近和成就。'不喜'是指不欢喜和不满足，意为不体验由贪欲生起的喜乐。'于过去无忧'是指心不忧恼且不生内在悲伤。
为什么呢？这里说，因为远离淫欲即贪欲而特别称为战胜，当国王色身精要战胜阿阇世王时，因其出生而如是称呼。或者因为战胜和降伏烦恼敌军的缘故，因为离三界贪。或者是因为什么而来，特别是为了恶趣。这里意为意指这是特别的贪爱。来到那里即是出生。

།མངོན་པར་མི་དགའ་བ་ནི་ལྷག་པར་མི་ཞེན་ཅིང་སྤོང་བར བྱེད་ལ་སེལ་བར་བྱེད་དེ།བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་བཀྲེས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཁ་ཟས་ཤིན་ཏུ་དུག་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་བྱུང་བ་སྟེ། འགག་པའམ་འགག་པར་འགྱུར་བའོ། །གདུང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྡུག་བསྔལ་དུ་འདུ་ ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གྲོལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ག་ལས་ཤེ་ན། འཁྲིག་པ་ལས་སོ། །འདིས་ཆགས་པར་བྱེད་པས་ན་ཆགས་པ་སྟེ། ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྤངས་པ་ནི་དེའི་ སྤངས་པས་སོ།།ཇི་ལྟར་དེ་གདུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་མྱ་ངན་མེད། །ཅེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ནང་གི་གདུང་བ་མེད་པས་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་མེ་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་ཚ་བའང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་མྱ་ངན་འདི་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་པའོ། །དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ཉིད་བསྟན་པ་རྡུལ་བྲལ་ཞེས་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་ནི་གདུང་བ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་སྤངས་བ་ནི་དེ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྡུལ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བས་ནི་འཁྲུག་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་གང་གིས་ནུས་ཞེས་གང་ཞིག་འདོད་པ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་བསམ་གཏན་པ་ དགོན་པ་ན་གནས་པའི་ཤིང་དྲུང་པ་ཞིག་ལས་བརྩམས་སོ།།གང་གཞན་མི་གསོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྩོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུལ་བ་ནི་དབང་བོ་དུལ་བའི་ཕྱིར་གང་གི་ཕྱིར་དབེན་བའི་ འབྲས་བུ་ནི་དུལ་བའོ།།སྙིང་པོར་རབ་གནས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་པས་ལྷག་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཚོགས་ལ་གནས་པ་སྟེ་ལམ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་སོ། །སྐྱོན་རྣམས་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་ པའི་འབྲས་བུའི་ལམ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཟག་པ་ཟད་པ་དང་སྐྱོན་རྣམས་བསལ་བ་ཉིད་ཁོ་ན་ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཚུ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བྲམ་ཟེ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྲོག་ཆགས་སྠུ་ལ་ ཀོ་ཤྟའི་ཚུ་རོལ་ནས་ཕ་རོལ་དུ་རྒལ་བར་བྱེད་ལ།སླར་ཡང་འོང་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་བསྙེན་རབ་ཏུ་མང་པོ་དེའི་དྲུང་དུ་ལྷགས་ཏེ། འདུག་ནས་དེ་དག་གིས་གཏམ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏེ། བྲམ་ཟེ་དག་ཀྱང་རྒལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིར་ཡང་རྒལ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ལས་ ཁ་ཅིག་གིས་ཇི་ཙམ་གྱིས་བྲམ་ཟེ་ཞེས་ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱ་ཞེས་པ་དང་།དེ་ན་ཁ་ཅིག་གིས་ཇི་ལྟར་ན་མ་ལས་བྱུང་བ་ནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྨྲས་པ་དང་། དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་ནས་དེ་དག་ལས་བརྩམས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། །གཞན་ དག་ནི་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ན་གང་བྲམ་ཟེ་ནི་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་བདུད་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གང་ཞིག་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་བ་ན་གནས་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ན་ཡང་དེ་མེད་པ་ནི་གང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུ་རོལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་ ཡང་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་གཉིས་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་ལྷག་པར་ཞེ་ན་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་ནང་ལའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གཉི་ག་ལ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདིར་གསུམ་སྨོས་སོ། །མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་མེད་ པ་དེ་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་དུ་སོང་བ་སྟེ།མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

对于不喜欢的事物不过分执着而要舍弃消除，即使非常饥饿，也应当像对待剧毒的食物一样去认识。'过去'一词也出现在续部中，即已灭或将灭。'无苦'是指因为将其视为痛苦，所以远离痛苦事物而生起真实的欢喜。
若问这是什么？说'解脱'。从何处解脱？从淫欲中解脱。因为能生贪著故称为贪著，即是获得的意思。远离它就是远离贪著。
为何说它无苦呢？因此说'它无忧'。既然内心无苦，怎么会有感受？就像没有火就不会有热一样，哪里会有这样的忧愁呢？其因是远离尘垢，这就是所说的'离尘'，贪欲等烦恼尘垢会引生痛苦，远离它就是与之分离。
由于远离一切尘垢，因此远离一切纷扰，从而获得涅槃，所谓'寂静'是因为还有余蕴的缘故。对于如上所说的贪爱等，谁能断除？因此说'少欲'等。
这是从一位住在林间树下的禅修比丘说起。因为他不依赖他人，以持戒精进而舍弃执著。'少欲'是指心远离。'调伏'是指诸根调伏，因为远离的果实就是调伏。
'安住精要'是指因为宣说涅槃而获得殊胜解脱。这就是住于资粮，即修道。'漏尽'是指断除烦恼。'除诸过'是指断除再生果报之道。
正是由于漏尽和除诸过，才能无此岸彼岸，为显示这一点，故说'若人此岸'等。许多婆罗门和其他众生从拘萨罗的此岸渡到彼岸，又返回来。
那时，众多优婆塞来到他面前坐下，他们谈论说：'婆罗门们来回渡河，其他人也是如此。'其中有人问：'如何称为婆罗门？'有人从'如何从母所生'等广泛讨论。他们来到世尊面前，由此说了两个偈颂。
其他人说是在祇园精舍中，关于'婆罗门即是到达彼岸者'这一说法的魔说而作。'若人彼岸'是指住于远处，彼岸也无有，是因为已断除外六处。'此岸'是指也已断除内处。
'无有彼此岸'是指二者都无。因为有些人执著外境，有些人执著内境，有些人执著二者，所以这里说三种。'到达'是指于彼岸等无所有，即是到达彼岸，意思是究竟。

།གང་དག་གི་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སོ་ཞེས་མདོ་ལས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་གང་ཞིག་ཕ་རོལ་མེད་པ་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལྷག་མ་མེད་པའོ། །ཚུ་རོལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་རྒྱུ་བསྟན་པ། གནས་གསུམ་ལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ནང་དང་ཕྱིར་རོལ་དང་དེ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །ཡང་ན་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་གསུམ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ལའོ། །ཡང་ན་དུས་གསུམ་ལའོ། །མ་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་མིག་གི་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་དེ་སྤངས་པས་ནི་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་ཉིད་དེ། མིག་དེ་ཡང་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྲེད་པ་སྤངས་པར་བསྟན་ནས དེའི་འབྲས་བུ་ལེན་པ་སྤངས་པ་བསྟན་པ།གང་ཞིག་རིང་དང་ཐུང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནས་དན་ཌ་ཀའི་དགོན་པ་ན་གནས་པའི་རིང་པ་དང་ཐུང་བའི་དཀའ་ཐུབ་ཅན་གྱི་བྲམ་ཟེ་གཉིས་རིང་བ་དང་ཐུང་བའི་གོས་དག་འཆང་ཞིང་འཁོར་དང་བཅས་པ་བདག་ཉིད་བྲམ་ ཟེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་བཞིན་དུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་སྟེ། གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེར་འདོགས་པར་མཛད་ཅེས་གསོལ་པའོ། །དེས་ན་དེ་གཉིས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་གསུངས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཐུང་བ་དང་རིང་བའི་གོས་སྤངས་ཏེ། ། ཕྲ་བ་དང་རགས་པ་དང་མཛེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཐུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་གོས་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཞེས་རྟོགས་ནས་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། ཕྱིས་ཚིགས་སུ བཅད་པའི་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ།།གང་ཞིག་ནི་གང་ཉིད་དོ། །ཐུང་བ་ནི་ཡུན་ཐུང་བར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བསགས་པས་མི་ལེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །རིང་བ་ནི་ཡུན་རིང་དུ་བསགས་པའོ། །ཕྲ་སྦོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་བ་དང་། རགས་པ་སྟེ། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་ བྱས་པ་ཡིད་དང་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།ཡང་ན་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་འོ། །ཡང་ན་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དང་དབང་བོས་གཟུང་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་འགྲོ་བའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའམ།ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འོ་ན་བསོད་ནམས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཅུང་ཟད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་མེད་པའོ། །བསོད་ནམས་ཏེ། འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་སྡིག་པ་བཞིན་དུ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །མི་ལེན་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པ་མེད་ཅིང་མི་འཛིན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ལ་སྲེད་པའི་དབང་གིས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་གྱི། སྲེད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་དེ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་སྤངས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལའོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་ བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྤངས་པའོ།།རབ་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའོ། །ཡང་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིས་ཡོངས་སུ་བཅད་ པའོ།།སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱས་ནས་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲེད་པ་སྤངས་པའོ། །མི་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྤངས་པས་སོ། །གང་གིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་ཅིང་དྲི་མ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ ཉིད་སྨྲས་པ།འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་དག་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་གནས་པའི་གནས་བརྟན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

什么是'彼等'呢？所谓'一切诸法'，是指超越十二处，因为经中说'一切一切'即是指十二处。或者说，无彼岸即是五蕴无余。此岸是指有烦恼等。
如何是无彼岸及非彼岸等呢？此处说明原因：'于三处'，三种即是内、外及二者自性的处。或者说三种众生界，即三界。或者说三时。'无著'是指无有执著，因为已断除对彼的贪欲。
如经中所说：'若断除眼的欲贪，即是断除欲贪，彼眼也将断除'。如是则无彼岸等。以'无著'说明断除渴爱后，为显示其果断除取，故说'若长与短'等。
当时在旦达迦森林中住有两位苦行婆罗门，一长一短，穿着长短衣服，带着眷属，自认为是婆罗门，来到世尊面前问道：'乔达摩，您如何称为婆罗门？'因此对他们说了四偈颂。
他们二人舍弃长短衣服，也舍弃细粗美等，出家后离贪。所谓'短'等是指他们舍弃了过去的衣服等，从世尊处了解后完全舍弃，后来领悟了偈颂的究竟义。
'若'即是何者。'短'是指不取短时所积善恶。'长'是指长时所积。'细粗'是指细与粗，即明与不明，依次是意与身所作。或说是等持地与非等持地。或说是超越根境与为根所取境界。
'世间'是指众生。'善与不善'是指福与非福，或说烦恼与非烦恼。那么，福德是否应取？说'些许'，即无欲。福德如同罪过一样应当舍弃，因为是轮回果报。
'不取'即是无取无执著之义。由渴爱力而有取，无渴爱者则无彼。断除取而成殊胜。'此'是指现法。'若'是指断除取。
'善知'是指以无漏智现证。'自苦尽'是指断除自相续中的苦。或说由四圣谛所断。
苦尽后如何？说'离贪'，即断除三界爱。'无有'是指断除烦恼根本。
以何获得离贪、除垢？此说'此'等。其他人说是依东方精舍中住的清净长老而说。

།དགེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ནོ། །སྡིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་གི་འབྲས་བུ་ཅན་ནོ། །གཉི་ག་ ཡིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དགེ་བ་དང་སྡིག་པའོ།།མི་གོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མི་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱིས་གོས་པ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡིག་པས་ཉེ་བར་གོས་པ་ཉིད་ནི་ཙན་ད་གི་རི་ཀ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉི་གས་གོས་པ་ནི་མ་ སྐྱེས་དགྲ་ལ་སོགས་པའོ།།གོས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ལས་ཟད་པ་དང་ཟག་པ་ཟད་པར་འདིས་བསྟན་ཏོ། །རྡུལ་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །ཞི་བ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་གོས་པས་ནི་དེ་ལ་ཉེ་བར་ཆགས་ པར་འགྱུར་ལ་དེ་སྤངས་པས་ནི་དེས་བྱས་པའི་སྦགས་པ་དང་ཡང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ་གང་ཞིག་དགེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གང་ཆགས་པ་དེ་ཉེ་བར་སྤང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དེ་ལས་འདས་པར་ བྱེད་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དོ།།སྲེད་པ་སྤངས་པ་དེས་ནི་ཆགས་པ་དེ་ལས་འདས་ཤིང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཆགས་པ་སྤངས་པའོ། །རྣམ་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་སྤངས་པ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བྲལ་ བའི་ངོ་བོ་བཤད་པ།གང་ཞིག་སྔོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རི་ཁ་བ་ཅན་ན་གནས་པའི་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དྲང་སྲོང་མང་པོ་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་རྒྱལ་པོའི་རྩར་ཉིན་པར་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ན་འདུག་སྟེ། དེ་དག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོའི་ཐད་དུ་སོང་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྲམ་ཟེར་གདགས་པས་གདགས་པར་མཛད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ཁྲིད་པ་ལས་ཇི་ཙམ་ན་འདི གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། ཕྱི་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་མ་བླངས་ནས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་ལ་བུ་ལ་ཆུང་མ་བཞག་ནས་ནགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཆོས་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཆུང་མ་དོར་བ་སྟེ་གང་ཞིག་གང་དུ་སེམས་རྒྱུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ལོ་བཞི་བཅུ་ལོན་པའི་བར་དུ་གནས་ལ་ནགས་སུ་སོང་ནས་བུ་སྐྱེད་ལ་ཆུང་མ་བླང་བའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་དུ་འོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ཡང་མེད་པའོ།།དབུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་འདིས་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མེད་པའོ། །གང་སྔར་བསྟན་པའི་མེད་པ་དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། རྡུལ་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་སྨྲས་པ། འཆིང་བ ལས་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བདུད་ཀྱི་འཆིང་བ་དང་བྲལ་བས་སོ།།འཆིང་བ་དེ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྡིག་པ་ལས་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། པདྨའི་འདབ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་གཞོན་ཡང་སྡིག་པ་དང་བཟའ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤོང་བ་ ཞིག་ཇི་ཙམ་ན་དེ་དགོན་པར་གནས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ།།ཆུ་ནི་གཞོལ་འགྲོའོ། །པདྨའི་འདབ་མ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཆུ་ནི་པདྨའི་འདབ་མ་ལ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་སྡིག་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དེ་འདོད་ ཆགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྨྱུང་བུའི་རྩེ་ལ་ཡུངས་ཀར་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན། སྨྱུང་བུ་སྟེ་འབིགས་པར་བྱེད་པའི་རྩེ་མོ་ལ་ཡུངས་ཀར་མི་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་དག་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མི་སྤྱོད་པའོ། །བཀུར་སྟི་བསལ་བ་དང་མི་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།དཔེ་རྣམ་པ་གཉིས་སམ་ཡང་ན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ་རྒུད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པའོ།

'善'是指能带来生存果报。'罪恶'是指能带来恶趣果报。'二者'是指如前所说的善与罪。'不染'是指不沾染。因此，被福德所染者如转轮王等。被罪恶所染者如旃陀利迦等。被二者所染者如阿阇世王等。
'无染'是指无垢、业尽和漏尽，此处表明。'离尘'是指显示其功德。'寂静'是因为获得寂灭。
由福德等染著，则会对其生起贪著，远离彼等则远离其所造之污染，为显示此义而说'若人于善'等。
对于贪著之处，生起断除等随顺对治，超越并降伏彼等过度贪著。由断除贪爱，则超越并降伏贪著，断除贪著。'远离'是指因断除贪爱而断除与其相应之事物，因为解脱三界。
为说明远离的本质而说'若人前际'等。住在雪山的许多具有五神通的仙人，在尼拘陀树王下度过白天。大目犍连尊者也在那里，他们来到大目犍连尊者处说道：'尊者，如来以何等义而被称为婆罗门？'他带领他们去见世尊，于是说了这些。
'若人'是指有情。'后际'是指依据法律规定，娶妻生子后，将妻子留给儿子而入林，舍弃妻子，因为心不再追逐。'前际'是指住到四十岁，入林后生子，为娶妻而返家，对此也无欲求。
'中际'是指对自身无贪著，因为背离一切事物。或者，此处显示对过去、未来、现在无过度贪著、嗔恨等。'无有'即是无。为说明前述之'无'而说'离尘'。为说明此义而说'解脱系缚'，即远离魔的系缚。
为显示何为系缚及解脱罪恶，而说'如莲叶'等。有一位出生于婆罗门种姓的年轻人，远离罪恶和不当饮食，住于寂静处获得阿罗汉果，世尊为此说了三个偈颂。
'水'是指流水。'如莲叶'是指譬如水不停留于莲叶上，如是不造作罪恶，因为断除贪欲。
'如芥子置针锋'是指譬如芥子不能停留在针尖上，如是因断除嗔恨而不造作罪恶。为显示远离恭敬及不变，而举两个比喻，或者显示在圆满与衰败时的不变。

།སྡིག་པ་ལ་མི་འཇུག་པས་ནི་འདོད་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ལ་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྷག་པར་ཞེན་པར་མི་ བྱེད་པའོ།།འདོད་པ་སྤངས་པས་ནི་སྲེད་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྲིད་ལ་དགའ་བ་ཡོངས་སྤངས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་དགའ་བ་ནི་སྲིད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྟེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་སྲིད་པ་སྟེ་དེ་གཉིས་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའོ། །ཡང་ན་སྲིད་པ་ ལས་དགའ་བ་ནི་སྲེད་པ་སྐྱེད་པའོ།།སྡིག་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཟླ་བ་དག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རི་སྤོས་ཀྱི་ངད་ལྡང་ན་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞིང་ བཞུགས་ཏེ་ཁང་སྟེང་ནས་ཟླ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་གཟིགས་ཏེ།དེ་བསྟན་པས་འདུལ་བ་དག་གིས་མང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །ཟླ་བ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་བཞིན་དུའོ། །དྲི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་གཅན་དང་སྤྲིན་གྱི་སྒྲིབ་གཡོགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དག་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་སྟོན་ཉེ་བར་གནས་ན་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་བྲལ་ནི་དུ་བ་དང་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་ལ་ཞིག་སྡིག་པ་དང་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་མི་གོས་པའོ། ། ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དག་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པས་སོ། །སྐྱོན་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར གསུངས་པ་མཉན་པ་ལ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུང་བས་མ་ངེས་པའི་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་སྡིག་པས་མི་གོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྡིག་པ་མི་ སྤྱོད་པས་བྲམ་ཟེའོ།།འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་དངོས་པོ་གསུམ་པོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འདམ་རྫབ་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲོས་སོ། །འོད་སྲུངས་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་ལས་བརྩམས་ནས་འདི་གསུངས་ཏེ། འདི་དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ནི་གཙང་བས་ཀྱང་མི་གོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་མ་གོས་སོ་ཞེས་པ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །འདམ་རྫབ་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་འདམ་དང་མི་གཙང བ་ལ་སོགས་པས་མི་གོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ།།རྡུལ་གྱིས་ཟླ་བ་ཇི་ལྟ་བར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གོས་པ་སྟེ་མི་སྦགས་ཤིང་དྲི་མ་ཅན་དུ་མི་བྱེད་དོ། །སྡིག་པའམ་ངན་པར་སྤྱོད་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ གང་ཞིག་མི་གོས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་བྲམ་ཟེའོ།།གང་ཡང་སྡིག་པས་མི་གོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ། གང་ཞིག་འདུག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནམ་གྲུས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱས་ནས་གནས་སོ། །དེ་ནས་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ཚངས་རིས་ཀྱི་ ལྷ་སུམ་བརྒྱས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞིང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནམ་གྲུ་ག་ལ་བ་དེར་ཕྱིན་ཏེ།ཇི་སྲིད་དུ་བཙུན་པ་འདིའི་ཉེ་བར་ཞི་བས་བདག་ཅག་ནི་དགའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །འདུག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབེན་པའི་གནས་སུ་འདུག་པས་སོ། །རྡུལ་བྲལ་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་ པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བཀག་པས་སོ།།དབེན་པ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྨྲས་པ། སེམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་བཞི་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་བསམ་གཏན་པའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་བྱས་པ་ནི་མཐོང་ལམ་བསྐྱེད་པས་ངན་སོང་ གསུམ་བསལ་བའོ།།ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུལ་བ་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་ཐོབ་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲུལ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了说明不造作罪业就能断除贪欲，所以说'不住于欲'等，即不过分执著。
为了说明断除贪欲就是断除渴爱，所以说'完全断除对有的喜爱'，喜爱是追求轮回，从此而生的是生与有，断除这两者即是断除。或者说从有而生的喜爱是生起渴爱。
与罪业等三者相关的内容是由其他三个偈颂来说明的，即'如月清净'等。
世尊在香山上，被天众等围绕而住，从楼顶上观看圆满无垢的月亮，为了教化所化众生而宣说了三个偈颂。
'如月'即如同月亮。'无垢'是因为远离罗睺罗和云的遮蔽。'清净'是因为圆满无缺。'极为清净'是因为在秋季时分极为美丽。'离过'是因为没有烟尘等。
同样地，某人不被罪业和恶行等所染污。
怎样才算无垢呢？因为远离悭吝垢染。清净是因为具足身等善行无有损减。极为清净是因为以亲近善知识为最上。所谓'离过'是因为具足听闻善说并思维等。
或者说因为远离遍计的恶见，因为通达事物真如而无有不定的混乱。
如是之人不被罪业所染，因此不造作罪业者即是婆罗门。
'以欲'即是以欲贪。
又依据三种事物的缘故，说'以泥污'等。
依据大迦叶的功德而说此，即'诸比丘，譬如虚空不被清净所染。同样地，大迦叶也不被世间八法所染'，乃至说三个偈颂。
'以泥污'即如同虚空不被泥污和不净等所染，应当如是理解。
'如尘于月'即如同月轮不被尘埃微尘等所染污、染着、垢染。
同样地，某人不被罪业或恶行所染，此即是婆罗门。
为了说明何人不被罪业所染，所以说'某人安住'等。具寿难屠现证无相三昧而住。
尔时，大梵天被三百梵众天人围绕，来到具寿难屠所在之处。
乃至说'尊者，我等欢喜此人的寂静'等。
'安住'即安住于寂静处。'离尘'即通过不净等遮止贪欲等。
说二种远离的果：'思维'即现证四种决择分，因为这些是属于禅定地。'所作已办'即通过生起见道而断除三恶趣。'漏尽'即通过修道断除所应断。'调伏'即因获得无学道而断除一切错乱。

།ལུས་མཐར་གནས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤེས་པ་དབེན་པས་ནི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཟབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་མཁས་པ་ཞིག་ཐར་པ་འདོད་དེ་དེའི་བསླབ་པ་བླངས་པ་ལས་དེར་ཐར་པ་མ་ཐོབ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་སྟེ་ཇི་ཙམ་ན་དེ་ལས བརྩམས་སོ།།གཞན་དག་ནི་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་བསྙེན་མ་བདེ་མ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཤེས་རབ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཟབ་པ་ནི་དོན་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་སྟེ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་གང་གིས་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་གཞུངས་ པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་དང་ལམ་མིན་རྣམས་ལ་མཁས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འདིར་ལམ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དོན་མཆོག་རྗེས་ ཐོབ་དེ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚོགས་བསྟན་པ། མི་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཀ་ཕྱིན་ཆེན་པོ་བསོད་སྙོམས་ཀྱིས་ ལུས་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ལས་བརྩམས་སོ།།གང་ཡང་རུང་བ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཡང་གི་སྒྲ་ནི་བདག་ཉིད་ཅེས་ངེས་པར་གཟུང་བའམ་སྲིད་པའོ། །མི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་འཇིག་རྟེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་གཟུང་བ་བདུན་པ་སྟེ་མིའི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཚོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སྲོག་གནས་པར་བྱེད་པའོ།།སློང་མོ་སྤྱད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སློང་བའི་ཚོགས་ནི་སློང་མོའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ནི་འཇུག་པ་སྟེ། སློང་པ་དེས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་དབེན་པ་དང་ཆོག་ཤེས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པ་ དང་བྲལ་བས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པར་བསྟན་ཏོ།།སུ་ལའང་གནོད་པ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དང་གནས་པ་གང་ལ་ཡང་འཚེ་བ་མི་བྱེད་དེ་གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གོང་མ་ལས་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རི་བོ་བཞིན་དུ་མི་གཡོ་བའོ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་སྟེ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱས་པའོ། །ཆོས་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་གི་རྣམ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་ ཤེས་སྤྱད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་བསྒོམས་པས་དང་པོར་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞིག་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཚོང་དཔོན་སུ་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱེའུ་གཟུགས་བཟང་བ་ ལྷག་པར་འདོད་པ་དག་ལ་སེམས་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ།།ཇི་ཙམ་ན་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་དེར་སོང་སྟེ། །འོ་བུ་ཅག་ཕྱི་རོལ་དུ་འདོད་ཞེས་བྱས་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་མཐོང་ནས་ཆོས་ཐོས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་ བུ་འཐོབ་སྟེ་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།སྤངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བོར་བའོ། །འདོད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལོ། །ལེགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་གཉེན་པོས་སོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་ཁྱིམ་མེད་པར་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འགྲོ་བའི་དོན་དང་འཐོབ་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་མ་གཏོགས་པར་ནི་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་གཡེང་བ་དང་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའི་ཟག་པ་ཡོངས་ཟད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མཐུས་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་ དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་ནི་འཚེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། །འགྲོ་བ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

最后住于身体是因为不再受持其他生。由于智慧空寂而获得殊胜等，为显示此义而说'智慧甚深'等。其后有一位善巧游方者希求解脱，从他受学却未得解脱，于是来到世尊面前，由此而说。
其他人说是从灵鹫山的优婆夷贤善女开始说起。'智慧甚深'中，'甚深'指义理深奥难测，因为以决择慧了悟无我等。'心意正直'是因为依靠听闻佛语等次第而生起见道。
'善巧道与非道'是指获得修道，因为此处特别善巧于道。'获得最胜义'是指获得有余涅槃，因为具足圣道蕴。
为显示从圣道所生功德而说'任何人'等。从大阿罗汉以乞食维生开始说起。'任何'之'任'字表示确定自身或可能。'人'是指人世间的第七格限定词，意为'在人中'。'生活'是指维持生命。
'行乞'中，乞求之聚为乞食。因此'行'是趋入，意为以乞求摄受。此显示远离和知足。'无我'是指远离我执，显示已断见断。
'不害任何'是指对行住任何众生都不伤害，因为已离贪著于有害界。'具足坚固'是指因为离贪上地而如山不动。
'行梵行者'是指获得无学道，已成办自他二利。'说法'是指十二分教的言词相。为何如此？'为遍知行'是为成就无漏证悟。
为显示由修道首先离欲贪而说'若人于欲'等。商主之子苏达容貌端正，心入于增上欲乐。
其时长者给孤独来到那里说：'孩子，我们出去'，而带到外面等广说。见到世尊面容并听闻法后获得预流果，由此而说此经。
'断除'是指完全舍弃。'欲'是指色等境。'善'是指以无颠倒对治。其对治是'无家而出家'，出家摄受是为利益众生和获得。
除此之外无法远离境界所造散乱。'欲漏尽'是指依戒由止观力断除一切欲烦恼。此处显示不还性。显示若离欲贪则成无害，故说'于诸众生'等。

།རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་བློན་པོའི་མཆོག་པ་མ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་གཏུམ་ ལ་ཚམ་ཚོམ་མེད་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་ངོ་།།དེ་གདུལ་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་སྤྲུལ་ཏེ་དེ་ཡང་ཁ་དང་ཀུ་ར་ར་ལ་སོགས་པས་ལག་པ་ནས་ཉེ་བར་གཙེས་པ་དང་། ཉམ་ཐག་པའི་ང་རོ་ འདོན་པར་བྱེད་དོ།།དེས་དེ་མཐོང་ནས་ཡིད་བྱུང་ངོ་། །ཅི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་ཅི་ཞིག་བྱས་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བདག་གིས་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་གཅོད་པའི་ལས་བགྱིས་སོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། དེས་ཀྱང་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་ནས་དེ་འཇིགས་པས་ རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་འདིའོ།།མི་གཅོད་པ་ནི་སྤངས་པ་དང་བོར་པའོ། །ཆད་པ་ནི་འཚེ་བའོ། །གང་ལ་ཞེ་ན་འབྱུང་བོ་རྣམས་ལ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ལའོ། །གང་ལ་ཞེ་ན་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་སྲོག་དང་བཅས་པ་དག་ལའོ། །གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མེད་པའོ། ། ཇི་སྐད་དུ། སྡོང་དུམ་ཚིག་པ་ལ་ཡང་སེམས་ཀྱིས་གནོད་པར་མི་བྱ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཅན་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གནས་པའི་དུག་ཀྱང་འགྲོ་བའི་དུག་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་གྱུར་ན་གསོད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་གཉིས་པོ་དག་ལ འཚེ་བ་བྱས་ན་བྱེད་པ་པོ་ལ་གནོད་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཡང་བཤད་པ།།འགྲོ་བ་དང་ནི་གནས་པའི་དུག་།སྤྱོད་བྱེད་ངེས་པར་འཆིང་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་འཚེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །འཚེ་བྱེད་ཉིད་ལ་ངེས་པར་གནོད། །ཅེས་སོ། །ཆད་པས་གཅོད་དུ་མི་འཇུག་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གསོད་བྱེད་ གསོད་དུ་མི་འཇུག་དེ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་ལག་གིས་གཞན་ལ་གསོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་གསོད་དུ་ཡང་མི་འཇུག་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་གསོད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །མི་འཚེ་བའི་བསམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྨྲས་པ། །གང་ཞིག་མི་མཐུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོས་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་ཚར་བཅད་པ་ལས་མཐའ་ཁོབ་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བྱེད་དེ་ན་གནས་ཏེ། དེ་སྔ་དྲོ་ཤམ་ཐབས་བགོས་པ་ནས་ཅི་ཙམ་ན་བྲམ་ཟེ་ཕྲག་དོག་གི་རང་བཞིན་ཅན་མི་མཐུན་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་གྱུར་ ཀྱང་ཁྲོ་བར་མ་གྱུར་ཏོ།།གཞན་དག་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དགེ་སྦྱོང་ཞིག་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་གཞན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་གཙེས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞིག་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མཐུན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་མཐུན་པ་ནི་ཞེ་འགྲས་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་རྒྱུད་ མཉེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ལ་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་མཐུན་ཞེས་སྨོས་ཏེ་ཞེ་འགྲས་པ་དག་ལའོ། །ཆད་པས་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆད་པས་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལུས་དང་ངག་གིས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་ པའོ།།དང་དུ་ལེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཆད་པ་སོ་སོར་མི་བྱེད་པར་འཇོག་པ་སྟེ་འདིར་མ་ཧེའི་སྐྱེས་པའི་རབས་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་གཉི་གའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྩེ་ཕན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པར་སྒྲུབ་ པ་ནི་ཕན་པའོ།།བརྩེ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་སེམས་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་འགྲོ་བའོ། །མཐུན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། སྨྱུང་བུའི་རྩེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དགེ་སློང་ཞིག་དགོན་པ་ལ་དགའ་ཞིང་ཡུལ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་དང་ རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་གང་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་སོ།།འཇོམས་པ་སྤངས་པ་སྟེ། རྒྱུད་ལས་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པ། སྨྱུང་བུའི་རྩེ་ལ་ཡུངས་ཀར་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ ཀུན་ད་ནའི་ནགས་ཚལ་ན་གནས་བརྟན་ཤེས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་སོ།།སྲེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་སྟེ་འདམ་ལྟ་བུར་མི་འདོད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་བསྒོས་པའི་རང་བཞིན་འགོག་པར་བྱེད་ཅིང་འདས་པ་ ནི་དགེ་སློང་ཞེས་བརྗོད་དོ།

名叫玛卡的萨尔嘉尔王的首席大臣，性情凶暴且毫不犹豫地来到世尊面前。为了调伏他，世尊以神变幻化出一个化生于孤独地狱的众生，此众生被乌鸦等啄食手臂并发出痛苦的哀号声。他见此情景后生起厌离心。此时世尊问道：'你造作了什么业？'他回答说：'我执行国王的刑罚。'他如是禀告后因恐惧而出家，此经由此而说。
不杀生是指断除和舍弃。刑罚是指伤害。对谁而言呢？对众生，即世间。对谁而言呢？经中说'对行走的'，即有生命的众生。'住立的'是指无心识的。
如经中所说：'连对烧焦的树桩都不应心生伤害，更何况对具有识的有情众生呢？'如同行走的毒药，若使用住立的毒药也会致死一样，对这两类众生若行伤害，行为者必受其害。对此又说：'行走与住立的毒，使用者必定受缚，如是行伤害者，必定自受其害。'
什么是不令行刑罚呢？即'不令杀生'，因为不以自己或他人之手杀害他人，既不令他人杀生，自己也不杀生。关于不伤害的心性本质，经中说'任何不随顺'等。
以大神变降伏外道后依止边地。当时具寿善作住于彼处，从早晨穿好下裙直至遇到性情嫉妒的婆罗门们作违逆事时也未生嗔恨。
有人说这是依一位寂静的沙门而说。有人说这是依一位即便受到极大伤害也不改变的人而说。'随顺'中的'不随顺'是指嗔恨。无此即是'性情柔和'之义。
对谁不随顺呢？经说'不随顺'，即对怀有嗔恨者。'行刑罚'即是以刑罚伤害其他众生的身语。'忍受'是指不对众生分别行刑罚而安住，此处应以水牛本生故事为例。
为显示二者之因，经说'慈悲利益众生'。成办增上生和决定胜义即是利益。慈悲是指具有悲悯心，遍及无量众生。
什么是随顺？此处说'如芦苇尖'，是依一位喜欢独处、不住于贪著地方、嗔恨等以及利养恭敬的比丘而说。断除摧毁，即从相续中除去。
此处举例说：'如芦苇尖上的芥子。'关于'任何'等，是依据昆达那林中的上座智者而说。贪爱是染著，如泥般不欲求。如经中所说：'于此世间入清净行，断除染著本性，超越者称为比丘。'

།རྫོང་ནི་སྤང་བར་དཀའ་བ་སྟེ་འཕགས་པའི་ལམ་མ་གཏོགས་པར་དེས་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་བསྒོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ཀྱང་འོབས་ཞེས་བརྗོད་དེ་དེའི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ ཏོ།།འཁོར་བའི་ཀླུང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་ཆུ་བོར་ལྟུང་བ་ལས་སོ། །རབ་རྒལ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པས་རྒལ་བར་གྱུར་པའོ། །རྒལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པར་གྱུར་པ་སྟེ་སྲེད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒལ་བའི་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར།ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བཀྲི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་ཁྲིད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་བསྟན་པའི་མཐོང་བ་ཉམས་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ།ཡིད་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་སེམས་མངོན་པར་ཞི་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེན་པ་མེད་པ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྩ་ནས་དྲུངས་ཕྱུང་བ་ཡང་སྐྱེ་བའི་འཁྲུག་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སྲེད་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ནི་སྲེད་པས་འཁོལ་ཅིང་སྲེད་པའི་དབང་དུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་པ་ནས་འདི་གསུངས་སོ། །གང་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ལྷག་ པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་སྲེད་པ་ཡང་མེད་ལ།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་དེ། སྲེད་པ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་བྲམ་ཟེའོ། །སྲེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡང་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།ཡང་ན་སྲེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གོས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། གར་མཁན་གྱི་བུ་མོ་ གཟུགས་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ཞིག་ཆགས་ཏེ་དེའི་བཟོ་ལ་འཇུག་པ་ལས་རྒྱལ་པོས་སོད་ཅིག་ཅེས་བསྒོས་ཏེ་འཚེ་བའི་རེ་བ་བཏང་བ་ལས་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་སྐྱབས་བྱས་ཏེ་སྲེད་པ་སྤངས་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་གསུངས སོ།།མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལ་འདིའམ་གཞན་དུ་དེ་མེད་པ་ནི་ཆགས་མེད་དེ་སྲེད་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆིང་བ་ལྷག་མ་སྤངས་པའོ། །སྲེད་པ་དང་དེས་བྱས་པའི་གདུང་བ་ སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་སྨྲས་པ།དགའ་དང་མི་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཞིག་གི་བུ་ཞིག་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་ལས་ཤི་འཕོས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དྲན་པར་གྱུར་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཚ་བས་རྔུལ་འབྱིན་ཅིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཆུ་བོའི་ནང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། ། ཇི་ཙམ་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སྤངས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བཏང་བའོ། །དགའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་དགའ་བ་སྟེ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་བྱི་བྱེད་པར་གྱུར་པའོ། །མི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྡང་བ་སྟེ ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པས་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དུ་འཇུག་པའོ།།བསིལ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཚིམ་པ་ཐོབ་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་དེས་བྱས་པའི་གདུང་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །དབེན་པའི་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སྤངས་ པར་བསྟན་ཏེ།ཟག་པ་མེད་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཟིལ་གནོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སྤངས་པ་སྟེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སོ་ཞེས་བཤད་པའོ། །བརྟན་ པ་ནི་གཡོ་བའི་རྒྱུ་མེད་པས་དོན་དམ་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ན་ནི་རི་རབ་བཞིན་དུ་མི་གཡོའོ།

堡垒是难以断除的，除了圣道之外，其他都无法断除它。有些人说'命令'就是无明。其他人说'壕沟'，其含义前面已经解释过了。
'从轮回之流'是指从堕入轮回之河。'已度过'是指具足圣道而得以度过。'渡过'是指已经超越，因为有从贪欲大海中渡过的方式。
因此说'到达彼岸'，是为了获得涅槃。'思维'是因为在现法中安住于快乐。'不被牵引'是因为不能被其他生中的业和烦恼所牵引。
为显示前面所说的见解已失，说'以疑惑'是因为已断除三界的疑惑。'寂静'是因为具足身心的寂静。'无取'是因为业和烦恼从根本拔除，也无有生起的动摇。
为显示贪爱的异名，故说'于此世间'等。'诸比丘，这些世间被贪爱所役使，随贪爱而转'乃至此说。既无对此世间过分执著的贪爱相，也无追求来世的相，完全断尽一切贪爱者，即是真实的婆罗门。
又说贪爱的异名：'于此世间'等。或者说贪爱有三种：恶行贪爱、善行贪爱和有贪爱，依次显示染著。
关于'于此世间'等所说：有一个商主之子爱恋一位容貌极美的舞女之女，因而学习其技艺，国王下令制止并放弃加害之心，圣者舍利弗予以庇护使其断除贪爱，世尊针对此事而说此语。
'执著'的含义是希求得到未得到的所欲之物。'无著'即是于此或他处都无彼，即无贪爱。'远离'是指断除余下的束缚。
说断除贪爱及其所造痛苦的利益：'喜与不喜'等。有一人之子转生地狱，死后转生并忆起前世，反复出汗发热，一再进入河中。后来证得预流果，此是针对这种情况而说。
'断除'即是完全舍弃。'喜'是指对欲的喜爱，即在他世与他人妻子行不净行。'不喜'是指嗔恚，因产生不悦等而令离欲。
'清凉'是获得满足，显示无烦恼及其所造的痛苦的殊胜。因具足远离之喜而显示断除色界，故说'无漏'。
'胜过一切世间'是指断除无色界，即超胜一切凡夫。如说：'有贪者被无贪者胜'。'坚固'是因为无动摇之因，即在胜义状态中如须弥山般不动。

།ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་ནི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རིག་པ་འཛིན་པ་ཞིག་གིས་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷ་ གཞོན་ནུ་བཞི་ཤིང་རྟ་ཟུང་ལ་བཅིངས་ཏེ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པར་བྱས་སོ།།དེ་དག་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས་བཏང་སྟེ་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་སོང་ངོ་། །ཇི་ཙམ་ན་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས་རིག་པ་པའི་རྫས་དག་བྱིན་ཏེ་རིག་པ་འཛིན་པ་སྟེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དོ། ། གཞན་དག་ནི་གང་ག་ཏཏྟ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྟག་ཏུ་གཡེང་བར་བྱེད་ཅིང་ཁྱིམ་པའི་སྐྱེ་བོ་སྟེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མི་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་དང་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། ། ལྷའི་སྦྱོར་བ་རབ་འདས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་གང་གིས་འདས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ཀུན་དང་རྣམ་བྲལ་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་བཞི་དང་བྲལ་བའོ། །སྦྱོར་བ་སྤངས་པས་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞིག་ལྷ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འགྲོ་བ་ལྔའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མཛད་པ་ནི་དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་ཆེ་གེ་མོར་དགེ་སློང་ཤིག་དུས་ལས་འདས་ཏེ། དེའི་འགྲོ་བ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་དང་འདི་གསུངས་སོ། ། གང་ཞིག་གི་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འགྲོ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །གང་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྷ་དང་དྲི་ཟ་མི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ལ་ལྷ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའོ། །དྲི་ཟ་ནི་སུ་པྲི་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་ལྷའི་རོལ་མོ་པའོ།།མི་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་འགྲོ་བ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་ཞི་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཞི་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །གང་ གིས་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པ་དང་ཞི་བ་ཡིན་ཞེ་ན།གང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བྲམ་ཟེ་ཞིག་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ་ཤེས་པས་ནི་སུ་ལ་ཡང་དགོས་པ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པས་ནི་མང་པོ་སྡུག་བསྔལ་བར་སྣང་ངོ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ དེའི་དབང་དུ་མཛད་པའོ།།ངས་ནི་ཆོས་གཅིག་མ་ཤེས་ཤིང་མངོན་པར་མི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ་བྲམ་ཟེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱིམ་ནས་བརྒྱགས་བླངས་ཏེ་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་འདི་ན་ཡང་དག་པར་མྱོང་བའི་བདེ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ ཡང་རང་གི་ལས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ་དེས་ན་ཚིགས་བཅད་འདི་གསུངས་སོ།།མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རྟོགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་སྟེ། གང་གིས་ཆོས་རྣམས་མེད་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །མ་མཐོང་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་སྟེ། ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་དང་སྤངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སམ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའམ། མཉམ་པར་བཞག་པས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེས་བུས་མ་ཤེས་པ་དེ་སྲིད་དུ དེ་ལ་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་མེད་དེ།ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་མུན་པའི་ནང་དུ་གནས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ་དམུས་ལོང་བཞིན་ནོ།

为了显示以一切胜伏故无一切相应的道理，故说'人的相应'等。一位持明者以明咒之力，将四位天神少年系于双驾马车上，进入游乐园中。他们被大迦叶派遣后回到自己家中。当大迦叶赐予持明咒物后，那位持明者获得阿罗汉果位，此处是针对这种情况而说。
其他人则说，这是针对一位名为恒伽达多的瑜伽师，他经常散乱并亲近在家人的情况而说的。人是指欲界众生。相应是指烦恼，即与种种痛苦相应。
'超越天人相应'是指已超越色界和无色界的烦恼随眠。'远离一切相应'是指远离四种相应。为显示断除相应故无所趣，故说'若于天人'等。
世尊开示五趣差别时，另一位比丘从座位起身如是请问：'尊者，某处有位比丘去世了，他将往生何处？'于是世尊说此偈。
不知其所趣是因为已完全涅槃的缘故，涅槃之趣以'阿罗汉'之词表示。若问何者不知，即'天人、乾闼婆、人'，其中天人是指帝释等，乾闼婆是指妙音等天界乐师，人是指转轮王等。'不知其所趣'是因为无法知晓其去处。
为何如此？因说'如是寂静'，由于涅槃故寂静，即无余依涅槃。若问由何不知所趣且寂静，故说'诸法'等。
有一婆罗门如是见解并说：知识于任何人都无用处。为何如此？因为知识使许多人显现痛苦。乃至针对此事而说。
'我不知一法，不能证知，故不能遍知'等广说。譬如某位婆罗门从家中取食而食。如是，此处若有正受乐或苦，皆从自业而生。因此说此偈颂。
'不知'是指未了解、未真实通达，与'诸法皆空'相连。'未见'是指未现证，应说是以世间和出世间的智慧与断除遍知，或以非等持或等持等。
此处显示：只要人未知，则于彼无有安乐与安乐因，住于愚痴黑暗中者唯有感受痛苦，如同盲人。

།གང་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བདེ་དང་རྗེས་མཐུན་མ་ཡིན་བརྟེན་ཅི་བྱ། འབྲས་བུ་དགེ་མིན་ བྱ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ།།ལེགས་ལ་མི་འཛུད་མཛའ་བོའང་ཇི་ཞིག་རུང་། སྡུག་བསྔལ་མི་སྤོང་ཤེས་པས་ཅི་ཞིག་ཕན། །ཤེས་པའི་མ་ནི་ཤིང་ཆེན་དང་། །མིག་དང་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟར། །དེས་ན་དེ་ཕྱིར་འདི་ལས་ནི། །བསོད་ནམས་བུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་། །གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་བྱ་མི་ འཇུག་།དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་འཁྲུལ་ཞེས་བྱ། །གང་ཞིག་མཐོང་བའི་གགས་བྱེད་པ། །དེ་ནི་སྒྲོན་མ་ཞེས་མི་བརྗོད། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་གཅིག་གིས་མཐོང་ངམ་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་མཐའ་ཡས་ལྟ་བ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཐའ་ཡས ཤིང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟ་བའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ། དྲི་མེད་བཟོད་རྣམས་ཤེས་པ་མིན། །ཟད་དང་མི་སྐྱེའི་བློ་ལྟ་མིན། །ཞེས་པ་སྟེ། གང་ཟག་དང་དབང་པོའི་དབྱེ་བས་ཤེས་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུའོ། །ཤེས་པ་མཐའ་ ཡས་པ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན།སྔོན་གྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྲམ་ཟེ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སོགས་པ། ཚུལ་གང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གང་། །ཡོན་ཏན་གང་དང་ལས་གང་གིས། །ཆོས་གང་འཕེལ་ཞིང་ལྡན་གྱུར་པས། །དགྲ་བཅོམ་བྲམ་ཟེར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ དང་དེ་ལས་བརྩམས་པའོ།།གཞན་དག་ནི་མི་སློབ་པ་གསུམ་དང་། རིག་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་མོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་གནས་པའི་སྐབས་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་སོ། །དེ་རྟོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ། །འདས་པའི་ ཤེས་པ་བསྟན་ནས་མ་འོངས་པའི་ཤེས་བ་བཤད་པ།མཐོ་རིས་སར་སོང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་སྟེ་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་ཡང་ངོ་། །མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་མིག་གིས་མཐོང་བའོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་བ་ཟད་ཐོབ་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཟད་པ་ཐོབ་ པ་སྟེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཐུབ་པ་མངོན་ཤེས་ལ་བརྩོན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་དྲུག་གོ། །བརྩོན་པ་ནི་གང་གིས་རྟོགས་པའོ། །ཡང་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ་བརྩོན་པ་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ། །གང་མངོན་པར་ ཤེས་པ་ལ་བརྩོན་པ་དེ་ནི་ནམས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཟད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་ཡོད་པ་དེས་ནི་སྣང་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐུབ་པ་ནི་ཐུབ་པ་གང་དང་ལྡན་པས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐ་མར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་ཐ་མའོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་ པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་མཚར་མེད་པས་སོ། །སེམས་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྣམ་གྲོལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་དང་བྲལ་བའོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་དག་ ལ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་འདིར་དགོངས་ཏེ་གཏན་དུ་སྤངས་པ་ནི་འོག་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ་དེ་ལས་མ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སེམས་ནི་འོག་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པའོ། ། གྲོལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་དུའོ། །རིག་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པའོ། །གསུམ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྡན པ་ནི་བཅས་པའོ།།གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ནི་བྲམ་ཟེར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྐང་དག་དང་གོ་རིམས་ བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།།བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་སྨྲས་པ། གང་གིས་འཆི་འཕོ་རྟོགས་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིས་མཐུན་པ་ཆད་དོ། །སྐྱེ་བ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའོ།

所知并非引生痛苦，如说：'不随顺安乐有何可依？非善业果有何可为？不引向善的友人有何用？不能断除痛苦的智慧有何益？智慧之母如大树、眼睛和如意宝一样，因此从此生起福德子等。若不入世间事，彼称世间迷乱；若遮障所见者，彼不称为明灯。'如是所说。
若问是否由一智了知、一见照见？'所知无边际'，即无边无量的智与所知之见的本性于此，如说：'无垢忍非智，尽与不生智非见。'即由补特伽罗与根的差别，对无边所知有十种智。
若问彼等无边智为何？即前际住等。有一婆罗门向世尊问：'何种行为何种行，何种功德何种业，具足增长何种法，知为阿罗汉婆罗门？'等由此展开。
其他说者说是三无学、三明等，略说为三偈颂。前际住处即前生住处。了知彼即如实知。
说完过去智后，说未来智：'往生天界'，'将生'为语词余分，即善趣与恶趣。'见'即以天眼见。'得尽生'即得尽生，因断除一切生之因。
因'牟尼精进于神通'，神通有六。精进即通达。或神通即无漏智慧，精进即殊胜执著。若精进于神通者即永得尽生。
譬如有灯则有光明。牟尼即具足牟尼性。'知苦边际'即轮回边际。
为显示心差别神通故说'以心'，'他心识'为语词余分。自身无稀有故。若问彼心如何？说'解脱'即离贪等。
此处意在因何烦恼未现行之解脱心，因永断将在下文说故。或依所经验法，未失坏法之心将在下文说故。知即通达。
'解脱'即断除义。何者？即'贪'等。如何？'一切'即永远。明即殊胜智。三即前际住随念等。具即有。
由具他心智等神通等而成婆罗门之义。或以见道、修道、无学道之解脱等偈句依次配合。
说已说特殊差别相：'了知死生'即断类同分。生即结生。

།ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཐོགས་མེད་སྤྱན་ལྡན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །གང་ཞིག་ཀུན་སྦྱོར་ཀུན་འདས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་སྡེ་དྲག་ཅེས་བྱ་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ རྟོགས་པ་ལས་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལས་བརྩམས་སོ།།ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དགུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ནི་གང་ཉིད་དོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པའི་གདུང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའོ། །དགའ་མེད་ནི་རྒོད་པ་ དང་འཕྱར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་སྟེ།སྲེད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དྲན་པས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་ཤིང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་གཞན་ལ་སྟོན་པའོ། །ཇི་སྐད་ དུ་བཤད་པ།གང་ཞིག་ཇི་སྙེད་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པའི་སྣོད་གྱུར་པ། །བློ་ལྡན་འཛིན་པར་ནུས་པར་བྱེད་པའང་རུང་། །གདུལ་བྱའི་བག་ལ་ཉལ་དང་བསམ་མཁྱེན་ནས། །དེས་ནི་དེ་སྲེད་དོན་སྟོན་སྟོན་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གང་ཞིག་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ ཉིད་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཐུབ་པ་རྣམ་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བི་བན་ད་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་ཞིག་རིགས་དང་རིག་པས་ཤིན་ཏུ་བདག་བསྟོད་དེ་དེ་བས་ན། ཕ་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །ཇི་སྙེད་ཀྱི་རིག་བྱེད་གསུམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནས་དེ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་སྟེ།འདི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་དེ་ཐོས་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ། །ཁྱུ་མཆོག་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཁྱུ་མཆོག་དག་ལས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཁྱུ་མཆོག་རབ་མཆོག་གོ། །རྣམ་པར་འདྲེན་པ་ཡིན་པས་མཆོད་ པའི་ཡང་མཆོད་པ་སྟེ་བླ་མར་གྱུར་པའི་དོན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གླང་པོ་ཆེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚུལ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཆོགས་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏོ། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ བྲལ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་རྒྱལ་ཏེ་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུབ་པ་ནི་ཐུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །བཀྲིར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཚེ་བ་གང་གིས་ཀྱང་ཁྲིད་པར་ མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཙང་སྦྲའི་སྦྱོར་བ་སྨྲས་པ། ཁྲུས་བྱས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་བཅུའི་ཆུ་རྒྱུན་བླུགས་པས་སྡིག་པའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ། །གང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི། གང་ཞིག་སྲིད་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་བརྟན་འཕགས་པ་ པ་ལན་དའི་བུ།གཞན་དག་གིས་ངན་པ་ཐ་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྤྱོས་ཏེ། དེ་ལས་བརྩམས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྲིད་འདས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྲིད་པ་གསུམ་ལས་རྒལ་བ་ནི་སྲིད་པ་ལས་འདས་པ་སྟེ་འདིའི་འཆིང་བ་ སྤངས་པའོ།།ཆུ་བོ་ལས་རྒལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་བོ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་རྒལ་བ་སྟེ་སྲིད་པ་གསུམ་རྩ་ནས་འབྱིན་པར་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་འདྲེན་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པར་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་གའི་དོན་བསྒྲུབས་པས་སོ། །རྣམ་བྲལ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ པའི་སྐྱེ་བར་ཉིང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བའི་སྦྱོར་བས་བསྐྱེད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཐབས་སྨྲས་པ། སྡིག་ཆེན་རྣམ་པར་མི་སེམས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྨོས་སོ། །དགོན་པ་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་སྦྱོར་བསམ་བསྐྱེད་པའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་ལས་ཉམས་ཏེ་སྐྱོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཕྱིན་ཏོ།

一切即是一切行相。'具无碍眼'是指以无障碍智慧。因此佛陀通达一切行相。
关于'某人超越一切结缚'等所说，这是基于王舍城中一位名为势胜的商主之子，他已证悟圣谛而不退转。超越一切结缚是因为已断除九种结缚。'某人'即是指其本人。'无有热恼'是指不再经受烦恼所造的痛苦。
'无喜'是指没有轻浮放逸等，对有漏事物不生追求，因为已断除贪爱。'具念'是指心住于正念。'导师'是指自己证悟真实义，并以悲心为他人宣说。
如所说：'某人成为如所有智的修行器，具慧能持亦复如是，了知所化随眠与心，彼即随其意乐说法是为导师。'
还要再次宣说某人自他二利圆满，故说'胜牟尼'等。有一位名为毗般达迦的婆罗门，因种姓和学识而极为自负，认为自己'父母圆满，通达三吠陀'等。他来到世尊面前，听闻此说后出家并证得阿罗汉果。
'牛王'是指在其他牛群中最为殊胜，故称最胜牛王。因为是引导者故为应供中的应供，意为成为至尊。
为何如此？如说'大象'，是因具足殊胜的大士功德，且无失坏威仪。此说显示大众。'大仙人'是指大离欲者，因为已断除所知障。
'胜者'即是完全胜利者，因为已降伏天子魔。'牟尼'即具足寂默。'不可引'是指不会被内外任何损害所引导。
说到清净行，'已沐浴'是指以十善业水流冲洗一切罪垢。如是这般即是'某人超越轮回'等。
关于长老圣者优波离，他人以'最下贱'等词诽谤，此说由此而发。他能降伏一切，如何？如说'超越轮回'，即超越三有，是说断除此束缚。
'度过暴流'是指超越四暴流，表明从根本断除三有。'引导者'是因为引导所化众生。'到达彼岸'是因成就二利。'离系'是因不再结生其他生处。
说到由离烦恼修行所生的禅定方便：'不思大罪'等。有一位阿兰若比丘，在修习等持定时，从定相退失而生厌倦，便前往世尊所在处。

།ཇི་ཙམ་ན་དེ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་མཁྱེན་ནས། གཟུགས་དག་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། ལྷག་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནོད་པ་ནི་གསུམ་སྟེ་གང་དེ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། ལྷག་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་ གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་ཞིང་སྣང་བ་སྟེ།དེ་ལ་དེ་དག་ངེས་པར་སེམས་པས་རབ་རིབ་བཞིན་དུ་སེམས་ཉེ་བར་སྦྱང་བ་བྱས་ནས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བཤད་པ་མི་བསྒོམ་པ་ནི་དེ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྨྲ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ རྣལ་འབྱོར་ཅན་དེ་ཉིད་སྦྱོར་བ་གོམས་པར་བྱེད་པས་མི་གཙང་བ་སྒོམ་པ་ལ་གཞོལ་ཞིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པ་ལ་འབད་པར་མི་བྱེད་དོ།།བརྐམ་པར་གྱུར་པས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་གྱི་བརྗོད་པས་ནི་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ ཡང་ཉམས་པར་བྱེད་ན་སྔར་མ་བསྒྲུབས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།།དེས་ན་མྱུར་བའི་ཐེག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་གཉི་ག་དང་འགལ་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བསྟན་པ་ཉན་པའི་བསྟན་པ་ཉན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡིག་ཅན་རྣམ་པར་མི་སེམས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའོ།།སྤྲིན་ཆེན་དེའི་སྦྱོར་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཡིན་པ་འདིར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སེམས་དབེན་པ་བསྟན་ནས་ལུས་དབེན་པ་བཤད་པ། འདུག་ནས་སྨོས་ཏེ་ཤིང་དྲུང་ལ་སོགས་པ་དབེན་པར་འདུག་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་རྡུལ་བྲལ་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བསྟན་པ་ནི་སེམས་པའོ། །འཕགས་པའི་རིགས་ཐོབ་པས་ཡིད་དབེན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གང་ཞིག་ཕྱག་དར་ཁྲོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་རིགས་ཤིག་བདག་ཉིད་དམྱལ་ བར་སྐྱེས་པ་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་མཐོང་སྟེ་མི་རིགས་པར་སྤྱད་པ་གང་གིས་འདིར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅེས་དང་།བཙོན་རའི་མཆོག་བུམ་པའི་ནང་ན་གནས་པ་ནི་མི་རིགས་པས་སོ། །གཞན་གྱི་ནོར་ཉམས་པར་བྱས་པས་ནི་ཟངས་ཞུན་གྱི་ཞུ་བའི་གོས་ཀྱིས་ལུས་ལ་བསྐོན་པར་འགྱུར་རོ། ། ཚིག་ངན་པས་ནི་དེ་གཏུན་གྱིས་ཕྱེ་མར་བྱེད་ཅིང་འཇོམས་ལ་བརྡུངས་པས་གནོད་པར་བྱེད་དོ། །དབྱེན་གྱིས་ནི་སོག་ལེས་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ནས་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་ཞིང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགོན་པར་སོང་སྟེ་ཕྱག་དར་ཁྲོད་འཆང་ཞིང་རྩཝའི་སྟན་ལ འདུག་ནས་ཇི་ཙམ་ན་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཏེ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་གསུངས་སོ།།བྱི་བས་ཟོས་པ་ལ་སོགས་པའི་གོས་གང་ཕྱག་དར་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་བོར་ནས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་དུ་ལྷུང་བ་ནི་ཕྱག་དར་ཁྲོད་དེ། དེ་བླངས་ནས་བཀྲུ་བ་དང་བཙེམ་པ་ དང་བཙོ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་ཞིང་འཛིན་པ་ནི་ཕྱག་དར་ཁྲོད་འཆང་བ་སྟེ་འདིས་ནི་ཆོས་གོས་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ།།ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི་འཛེམ་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་བསོད་སྙོམས་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །ངོ་ཚ་དང་བཅས་པས་ནི་གོས་ ལ་སོགས་པ་གཞན་ལས་སློང་གི་ཁ་ཟས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་སྨད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་མི་འཛེམ་པ་ཡིན་ལ།འདིར་དོན་དུ་གཉེར་བར་ཡང་མི་བྱེད་དེ་འདིས་ནི་གྱ་ནོམ་པ་སློང་བ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །འདོད་མི་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པ་སྟེ་འདིས་ ནི་སྤོང་བ་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་བསྟན་ཏོ།།ཤིང་དྲུང་དག་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གནས་མལ་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་ཕྱག་དར་ཁྲོད་འཆང་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལུས་དང་སེམས་གདུལ་བ་དང་། ལུས་དང་སེམས་ དབེན་པ་བསྟན་ཏོ།།འཕགས་པའི་རིགས་བསྒོམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཤད་པ། གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

当知其具有福缘时，对色等的思维和过度言说不是入定，如是开示后说此。定有三种障碍，即从中退失。即是思维、过度言说、以及贪欲等分别念。当瑜伽师对色等明显显现时，对其等思维如眼翳般，心作修习后即退失。因此应当了知不修习所说为非最胜。
不言说是指当瑜伽行者以修习相应，专注于不净观修习，不精进于身等念处修习。以贪求而追求自性，以言说则令彼时所得功德退失，何况未修得者。因此获得迅疾乘。或者因为无有听闻二者相违的作意教法。
'不思维罪恶'是指不作意贪欲等分别念。大云的修习非定在此作为譬喻。说明心远离后解说身远离，'坐'即坐于树下等寂静处。其果为'离尘'即离贪。说明现法乐住是思维。以获得圣种而说明意远离故，说'有人粪扫衣'等。
其后一位王族在梦中见自己生于地狱，问因何不当行为而生于此。在最胜牢狱瓶中居住是因不当。由损坏他人财物而身着熔铜液衣。由恶语而被杵碾碎摧毁损害。由离间而见锯等，生起厌离，往诣世尊前出家，前往寂静处，持粪扫衣，坐于草座。
当其离贪三界，以此为缘而说此。被老鼠咬等衣服，舍于粪堆等处而成为粪扫衣，取之后以洗涤、缝补、煮染等而受持，即是持粪扫衣，此说明以粗劣法衣知足。有惭愧即具有羞耻，说明以粗劣乞食知足。
有惭愧者向他人乞求衣等而不乞食，因为追求此是应呵责事故为无惭，此中亦不追求，此说明无有乞求精妙。'不视欲'即断除一切贪著，此说明喜好修习断除。'住于树下'说明以粗劣卧具知足。或者'持粪扫衣'等依次说明调伏身心、身心远离。如是解说圣种修习，'有人苦'等。

།གཞན་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཞིག་དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འདོད་ཅིང་ཕྱོགས་བཞི་ནས་ཚེར་མ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ཡོངས་སུ་འགྲེ་ཞིང་འདུག་པ་ གཟིགས་ནས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་ཅིང་དེའི་འོག་ཏུ་འདི་གསུངས་སོ།།ལམ་ནི་ཐར་པའི་ཐབས་སོ། །ལེགས་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་ཞིག་ལེགས་པར་བསྟེན་པ་སྟེ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ ལྡན་པའོ།།དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བགྲོད་པ་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་མེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དྲང་པོ་ སྟེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཅེ་ན་འདི་ལྟར་ཞི་བ་སྟེ་བཀྲ་ཤིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །གང་གི་དོན་དུ་འདི་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་སྤངས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ འབྲས་བུ་ནི་འགྲོ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་རབ་ཏུ་མང་པོ་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་ཚོགས་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཞུགས་ནས་བསྟབས་སོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཏེ་བཞུགས་པ་ལས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་ བུ་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་གཟིགས་ཏེ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའོ།།གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། །གནས་པ་ནི་ཀུན་དུ་འཛིན་ཅིང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ། །ཅུང་ཟད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ན་ཡང་ངོ་། །ཡང་ན་གནས་ནི་འགྲོ་བའི་གནས་སྐབས་ཏེ། དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གང་ན་ ཡང་མེད་པའོ།།ཡང་ན་གང་གིས་ཀུན་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་གནས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་སྲེད་པའོ། །ཀུན་ཤེས་ནི་ཟད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །རིམ་པ་གང་གིས་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན་བཤད་པ། ཡིད་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཐེ་ ཚོམ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཟུག་རྔུ་མེད་པ་ནི་བསྒོམ་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་མེད་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ཁོ་ན་སེམས་དུལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ཞིག་བཏུལ་བས་ཐམས་ཅད་ཐུལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བས་ཞུས་པ་ལས་འདི་གསུངས་སོ། །རིང་དུ་འགྲོ་བ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཐོབ་པ་སྟེ་ཡུལ་རིང་བ་གནས་དུམ་དག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་པུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེ འཇུག་པ་སྟེ་འདིར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།ལུས་མེད་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པས་སོ། །ཕུག་ན་གནས་པ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་བསྟེན་པ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་ཁམས་གཉིས་ན་ནི་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ལ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་སེམས་རིས་མཐུན་པ་དང་ སྲོག་ལ་བརྟེན་པས་སོ།།གདུལ་དཀའ་བ་ནི་དཀའ་བས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རིང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དུལ་བ་ཐོབ་ན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་སོ། །དེ་ནས་ ཚངས་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འོངས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏེ།བཙུན་པ་གོ་འཕང་གང་ཞིག་རྟོགས་ན་དོན་དམ་པའི་བྲམ་ཟེར་འགྱུར་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ལ་གཟུགས་མེད་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མེད་དེ་གཞི་ རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བལྟར་མེད་ནི་འདི་ནི་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པར་བསྟན་པར་མི་རུང་བ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་དཔེར་བརྗོད་པ་གཞན་མེད་ཅིང་མི་སྣང་བས་སོ། །མཐའ་ཡས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ བལྟར་མེད་ཅེས་བྱ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་སོ།།ཕྲ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་འདས་པའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པས་མི་གནོད་པའི་གཞི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་པའི་གནས་སོ།

其他一位苦行者以猛烈的苦行欲求解脱，从四方向四种荆棘上蔓延而住，见此后为其宣说四圣谛，之后说此。道是解脱之方便，善加修习即是善加依止，何为善加依止？即八支圣道，具足无漏八支。
其如何？所谓正直，因为是安乐等之分，因为是一道而行。寂静是灭除火之方便，如见解。又为何称为圣？因为正直，即无漏故。为何是八支？如是寂静，因为是吉祥故。正见等八支。为何修此？为断除一切苦故。
为显示圣道之果是无有去处，故说'于何些许'等。其后众多婆罗门聚集一处，向世尊请教，广说已住，具寿目犍连从远处见此，为其而说此偈。'于何'即众生。住即普遍执持。'些许无'即于何处亦无。又住即轮回之处，彼于何处亦无些许。
又若有执持之处即是爱。遍知即得尽智不生智故，彼无住处。以何次第具足遍知？说道：'疑惑'即断除见道之疑惑故。无刺即以修道断除一切烦恼故。'得不死果位'即得有余涅槃故。
为显示唯道能调伏心故，说'何者无身'等。'何者调伏则一切调伏'，此是调御者所问而说。远行即未得执持，因为执持远处之境故。'独自行'即一一趣入，此中以'心相续唯一'之语故。无身即无色故。住于洞即依名色，因为欲界色界依于色，无色界依于心同分及命根故。
难调即以难而调伏，因为远行等故。若得心调伏则得涅槃，为显示此故说'何者无色'等。其后名为梵寿之婆罗门来至世尊前，如是请问：'尊者，证悟何等果位成为真实婆罗门？'而说此偈。
于何无色即无色，以十一种根本无色故。不可见即不能确定指示此是此，因为无有如是他喻且不显现故。无边即究竟，因为遍一切故，如虚空。'极不可见'即难以证悟故。微细即超越根等故。不受生等损害之处即涅槃处。

།མངོན་རྟོགས་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་ པའོ།།སྤྱོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བཤད་པ། རྟག་དྲན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྒྱུན་མི་ཉམས་པའི་དྲན་པ་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གནས་པས་སོ། །ཀུན་སྦྱོར་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །གང་བཅད་ནས་དུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་སོག་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རིག་བྱེད་འདོན་པའི་བྲམ་ཟེ་གཉིས་ཤིག་རིགས་ ཀྱིས་བསྙེམས་ཤིང་དྲེགས་ལ།ཤིན་དུ་བརྐམ་ཞིང་ཕོངས་པ་དེ་གཉིས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་ཉེ་བར་འོངས་ནས། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་འཇིག་རྟེན་ན་ནི་བྲམ་ཟེ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་ཞུ་བ་པོ་གཉིས་ ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ།།གཏུབས་པ་ནི་བཅད་པའོ། །འཆིང་བ་ནི་འདིས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱས་ནས་ཏེ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་ཅིང་སེམས་འཛིན་པར་བྱེད་པས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སོག་མིག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ པགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཐག་པ་སྟེ་འདིར་ནི་སྲེད་པའོ།།དཔེར་ན་ཤིང་རྟའི་འོག་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིང་ཡོངས་སུ་བཅིངས་ནས་སོག་མིག་དང་ཆིངས་མ་བྱས་ན་ཁུར་འདེགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡང་འདིས་བསྟན་ཏེ་སྲེད་པས་བཅིངས་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ འདེགས་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།ཆིངས་མ་ནི་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཤིང་གླེགས་ཀྱི་གཟེར་བུ་ལ་སོགས་པ་འཆིང་བ་ཡིན་ཏེ་འདིར་ནི་གཏི་མུག་བསལ་བའི་ལྷག་མ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །རྒྱང་ཐག་བཅད་ནས་སུ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དཀའ་བས་སྤངས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ འདི་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།རྒྱང་ཐག་བཅད་པ་ནི་འཆིང་བ་དང་སོག་མིག་ཅེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གསུམ་པོ་འདི་ནི་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་གླེགས་ཀྱི་གཏན་པ་བཞིན་དུ་འདའ་བར་དཀའ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་མ་རིག་པའི་གདུང་བས་སོ། །བརྟན་པ་དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་གདུང་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་གདུང་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ པ་སྟེ།འཁོར་གཏན་བཟང་པོའོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་འོབས་རྒལ་བ། །ཞེས་འབྱུང་བས་རྒལ་བ་ནི་འདས་པ་སྟེ་མ་རིག་པའི་འོབས་ལགས་སོ། །རྙེད་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ནི་རྙེད་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ་དེ་ལ་སྤྱིར་སོག་མིག་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡོ་བྱད་མ་ཐོབ་པ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི་རྙེད་ པའོ།།མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ནི་སྲེད་པའི་འདོད་པའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ནི་སྲེད་པའི་རྙེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏན་དུ་མི་འདོད་པ་སྨྲས་པ། །སྡིག་ཅན་ཞེས་སྨོས་ཏེ་སྡིག་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དེའི་མཐུས་གཤིན་ རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ཡང་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་འབྲང་ངོ་།།རྩར་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་སྟེ་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པའི་རྒྱུས་ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པའི་བདག་ཉིད་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ སོ།།ཚོར་བ་ནི་དང་པོའི་རྩ་བར་གྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དྲུངས་ཕྱུང་བ་ནི་རྩ་ནས་བཅད་པའོ། །སྲེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་འདོད་པ་ན་ནི་འཁྲིག་བའི་སྲེད་པའོ། །གཟུགས་ན་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་སྲེད་པའོ། །གཟུགས་མེད་པ་ན་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྲེད་པའོ། །གསུམ་པོ་འདི་ནི་སོག་མིག་ ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ།།དོན་དམ་པའི་བྲམ་ཟེ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ་ཞེའོ། །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སེམས་གདུལ་བ་སྨྲས་པ། བརྩོན་པས་ཆུ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

现证是通过了知灭谛如实证悟。行为是为利益他世间而行持。
解说永不衰退的法性：所谓'常念'，即是由于安住于相续不衰退的念心不间断。所谓'烦恼尽'，是因为断除了烦恼及其习气。
此处显示断德圆满后，以'佛'字显示智慧圆满。
说明何者断除后成为调伏：说'何者绳索'等。
有两位诵读吠陀的婆罗门，因种姓而骄慢自大，极为贪婪且贫穷，他们进入数千眷属的法会中，来到世尊面前，说道：'乔达摩啊，在世间婆罗门是应受供养的。'基于这两位请问者而说两偈颂。
所谓'斩断'即是切断。'系缚'是由于执取，即我慢萨迦耶见执取心故。其他人说是嗔恨。
'绳索'是指皮革性质的绳子，此处指贪爱。譬如车辆下面若用绳索系缚一切木材而不用绳结，则能担负重担，同样，在此世间也表明被贪爱束缚后能担负轮回苦。
'绳结'是指能迅速生起的木板钉子等系缚物，此处指除愚痴外的其余烦恼和随烦恼。
'断除绳索'是指以艰难断除。一切处都应如此配释：断除绳索是指系缚和绳索。
这三者如同家门的门闩般难以超越，因为无明的逼恼故。
说明坚固：所谓'断除逼恼'即是完全断除逼恼，是善门闩。其他处出现'越过沟渠'，越过即是超越，是无明沟渠。
关于'欲求所得'，这是获得的分类，因为总的以'绳索'已经显示。其中对未得资具的过分执著是获得。等持界的资具是贪爱的欲望。欲界的资具是贪爱的获得。
因此说永不希求：说'罪恶'是因为能引发一切罪业，以及由于吝啬等其力量而生于阎魔世间等处，这里也随顺'欲望'。
'具根'是指具有因缘，即以受为缘而有爱，以无明为因而有贪著自性，以及'不如理作意'等言词。应知受是最初根本。
'连根拔除'是从根本断除。贪爱是这样的：欲界中是淫欲贪爱，色界中是禅定贪爱，无色界中是等至贪爱。这三者以'绳索'之声显示。
'我说他是真实的婆罗门'。
以其他方式说明调伏心：说'以精进度河流'等。

།ཤིང་རྟ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་འབྲོག་དགོན་པར་ངལ་སོ་བ་ན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོས་ཁྱེར་ཏེ་རྫས་ཐམས་ཅད་ཁྱེར་ཞིང་ ཚོང་པ་དག་དཀའ་བས་སྲོག་རྙེད་དེ་ཉམ་ཐག་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཙུན་པ་ཆུ་བོ་འདི་ནི་ཆུང་བ་ལགས་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཆུ་བོ་བཞི་ནི་ཆེན་པོ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་།འདི་གསུངས་སོ། །རྒྱུན་བཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་བོ་བཞི་ལས་རྒལ་བ་སྟེ་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱེད་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།རྒྱུན་བཅད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྩོན་བས་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་བཅོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་ཆགས་ཏེ་ལུས་དང་སེམས་དབེན་པ་བརྟེན་པའམ་མི་གཙང་ བ་ལ་སོགས་པས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཀག་པའོ།།འཕགས་ལམ་གྱིས་ནི་རྩ་བ་དང་བཅས་པར་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཟད་ཤེས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྤངས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བར་བྱས་ནས་གཞན་གྱི་དོན་འཚེ་བ་མེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།སྡིག་མེད་གང་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་འཚེ་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་ཞིང་མི་སྤྱོད་དེ་ངེས་པར་སྡིག་པ་མེད་པ་ནི་འདིའི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །ཕ་དང་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། །གླེང་གཞི་དང་ བཅས་པའི་དོན་དགེ་སློང་གི་ཚོམས་སུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།སྟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་སྟག་ནི་གཏུམ་ཞིང་དྲག་ལ་ཚམ་ཚོམ་མེད་པར་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནོད་སེམས་ཀྱི་ ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་གདུག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་ཟ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྔ་པ་ནི་ཕ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱོགས་བསྟན་ནས་འདི་ནི་ལྔ་པར་གྱུར་བའོ། །ཡང་ན་སྒྲིབ་པ་ལྔ་ལས་ལྔ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་བ་དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་མཆོད་པ་དང་བསྙེན་ བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བྲམ་ཟེ་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞིག་ཡོད་དེ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་སོ། །བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ དང་སྔོན་ནས་ཁོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ་དེས་མགོ་ལ་ལག་ལྕག་བརྒྱབ་པོ།།དེས་སྨྲས་པ། སྔོན་ནི་གཞན་བྲམ་ཟེ་ལྟར་སྣང་ལ་ད་ལྟར་ནི་གཞན་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱས་པ་དང་། དེ་ཁྲོས་ཏེ་ཡང་བརྒྱབ་པོ། །དེས་སྨྲས་པ་བདག་ལ་སྔོན་ནི་ཉེས་པ་མེད་ན་ཕྱིས་ནི་ཉེས་པ་ཡོད་དེ་འདི་ལྟར་ཐོབ་ ནས་ཅང་མི་སྨྲ་བར་བདག་ཅིའི་ཕྱིར་མ་སོང་ཞེས་པ་དང་།དེ་མངོན་པར་དད་ནས་དེ་ལས་བརྩམས་སོ། །བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་བརྡེག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྲམ་ཟེ་དགྲ་བཅོམ་པ་མཆོད་པའི་གནས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ལག་པ་དང་བོང་བ་ལ་སོགས་པས་བརྡེག་བར་མི་བྱ་བའོ། ། དེ་ལ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་གནོད་པར་བསམ་པ་ཡང་མི་རིགས་ན་བརྡེག་པར་བྱ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ་བརྡེག་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་འཕེལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེ་བསྐྲད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཞིག་ནས་རྙེད་པ་ལ་མཆོད་པ་མ་བྱས་པར་ནི་གཏང་བར་མི་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་གོས དང་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་མ་ཕུལ་བར་གཏང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པས། མི་བྱེད་ན་ནི་སྨད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྲམ་ཟེ་བརྡེག་པ་བླུན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་རྡེག་པར་བྱེད་པ་ནི་སྨད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། ། བླུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། གང་ཞིག་དམ་པ་རྡེག་བྱེད་ངན་པ་དེ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་སྨད་པ་ཡིན། །སྡིག་པ་མི་བཟད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། །ངན་སོང་དུ་ཡང་དེ་ནི་འགྲོ་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ།

当五百辆马车在荒野寺院休息时，所有车辆都被河水冲走，所有货物都被冲走，商人们好不容易才保住性命。因为他们遭受如此困境，比丘说道：'这条河流虽小，但是四大河流却是巨大的。'于是说了这些话。
'断流'是指渡过四大河流，也就是完全舍弃在家生活的意思。
为了表明断流需要依靠精进努力，所以说'精进'。
'摧毁一切欲望'是指欲望贪著和烦恼贪著，即依靠身心远离或不净观等来遮止欲界烦恼。通过圣道则是连根断除。
'了知诸行已尽'是指现证色界和无色界的断除。
为了表明离贪后无害地利益他人，所以说'无罪者'。远离贪等伤害之因而不行持，确实无罪，这是其确切含义。
关于'父与母'等，其缘起意义已在比丘品中说明。
'虎'是指具有害心缠缚的众生，就像老虎凶猛暴烈，毫不犹豫地食用血肉。同样，具有害心缠缚者也是凶恶的，因为会吞噬一切善根。
第五是指在说明父等四方面之后，这是第五个。或者因为是五盖中的第五个。
为了表明如此之人是唯一应当供养和承事的，所以说'若有婆罗门'等。
在王舍城有一位剃除须发不久的婆罗门成为阿罗汉，他进城乞食。一位与他有宿怨的婆罗门种姓的大沙罗树（人）打了他的头。
他说：'以前看起来是一个婆罗门的样子，现在看起来是另一个样子。'说完又打了他。
他说：'我以前没有过错，现在有过错。既然遭遇此事，为什么不默默离开呢？'那人因此生起信心，由此而说。
'不应打婆罗门'是指如前所说，不应用手、石块等打击值得供养的阿罗汉婆罗门。对他连起恶意都不应该，更何况打击。因为打击会增长恶行。
'不应驱逐婆罗门'是指在未供养所得之物之前不应放行，即在未供养法衣、饮食等之前不应放行的意思。
为了表明不这样做是应受呵责的，所以说'打婆罗门者愚'，即打击有功德者会趋向应受呵责的果报。'愚'是指应受呵责的意思。如说：'若人打圣者，恶者为圣贤，极受诃责故，且将堕恶趣。'

།སྐྲོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ངན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས བསྙེན་བཀུར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མ་བྱས་པར་གཏང་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོངས་སུ་སྩོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་བླ་མ་ལ་མ་གུས་པ་དང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བ་དེ་ནི་སྨོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཉེ་རྒྱལ་དང་པང་ནས་སྐྱེས་གནས་སོ། །དེ་ལ་ཉེ་རྒྱལ་གྱིས་ནི་རྟ་ཐུལ་ལས། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐོས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ། །དེ་ལ་པང་ནས་སྐྱེས་ཀྱིས་ལན་གཉིས་ཐོས་པས་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས དེ་གཉིས་འཁོར་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་བལྟ་བའི་ཕྱིར་སོང་ངོ་།།ཐག་རིང་པོ་ནས་འཕགས་པ་རྟ་ཐུལ་མཐོང་ནས་གང་དང་ཉེ་བ་ལས་ཆོས་ཐོས་པ་དེ་མཆོད་པར་བྱའོ་ཞེས་དེའི་གན་དུ་དེ་གཉིས་ལྷགས་པ་དང་། བྲམ་ཟེ་ཁྲུས་བྱས་པ་མེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཡང་དེའི་དྲུང་ན་ ཡོད་དོ།།དེ་ནས་འཁོར་དང་བཅས་པར་དེ་གཉིས་ཐག་རིང་པོ་ནས་འོང་བ་གཟིགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ལས་སོ། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་རྟོགས་ པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པའོ།།རྒན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ན་ཚོད་བརྒྱད་ཅུ་ལ་སོགས་པ་ལོན་པར་གྱུར་པའོ། །ཡང་ན་ནོར་ལ་སོགས་པ་བསགས་པར་གྱུར་པའོ། །གཞོན་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་བདུན་གྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ན་ཚོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ནོར་ལ་སོགས་པ་ལ་འགྲིབ་པའོ། ། དེ་ལ་བཀུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་པས་དྲངས་ཏེ། དེ་ཉིད་བླ་མར་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །ཕྱག་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུད་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་ངག་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པས་སོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པ། མེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན། མེ་རྣམ་པ གསུམ་ལ་བྲམ་ཟེ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ།།གཙང་མས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་ཁྲུས་ལ་སོགས་པས་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་ནི་ཁྲུས་བྱས་ནས་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །བསྙེན་བཀུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉེ་བར་གནས་ པས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ།ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་མེ་ལ་བརྟེན་པས་ཞུན་མར་དང་ནས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་འདི་ཉིད་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་བསྟན་པའོ།།ལྷག་མ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བསྟན་པའི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འབད་པས་ནི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཚེ་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཡུལ་མ་ཀོ་ལའི་རིན་གནོད་སྦྱིན་བ་ཀུ་ལའི་ཁང་པ་ན་བསྙེན་བཀུར་བ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བ་ལང་སྐྱོང་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་མོའི་མུན་པ་མུན་ནག་གི་ནང་དུ་དལ་བུས་རིམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་ཆར་འབབ་ལ་གློག་འགྱུ་བ་ན་གཙུག་ལག་གི་ཕྱི་རོལ་མངོན་པར་ མཐངས་ཡོད་པ་ནས་རྒྱུ་ཞིང་འཆག་པར་མཛད་དོ།།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་འདི་བཻ་ཌཱུ་རྱའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁང་པར་མངོན་པར་སྤྲུལ་པར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་འཆག་པའི་རྗེས་སུ་འཆག་པར་བྱེད་དོ། ། དེའི་ཚེ་མ་ག་དྷྭ་ན་གནས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱེའུ་དང་བུ་མོ་ངུ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་གནོད་སྦྱིན་བ་ཀུ་ལ་ལས་འཇིགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསམས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་སྲིད་བཞུགས་པ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བའི་དགེ་སློང་དག་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་མེད་དོ།

所谓'驱逐者是恶者'，是指依靠他而不做各种供养，因此没有积累殊胜福德。为了显示不恭敬上师和喜好善行者非为诽谤行为，故说'若有人'等。
在王舍城中有游方僧尼近胜和掌生。其中近胜从马胜处听闻'如何世间'等偈颂后获得预流果。掌生听闻两次后也同样证得。之后，他们二人与二百五十眷属前往拜见世尊。
从远处看见圣者马胜后，他们想着应当供养从谁处听闻佛法者，于是二人来到他面前。当时有一位沐浴后正在供养火的婆罗门也在他旁边。世尊见到他们二人与眷属从远处而来，便说了四个偈颂。
'若有人'是指补特伽罗。'了知诸法'是指通过听闻解说等法而获得领悟等。'年长'是指年龄达到八十等岁数。或者是指积累财物等。'或年少'是指以七岁为例的年龄。或者是指财物等减少。
'恭敬'是指以供养为先导，了知其为上师。'顶礼'是指礼拜，即在一切处随顺其言教。此处举例：'如火'是指如同婆罗门供养三种火一样。
'清净'是指以沐浴等除去身体污垢，因为婆罗门沐浴后开始修习等行为。'供养'是指以亲近使其满足，如衣服、饮食、药物等，如同婆罗门依靠火而供养酥油、大麦等。
若问何为胜义法，为了分别此义，说'圆满佛所说'，即是正等正觉所说开示。其余已经解释。为了显示随顺所教导之法精进则超越一切损害，故说'当婆罗门'等。
世尊与具寿护牛者一起住在摩俱罗地区药叉婆俱罗的房舍中受供养。当时世尊在夜晚黑暗中，细雨缓缓降下，电光闪烁时，在经堂外空地上经行。
然后帝释天王心想：'我应当将此变化为琉璃性质的房舍'，如是变化后来到世尊所在处随后经行。
那时，住在摩揭陀的人们的儿童们都在哭泣，他们认为这是因为害怕药叉婆俱罗。法尔如是，只要佛世尊住世，有受供养的比丘在，就不会有此事。

།དེ་ནས ཚེ་དང་ལྡན་པ་བ་ལང་སྐྱོང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡུན་རིང་དུ་འཆག་པར་མཛད་དེ། གང་བདག་གིས་ཕྱི་རོལ་སྤུ་ཅན་གྱི་གོས་མགོ་ལ་གོན་པར་བྱས་ནས་འཆག་པར་བྱ་སྟེ། གནོད་སྦྱིན་བ་ཀུ་ལས་འདི་དག་འཇིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་ནས། །བ་ཀུ་ལ་ སྟེ་བདག་ནི་དགེ་སྦྱོང་གནོད་སྦྱིན་བ་ཀུ་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཏེ།བཙུན་པ་གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་མཆིས་སོ་ཞེས་པ་ནས་འདི་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་ཏེ། ཀཽ་ཤི་ཀ་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག་།གཽ་ཏ་མའི་རིགས་འདི་ལྟར་རྩོལ་བ་ཡང་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གསུངས་སོ།།གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་དུས་ནའོ། །ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་དང་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཆོས་རྣམས་ནི་ཟག་པ་ དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དོ།།བྲམ་ཟེ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕ་རོལ་དུ་བྱོན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །དེ་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ནའོ། །ཤ་ཟ་གཅིག་པུ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་ཟ་བ་གཙོ་བོ་སྟེ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཟས་སུ་ཤ་ཟ་བས་ ཤ་ཟ་སྟེ་ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་དེའམ་གཞན་བདུད་ཀྱི་རིས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པ་དག་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ།།བ་ཀུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་བ་ཀུ་ལ་ཞེས་བཏགས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་རྒལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ་འདི་ལ་དེས་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟད་པ་ཤེས་པ་བརྙེས་པས་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཚོར་བ་ཡང་ཟད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དེའི་དུས་ནའོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་གང་ཡིན་ པས་སོ།།མཐོང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པའོ། །ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚོར་བ་མཐའ་དག་སྟེ་ཁམས་གསུམ་གྱིའོ། །ནུབ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དེ། བག་ཆགས་དང་བཅས་ པ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནས་སྤངས་པས་གནས་པ་སྤོང་བར་བསྟན་ཏེ། དེ་ཚེ་དེས་ནི་ཟག་པ་རྣམས། ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། བདེ་བར་ཚོར་བས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཉལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་དེས་ བྱས་པའི་ལས་ཀྱང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ཚེ་དེ་ཡིས་རྐྱེན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཟག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལས་ཡང་སྲིད་པར་སྨིན་པ་ནི་རྐྱེན་གྱི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བཞི་སྟེ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྩལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་ པས་འབྲས་བུ་མེད་པར་བསྟན་པ།ཀུན་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས་ཀུན་སྦྱོར་ཏེ། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ནས་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། དེ་ལས་ བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བའོ།།གནས་སྐབས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་གྱུར་པ་ནི་རྒ་བའོ། །རིས་མཐུན་པ་ཆད་པར་གྱུར་བ་ནི་འཆི་བའོ། །ཤིན་ཏུ་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒལ་བ་སྟེ་ངེས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་གི་སྒྲས་ནི་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ཆོས་ རྣམས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པས་ནི་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་འདས་པ་དཔེ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་བཤད་པ།ཉིན་མོ་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

其后，具寿牧牛者心想：佛世尊长时行走，我当披上外皮衣于头上而行走，令这些药叉婆俱罗惊惧。于是广说婆俱罗，即'我是沙门药叉婆俱罗'等。
乃至广说'大德，如是之人亦在此法律中'等。广说乃至'憍尸迦当知，释迦种如是精进，久远以来法得清净'等，宣说六偈。
'何时'即何时也。'诸法'即教法与修法。'到彼岸'即究竟，为得一切智故。或'诸法'即一切有漏事物。
'婆罗门到达彼岸'中，到达彼岸即如来。'尔时'即彼时也。'即使食肉者'即主要的食肉者或大食肉者之义。因食肉为食故称食肉者，'即使'之词是总摄彼或他魔众等外在怖畏之义。
'婆俱罗'即名为婆俱罗。'超越'即超胜，意为彼不能对此生起怖畏。
世尊不仅获得漏尽智而远离食肉者等怖畏，为显示与轮回因相应的感受亦尽，故说'尔时'，即彼时也。'彼'即超越一切者。
'见'即以出世间智如实见诸事物。'一切感受'即依存有的一切感受，即三界的感受。'灭没'即不生显现，因断除带习气的缘取烦恼故。
显示断依处故断所依，故说'尔时彼诸漏'。如说'乐受则以贪欲为眠'等广说。
为显示断烦恼后亦断其所作业，故说'尔时彼诸缘'，从漏所生能成熟后有之业说为缘声。或四缘等，因无缘聚故已断。
为显示无因故无果，'一切结'即正系缚故为结，即生因结生之义。
关于'超越生老死等'，结生后胎位等状态及从彼所生等相为生。
状态变异即老。同类断绝即死。'超越'即超度，因永断故。'及'字摄集忧愁悲叹等。
由遍知诸法而超越死等，说带譬喻之果，即'日光昼日'等。

།རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོ་ལྔ་པའི་གསོ་སྦྱོང་མཛད་དེ་མཚན་མོ་གསོ་སྦྱོང་གི་སྒོ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པ་དང་ ནན་དི་མུ་ཁ་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་མོ་མེའི་ཁམས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་དེ་མཐོང་བ་དང་ནམ་གྲུ་དང་།ཀ་ཕྱི་ན་དང་། གསུས་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། དེ་དག་གི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་མཐའ་དག་ཉི་མ་འཆར་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཅི་ཙམ་ན་རྒྱལ་པོ་ གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་དེ་མཚན་མོ་ཉིད་དུ་ལངས་ནས་རི་བྲགས་ལ་ལ་ཞིག་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དཔུང་གི་ཚོགས་བཤམས་པ་ལས་འདི་སྙམ་དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཐུང་བ་ཡིན་ལ་རྒྱལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་གང་སུས་ཤེས་ཏེ།དེ་བས་ན་དང་པོ་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞལ་མཐོང་བར་བྱའོ་ཞེས་ བསམས་ནས་ཕྱིར་བྱུང་བ་དང་།ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་སྣང་བས་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་ནས་མངོན་པར་དད་དེ། །དེ་དྲེགས་པ་མེད་པས་གོ་བགོས་པའི་འཁོར་དང་བཅས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བདེར་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ཙམ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། ། ཉིན་མོ་ནི་ཉིན་པར་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་གསལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །གཞན་དུ་ན་མཛེས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མཛེས་པ་དང་རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད་པའོ། །མཚན་མོ་ཟླ་བ་སྣང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནུབ་མོ་སྟེ་སྟོན གྱི་སྤྲིན་མེད་པ་ལ་ཟླ་བ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའོ།།རྒྱལ་རིགས་གོ་ཆས་ཆས་པ་གསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆ་ལེགས་པར་བགོས་པའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་མཛེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྲམ་ཟེ་སེམས་པར་བྱེད་ན་གསལ། །ཞེས་བྱ་བ་དབེན་པའི་གནས་ན་ གནས་པའི་བསམ་གཏན་དང་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་ཡིད་ཅན་མེའི་ཁམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཤིང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བས་ནི་ཉིན་མོར་ཉི་མ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་ལ། སྙིང་རྗེས་ནི་ མཚན་མོ་ཟླ་བ་གང་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ཚིམ་པར་བྱེད་བའོ།།བཟོད་པ་དང་ལྡན་པས་ནི་རྒྱལ་རིགས་གོ་ཆས་ཆས་པ་བཞིན་དུ་སྟེ་མདའི་ཚོགས་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་པར་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་གནས་སྐབས་བཞིས་ལྷག་པར་མཛེས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་སེམས་ ཅན་ལྷ་དང་བཅས་པའི་ནང་ན་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་མཛེས་པར་གྱུར་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།ཉིན་མོ་ཉི་མ་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་དང་། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སམ། ཡོངས་སུ་མ་ངན་ལས་འདས་པའམ་ཡོངས་སུ་མྱ་ ངན་ལས་མ་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྣམ་པར་མཛེས་པའོ།།ཉིན་པར་དང་མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་དང་མུན་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །ཡང་ན་ཞེ་འགྲས་པ་དང་དད་པར་བྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡིད་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བར་བྱེད་ པ་ནི་ལུས་འོད་འདོམ་གང་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།སེམས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གཟི་བརྗིད་ནི་འོད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྐུའི་འོད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབས་པས་མཛེས་ཤིང་གསལ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མི་ སྡུག་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་ཨ་མྲའི་ནགས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པ་དེར་མ་སྐྱེས་དགྲ་འོངས་ཏེ། བཙུན་པ་ཁྱོད་དང་ཕ་ལ་བདག་གིས་གནོད་པ་དང་ལྡན་པར་བགྱིས་ཏེ་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་ལ་བརྟེན་པས་སྡིག་པ་མང་ པོ་བགྱིས་པའི་ཕྱིར།བདག་སྡིག་པ་བགྱིས་པ་ལ་ཐུགས་རྗེས་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ་དེ་ལས་བརྩམས་སོ། །བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་འདི་ལྟ་བུ་ཉོན་མོངས་ པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ངོ་།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གང་ཡང་རུང་བ་སྟེ་གནོད་སེམས་དང་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པས་སོ།

在王舍城时，世尊正在进行十五日布萨，当夜布萨门开启时，有一位名叫难提目佉的人入于火界三昧，见此情形后，难陀、迦毗那、大腹等人也入于三昧，他们的威光使整个王舍城如同日出般明亮。
这时，国王影胜在夜里起身，为了降伏某座山上的敌人而整顿军队时，心想：'人的寿命极其短暂，谁知道能否获胜？因此应当先去见世尊。'想罢便出来，看到如此明亮的光芒遍满后生起信心。
他怀着谦逊之心，与身着铠甲的随从一同前往世尊所在处。随后世尊适时说了两个偈颂。
白天即是日间，指天空无云等遮蔽的明亮状态。否则就不会美丽。'照亮'是指显得庄严和光明。'夜晚月亮照亮'是指夜里，如秋天无云时月亮极其美丽。
'刹帝利身着铠甲照亮'是指身着精良铠甲、四支军队环绕的国王也很庄严。'婆罗门思维时照亮'是指住在寂静处，专注于禅定和修行的人入于火界三昧时也极其庄严明亮。
因此，离欲智慧之光如同白天的太阳般照亮，慈悲如同夜晚圆月般令人满足。具足忍辱则如同身着铠甲的刹帝利，即使遭受箭雨伤害也能不动摇地消除。或者说是以四种情况显示殊胜庄严。
若问在包括天人在内的众生中，是否有在一切时处都显得庄严者？故说'白天太阳照亮'等。'恒常'是指在因位、果位，或涅槃、未涅槃的状态中，如来都是庄严的。
日间与夜晚是指明与暗的状态。或者说是对立者与信仰者。佛陀是安住于一切智性故。'照亮'是指身光一寻等。'心'是指大慈悲等。'威光'是指以光明照亮。世尊以身光恒常庄严，为显示以成就而庄严明亮故，说'如何不净'等。
世尊住在王舍城医疗芒果林时，阿阇世来到那里说：'尊者，我对您和父亲都做了伤害的事，因依止恶知识而造作诸多罪业，请慈悲怜悯我所造的罪业。'等等，由此而说。
'婆罗门们没有'是指已离三界贪欲的如来等。'如此'是指丝毫也没有这样从烦恼生起的众生。'如何'是指任何因缘，即以害心、嫉妒等。

།མི་སྡུག་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་ལས་གནས་པ་དག་ལས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དགྲར་རྟོག་པ་ཅི་ཡང་མི་མངའ་སྟེ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཕྲ་ རྒྱས་སྤངས་པ་དང་།ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། གཞན་དག་ནི་སྒྲུབ་པ་གང་གིས་དེ་འགྲོ་བ་གསུམ་དུ་བྱེད་དོ། །ཁྱོད་ནི་མཛའ་བོ་དང་དགྲའི་ནང་ན་ཡང་མཛའ་བཤེས་བཞིན་དུ་བརྩེ་བས་སོ་ཞེས་སོ། །ཡིད་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལྡོག་པ་མེད་པ་སྟེ་ བདག་གིས་དེ་ཉིད་ཕན་གདགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འོ་ན་གང་ལས་ཀྱང་འདི་གཉིས་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་འདས་པ་ལས་སེམས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ་ཚིག་གི་ཕྲད་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་སོ།།ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིའོ། །ཡིད་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཆགས་པ་ལས་རྣམ་པར་ལྡོག་པའོ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དང་པོ་ ཉིད་དུ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཟད་པ་ནི་མཐོང་བའོ། །བདེན་པ་ནི་ཡོད་པའོ། །དེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་སྨོས་ཏེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་སྣོད་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་གཟིགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ལས་ཏེ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཁྲོ་བ་ལས་ཡིད་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སེམས་ཅན་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པར་ཐུབ་པ་མཆོག་གིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་བསྟན་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་ཏོ། ། ཆགས་པར་ཁྱེའུ་བཞག་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་སྨོད་པར་བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་གྱིས་དེ་ལས་འདས་པར་བྱས་ནས་ཀྱང་རྣམ་པར་ལྡང་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་པ་དང མི་སྡུག་པ་མེད་དེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ནི་གང་ནས་ཀྱང་འཇུག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བག་མེད་པར་མི་འགྲོ་བས་སོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ནི་ཇི་སྲིད་ཇི་སྲིད་ཀྱི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱི་ཇི་སྲིད་ཇི་སྲིད་གདུལ་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དེ་སྲིད་དུ་ཡིད་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ཉོན་མོངས་ པའི་རྒྱུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཚེ་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བཏང་བཟུང་གི་ཁང་པ་ན་བཞུགས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ཏེ་རྩཝའི་གདན་བཤམས་པ་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་བཞུགས་ནས་ཞག་བདུན་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ལ་མ་གཡོས་པ་ཉིད་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ གཉིས་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་འདི་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་གསུངས་སོ།།གང་ཚེ་ནི་དུས་གང་ནའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་སྔར་ཞག་བདུན་དུ་གཟིགས་པ་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་འབྱུང་བའོ། ། རབ་ཏུ་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གསལ་ཞིང་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་ངེས་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།

所谓'不净'是指从敌人处所住的。佛世尊没有任何敌对的分别，因为已断除了俱生习气的随眠，并且具足大悲心。如所说：'其他人以何等修行使其趣向三界，而您对于亲友与敌人之中也如同亲友般慈爱。'
所谓'心退'是指心不退转，即'我不应当利益他'的意思。那么从任何处这两者都会因死亡等，即世尊涅槃而心生退转。圣者胜军对王子和妻子无所顾恋而离去，这是如何呢？答曰：'如是如是'是词助词的多种用法。'如是如是'是指'从何处何处'的意思。'彼之'是指如来或其声闻的。'心退'是指心从贪著中完全退转。
'如是如是'是指'从彼从彼'，因为最初并未证悟真实。'尽'是见。'谛'是有。对此特别说明为'世俗'，意思是业、烦恼和异熟障碍的自性。如果他不是法器，世尊观察地域和时机而从彼退转。
或者'如是如是'是从此处，即如是如是从嗔恚中心退。或者，殊胜牟尼了知众生非是证悟谛理的法器而从说法中退转。此处显示世俗谛。
即使将童子安置于贪著中，世人也会呵责不顾恋他而离去投生。具寿胜军超越彼已不再起心等。如是离贪者无有可爱与不可爱，随顺世间则不从任何处趣入且不放逸而行。
或者'如是如是'是'乃至乃至'的意思，即为何乃至乃至所化众生有障碍性，则乃至彼时心生退转，而非由其他烦恼因。有缘者依止世尊教法如实证悟事物真如，获得所欲果位，为显示此义而说'当时婆罗门'等。
其后，世尊从欢喜龙王所住之殿出发前往菩提树下，于所设草座上结跏趺坐，七日不动于跏趺坐中，观察十二缘起支顺逆流转，从彼三昧起而说七偈。'当时'是指何时。'此'是指前七日所见之法，即缘起相的生起。
'当生起'是指极为明显显现，意思是以真实智所摄持和决定。彼非生起，因为无生。如说'如来住于无生法'之语。

།ཡང་ན་ཆོས ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བརྩམས་ནས་ཟད་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའོ། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང་ཐོབ་ པའོ།།གང་ལ་འདིས་དང་པོར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྩོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་ དང་གུས་པའི་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་བྱེད་པ་ལས་ལྷག་པར་སྤྲོ་ཞིང་བརྟུན་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི།བརྩོན་པ་ཅན་ཏེ་དེའོ། །འདིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་འདི་ལས་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་འདིས་བསྟན་པ་སྟེ་བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཚིགས་ བཅད་ལ་ཡང་བྲམ་ཟེའི་སྒོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐབས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།བཤད་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་དཀའ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་བས་ན་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་མི་འདོར་བར་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྨྲས་པ། སེམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་འདིས་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་རབ་མེད་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚིག་གི་ཕྲད་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེའམ། ཡང་ན་དེ་མ་ཐག་པའི་དོན་ཏེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐ་མ་དེ་མ་ཐག་ཅེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཐུབ་པ་མཆོག་གིས་སོ། །སོམ་ཉི་མ་ལུས་སྤོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་ལ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། གང་གིས་རབ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གིས་བླང་བར་བྱ་བ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ཆོས་རྣམས་རྒྱུར་ བཅས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ནི་རྒྱུར་བཅས་སོ། །ཆོས་ནི་འདིར་འབྲས་བུ་སྟེ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་དང་ལམ་ སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།ཡང་ན་ཆོས་ནི་དོར་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་ནི་ཉེ་བར་བླང་བ་སྟེ་བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདིས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །རིམ་པ་གང་གིས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་དེ་བསྟན་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུར་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་རྟོགས་ནས་ཕྱིས་ནི་ ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྔར་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བའི་འགོག་པ་དང་། དེ་ནས་དེའི་རྒྱུ་ལམ་མོ། །ཡང་ན་གང་གིས་བསྒྲུབ་པ་དང་། གང་གིས་ཐར་བ་དོན་དུ་གཉེན་བ་དེས་ཀྱང་དང་པོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་ལ་དེ་ནས་དེའི་རྒྱུའོ། །ནད་པ་མཐོང་ནས་དེའི་ནད་གཞི་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། སྨན་ཚོལ་བར་ བྱེད་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་བསྒྲུབས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་བ་གསུམ་གྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འོ་ན་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་དང་པོར་སོམ་ཉི་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། ཐག་རིང་ པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།།མཐོང་བའི་ལམ་ནི་ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་སྔོན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ལ། སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བརྗོད་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་དྲག་ཅིང་རགས་པ་སྤང་པའི་ཕྱིར་རོ།

或者说，法是如来相续中所具有的功德，即从见道开始获得尽智，以及佛陀的十八不共法等。'将出现'是指在相续中修行，即现前获得。
若问此于何处最初出现？应当与'婆罗门'相连。若问其如何？为显示以殊胜方式无上功德出现之因即福德智慧二资粮，故说'精进'等。常作与恭敬二种加行迅速行持而更加欢喜精勤者，即是精进者。此处显示福德资粮，因为精进胜出一切。'婆罗门'是为显示自身而说，于刚说的偈颂中也应从婆罗门角度了知如来之处。
如说：以精进则无任何困难，因此不应舍弃精进。说智慧资粮：'思维'即修习三摩地，此乃圆满般若波罗蜜多，因为有'无慧则无定'之语。
'尔时'之词助词有多种含义，或为'其时'，或为'无间'之义，即福德智慧二资粮之后无间之义。'彼'即指婆罗门圣者。'断除一切疑惑'是指十二支的一切疑惑在相续中明了。
何时？'以何通达'即以何现前证悟。何者？说'诸法及因'，具有因的法即是有因。此处法即果，分为世间与出世间两种。世间的是苦谛，出世间的是灭谛。因是集谛与道谛，依次配对。
或者，法是应舍与应取的本性。因是所取，即成为四谛。此处显示见道。显示以何次第趣入见道，即'苦及因'，先证悟苦谛，后证悟集谛。
同样，先是从苦解脱的灭，然后是其因即道。或者，由何修行，由何为求解脱，也是先完全了知苦谛然后是其因。如见病人后寻求其病因、无病状态及药物等可作比喻。
如是以两偈显示见道后，以三偈显示修道，故说'何时'等。若问：对于修所断则无疑惑，为何最初说'疑惑'？因为是就远处而言，此处无过失。
见道必定是先证悟苦，对于彼苦也说有三种，为断除极为剧烈粗重的苦故。

།འདིས་ནི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཉིད་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་འདོད་དེ། དེ་བས་ན་འདི་ཉིད་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་གིས་ཚོར་བ་ཟད་པ་ཐོབ་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་མི་འདོད་པའི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ན་ནི་གསུམ་ཆར་ཡང་ཡོད་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཚོར་བ་ཟད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གིས་རྐྱེན་རྣམས་ཟད་པ་ཐོབ་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྟེ་ཚོར་བའི་རྐྱེན་ནི་ རེག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་རྩ་ནས་འབྱིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་གཅིག་ཏུ་དྲུངས་འབྱིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བསྟན་པས་ནི་རྐྱེན་དང་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བཤད་པ། གང་གིས་ཟག་ པ་ཟད་པ་ཐོབ་འགྱུར་བ།།ཞེས་བྱ་བ་བསྒོམས་པས་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་མན་ཆད་མི་སློབ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏེ། གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་གནས་སྐབས་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། མུན་པ་ལ་ནི་ཉི་མས་རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། དེ་ཉིད་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྣང་བྱེད་ཅེས་སྨོས་ཏེ་ཆོས་བསྟན་པའི་སྣང་བས་སོ། །དུག་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་ཞུགས་པའོ། །ཇི་ཞིག་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་གྲོགས་པོ་དང་མཛའ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་དག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་དུའོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་ པ།ཇི་ལྟར་ཉི་མ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ཉི་མ་ནམ་མཁའ་བར་སྣང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལ་ཤར་ཅིང་གནས་བས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་དེ་ལྟར་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་དེ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ཐོབ་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་ ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བདུད་ཀྱི་སྡེ་རྣམས་བཅོམ་ནས་གནས་འགྱུར་པ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། བདུད་ཀྱི་སྡེ་དང་ཚོགས་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་བ་ནི་བདུད་ཀྱི་སྡེ་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་ལས་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་རྒྱལ་ནས་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་ག་ལས་ངེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། བློ་ཡང་ཀུན་སྐྱེད་ ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམ་པ་རྣམས་ནི་བློའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ། རྭ་རྩེ་སེན་མོ་སོ་ཡིས་དགྲ་དག་ལ། །ཕྱུགས་རྣམས་དག་ཀྱང་འཐབ་མོས་རྩོད་པར་བྱེད། འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །གཞུ་བདུང་མེད་པར་ཡང་ནི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅིངས་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དགུ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་གཉེན་པོ ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བས་གཏན་དུ་སྤངས་ཤིང་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བྲམ་ཟེའི་ཚོམས་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཡུལ་ཀ་བ་དྷྱར་སྐྱེས་པ་ཐོས་པ་མང་པའི་སློབ་དཔོན་བོ་དྷི་ཝརྨའི་སློབ་མ་ཡུལ་བྷཾ་ག་ལར་སྐྱེ་བ་བཞེས་པ་ ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སློབ་དཔོན་པྲ་ཛྙཱ་ཝརྨས་མཛད་བ་རྫོགས་སོ།། །།འགྲེལ་པ་འདི་ལ་ཤློ་ཀ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་ལས་སྨོས། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སྒྲའི་གཙུག་ལག་ལ་འབྱམ་པར་མཁས་པ་པཎྜི་ཏ་ཛ་ནར་དྷ་ན་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ།

瑜伽师们认为这是断除一切感受，因此为了说明这一点，'由此获得感受尽灭'，这是说，由于离欲贪故，一切不欲之感受都灭尽，因为在欲界中三者皆存在。何时是感受灭尽呢？'由此获得诸缘灭尽'，这是说感受之缘是触等，因为经中说'以触为缘而有感受'。
这表明从根本断除，即完全拔除。通过说明等持地中的离贪，即是诸缘和一切感受的灭尽。对此解释说：'由此获得漏尽'，因为通过修习能断除一切随眠。
此下说明无学道，即'何时'等。一切漏尽的状态即是远离一切障碍，如同太阳照破黑暗。为了说明这一点，说'照耀'，即以法教之光明。'成为救护'是为所化众生而趣入。
照耀什么呢？'一切世间'，即不顾及亲友与怨敌，遍及三有一切。此处显示譬喻：'如同太阳'，譬如太阳升于无障碍的虚空中而住，照耀一切世间，即是如此。
是谁如此照耀呢？即是佛世尊，由获得断除俱生习气，具足一切智智和大悲，为了说明这一点，说'降伏魔军而安住'。完全战胜魔军和眷属，即是降伏三千六百亿魔军，完全超越世间而安住。
如何确定如此呢？以'生起一切智'说明。因为远离一切障碍的佛世尊具足殊胜智慧，如说'圣者以智慧殊胜而获胜'之语。如所说：'牛以角尖爪牙与敌斗，畜生亦以搏斗相争，此以心之殊胜了悟，无需弓箭亦能胜敌。'
说明智慧圆满后，为说明断除圆满，说'解脱诸缚'，即佛世尊以殊胜对治之修习永断九种结及习气，具足无失坏之法故。
婆罗门品第三十三释完。
优陀那品释由迦毗罗生、多闻上师菩提瓦摩之弟子，生于孟加拉国的说一切有部阿阇黎般若瓦摩造。
据印度文献所说，此释有一万二千五百颂。由精通声明的印度堪布智者札纳达那班智达与大译师释迦智慧译。

